Dialoogsessie Israël-Palestina: vooral verbinding zoeken

Een eeuwenoude strijd om grond, vermengd met al dan niet ‘misbruikte’ geloofsovertuigingen, legitieme argumenten van beide partijen en bovenal: emoties. Het conflict tussen Palestina en Israël in een notendop. “Echt, écht, luisteren naar elkaar en van daaruit de verbinding zoeken”, luidde het vandaag bij de dialoogsessie in De Witte Dame in Eindhoven.

Op initiatief van het college van bestuur van Fontys werd door Fontys Ideas een dialoogsessie gehouden over Israël-Hamas. Die dialoog is al op veel plaatsen binnen Fontys gehouden, maar het bestuur vond dat het ook op breder niveau mocht plaatsvinden. En zo kwamen vandaag zo'n 45 mensen naar Fontys HRM en Toegepaste Psychologie om daaraan deel te nemen. 

Overigens waren daar geen bestuursleden bij aanwezig en was helaas ook het aantal studenten op één hand te tellen. En dat is jammer, want het houden van Fontysbrede debatten over maatschappelijke thema's past niet alleen goed bij het motto Fontys for Society. Het hoort ook gewoon bij hoger onderwijs, waar het vergaren van bredere kennis over die thema's en de verschillende standpunten die daarbij horen onderdeel van elk curriculum zouden moeten zijn. 

Sinds het verdwijnen van de Denk Groter Debatten komt het daar amper meer van. Daarom was dit een mooi initiatief dat meer deelnemers had verdiend. Hopelijk zet het echter een nieuwe trend. Want eind deze maand vindt ook nog een bijeenkomst plaats rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen. 

Palestina
De bijeenkomst van vandaag kende een paneldiscussie en dialoogsessies voorafgegaan door een filmpje. In dat filmpje van 13 minuten gaf Midden-Oosten deskundige Maurits Berger van Universiteit Leiden een beknopte samenleving van de geschiedenis van wat ooit Palestina heette en nu het kruitvat is dat Israël en Palestijns gebied omvat.

Hoe gecompliceerd deze kwestie is en hoe de waarheid voor iedereen net een slag anders kan zijn, bleek uit de paneldiscussie die daarna volgde. Op de vraag van discussieleider Dana Feringa, Fontyslector Inclusieve Regio, hoe de panelleden deze video ervoeren kwamen drie verschillende antwoorden. 

Jens Lenders, lerarenopleider Geschiedenis bij Fontys in Tilburg, vond de minidocumentaire te gekleurd en te summier. Al zei hij er ook meteen bij dat het bijzonder complexe materie is met aan beide kanten slachtoffers en dus trauma. 

Mening
Noa Duizend en Oumaima al Abdellaoui keken er anders tegenaan. De twee studenten, de ene joods, de andere een moslima van wie eerder het boek Over de Muren heen verscheen, richtten samen na de Hamas-aanval van 7 oktober vorig jaar het initiatief Deel de Duif op. Ze reizen het hele land door om studenten, leerlingen en anderen te vertellen over hoe zij hopen dat in elk geval in dit land iedereen naast elkaar wil staan: je mag je eigen mening hebben, maar blijf luisteren naar elkaar en blijf constructief in gesprek met elkaar. 

En dat is precies wat ook gebeurde bij de vraag van Feringa. Al Abdellaoui vond het geen goed filmpje. “Maar die bestaan ook bijna niet. Ik ben het niet eens met het taalgebruik in deze video of met de keuzes die gemaakt zijn. Je mist er ook de recente gebeurtenissen in.” Noa Duizend vond het daarentegen wel een goed filmpje. “Er komt toch heel veel in aan bod.”

Taal en emotie
Maar eigenlijk waren de drie panelleden het ook weer wél met elkaar eens. Namelijk: dat er niet één waarheid bestaat, dat media niet altijd een neutraal beeld schetsen en social media dat al helemaal niet doet omdat je daar alleen het nieuws en de meningen uit je eigen bubbel te zien en te lezen krijgt. Er zijn, zo stelde Lenders, ook maar weinig echte feiten. Niet alleen bij dit conflict maar bij geschiedschrijving in het algemeen.

De twee dames van Deel de Duif konden het daar wel mee eens zijn. Zij benadrukten ook nog eens hoe belangrijk taal is. “Toen wij ons initiatief begonnen, hebben we eerst een volle week besteed aan de woordkeuze. Dat geeft wel aan hoe moeilijk het is”, zei Al Abdellaoui. En Duizend: “Wij vonden ons in de emotie na die 7 oktober van vorig jaar. Dan kun je een emotioneel of een ‘juridisch’ gesprek voeren. Daarvan zeggen wij: doe eerst het emotionele, zo doen wij het ook als wij voor een klas staan. Daarna kun je verder.” Niet altijd trouwens. “Soms is de emotie te groot bij een van beide kanten. Dat mag. Dan moet je gewoon even de dialoog laten voor wat die is en er weer mee verder gaan wanneer die emotie is gezakt.”

De panelleden, leden van Eindhoven in Dialoog, RADAR en de TU/e gingen daarna met groepjes van vijf nog in kleinere kringen dialoogsessies aan. Daar werd uiteraard het conflict niet opgelost, maar het begrip voor elkaars standpunten en emoties zal er niet kleiner door geworden zijn. Of zoals Dana Feringa aan het begin van de bijeenkomst zei: “Het gaat erom dat je écht luistert naar elkaar en daardoor beter de verbinding kunt zoeken.”

foto boven, van links naar rechts: Dana Feringa, Noa Duizend, Oumaima al Abdellaoui en Jens Lenders.