Is DeepSeek een bedreiging voor Brainport?
De koersen van ASML en andere chipgerelateerde bedrijven zijn vandaag op de beurs hard onderuitgegaan. De reden: de Chinese AI-chatbot DeepSeek die met veel minder chips en tegen heel lage kosten hetzelfde kan als de in Amerika ontwikkelde AI-programma’s. Toch ziet AI-expert en Fontysdocent Erdinç Saçan geen reden tot grote zorgen.
“DeepSeek bestaat al langer, maar wordt sinds kort ook als Open Source aangeboden”, stelt Saçan. “Dat betekent dat iedereen die een beetje handig is DeepSeek op zijn telefoon of laptop kan zetten. Terwijl je voor Chatgpt (OpenAi) of Gemini (Google) en andere Silicon Valley-bedrijven simpel gezegd op zijn minst moet inloggen en/of een abonnement moet hebben. Dat wordt ook wel ‘closed source’ genoemd.”
Er zijn meer Open source varianten zoals die van Meta. Maar de vraag is of die met net zo weinig chips werkt als het bedrijf DeepSeek over zijn chatbot beweert. “Dat is natuurlijk altijd de vraag: of dat ook echt waar is. Maar gezien de reactie op de beurs, zijn beleggers er niet gerust op.”
En het zal wellicht ook niet de laatste keer zijn dat er een reactie optreedt om dezelfde reden. “DeepSeek krijgt nu vooral veel aandacht. Maar het is slechts een van de Chinese spelers. Het bewijst hoe deze markt steeds meer een strijdtoneel wordt.”
Censuur
Wel geeft Saçan een waarschuwing af over DeepSeek. “Het lijkt even goed en volgens sommigen zelfs beter te werken dan ChatGPT en alle andere AI-programma’s die we al kennen. Maar er zijn toch wel verschillen. Zo is het duidelijk dat er door DeepSeek censuur wordt gepleegd. Als je bijvoorbeeld iets vraagt over het Tiananmenprotest dat in 1989 heel bloedig door de Chinese overheid werd neergeslagen, krijg je van DeepSeek geen antwoord.”
“Ook zijn er nogal wat vragen over privacy. Mocht je DeepSeek willen gebruiken, dan kun je dat het beste offline doen. Als je het programma ‘lokaal’ draait, is de kans veel kleiner dat er gegevens van je worden binnengehaald. Garanties dat dit niet gebeurt, zijn er niet. Maar het risico is wel kleiner.”
En ASML en al die andere hightechbedrijven in de Brainportregio? Moeten die nu vrezen voor een toekomst met veel minder vraag uit de markt en dus veel kleinere omzetten? “Ik denk het niet. De dip in de koersen is een tijdelijke, het is een schrikreactie van de markt. Maar dat zie ik wel weer goed komen. Ook de grote bedrijven in Amerika zitten niet stil.”
“Het bewijst echt wel hoezeer we ook in deze regio niet op één paard moeten wedden. En het geeft weer maar eens aan hoe disruptief AI kan zijn. Ook richting supply chains, zoals de leveranciers van hardware.”
UPDATE 29 januari - De topman van ASML ziet de opkomst van DeepSeek niet als een bedreiging, ondanks de tijdelijke koersval die het voor het bedrijf veroorzaakte. Christophe Fouquet ziet het juist als een kans, hield hij journalisten voor tijdens zijn eerste persconferentie als nieuwe CEO van ASML.
Hij verwacht dat zijn bedrijf er profijt van gaat hebben. "Op de lange termijn gaat goedkopere AI zorgen voor meer toepassingen en meer vraag. En dus zijn er meer kansen voor ASML”, tekende de NOS uit zijn mond op.
Fouquet heeft wel zorgen, maar die gaan vooral over de Europese regelgeving die vertragend werkt als het om innovaties gaat. Daar staat tegenover: “Er zijn ook terreinen waarop we het heel goed doen. Onderwijs is er een van, net als talent.”
Wij (Europa) zouden een andere aanpak kunnen doen door in te zetten op transparantie, ethiek, samenwerking e.d.
Een Nederlandstalig taalmodel (GEITje en GEITje Ultra) werd deze week offline gehaald door een handhavingsverzoek van Stichting BREIN omdat dit op auteursrechtelijk beschermd materiaal getraind zou zijn. Zover ik weet hebben ze nog geen verzoek gestuurd naar OpenAI of Anthropic. Als dit de manier is waarop we met 'onze' innovaties omgaan, hoe gaan we dan ooit mee kunnen racen? Laat staan de illusie hebben om een van de twee andere spelers een keer in te halen.