Helmuts Docu Corner

Elke drie weken levert Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, Bron drie docu-kijktips. Deze week: reptielensmokkel, Boeing en functioneringsgesprekken.

Freefall: A Reckoning For Boeing
‘Moet er dan eerst een vliegtuig neerstorten voordat ze zeggen: we hadden moeten luisteren?’ vraagt John Barnett, jarenlang kwaliteitsmanager bij Boeing, zich ten einde raad af. Al zijn signalen over misstanden en mankementen zijn steeds aan dovemansoren gericht geweest. Sinds er een nieuwe wind waait bij de Amerikaanse vliegtuigfabrikant staat winstmaximalisatie voorop.

Documentairemaker Rory Kennedy tekende de gevolgen daarvan eerder al op in Downfall: The Case Against Boeing (2022). In deze opvolger zoomt ze verder in op de aanhoudende problemen bij het luchtvaartbedrijf.

Het antwoord op Barnetts vraag komt op 10 maart 2019. Een vliegtuig van Ethiopian Airlines stort neer. Alle 157 passagiers en bemanningsleden komen om. Het blijkt bepaald niet de eerste crash met een hagelnieuw Boeing-toestel. Vijf maanden eerder is een ander 737 MAX-vliegtuig zomaar uit de lucht gevallen in Indonesië.

In deze woede opwekkende documentaire tekent zich een ontluisterend beeld af van een bedrijf dat z’n oren volledig laat hangen naar de aandeelhouders en intussen speelt met de levens van vliegtuigcrews en reizigers. En elke medewerker die daarover zijn zorgen uitspreekt wordt het leven onmogelijk gemaakt en zo snel mogelijk buiten gewerkt.
(te zien op Netflix)

Monsters Of God
Eric Goode, die eerder de groteske bingehit Tiger King (2020) en het bijna al even scandaleuze Chimp Crazy (2024) maakte, verdiept zich nu in de geschiedenis van de (illegale) handel in reptielen. Hij portretteert enkele ‘reptielmensen’ die koffersvol regenboogboa's, pijlgifkikkers en ringstaartleguanen illegaal de Verenigde Staten hebben binnengesmokkeld.

Monsters Of God zit barstensvol met zulke ‘larger than life’-personages. Types zoals de onverschrokken meesterfokker Tommy Crutchfield (voor al uw custom made-reptielen!). De Maleisische handelaar Anson Wong die via Nederland, blijkbaar een knooppunt in de internationale reptielensmokkel, zo'n beetje elk exotisch dier kan leveren. En de kluizenaar Al Killian, die met een collectie gifslangen woont, waaronder de levensgevaarlijke koningscobra.

Zij vertegenwoordigen in deze (on)smakelijke serie een subcultuur waarin sommigen (bedreigde) diersoorten puur als handelswaar beschouwen en anderen juist helemaal gebiologeerd zijn door de variëteit in reptielenland – en dus ook bereid zijn om daarvoor de poeplap te trekken en/of schimmige paadjes te bewandelen.
(te zien op HBO Max)

De Manager
Via de cameralens communiceert De Manager met z’n medewerkers in deze observerende documentaire, waarin Maartje Bakers meekijkt tijdens functioneringsgesprekken.

Zij registreert de communicatie tussen Nederlandse leidinggevenden en hun onwillige, initiatiefrijke, kwetsbare, ontevreden, hoopvolle en/of geopinieerde personeelsleden. Die gesprekken – bemoedigend of kritisch, maar altijd een beetje ongemakkelijk – worden in beeld gebracht vanuit het perspectief van de ondergeschikten. Zij zijn dus niet te zien. Het is alsof de manager rechtstreeks tot de kijker spreekt.

Aan de orde komen zaken als eigenaarschap, werkgeluk, oplossingsruimte, de veilige cirkel, soft skills, verwachtingsmanagement, gevoelserkenning, duurzame inzetbaarheid en de onvermijdelijke afstand tussen management en werkvloer. En de manager probeert intussen zijn eigen invulling te geven aan innovatief, mensgericht, gevend of – natuurlijk! – nieuw leiderschap. Empathisch, duidelijk en authentiek.

En of ze nu in het onderwijs of de zorg, bij de politie of in een commerciële omgeving plaatsvinden, die gesprekken krijgen onvermijdelijk iets absurds. Samen vormen ze een tragikomisch spel met z’n geheel eigen regels, omgangsvormen en jargon, waaraan eenieder zich maar conformeert. Ze verworden tegelijk tot een heel vertrouwd en toch onwerkelijk schouwspel, voor al diegenen die voor deze ene keer alleen hoeven mee te kijken.
(te zien in de bioscoop)

Meer docutips van Helmut vind je hier.