Helmuts Docu Corner
Elke drie weken levert Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, Bron drie docu-kijktips. Deze keer een vicepremier in oorlogstijd, Talibanbroertjes en drie diamanten bruidsparen.
De EUkraïner
Hoe kom je in tijden van oorlog Europa binnen? Voor die opdracht ziet de Oekraïense vicepremier Olha Stefanishyna zich gesteld in deze documentaire van Viktor Nordenskiöld. Sinds de Russische aanval op 24 februari 2022 zoekt Oekraïne toenadering tot de Europese Unie. En zij is degene die de entree van haar land moet bewerkstelligen.
Aan het begin van deze film kijkt ze recht in de camera. Stefanishyna ziet daarin zichzelf. “Het zou interessant zijn om mezelf te vergelijken met hoe ik eruit zag toen je begon te filmen”, zegt ze tegen de Zweedse documentairemaker. “Op beelden heb ik gezien dat ik veranderd ben.” Waarna Nordenskiöld teruggaat naar de dag waarop Rusland haar land is binnengevallen.
Hij volgt Stefanishyna in de navolgende twee jaar als ze voorop gaat in het diplomatieke gevecht achter de oorlog. Met haar idealisme en daadkracht is zij een uitstekend visitekaartje voor haar land. Tussen de bedrijven door probeert de vicepremier mens te blijven. Om precies te zijn: moeder. “Het enige wat ik voor mijn kinderen wil, is dat ze de kans krijgen om hun eigen leven te leiden”, zegt zij aan het eind van de film, als ze weer recht in de camera kijkt. Waarna Olha Stefanishyna, terwijl ze hen langzaam voor haar geestesoog haalt, voorzichtig begint te glimlachen.
(te zien op NPO Doc)
Kabul, Between Prayers
Hoofdpersoon Samim wordt in deze observerende film geïntroduceerd terwijl hij omzichtig zijn vuurwapen controleert en vervolgens op het kleedje legt, dat hij aan de rand van Kaboel heeft uitgespreid. Samim begint aan een gebed. “Oh Allah, breng de sharia-wetten naar de rest van de wereld”, prevelt hij. “Zorg voor de families van onze martelaren en vernietig iedereen die u verraadt.”
Als Samim zich helemaal voorover buigt en met zijn hoofd het gebedskleed aanraakt, is ‘t alsof hij ook eer bewijst aan zijn wapen. En dat is niet eens zover bezijden de waarheid. De 23-jarige Afghaan is een voetsoldaat van de Taliban. En ook zijn veertienjarige broer Rafi is daarmee al vertrouwd geraakt. Tegelijk is dat ook een doodgewone tiener, die direct begint te blozen als hem wordt gevraagd of ie wel eens verliefd is geweest. Zoals zijn oudere broer ook gewoon maar een jonge vent is, die graag met zijn broeders op de motor de blits maakt in de stad. Een man ook, die ongelukkig is in zijn huwelijk.
Terwijl de Afghaans-Nederlandse documentairemaker Aboozar Amini van binnenuit het Taliban-wereldbeeld schetst, toont hij in deze film ook de humaniteit van de mensen die dat aanhangen. In de scène waarin Samim zijn broertjes liefdevol inwijdt in de geheimen van een machinegeweer, komen alle elementen samen: jongens, hun speelgoed en die levensgevaarlijke ideologie. Het lijkt een recept voor nog heel veel ellende.
(sinds donderdag 5 februari in de bioscoop)
Eeuwige Liefde
Bijna zestig jaar zijn ze nu bij elkaar. Boerendochter Jo en timmerman Jan uit Haaksbergen. Het Amsterdamse stel Gerard en Johan. En Fenny en haar Molukse echtgenoot Mesach uit woonoord Schattenberg in Drenthe. In deze uit het leven gegrepen documentaire van Geertjan Lassche getuigen ze, in de aanloop naar hun diamanten bruiloft, van hun eeuwige liefde.
Die begon bij Jo en Jan met jarenlang verkering zonder ‘handtastelijkheden’. Gerard kon intussen gewoon blijven slapen bij Johan, die van zijn hospita immers alleen ‘geen damesbezoek’ mocht ontvangen. En Fenny moest thuis flink ruziën over haar nieuwe liefde. Geen zwarten over de vloer, hadden haar ouders gezegd. Zij liet zich daardoor niet afschrikken.
Sindsdien is er veel veranderd en toch relatief weinig. Ze hebben geluk gekend en tegenslag. Ze zijn ouder geworden en kwetsbaarder. En ze hebben (klein)kinderen gekregen – of juist niet. En al die jaren zijn ze samengebleven. Tot de dag, nu niet meer ver weg, waarop de burgemeester op bezoek komt om hen te feliciteren, het vanzelfsprekende eindstation van deze fijne film.
(op zaterdag 14 februari, Valentijnsdag, om 20.25 uur op NPO2 en daarna op NPO Start)
Meer docutips van Helmut vind je hier.