Geen zicht meer op studiesucces per geslacht

Wie presteert beter in het hoger onderwijs: vrouwelijke of mannelijke studenten? De eerste. Zowel na vijf jaar als na acht jaar studeren bij Fontys doen vrouwen het beter. Of liever: deden het beter. Want tegenwoordig is studiesucces per geslacht niet meer voor de hele instelling na te gaan.

Internationale vrouwendag ligt al weer een ruim een week achter ons. Maar in alle berichtgeving over percentages vrouwen op de werkvloer of in de top van grote ondernemingen, ging het nauwelijks over hoe vrouwen het in hun studietijd doen. 

Uiteraard, vrouwen kiezen vaak andere opleidingen. Kijk rond in Nexus en je ziet toch echt nog steeds wel (klassiek) veel meer jongens en mannen rondlopen dan meisjes en vrouwen. Andersom geldt hetzelfde voor bijvoorbeeld de studies communicatie en pabo. 

Uitval onder mannen groter
Maar een minstens zo significant verschil was altijd de uitval en het studiesucces. Vrouwen deden het gemiddeld genomen bij Fontys bijna anderhalf keer beter als het gaat om binnen vijf jaar je diploma halen. Na acht jaar studeren was het verschil veel kleiner: maar ook dan waren er nog altijd twintig procent minder mannelijke studenten geslaagd dan vrouwelijke.

Landelijk zijn die cijfers aan hogescholen vergelijkbaar met Fontys. Daar laten cijfers van de Vereniging Hogescholen hetzelfde beeld zien. Ook blijkt daaruit dat vrouwen het in de periode 2013-2018 overal beter deden. 

De uitval van mannen was 25 procent na drie jaar, tegen 16 procent van de vrouwen. Na vijf jaar studeren had 41,5 procent van de mannen bij alle hogescholen het diploma op zak, tegen 60 procent van de vrouwen. Na acht jaar was het 63 om 77 procent.

Geslacht
Maar dat was toen. Hoe dat tegenwoordig is, valt niet meer op te tekenen. Dat heeft alles te maken met het feit dat je anno nu niet meer je geslacht hoeft op te geven als student. En hoewel slechts een minimaal aantal studenten dit inderdaad niet doet, worden om die reden geen landelijke cijfers of cijfers per instelling meer bijgehouden.

En toch: om er gericht voor te zorgen dat het studiesucces omhoog gaat en er minder uitval is, iets wat al jaren door het Fontysbestuur wordt nagestreefd, lijkt het wenselijk om te weten waar je dan de focus moet leggen. Dus hoe staat het anno 2025 als het om dat verschil tussen mannen en vrouwen, jongens en meisjes gaat? 

De vraag is om meerdere redenen niet te beantwoorden", stelt een woordvoerder van Fontys. “Studiesucces kan immers op verschillende manieren worden gedefinieerd, zoals cijfers, uitvalpercentages, studieduur of baankansen. Afhankelijk van de definitie kunnen de resultaten verschillen. In sommige studierichtingen presteren mannen gemiddeld beter, terwijl in andere vrouwen beter presteren. Dit maakt het moeilijk om een algemene conclusie te trekken.”

Verwachtingen
Er speelt bovendien nog veel meer mee, aldus Fontys. “Verwachtingen van de maatschappij, motivatie, en studiecultuur kunnen invloed hebben op studiesucces. Dit verschilt per regio en opleidingsniveau. Verder spelen persoonlijke kenmerken zoals doorzettingsvermogen, leerstrategieën en motivatie een grote rol. Deze factoren kunnen belangrijker zijn dan geslacht.”

“Bovendien kunnen verschillen afhangen van hoe en welke data worden verzameld. Soms lijken verschillen groot, maar verdwijnen ze als andere factoren (zoals de sociaal-economische achtergrond) worden meegenomen.”

Dus er is geen sprake van een speerpuntbeleid als het om studiesucces en uitval gaat per doelgroep? “Bij de werving van studenten wordt geen onderscheid gemaakt tussen vrouwen of mannen. Op instituutsniveau wordt er misschien wel naar gekeken als het daar om gaat. Maar speerpunt voor heel Fontys is toch vooral het aanbieden van talentgericht onderwijs.”