Docent zijn is stelling nemen

Lesgeven voelt voor mij soms als maatschappelijk activisme, omdat je elke dag kiest welke stemmen je ruimte geeft, welke vragen je laat bestaan en welke perspectieven je voedt. Je staat niet alleen voor de overdracht van kennis, maar ook voor de vorming van mensen die leren kijken, twijfelen en zich uitspreken. Want soms vergeet je het bijna, tussen de leerdoelen, formats en weekplanningen door: lesgeven is een politieke daad.

Nou ja, niet omdat je je klas ophitst tegen het systeem of zoiets. Maar omdat je, dag na dag, ruimte maakt voor iets dat steeds schaarser wordt: nuance. In een tijd waarin algoritmes ons sturen naar de uitersten van ieder debat, is het klaslokaal misschien wel een van de laatste plekken waar twijfel nog mag bestaan. Waar je niet direct hoeft te kiezen voor kamp A of B, maar juist leert om vragen te stellen die nog geen antwoord hebben.

Dat is niet neutraal. Dat is eigenlijk vrij radicaal. In een cultuur van efficiency en controle, waar alles meetbaar en voorspelbaar moet zijn, is het aandacht geven aan verwarring en complexiteit een vorm van verzet. Een verzet dat niemand uitsluit, maar omarmt te leren. Hoe bijzonder is dat wel niet?

En dus kiezen we. We kiezen ervoor om niet alles dicht te timmeren, maar studenten ruimte te geven en te laten zoeken. We kiezen ervoor om niet alleen kennis over te dragen, maar ook gesprekken te voeren die schuren. Om mens te zijn voor de klas, met al je twijfels en fouten. Zodat studenten dat ook durven.

In die menselijke houding ligt een stille vorm van verzet. Tegen cynisme, tegen gemak en tegen het maatschappelijk gedragen idee dat onderwijs alleen maar een diploma-fabriek is. Is er iets krachtigers dan kiezen voor menselijkheid in het klaslokaal, elke dag opnieuw?

Tim van Leeuwerden is docent bij Fontys International Business, waar hij onderwijs en technologie samenbrengt. In zijn columns zoekt hij naar de menselijke maat in een wereld vol rubrics, algoritmes en ambities.