Helmuts Docu Corner
Elke drie weken levert Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, Bron drie docu-kijktips. Deze keer over de beschamende Nederlandse aftocht uit Afghanistan, de maker van de lego-André Hazes en de Brabantse xtc-maffia.
Holland Gate – De Vlucht Uit Kabul
Niemand had zien aankomen dat de Taliban de macht in Afghanistan in augustus 2021 zo snel zouden kunnen overnemen. Behalve iedereen die op de hoogte was van de situatie ter plaatse.
Voor de medewerkers van de Nederlandse ambassade kwam dit volgens plaatsvervangend ambassadeur Ceel Roels in elk geval helemaal niet als een verrassing. Toch hield de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, Sigrid Kaag, staande dat het tempo van de opmars van de Taliban de hele internationale gemeenschap had overvallen. Zij is ook de grote afwezige in dit vierdelige docudrama over Nederlands vertrek uit Afghanistan, waarin haar ministerie flink onder vuur wordt genomen.
Er was nóg een opvallend meningsverschil: de ambassade wilde alle zestig lokale medewerkers evacueren, Den Haag slechts drie. Die keuze kon letterlijk van levensbelang worden, zo wordt nog eens bevestigd door het verhaal van twee Afghaanse vriendinnen, met behulp van acteurs gedramatiseerd, en een aantal plaatselijke medewerkers, die op hun onderduikadres in Afghanistan zijn geïnterviewd.
Via een gat in een hek konden ‘special forces’ uiteindelijk de veilige plek creëren waaraan deze miniserie van Joey Boink en Annemieke Ruggenberg zijn naam ontleent.
(te zien op NPO Doc)
Streetart Frankey
Met zijn guitige lach, pretoogjes en rode muts zou hij kunnen doorgaan voor een personage uit zijn eigen oeuvre. Sterker, misschien is Streetart Frankey dat ook wel. Een naïeve, speelse en grappige kaaskopvariant op de Britse straatkunstenaar Banksy.
Frankey is de man achter de legoversie van André Hazes op de Dam, een waterkraan die eruit ziet als Manneke Pis en de (Nederlandse) leeuw met het helpbordje die kopje onder gaat in een hoofdstedelijke gracht. Peter Wingerder volgt hem in deze joyeuze film van de ene vette knipoog naar de andere schelmenstreek en leukt de boel op met tekeningen van Typex en animaties van Ot Leendertse.
Wingerder is ook van de partij bij ‘Frankey Comes To America’, wanneer zijn held in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024 ter plaatse in een levensgrote Hug For Unity-knuffelbeer kruipt. Als ie in dat pak de straat op wil, moet Frankey echter wel een kogelvrij vest aan. Het blijft tenslotte Amerika.
(vanaf donderdag 9 april te zien in de bioscoop)
Snoepjes
In deze vierdelige docuserie laat Bart van den Aardweg leden van de Brabantse georganiseerde misdaad, al dan niet geanonimiseerd met een varkenskop, leeglopen over hun ervaringen in de XTC-business. Hun herinneringen zijn door hem omlijst met fraaie archiefbeelden en gereconstrueerde scènes en worden verder van kleur voorzien door allerlei andere insiders uit de feest- en dancewereld.
De misdaadjournalisten Hessel de Ree en Jens Olde Kater, oud-officieren van justitie Monique Klinkenbijl en Cees Spierenburg en ex-minister van Justitie Winnie Sorgdrager zorgen voor context en tegenwicht. Die is broodnodig. Anders waren de pillenboeren wellicht overgekomen als relatief onschuldige geinponems.
Deze smeuïge miniserie maakt er echter geen geheim van: de Brabantse drugscriminaliteit mocht (en mag) dan provinciaals overkomen, het was wel degelijk een internationaal vertakte business, die gepaard ging met geweld, ripdeals en liquidaties. En ter plaatse, in het beruchte dorp Sint Willebrord bijvoorbeeld, werd daarover zorgvuldig gezwegen. Omerta, juist.
(vanaf vrijdag 10 april te zien op Canal+)
Meer docutips van Helmut vind je hier.