Helmuts Docu Corner

Elke drie weken levert Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, Bron drie docu-kijktips.

Children Of The Cult (Generatie Bhagwan)
Twintig jaar geleden exploreerde Maroesja Perizonius in de persoonlijke documentaire Communekind (2004) haar verleden als kind binnen de Bhagwan-beweging. Ze confronteerde haar moeder met de hachelijke situaties waarin zij als kind begin jaren tachtig terecht kwam. Ze voelde zich daarbij niet gesteund en beschermd.

Nu pakt Perizonius de draad weer op. Ze ontmoet bijvoorbeeld andere kinderen die zijn opgegroeid binnen de beweging. Stuk voor stuk schetsen die een leefomgeving waarin alles wordt geseksualiseerd, inclusief zijzelf. Ook Bhagwan zelf laat zich niet onbetuigd. Als de grote leider z’n sannyasins in 1981 richting de Verenigde Staten dirigeert, krijgt het misbruik een grootschaliger karakter.

Perizonius probeert ook in contact te komen met mannen die zich opdrongen aan minderjarige meisjes. Ze belt bijvoorbeeld met een sektelid, stiekem opgenomen, dat ronduit toegeeft dat hij destijds over de schreef is gegaan. Een ander oud-lid verhaalt schuldbewust over de seksuele relatie die hij had met een tiener, maar verbaast zich erover hoe uitdagend de Bhagwan-kinderen zich toentertijd gedroegen.

Het navolgende seksueel misbruik heeft tientallen jaren later nog altijd gevolgen voor hun zelfbeeld, relaties en seksuele leven, zo toont deze ontluisterende film die uitmondt in een confrontatie met Bhagwans voormalige rechterhand Ma Anand Sheela. Zij móet ervan geweten hebben.
(te zien op NPO Doc)

Dynasty: The Murdochs
De Amerikaanse documentairemaakster Liz Garbus valt direct met de deur in huis: bij de start van deze miniserie introduceert ze de Australische mediamagnaat Rupert Murdoch en zijn kinderen aan de hand van de verschillende leden van de Roy-familie, de op hen gebaseerde personages in de veelgeprezen dramaserie Succession.

Daarvoor heeft ze overigens een behoorlijk alibi: naar verluidt heeft de aflevering van Succession, waarin Ruperts alter ego, pater familias Logan Roy, plotseling overlijdt, flink huisgehouden bij de Murdoch-kinderen. Net als de Roys ligt er geen enkel scenario klaar voor als hun vader, inmiddels dik in de negentig, ineens wegvalt. Dan zou diens imperium, dat zowel talloze kranten als de rechtse nieuwszender Fox News omvat, wel eens héél snel in totale chaos kunnen vervallen.

Garbus gebruikt de strijd om Mudochs opvolging om ‘s mans lange leven en loopbaan nog eens te laten doorlichten door oud-medewerkers, biografen en journalisten. Zij lepelen allerlei smakelijke verhalen op, zoomen in op de schandalen rond Monica Lewinsky, News Of The World en Roger Ailes en proberen hem als man, ondernemer en conservatief te duiden. Rupert zelf en zijn kroost participeren niet in de miniserie – al zijn ze volop in beeld via archiefinterviews.

En dan volgt in de slotaflevering de grote afrekening als Rupert Murdoch en z’n zoon Lachlan, die hij inmiddels als enige zijn nalatenschap toevertrouwt, in de rechtbank tegenover zijn drie andere kinderen komen te staan. De man die zijn leven lang tweedracht heeft gezaaid, schroomt ook niet om zijn eigen familie uit elkaar te spelen. Net als Logan Roy, in Succession.
(te zien op Netflix)

Cruijff
Tien jaar na zijn dood is er nu de epische vierdelige serie Cruijff, een internationale productie van het team achter de iconische documentaires Senna, Amy en Diego Maradona. Met een ontzagwekkende collectie archiefmateriaal en toegang tot familieplakboeken belicht regisseur Sam Blair het wereldwijde fenomeen Johan Cruyff.

Intussen probeert hij met zijn echtgenote Danny, kinderen en adepten zoals Pep Guardiola, Jan Mulder en Wim Jonk die volstrekt ongrijpbare figuur definitief vast te pakken. Blair kan daarbij ook beschikken over de stem van de man zelf. Niet alleen via Cruijffs talloze interviews en media-optredens, maar ook via de persoonlijke geluidsopnames die z’n hoofdpersoon in de laatste fase van zijn leven maakte.

Deze ambitieuze miniserie doet ook recht aan het mondiale symbool Cruijff, dat met een scherpe soundtrack, sprekers zoals de Britse schrijver David Winner en psychoanalyticus Hans van den Hooff en een lekker associatieve montage, waarin links worden gelegd met de tijdgeest, cultuur en politieke verhoudingen, nog eens wordt benadrukt. Cruijff wordt zo de totaalproductie die deze gestorven levende legende verdient.
(vanaf zondag 22 maart, 21.00 uur, op NPO2)

Meer docutips van Helmut vind je hier.