Fraude met certificaten neemt toe; Fontys niet direct bezorgd

Fraude met mbo-zorgdiploma’s die verkregen zijn met ervaringscertificaten (EVC’s) neemt toe. Dat schrijven minister Eppo Bruins (onderwijs) en Fleur Agema (Volksgezondheid) aan de Tweede Kamer. Zij roepen mbo-zorgopleidingen op tot voorzichtigheid. Fontys maakt zich niet direct zorgen. “Wij werken niet met EVC’s.”

De ministers van Onderwijs en Volksgezondheid baseren zich in hun uitspraken op signalen van het openbaar ministerie (OM). Daaruit zou blijken dat het aantal fraudegevallen met mbo-zorgdiploma’s die verkregen zijn met ervaringscertificaten (EVC) de afgelopen jaren is toegenomen. Met een EVC kan een student vrijstellingen krijgen voor (onderdelen van) een mbo-opleiding.

De exacte omvang van de fraude is nog onbekend, maar de zorgen van het OM en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zijn groot. De IGJ ziet in korte tijd een verontrustende toename van het aantal bureaus dat EVC’s verstrekt. Tussen april en september 2024 zijn er ongeveer 10 EVC-bureaus bijgekomen, tot een totaal van 54 aanbieders in Nederland.

Terughoudendheid
Het OM meldt dat bij één onderzocht EVC-bureau vermoedelijk 800 tot 1.200 valse ervaringscertificaten zijn verstrekt. Daarnaast spreekt het OM over een forse toename van personen die zonder geldig diploma werkzaam zijn als zzp’er in de zorg, waarbij mede een verband wordt gelegd met deze (EVC-)fraude.

Minister Bruins noemt deze ontwikkelingen zorgelijk. “Dit betekent dat er ongekwalificeerde mensen in de zorg werken. Ik vind dat onaanvaardbaar.” Hij roept mbo-instellingen op om voor een aantal specifieke zorgopleidingen zeer terughoudend te zijn en zorgvuldig om te gaan met ervaringscertificaten. 

Doorstroom hbo
Hoewel de fraude is geconstateerd met mbo-zorgdiploma’s kunnen studenten hiermee wel doorstromen naar het hbo. “Als studenten een diploma kunnen overleggen van een geaccrediteerde mbo-onderwijsinstelling, dan moeten wij ervan uit kunnen gaan dat dit ook een echt diploma is”, zegt Karen Cox, directeur van Fontys Mens en Gezondheid. “Zelf werken wij niet met ervaringscertificaten die door externe bureaus worden verstrekt.”

“Wij zijn heel terughoudend met het verlenen van vrijstellingen”, vult Peet van Winkel, voorzitter van de examencommissie van Fontys, aan. “Er wordt door ons altijd nog inhoudelijk gekeken naar het niveau van de betreffende student die wil doorstromen naar het hbo. Enkel op basis van EVC’s verlenen wij geen vrijstellingen en al helemaal geen diploma’s."

Misstanden aanpakken
Verschillende partijen, zoals de IvO, IGJ, de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), het OM, de arbeidsinspectie en ministeries zijn aan de slag gegaan om de misstanden aan te pakken. Hierover wordt de Tweede Kamer dit najaar geïnformeerd. 

De oproep van minister Bruins aan de mbo-instellingen is een van de acties in dit proces. Hij doet deze nu al, om de gevolgen van misbruik met EVC’s direct in te kunnen perken.