Gokproblemen eerder opmerken met 'hard nodige' pilot
Succesverhalen over online gokken gaan snel rond onder studenten. Verliezen blijven meestal onbesproken. Daardoor kan problematisch gokgedrag lang onzichtbaar blijven. Met het project ‘GamblingLess’ wil Fontys samen met onderzoekers en zorgpartners die problemen eerder in beeld krijgen.
De pilot richt zich op mbo- en hbo-omgevingen, waar jongvolwassenen relatief vaak in aanraking komen met online gokken. Door kennis uit onderzoek te combineren met ervaringen uit de onderwijspraktijk willen de partners een aanpak ontwikkelen waarmee studenten sneller in beeld komen wanneer gokken problematisch dreigt te worden.
Gokken steeds zichtbaarder onder studenten
Volgens docentonderzoeker en promovendus Jeroen Hairwassers van SPECO Sportmarketing bij Fontys Economie Tilburg is de pilot hard nodig. Samen met zijn collega en co-promotor Dr. Bart van Bezooijen zien ze in hun dagelijkse werk en onderzoek dat online gokken steeds normaler wordt onder studenten.
“De enorme zichtbaarheid van gokken speelt een grote rol. Door marketing en sociale media wordt het steeds normaler gevonden. Jongeren hebben het er met elkaar over en delen vooral succesverhalen”, vertelt Hairwassers. “Verliezen of andere negatieve gevolgen worden veel minder besproken.”
Dat kan het moeilijker maken om problematisch gedrag te herkennen. Zeker in de beginfase, wanneer studenten zelf nog niet het gevoel hebben dat er iets misgaat of zich niet bewust zijn van latere gevolgen.
Problemen blijven vaak lang verborgen
Gokproblemen zijn bovendien vaak minder zichtbaar dan andere verslavingsproblemen. Financiële schade is bij studenten lang niet altijd het eerste signaal. “In het begin gaat het vaak niet om grote schulden”, legt Hairwassers uit. “Het zit eerder in dingen zoals slecht slapen, ‘s nachts door het gokken, te moe zijn voor studie of werk, of geld gebruiken dat eigenlijk voor iets anders bedoeld was.”
Daarnaast duurt het vaak jaren voordat jongeren hulp zoeken. “Het duurt tussen de twee en acht jaar voordat iemand hulp zoekt. Dat betekent dat (beginnend) problematisch gokgedrag soms een groot deel van de studententijd aanwezig kan zijn.” Juist daarom is vroegsignalering in het onderwijs volgens hem belangrijk.
Vroeger signaleren binnen het onderwijs
Met het project GamblingLess willen de betrokken organisaties - daarover later meer - ervoor zorgen dat studenten sneller ondersteuning kunnen krijgen wanneer gokken een risico begint te vormen. “We willen de drempel verlagen om erover te praten en de bewustwording vergroten”, zegt Hairwassers. “Docenten en begeleiders komen dagelijks met studenten in contact. Door hun handelingsbekwaamheid te vergroten kunnen signalen eerder worden herkend.”
Zo reageerde Fontys Technology direct op de oproep voor deze pilot. Elles Gnodde vertelt dat ze de zorgketen binnen Fontys Technology rondom het thema gokken graag wil professionaliseren. “We hebben ons ondersteuningsteam binnen Fontys Technology al goed op orde. Toch lijkt het online gokken een blinde vlek waar nog veel winst te behalen valt met het project GamblingLess.”
Binnen de pilot wordt onder andere gewerkt aan trainingen voor docenten en studentbegeleiders, informatie en kennismodules en een screeningtool waarmee studenten zelf kunnen nagaan of hun gokgedrag mogelijk problematisch wordt.
“Zo’n tool kan studenten helpen om te checken of je te veel gokt, en helpen om ondersteuning te vinden.” Daarnaast wordt gekeken hoe instellingen hun beleid en bestaande begeleidingsstructuren kunnen versterken en beter kunnen aansluiten op externe hulpverlening.
Samenwerking tussen onderwijs en zorg
Ook wordt er gekeken naar hoe bestaande programma’s rond middelengebruik kunnen worden uitgebreid met het thema gokken, en lopen er gesprekken met het Summa college, vertelt Hairwassers. “Binnen het mbo is er weer een andere dynamiek dan in het hbo. We gaan dus ook kijken hoe het mbo dit aanpakt”, vertelt Hairwassers.
Tegelijkertijd brengen onderwijsinstellingen hun eigen ondersteuningsstructuren in kaart. “Als onderwijsinstelling kunnen we studenten begeleiden, maar bij zwaardere problematiek moet je ook weten hoe je goed kunt doorverwijzen”, legt Hairwassers uit.
Daarom wordt er samengewerkt met het Trimbos Instituut - dat veel ervaring heeft met preventieprogramma’s in het onderwijs - het Amsterdam UMC en andere externe partijen, zoals verslavingszorg en huisartsen. De krachten zijn gebundeld met ggz-instelling Arkin, verslavingskliniek SolutionS, onderzoekers van het Amsterdam UMC, Deakin University, de stichting Raad voor de Kansspel Spelers en Mediacollege Amsterdam.
Bewustwording vergroten
Uiteindelijk hopen de betrokken onderzoekers en onderwijsinstellingen dat het project bijdraagt aan meer bewustwording rondom gokken onder studenten. “Veel jongeren denken ‘het kan mij niet gebeuren’”, zegt Hairwassers. “Maar bij gokproducten worden allerlei technieken gebruikt die juist bedoeld zijn om mensen zo lang mogelijk te laten doorspelen." Door eerder in gesprek te gaan over gokken en studenten beter te ondersteunen hopen de partners problematisch gedrag eerder te herkennen en gokschade te voorkomen.
Naast onderzoek en ondersteuning krijgt het onderwerp ook een plek in het onderwijs. Binnen een minor Waardecreatie binnen de topsport van SPECO Sportmarketing en Sportcommunicatie bespreken studenten bijvoorbeeld de maatschappelijke en economische impact van gokken op de maatschappij. “We leiden studenten ook op kritisch naar de gokindustrie te kijken: naar de belangen, de marketing en de mogelijke maatschappelijke kosten."