Help, mijn chatbot heeft een burn-out
Soms denk ik dat mijn laptop meer stress ervaart dan ik. Serieus, de ventilator draait overuren, de batterij zucht en ondertussen ram ik er weer een vraag in: “Schrijf een samenvatting van dit artikel, benoem enkel de belangrijkste kernpunten en voeg een APA-bronvermelding toe.” Arme ChatGPT.
Ik vraag me weleens af: kan zo’n chatbot eigenlijk net zoals een mens ook een burn-out krijgen? Want eerlijk is eerlijk, wij studenten doen er alles mee. Bij Fontys zie je steeds vaker dat ChatGPT (of welk AI taalmodel je ook gebruikt) net zo’n vaste studiemaat wordt als de klasgenoot waarmee je altijd koffie haalt. We gebruiken het om bestanden te checken, om ideeën te bedenken, om teksten te formuleren en zelfs om af en toe gewoon tegenaan te klagen.
Het is handig, natuurlijk. Superhandig zelfs. Maar ik merk ook dat er een soort afhankelijkheid sluipt in ons studieleven. Toen ik op de middelbare school zat deed ik uren over het maken van een werkstuk of het uit mijn hoofd kennen van stof voor een toets; nu typ je “leg in makkelijke taal uit” en hoppa, de kennis ligt op je scherm. Totdat je ineens beseft: wacht, snap ik dit zelf eigenlijk nog wel?
En dan komt de twijfel. Niet of ChatGPT het redt, die spuugt met gemak nog een analyse of scriptie-inleiding uit, maar of ik het red zonder. Misschien krijgen niet de chatbots een burn-out, maar wij, als we vergeten dat leren ook betekent zelf worstelen, fouten maken en je eigen stem vinden.
Toch wil ik mijn digitale hulplijn niet kwijt. Net als een goede studievriend kan ChatGPT je een duwtje in de juiste richting geven. Het gaat er alleen om hoe we ermee omgaan.
Dus mocht mijn ChatGPT ooit tekenen van oververmoeidheid vertonen, dan weet ik dat het tijd is om zelf weer wat meer kilometers te maken. Want uiteindelijk draait studeren niet alleen om antwoorden krijgen, maar om leren hoe je de juiste vragen stelt en hoe je je kritisch denkvermogen ontwikkelt. En dat laatste is misschien wel datgene waar we ons in de toekomst op moeten focussen. Hoe leer ik om te gaan met ChatGPT en hoe leer ik kritisch te denken welke informatie van belang is in het werk en welke niet.
En laten we eerlijk zijn: ook al zou ChatGPT een burn-out krijgen, dan heeft ‘ie waarschijnlijk wél de perfecte column erover geschreven.
Jenna van Lier is derdejaars studente Communicatie in Eindhoven