Intimidatie tegen journalisten: ‘Er gaan bommen vallen’

Vraag je de bij Fontys afgestudeerde AD-journalist Sebastiaan Quekel of hij ooit te maken heeft gehad met intimidatie, dan krijg je een volmondig ja. En hij is niet het enige slachtoffer in de journalistieke wereld. Het aantal incidenten blijft alsmaar toenemen.

Omdat studenten van de opleiding Journalistiek ook te maken kunnen krijgen met intimidatie, krijgen zij zowel in hun eerste als laatste leerjaar les over dit thema. Fontys werkt daarvoor nauw samen met Persveilig, die de lessen verzorgt in de vorm van bijvoorbeeld rollenspellen. Ook is het een aandachtspunt vanuit het management, mentoren en bij stagebegeleiding, en doen zij er alles aan om dit onderwerp constant bespreekbaar te maken en te ondersteunen waar nodig. 

En nodig is het. Alleen in de afgelopen dagen verschenen er al verschillende berichten die dit bevestigen. 

Kijk naar Delft, waar vorige week de journalist slash vlogger Bender belaagd en bekogeld werd door tientallen jongeren. Of iets verder dan dat: Sierra Leone, waar het voor journalisten bijna onmogelijk is om te schrijven over de voortvluchtige crimineel Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos, vanwege de verslechterde persvrijheid in het West-Afrikaanse land. Meerdere journalisten kregen daar te maken met intimidatie.

Provocerend
Ook dichterbij huis is daar sprake van. Namelijk bij Sebastiaan Quekel, in 2013 afgestudeerd bij Fontys Journalistiek. Hij houdt zijn Instagram-volgers regelmatig op de hoogte van de soms provocerende berichten die hij ontvangt als journalist die al jaren schrijft voor het Algemeen Dagblad (AD). Afgelopen weekend gebeurde dat ook nog.

“Ik had een stuk geschreven over een conflict tussen Caroline van der Plas en Sander Schimmelpenninck”, vertelt Quekel. “Als je over twee van dat soort bekendheden schrijft, krijg je altijd twee kampen. Je hoeft dan maar een zinnetje op te schrijven dat mogelijk in het voordeel is van een van die kampen, en men schiet al uit de slof. Dat gebeurde nu dus ook.” 

De randjes opzoeken
Quekel krijgt naar eigen zeggen elke dag wel wat berichten binnen, vaak afkomstig van mensen die hem uitschelden of ‘zeggen dat hij zich moet laten opnemen’. “Als schrijver van een artikel ben je altijd de boeman”, zegt hij. “Enigszins snap ik dat ook wel, want als journalist zoek ik met mijn artikelen vaak de randjes op. Schrijf verhalen die mensen raken, of ze daar nou blij, boos of verdrietig van worden. Ik kies daar bewust voor omdat ik een zo breed mogelijk publiek wil bereiken.”

Zelfs als dat gevolgen heeft, de ene keer heftiger dan de andere. De meeste opmerkingen die Quekel krijgt, leest en vergeet hij snel weer, maar soms gaan ze te ver. “In september vorig jaar heb ik aangifte gedaan omdat iemand via Instagram dreigde mijn huis op te blazen. ‘Er gaan bommen vallen’, zei die persoon.”

Gevaarlijke kringen
Quekel schakelde met zijn hoofdredacteur en nam contact op met Persveilig, een initiatief dat zich richt op het verminderen van agressie en geweld tegen journalisten. Afgelopen jaar kwamen daar 262 meldingen binnen, een stijging van 13 meldingen ten opzichte van het jaar daarvoor.  “Die bedreiging was wel pittig. De meeste opmerkingen die ik krijg zijn troep, afkomstig van toetsenbordriddertjes. Daar trek ik me niks van aan en kan ik vaak zelfs wel om lachen. Maar als het serieus wordt, dan schrik je daar wel van.” 

Een paar jaar geleden gebeurde bij zijn toenmalige werkgever Omroep Brabant iets soortgelijks. Hij schreef over een tbs-kliniek waar tbs’ers de dienst uitmaakten. Is daarin gedoken en sprak met medewerkers omdat daar een sterke angstcultuur heerste. Maar op een gegeven moment vond hij in zijn brievenbus een bedreiging waar hij verder geen uitspraken over wil doen. “Je begeeft je als journalist soms in gevaarlijke kringen.”

Toch mag dat volgens Quekel niet betekenen dat je er niet over kunt schrijven. Of wil schrijven. “Nee, het weerhoudt me er niet van om mijn werk te blijven doen. Ik vind mijn baan, waarmee ik elke dag impact kan maken en honderdduizenden mensen bereik, supervet. Ik laat me echt niet klein maken door een paar toetsenbordhelden. Maar tegelijkertijd is het natuurlijk wel alarmerend dat intimidatie tegen journalisten toeneemt.”