door Karen Luiken,
07
januari
2025
|
12:30
Europe/Amsterdam

Docent pleit voor vegetarische Journalistiek-opleiding

Vlees tijdens een borrel van Fontys? Onnodig, vindt docent Jos Baijens. Hij pleit in een petitie voor een vleesvrije omgeving bij de opleiding Journalistiek. “Het is het minste wat we kunnen doen voor een beter klimaat.”

De petitie werd vlak voor de vakantie online gezet, maar eigenlijk is Baijens al veel langer bezig met het vleesvrij maken van de opleiding Journalistiek. Driekwart jaar geleden deed hij een verzoek bij zijn management. Kunnen we er niet voor zorgen dat we bij onze opleiding geen vlees meer aanbieden, in ieder geval bij borrels die door Fontys georganiseerd worden? Want hoe meer vlees we eten, hoe meer CO2-uitstoot.

Niet gewoon
“Er werd enthousiast gereageerd, maar een maand later kreeg ik alweer een uitnodiging voor een borrel. Met daarbij de vraag of ik ‘gewoon’ vlees wilde of vegetarisch. Hoezo ‘gewoon’ vlees? Ik vind dat helemaal niet meer gewoon”, zegt Baijens. “Dat was voor mij de druppel.”

Jos BaijensDe docent raakte in de alarmstand toen hij het rapport van de Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) helemaal las. “De informatie over de klimaatverandering en de gevolgen daarvan kennen we allemaal. Maar helemaal achterin het rapport staat iets over systeemverandering. Ons kapitalistische systeem is niet duurzaam, dat moet echt om.”

Voorbeeld geven
Baijens begon bij zichzelf. Wat kon hij doen voor een betere toekomst? Vlees eten doet hij zelf al bijna nooit meer, dus wat is dan de volgende stap? Meer mensen zover krijgen om hetzelfde te doen. “Het is een makkelijke stap. Als school ben je een vormende functie en moet je reageren op wat er in de wereld gebeurt. En ik denk dat onze opleiding daarin het juiste voorbeeld kan geven. Juist journalisten moeten verstand hebben van dit onderwerp.”

Het gaat volgens Baijens enkel om het vleesvrij maken van borrels die Fontys organiseert. Een eigen kantine heeft de opleiding Journalistiek niet, dus daar hoeft – voorlopig - niet naar gekeken te worden.

“Als we dit niet eens kunnen regelen, wat zijn we dan eigenlijk aan het doen? Vegetarische borrels moeten te realiseren zijn. En bovendien: als iemand toch een stukje vlees wil, dan staat het diegene natuurlijk altijd vrij om zelf iets mee te nemen. Het gaat erom dat we het vanuit Fontys niet meer aanbieden.”

Plankje tofu
Met de petitie hoopt Baijens zijn doel te kunnen bereiken. De oproep ging voor de kerstvakantie de deur uit – volgens de docent niet de meest handige timing – en heeft inmiddels een kleine zestig handtekeningen opgehaald. Het doel is honderd handtekeningen, al mogen dat er natuurlijk altijd meer worden.

“We willen de handtekeningen aanbieden aan onze directeur. Met een plankje tofu erbij. En als het niet werkt, bedenken we gewoon weer een nieuwe actie. Wat dat gaat worden? Ik ben buiten school actief voor Extinction Rebellion, maar die acties zijn van een heel andere orde. Nee, ik denk eerder aan flyeren. Of het organiseren van een debat.”

Hoe dan ook: Baijens stopt niet voor hij iets voor elkaar krijgt. Want dat er iets moet gebeuren, is volgens hem laaghangend fruit. “De vleesstapel moet en zal halveren.”

Reageren kan hieronder. Eenmaal gepubliceerde reacties worden niet verwijderd

Reacties 1 - 16 (16)
Bedankt voor uw bericht.
Johan Wijnhoven
17
January
2025
Beste collega's. Hetgeen me het meest stoort aan het artikel en de reacties erop is de arrogantie van de veronderstelde beterweter die zijn "weten" wil opleggen. Wellicht is dit een eigenschap die binnen het onderwijs sterker leeft als erbuiten ? Jos oproep om de borrels vleesvrij te maken vind ik een voorbeeld van radicalisering en voorbij gaan aan de realiteit. Nee het is niet zo dat de meerderheid vegan kan en wil eten. Vegan (2-4 %) en vegetarisch (4-6%) in NL en BE (Bron Statista). Waar Jos een punt heeft, is dat het opnemen van een vegan hapje bij de Fontys borrels een goed idee zou kunnen zijn. Tja dan blijven wel een hele groep aan andere minderheden met haar specifieke voorkeuren buiten spel staan. Bijvoorbeeld de % voor lactose- en of gluten-sensitieven en intoleranties liggen beduidend hoger. Om het volgende deel van het artikel moet ik echt lachen: "Als school ben je een vormende functie en moet je reageren op wat er in de wereld gebeurt ..... Juist journalisten moeten verstand hebben van dit onderwerp". Oef als dit het zelfbeeld is van het journalisme anno 2025 dan wordt het tijd om ons echt zorgen te maken.
Rens
17
January
2025
Oei, als het maar niet lijdt tot een glijdende schaal. Hoorde vorige week in de docu "Over'bevolking" dat vegetariër worden 0,8 ton CO2 bespaart, een kind minder krijgen zou 58 ton CO2 besparen. Willen we dus echt goed besparen dan moeten we minder kinderen nemen, maar de krimp die we dán als Fontys te verwerken krijgen...
Suzan
13
January
2025
Ach ja waarom ook niet. Haal ook meteen alle alcoholische drankjes en frisdranken uit een borrel. Gewoon een glas water en een tomaat... zucht.... Ik word een beetje moe (en lichtelijk geïrriteerd) van mensen die weer iets proberen op te leggen!
roland van osch
13
January
2025
Jammer dat zo'n progressieve activist hiervoor een platform krijgt binnen Fontys. Al ben ik voorstander van vrijheid van meningsuiting, dit vind ik categorie 'je eigen agenda opdringen.' Daarnaast zet je de vleeseter als fout weg, dat triggert me -waarschijnlijk ook z'n bedoeling- maar voedt polarisatie wat mij betreft, door geen alternatief te tolereren. Alléén zijn keuze mag nog als het aan hem ligt en dat doet mij reageren.
Patricia
13
January
2025
Zou er inderdaad niet gewoon gekozen kunnen worden voor een variatie die voor iedereen passend en gezond kan zijn. Laat ieder zijn eigen keuze maken, wel of geen vlees, wel of geen groente, noten etc. etc.. Dat kan toch geen probleem zijn en laat ieder in zijn waarde. Dat waar jij voor staat aan een ander 'opdringen' vind ik ook niet echt passend.
Desiree van den Munckhof
10
January
2025
Heel goed initiatief!! Beetje minder vlees mag wel in een land waar elke dag meer dan 1,5 miljoen dieren geslacht worden...
Martyn Smits
10
January
2025
Helemaal mee eens. Het is verbazingwekkend dat we:
- bij Fontys nog steeds met cateraars opgescheept zitten bij wie het aanbod nauwelijks duurzaam en gezond te noemen is.
- nog steeds events hebben waar de gehakballen en worstjes de snackschaal domineren (bijv. Het recente nieuwjaarsevent in Eindhoven).

Dit initiatief zou echter een onderdeel van een veel grotere bewustwording kunnen en moeten zijn. Goed voorouderschap, intergenerationeel beleid, regeneratief onderwijs. Denk eens een beetje verder dan de volgende instapost, de volgende kwartaalcijfers, de volgende (hopelijk snelle) verkiezingen. Er is een toekomst, dus laten we verantwoordelijkheid nemen om die zelf vorm te geven met goed voorbeeldgedrag. Want van onze politiek en (de meeste) bedrijven moeten we het niet hebben, gevangen als ze zitten in hun korte termijn denken (cf. Pieter Derks in zijn oudejaarsconference). Een stoel aan de tafel van beleid voor onze toekomstige generaties en de natuur!
Willöm
10
January
2025
Er worden goede argumenten aangedragen die pleiten voor keuzevrijheid waar ik mij achter schaar. Ik wil echter de aandacht vestigen op een ander aspect dat ik ook erg zorgelijk vind.

Jos is actief bij Extinction Rebellion en "Baijens stopt niet voor hij iets voor elkaar krijgt."
Ook niet wanneer petities niets opleveren en het merendeel van de collega's het niet met hem eens zijn? Wat is de volgende stap? Het opdringen met XR tactieken door zich aan de oprit van het terrein vast te lijmen? Lekker progressief en vooral totalitair!
Steven
10
January
2025
Ruben merkt op: 'Verder wil ik opmerken dat het vlees dat meestal bij de borrel wordt geserveerd op geen enkele manier onder gezond eten kan worden geschaard, want dat is altijd mega-bewerkt, superzout en vaak gefrituurd.'
Goed punt, de bitterbal eet je inderdaad niet voor je gezondheid, maar die kan ik wel zonder consequenties eten nu en dan, bijv op n borrel op t werk.. 'Verplicht' planten eten echter terwijl ik weet dat ik daar last v krijg is ook geen optie. Het zou resulteren dat ik zelf een Tupperwarebakje met vlees meeneem, maar dat lijkt me niet echt waar we naar toe moeten. Deels vega deels vlees lijkt me een compromis dat waarschijnlijk de beste en enige oplossing is. En of dat nu 50/50 is of 60/40, ach...Daar maakt me niet zoveel uit. Ik vind het gewoon vervelend dat er wordt gedaan alsof dat groente eten goed voor de planeet is, terwijl er oerwouden omgebulldozerd worden voor het verbouwen van palmolie en dergelijken. De prijs van massacomsumptie op vegetartisch gebied is ook gigantisch (zo ook mbt electrisch rijden, productie en verwerking van accu's)..

Kweekvlees uit het laboratorium heb ik nu nog niet veel vertrouwen in maar als vleeseter kun je wel degelijk en grote dierenvriend zijn en als er geen diertje geboren hoeft te worden voor mijn stukje vlees of hoeft te sterven dan juich ik dat alleen maar toe, want de beelden uit de vleesindustrie zijn verschrikkelijk en kan ik niet met droge ogen bekijken.
Wijzelf eten ongeveer een jaar van 1 koe vd boer. Ik probeer dan ook zoveel mogelijk die massa industrie te omzeilen. Maar ik stoor me aan de stelling dat vleeseten asociaal is en groente eten goed voor t milieu. Dat is gewoon niet zo, paar afleveringen van Keuringsdienst v Waarden kijken en je bent al een beetje bijgespijkerd.. ( kijk ook eens hoeveel chemicalien je binnenkrijgt met je groente op jaarbasis; stond ik vroeger ook nooit bij stil)
Chandra
10
January
2025
Ik ben al ruim 35 jaar vegetarische, van de ene dag op de andere geworden in belang van mijn kind, dat net geboren was. In die tijd stond niemand nog stil beide de milieu. Het grootste beseft drong pas tot me door, toen ik een keertje met iemand mee moest naar een slagbank. Daar hoorde ik een kalf zo hard loeien voor hij geslacht werd. Het geluid dronk zo diep tot me door en het besef werd groter van hoeveel jaren ik dierenleed hebt bezorgd door mijn lusten. Dat er geen ene dier vrijwillig naar de schatbank gebracht wilt worden, maar ernaar toe gesleept of getrokken wordt. Tegenwoordig is zoveel te krijgen dan tofu alleen, als we ons besef willen aanpassen dan zien we veel meer. Als bij jouw vragen oproepen hoe gezond of hoe ik eruit ziet, dan is een ding dat zeker is, dat ik gezond bent als een vis in het water!
Ruben Steins
10
January
2025
Geheel in lijn met het huidige kabinetsbeleid: zou innovatie hier de oplossing zijn?

Oprechte vraag: zouden de vleeseters die hier zo gretig reageren overwegen om 'gekweekt' vlees te eten? Als het immers om de voedingsstoffen gaat kan dat daarmee ook worden geregeld?

Verder wil ik opmerken dat het vlees dat meestal bij de borrel wordt geserveerd op geen enkele manier onder gezond eten kan worden geschaard, want dat is altijd mega-bewerkt, superzout en vaak gefrituurd.
Jack Claessen
10
January
2025
Goedemiddag,

Na twee keer lezen voel ik mij in de oncomfortabele positie gebracht dat ik moet aangeven dat ik lid ben van een ondergrondse groep van mensen die niet aan willen geven of ze vegetarisch, veganistisch dan wel een anderszins consumptiepatroon voor zichzelf hanteren.

Namens een aantal gelijkgezinden zullen wij gaan nadenken over het opstellen van een anonieme petitie voor medewerkers en studenten waarin we Fontys willen oproepen om of alle borrels af te schaffen of de borrels niet meer vergezeld te laten zijn met snacks die tot polarisatie kunnen leiden in onze samenleving.

Maja
10
January
2025
Goed idee! Maar wat als er dan polarizatie ontstaat tussen mensen die "pro-borrel" en "anti-borrel" zijn? Daar ben ik bang voor :(. Het is nooit goed met mensen, he :)?
Wilbert Velema
10
January
2025
Geen goed idee Jos, laat mensen alsjeblieft zelf hun keuze maken. Het automatisch vleesvrij maken van een borrel bij Fontys hoort daar zeker niet bij. Bij fontys Pabo hangt een mooie spreuk aan de muur: "leer kinderen niet wat ze moeten denken maar hoe ze moeten denken". Waarvan akte.
Maja
10
January
2025
Ik vind dit heel een beperkte/eenzijdige initiatief. En wat gaan we doen met al tropisch fruit en andere groente en fruit die uit verre landen naar Fontys vervoerd moet worden? En ook met alle groeten en fruit die in kassen worden gekweekt? Er liggen nu courgettes, bosbessen, sla, komkommers, tomaten e.z.v. in supermarken: al deze groenten en fruit groeien alleen in warmte, dus in de herfst, winter en zelfs lente horen ze absoluut niet beschikbaar te zijn. Veel wat we nu eten is dus in kassen gekweekt!.
Steven
10
January
2025
Elly: Geen vlees eten is eveneens aangeleerd gedrag. Sinds ik sinds mei2024 geen groente meer eet en hoofdzakelijk vlees zijn al mijn klachten verdwenen, ben 13 kilo afgevallen en ben als vijftiger weer zo fit alsof ik 35 ben. Punt dat ik maken wil is dat niet iedereen automatisch er beter van wordt om planten te eten. En ik sta zeker niet alleen. Dat 'groente uit de supermarkt eten' blijkt voor mij -achteraf gezien- altijd hèt probleem geweest en ik ben blij dat ik daar achter gekomen ben. Mijn vlees haal ik ook bij de boer, niet in de supermarkt, dus geen toevoegingen wat er niet in hoort. Alles vegetarisch zou dus een directe aanval op mijn gezondheid zijn (Vincent Stapel kaart het al aan), en zo ervaar ik dit artikel dan ook, vandaar dat ik me genoodzaakt voel om te reageren. :-) Verder moet vooral iedereen eten waar hij/zij zich goed bij voelt, maar als alles vegetarisch wordt kan ik met een goede reden de kaart van uitsluiting/buitensluiting trekken. Wat nou inclusief? Jos Baijens bepaalt dus nu -gevoelsmatig- voor mij dat vleeseten onnodig is, terwijl vlees eten juist de kurk is waar mijn gezondheid op drijft.. -Mijn dank voor het lezen van wat toch enigszins een epistel geworden is terwijl ik dat wilde voorkomen haha! :-)
Vincent Stapel
08
January
2025
Een vleesvrij beleid negeert evolutionaire verschillen: sommige mensen geven de voorkeur aan plantaardig eten, anderen aan vlees. Mensen zijn niet zo omnivoor als vaak wordt gedacht, aangezien sommigen beter gedijen op een vleesdieet. Iets wat beter is voor het milieu, is niet per se beter voor de mens. Door alleen vleesvrije opties aan te bieden, creëer je gezondheidsproblemen voor mensen die van nature vlees eten. Een inclusieve benadering biedt beide opties, zodat iedereen een keuze heeft.
Elly
08
January
2025
Vlees eten is aangeleerd gedrag. Wat je aanleert kun je ook afleren.
Michel
13
January
2025
@Vincent. Zeg je nou echt dat alleen vleesvrije opties bij Fontys zorgt voor gezondheidsproblemen voor mensen die van nature vlees eten? Die enkele vegetarisch bitterbal per jaar? Dat lijkt me toch wel erg overdreven of eigenlijk gewoon pure nonsens.