Instagram kijkt straks mee: ‘Privacy is niet prio van Meta’
Privéberichten op Instagram zijn binnenkort helemaal niet zo privé meer. Meta kan straks meekijken met alles wat je stuurt door de optie om versleutelde berichten in te schakelen te laten vervallen. ICT-docent Rens van der Vorst ziet het als wéér een verbroken gelofte van Meta.
Het kan de opvallende lezer zijn opgevallen dat ergens in de kleine lettertjes op de ondersteuningspagina van Meta staat dat het bedrijf vanaf 8 mei stopt met het versleutelen van privéberichten. Door die functie in te schakelen voorkom je nu nog dat Meta meekijkt met de direct messages die jij naar anderen stuurt. Maar binnenkort kan dat dus niet meer; dit stukje privacy verdwijnt op Instagram. Via WhatsApp blijft het wel mogelijk om end-to-end-versleutelde berichten te blijven versturen.
Rens van der Vorst – technofilosoof, docent bij Fontys ICT en columnist bij Bron – vindt het geen goede zaak, maar tegelijkertijd ook niet verbazingwekkend. “Meta is een bedrijf dat een rijke geschiedenis heeft van gebroken geloftes”, zegt hij. “Zoals dat WhatsApp gescheiden zou blijven van alle Facebook- en Instagram-producten. Die data zouden ze nooit met elkaar vermengen. Maar ze zouden WhatsApp-data ook niet beschikbaar stellen aan de overheid.”
Onbetrouwbaar
Zelf maakt Van der Vorst geen gebruik van alles wat met Meta te maken heeft. Geen WhatsApp, geen Facebook, geen Instagram. “Deels vanwege het stukje privacy, maar ook omdat ik te zwak ben. Het zou me een hoop tijd kosten als ik het wél zou gebruiken, want dan zou ik de hele dag allerlei interessante dingen over mezelf willen posten.” Maar Van der Vorst is ook niet van steen, ook hij heeft behoefte aan aandacht (zijn woorden, niet de onze), en dus heeft hij wel accounts op LinkedIn en sinds kort Signal.
Twee bedrijven die overigens ook ‘mankementjes’ hebben waar de docent niet helemaal achter staat. Bij LinkedIn moet je bijvoorbeeld expliciet aangeven dat ze je berichten niet mogen gebruiken voor het trainen van AI-systemen. Maar toch spreekt hij daar anders over dan over Meta. “Dat is gewoon een onbetrouwbaar bedrijf dat regelt hoe wij communiceren”, vervolgt hij. “Hier staan niet de waardes van de gebruiker centraal, maar die van het technologiebedrijf. Typisch gevalletje van the winner takes it all.”
Online misbruik
Als reden van het uitschakelen van de versleutelde berichten op Instagram zegt woordvoerder Dina El-Kabassy Luce tegen The Verge dat ‘zeer weinig mensen’ gebruikmaken van deze functie. Maar wat ook meespeelt, is dat toezichthouders stellen dat versleutelde berichten het opsporen van misbruik van jongeren op social media moeilijker maken. Door deze functie te laten vervallen, zou de veiligheid van minderjarigen beter worden.
Onzin, vindt Van der Vorst. Hij is van mening dat er ook andere manieren zijn om misbruik te voorkomen. De eerste: ervoor zorgen dat minderjarigen Meta niet gebruiken. Nu kun je als 12-jarige heel gemakkelijk een account aanmaken terwijl dat helemaal niet mag. Zet daar beter op in, zegt de docent. Of ga beter om met je moderatie. “Maar die alternatieven kosten geld en zijn daarom niet in het belang van Meta.”
Drugsverslaafde
Het is en blijft volgens hem een platform waar je als consument weinig te zeggen hebt. Eigenlijk zijn er dus maar twee keuzes, stelt hij. “Op het moment dat Insta nieuwe gebruikersvoorwaarden heeft, kun je twee dingen doen. Stoppen of accepteren. En dan is de kernvraag natuurlijk: wat doet Fontys? Ik denk accepteren. In de missie van Fontys staat dat we voor een bepaalde rechtvaardigheid staan. Voor een betere maatschappij, maar ik vind het dan best raar dat je bij je communicatie wel gebruikmaakt van platformen die daar niet voor staan.”
Zich daarbij wel beseffend: “Het is natuurlijk heel moeilijk om ervan af te gaan. Zo’n bedrijf maakt gebruik van de ouderwetse drugsverslaafde-tactiek. Je maakt mensen verslaafd door ze hun complete sociale leven of verdienmodel op te laten bouwen rondom Instagram, waardoor het bijna onmogelijk is om ermee te stoppen. Maar als iedereen die keuze zou maken, dus met Fontys ook alle andere onderwijsinstellingen van SURF en het hbo, dan zou het opgelost zijn.”