Geen eindbestemming voor bevroren technologie: 'Zonde'

Het GreenTechlab in Venlo ontwikkelt heel veel uitvindingen en prototypes. Zoals een kurksorteermachine, appelplukker of paprika oogstvoorspellingscamera. Bijna allemaal belanden ze op de plank. Doodzonde, maar wat doe je eraan?

Bij het GreenTechLab van Fontys worden technische vraagstukken binnen de agro-, food- en logistieke sector in samenwerking met de maakindustrie beantwoord met behulp van onderzoek, engineering en het bouwen van prototypes. Regelmatig resulteert dat in technische uitvindingen die daadwerkelijk door bedrijven gebruikt zouden kunnen worden. Maar dat is het ‘m nou juist: dat gebeurt niet. 

Geen winstoogmerk
Een groot deel van alle prototypes belandt nu in dozen op de plank, waar ze stof staan te happen en in de vergetelheid raken. Terwijl ze ook overgedragen zouden kunnen worden aan studenten start-ups. Of verkocht kunnen worden aan derden. Misschien kunnen ze zelfs als intellectueel eigendom onder licenties worden weggezet.

“Wij zijn geen commercieel bedrijf met een winstoogmerk dat het moet hebben van verkopen van producten”, vertelt Marcel Roosen, manager van het GreenTechLab. “Het zit niet in het dna van Fontys; wij willen mensen opleiden en niet per se producten verkopen. Bovendien is het hebben van een winstoogmerk niet eens wenselijk, omdat je het concurrerend vermogen van het bedrijfsleven niet oneerlijk mag benadelen als Fontys-zijnde.”

Geen tijd
Dat heeft als gevolg dat er weinig gebeurt met de ontwikkelde technologie en daaruit vloeiende prototypes. “Wij hebben in de loop der jaren een grote vergaarbak ontwikkeld waar momenteel inderdaad weinig mee gebeurt. Dat komt deels omdat we er geen tijd voor hebben. Wij werken van project naar project en hebben met deadlines te maken. Na het ene onderzoek moeten we door naar het andere onderzoek, en dat maakt het lastig om ons nog bezig te houden met eerdere projecten.”

Bovendien, stelt Roosen, zijn er ook geen middelen om de prototypes door te ontwikkelen. “Het gaat goed tot je geen subsidie meer krijgt om verder te gaan. De intentie is natuurlijk om verder onderzoek te doen, ook voor de partners waar je mee werkt, maar we zijn helaas heel afhankelijk van subsidie.”

En daar komt ook nog een vierde oorzaak bij: “Wij doen technologisch onderzoek dat maatschappelijk relevant is en daarmee proberen we impact te creëren. Het maken van prototypes is een afgeleide en geen doelstelling op zich. Die prototypes hebben potentie, maar het gaat niet om volwaardige producten. Er moet nog veel gedaan worden – zoals bijvoorbeeld wet- en regelgeving – voor je een volwaardig product krijgt.”

Geen beleid
De manager omschrijft het als een stukje bevroren technologie, waar geen beleid of proces over aanwezig is. Het kan daarom niet ontdooien en vervolgens in de markt worden gezet. Een oplossing is er nog niet, maar Roosen heeft wel ideeën over hoe ze hun technologische uitvindingen met de rest van de wereld kunnen delen.

“Bij universiteiten is het vaak eenvoudiger. Daar doen ze fundamenteel onderzoek, daar komen vindingen uit en die worden gepubliceerd, waarna de universiteiten erkenning en credits krijgen. Bovendien hebben universiteiten vaak start-upprogramma’s die een vervolg van de door hun gedane onderzoeken mogelijk maken."

"Bij het GreenTechLab zitten we echter gevangen in fysieke materialen, en dat maakt het een uitdaging om credits te verkrijgen. Veel publiceren doen we niet, en het etaleren van prototypes is lastig. Het enige wat voor ons dus overblijft, is het delen van kennis en onderzoeksresultaten.”

Dat zou bijvoorbeeld kunnen door via een portal of webpagina verslaggeving te doen over wat een prototype kan doen, welke onderdelen je daarvoor nodig hebt en hoe je hem in elkaar zet. Een soort doe-het-zelfpakket. “Maar we willen onze kennis ook bij onze studenten neerleggen, zodat zij er (hopelijk) mee verder kunnen gaan. Dat doen we al met de minor A-systems, maar daarmee zijn we er nog lang niet. We kunnen veel meer dan alleen dit.”