De ezel en de AI-steen
In mijn bubbel vervangen steeds meer mensen AI door IA. Het zijn typische AI-lovers, die inmiddels door hebben dat AI niet écht intelligent is. Daarom hebben ze iets nieuws bedacht. IA: Intelligentie Augmentatie. Oftewel, vergroting van je intelligentie mét AI.
Het doet mij denken aan Alan Turing, de AI-godfather. Die stelde in de jaren 50 dat een computer intelligent was als deze een vrouw perfect kon nadoen. De beroemde Turing Test. Twee dingen waren opvallend. Eén, Alan Turing koos een vrouw (in de jaren 50 waren mannen nog te intelligent) en twee, Turing ruilde bewust intelligentie in voor impersonatie.
En dat is echt iets anders.
Met IA gebeurt hetzelfde. Als je spellingscontrole gebruikt, ben je dan intelligenter met AI of is het document beter gespeld? Ben je met je navigatiesysteem intelligenter met AI of efficiënter? Is een student intelligenter met ChatGPT of productiever?
Spellen, navigeren, documenten produceren. Het is allemaal best handig, maar iets heel anders dan intelligentie. En het heeft een prijs. Er gaat iets verloren. Weet u nog de weg zonder een navigatiesysteem? En maakt ChatGPT je ideeëloos of ideeënloos?*
Wat intelligentie wel is, weet ik niet. En dat is maar goed ook, want intelligentie is te belangrijk om zich te laten vangen in computertermen. Maar IA is dus, net als AI, een misplaatste term. Opnieuw wordt intelligentie verward met iets anders. U kent vast de uitdrukking: een ezel stoot zich in het gemeen geen twee keer aan dezelfde steen.
De IA-zeggers doen dat, ben ik bang, wel.
*Het is ideeëloos.
Daaraan toegevoegd: ook intelligentie is niet zaligmakend. Uiteindelijk gaat het ook nog om Invoelend zijn. Er wordt tegenwoordig (zeker binnen de overheid) vaak gesproken over de menselijke maat i.k.v. digitalisering/informatisering/automatisering. Zijn deze zaken al niet intelligent, invoelend zijn ze nog minder (als dat al kan). Het was al niet intelligent om alle toeslagenouders die een fout hadden gemaakt over 1 kam te scheren (die van fraudeur) maar het was al helemaal niet invoelend hoe daar vervolgens jarenlang naar gehandeld is (en wordt).
Die taken kunnen dan dus uitgevoerd worden door minder intelligente (c.q. dure) personen. Voor bedrijven is de keuze dan meestal makkelijk. Voor opleidingen is het ingewikkelder. Het doet me denken aan de situatie rondom extra facilitering voor studenten met dyslexie of dyscalculie. Daar hoorde je in het begin ook nog wel eens discussie over. 'Ik wil ook wel een uur extra voor mijn toets', zei een andere student dan.
Stel dat je als opleiding AI toestaat en hetzelfde blijft vragen (qua producten, toetsen) van studenten. Worden we dan breder toegankelijk? Of gaat de lat omlaag, en daarmee het afstudeerniveau? Beide?