Iedereen een eigen Moszkowicz

Terwijl ik bezig was het tien pagina’s lange bezwaarschrift van een student tegen een onvoldoende door te nemen, opgesteld in juridisch en abstract jargon, zuchtte ik eens diep. De waarschijnlijk (oppassen nu, een digitale Moszkowicz leest vast mee) bijna volledig door AI opgestelde scriptie, die zelfs daarmee nog nergens op sloeg en dus onvoldoende was, werd nu verdedigd door AI.

Ik zat mijn bezwaar tegen het bezwaar in te typen en merkte dat mijn jargon menselijker was. Namelijk, uh, nogal boos en verontwaardigd. Dus nadat ik mijn menselijke bezwaar tegen het bezwaar had ingetypt, vroeg ik me af of het misschien een goed idee was om aan AI te vragen het wat aardiger te verwoorden.

Nu las ik in de Volkskrant dat bedrijven steeds meer klachten binnenkrijgen van consumenten, volledig opgesteld door AI. De klant heeft ineens een mondige en juridisch ingestelde medestander en advocaat gevonden. Een soort Bram Moszkowicz, overigens voordat deze uit het ambt werd gezet. Ik weet niet zo goed meer waarom, maar dat maakt niet uit.

Nu kan dit best handig zijn. Sommige klanten zullen best gelijk hebben en worden op deze manier een stuk mondiger. En ook voor sommige studenten kan het goed zijn om een Moszkowicz aan je zijde te hebben. Het leek mij, voordat AI er was, trouwens ook best handig om een Moszkowicz in de familie te hebben. Denk aan de reclame van Even Apeldoorn bellen. Maar fijn dus.

Alleen: terwijl ik zuchtend het bezwaarschrift doornam over waarom deze duidelijke onvoldoende geen onvoldoende was, verlangde ik ineens een beetje terug naar de tijd vóór AI. Naar studenten die na een onvoldoende gewoon even flink baalden. Misschien boos werden op de docent. En soms na een nachtje slapen dachten: ja, eigenlijk was het ook gewoon nog niet zo goed.

Ik verlangde opeens hevig naar klachten met spelfouten, boze mails die beter een nachtje in concept hadden kunnen blijven staan en bezwaren zonder woorden als ‘disproportioneel’, ‘onzorgvuldig’ en ‘onvoldoende gemotiveerd’. Ik verlangde naar het ongepolijste van de mens dus.

Ik zocht ondertussen nog even op waarom Moszkowicz ook alweer uit zijn ambt was gezet. Iets met contante betalingen en zo nog wat zaken. En ineens verlangde ik zelfs terug naar hem.

Maar vooral naar de tijd van Even Apeldoorn bellen. De tijd waarin zelfs Moszkowicz nog gewoon menselijke fouten maakte.

Tina ten Bruggencate is docent aan Fontys Hogeschool Toegepaste Psychologie en onderzoeker bij het lectoraat Ethisch werken. Lees hier haar eerdere columns voor Bron.