Oplossingen bedenken voor veiligheid

Sinds september werken studenten van Fontys Trend Research & Concept Creation aan concepten rondom ‘’Wij eisen de nacht op’’. Met als overkoepelend thema veiligheid, laten de studenten zien dat je risico’s kunt beperken en bewustzijn kunt creëren. 

Het is niet voor het eerst dat het vorig jaar, sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, erg actuele thema door Fontysstudenten wordt opgepakt bij groepsopdrachten. Vorig jaar gebeurde dat ook al bij Fontys ICT. En nu dus bij de opleiding die onder het instituut Fontys Marketing en Communicatie in Tilburg valt.

De concepten van de studenten werden vandaag tentoongesteld. Ieder groepje koos een eigen aanpak. Sommige richten zich op direct ingrijpen, andere op preventie en bewustwording. De verschillende invalshoeken laten zien dat thema’s als veiligheid en verantwoordelijkheid niet abstract hoeven te blijven, maar concreet gemaakt kunnen worden. Op de werkvloer, in de wijk, op het voetbalveld of in het dagelijks leven van jongeren. 

Zo lag binnen het groepje van Dawn de focus op het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend gedrag onder horecamedewerkers. ‘’Daarom ontwikkelden wij het spel ‘Grenzen aan tafel’, zo vertelt de student. “Het is de bedoeling dat medewerkers bewuster worden van hun grenzen. Met kaarten bestaande uit opmerkingen en foto’s schets je een situatie en leg je individueel vast hoe je die ervaart. Daarna start er een gesprek via een gespreksstarters kaartje. Denk bijvoorbeeld: 'Zou je willen dat iemand ingrijpt in deze situatie?’.” 

Dawn benadrukt dat het een spel moet blijven: ‘’Het is een zwaar onderwerp, dat vereist dat het op een luchtige manier besproken kan worden.’’ 

Bewustzijn op de werkvloer
Ook Dylan koos ervoor om zich bezig te houden met werkomgevingen. Hij legt de focus op training en gedragsverandering. ‘’Het is ontwikkeld voor mannen van 40 tot 60 jaar. Uit ons doelgroeponderzoek bleek dat veel mannen wel willen ingrijpen bij intimidatie op de werkvloer, maar dat niet durven’’, vertelt Dylan. 

"Na een workshop krijgen ze een tool mee die moet helpen bij het ingrijpen, de zogenoemde ‘vijf-D methode’." De methode geeft verschillende opties van hoe je kunt ingrijpen: direct, distract, delegate, delay, document. “Direct is dus er bijvoorbeeld zelf iets van zeggen, en bij distract leidt je iemand af met bijvoorbeeld een vraag”, vertelt Dylan.

Met een rollenspel leren medewerkers te reageren op een situatie. Vervolgens krijgen ze toegang tot een online-leeromgeving waar ze verder kunnen oefenen met ingrijpen. “Na een jaar komt er een meetmoment waarbij je gecertificeerd kan worden, zodat mensen ook weten dat je een veilige werkvloer aan kunt bieden. We hebben contact met Feniks in Tilburg, het emancipatiecentrum. We dragen het concept aan hen over en zij zullen het daadwerkelijk gaan uitvoeren bij bedrijven.”

Preventie
Ook andere groepen richten zich meer op preventie. Zo ontwikkelde Sara (rechts op foto boven) met haar team ‘Mindshift’, een training bedoeld voor jongens van 16 tot 18 jaar binnen voetbalverenigingen. 

"We merken dat veel onveiligheid voortkomt uit groepsdruk”, vertelt Sara. “Onze training laat jongeren samenwerken tijdens het voetballen, terwijl ze leren bewust te reageren op elkaars gedrag. Het doel is dat er op lange termijn een veilige clubsfeer ontstaat. We zijn bij clubs langs geweest en ze reageerden heel enthousiast. Nu werken we samen met een externe trainer. We hopen dat trainers van de clubs uiteindelijk de training zelf kunnen geven.”

Ook Thyfia richt zich op preventie, maar dan op een jongere doelgroep: meisjes van 12 tot 15 jaar op scholen. Met het ‘Met je mee-boekje’ wil ze leerlingen een overzicht geven van beschikbare hulp en hoe ze gesprekken met vrienden of familie kunnen voeren. “Het boekje bevat richtlijnen, geen regels’’, zegt Thyfia. ”Het idee is dat in de toekomst iedereen die boekje in de kluisjes heeft liggen."

Veilig thuis door technologie
Het contrast tussen directe interventie en preventie is ook zichtbaar in andere concepten. Javier ontwikkelde een systeem dat vrouwen en kwetsbare groepen helpt om veilig thuis te komen. “Via een app en fysieke lichtsignalen zie je welke routes veilig, voorzichtig of gevaarlijk zijn”, legt Javier uit. “Je kunt ook incidenten rapporteren en een partner vinden om samen te lopen. Zo bouwen we een community die veiligheid bevordert.”

Het gaat niet alleen om preventie, maar ook om empowerment. Javier: “Mensen krijgen tools in handen om risico’s te herkennen en te vermijden.” Voor nu is het systeem alleen ingericht voor Tilburg. “We willen echt kijken hoe we dit in Nederland kunnen implementeren. Eerder voerden we al gesprekken met experts, de NS en de overheid. Daar hebben we er nog meer van gepland staand. Op die manier hopen we te kunnen opschalen.”