Helmuts Docu Corner
Elke drie weken geeft Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, drie docu-kijktips voor studenten en medewerkers. Deze keer wederom drie totaal verschillende thema's: geëmigreerde complotdenkers, de moord op een Miss International en de ‘patriottische’ onderwijsdoctrines van Poetin.
Wakker in Paraguay
Deze intrigerende vijfdelige serie kijkt mee bij verontruste Nederlanders die zich, zeker sinds de Coronacrisis, ernstig bekneld voelen in Nederland en aan de andere kant van de wereld samen een nieuw bestaan willen beginnen.
Jan Engel groeide bijvoorbeeld op met ‘een diep wantrouwen tegen de overheid’ en besloot nieuwe invallen of arrestaties van de politie niet meer af te wachten. Jurist Jeroen Pols, die eerst samen met Jans broer Willem het gezicht was van de omstreden actiegroep Viruswaarheid, geldt inmiddels als de onofficiële voorman van de ‘wakkere’ gemeenschap. Hun ‘Project Paraguay’ moet een oase van vrijheid worden. Met een kleine overheid en zónder 5G-straling, lockdowns, pedonetwerken en chemtrails.
Fleur Amesz en Gijs Swantee bezien de lotgevallen van hun hoofdpersonen met oog voor de mens en zonder duidelijk oordeel en vallen hen ook niet lastig met kritische vragen. Zo vormt zich een intrigerend groepsportret van een gemeenschap, die z’n toevlucht heeft gezocht tot een land dat jarenlang leefde onder een militaire dictatuur en een thuishaven was voor gevluchte nazi’s. Het lijkt onvermijdelijk dat er gaandeweg steeds meer barsten zichtbaar worden in de wakkere idylle…
(te zien op NPO Start en sinds 8 januari elke woensdagavond op NPO2)
Zabic Miss
Op negentienjarige leeftijd ligt de wereld aan haar voeten. Agnieszka Kotlarska wordt eerst gekozen tot Miss Polen van 1991 en sleept daarna in Tokio ook nog de Miss International-titel in de wacht.
Achter de schermen kampt Kotlarska echter met een stalker, een man waarvan zij denkt dat hij geen echt gevaar voor haar vormt. Terwijl zij zich ontwikkelt tot een internationaal gevierd supermodel, kijkt die vanuit de coulissen mee. Hij voelt zich genegeerd.
Haar echtgenoot, diverse intimi en collega’s schetsen Agnieszka in deze geladen productie van Maciek Bielinski overtuigend als een vrouw met klasse, waarbij de schoonheid zeker niet alleen van buiten zit. De 36-jarige man die haar fataal wordt komt ondertussen, ook door de nogal clichématige gedramatiseerde scènes, over als een archetypische engerd, een gestoorde killer die in zijn eentje steeds verder afdaalt in zijn eigen hel en haar daarin meesleurt.
De moord op het net 24-jarige topmodel in 1996 staat overigens niet op zichzelf. Ook andere ‘schoonheidskoninginnen’ en bekende Polen vertellen in Zabic Miss over hun onrustbarende ervaringen met stalkers. De dood van hun collega zorgt eerst voor ontzetting en daarna voor volkswoede, als blijkt dat de dader niet voor de rest van zijn leven achter de tralies wordt gezet. En bijna dertig jaar later ijlt zijn horrordaad nog altijd na, laat het aangrijpende slot van deze miniserie zien.
(te zien op HBO Max)
Mr. Nobody Against Putin
De oorlog in Oekraïne dringt ook door tot het klaslokaal. De Russische president Vladimir Poetin heeft de militaire operatie nog niet aangekondigd of basisscholen in heel Rusland ontvangen marsorders om het curriculum een meer patriottisch karakter te geven.
Ook de basisschool van Karabash moet er in februari 2022 aan geloven. Voortaan worden leerkrachten geacht om de kinderen dagelijks staatspropaganda voor te schotelen. Pavel Talankin, de jonge evenementenorganisator en videograaf van de school, ziet daar helemaal niets in. Hij blijft alle officiële activiteiten en festiviteiten gewoon filmen, maar begint gaandeweg, als daad van stil verzet, ook de voorbereidingen en de gesprekken naderhand vast te leggen. Zo legt hij feilloos vast hoe de oorlog ook het gewone Rusland overneemt.
Commandanten winnen geen oorlogen, stelt Vladimir Poetin intussen op televisie. Leraren winnen oorlogen. Al snel wordt er dus gemarcheerd door de schoolgangen, schrijven leerlingen (verplicht) brieven naar soldaten aan het front en organiseren Wagner-huurlingen een wedstrijdje granaat gooien. Tegelijkertijd moet Pavel in deze film van David Borenstein afwegen hoe en waar hij zijn eigen toekomst ziet. Want zodra de machthebbers zicht krijgen op waarmee hij stiekem bezig is, laat zijn lot zich raden.
(vanaf donderdag 15 januari te zien in de bioscoop)
foto bovenaan pagina: Mr. Nobody Against Putin, copyright BBC
Meer docutips van Helmut vind je hier.