Bouwen én natuur versterken: Fontys onderzoekt hoe

Niet achteraf groen toevoegen bij het ontwikkelen van een gebied, maar onderzoeken hoe natuur vanaf het begin een volwaardige plek kan krijgen in gebiedsontwikkeling. Fontys heeft haar onderzoekende handen ineengeslagen met Avans en de HAS green academy om te kijken hoe de gemeente ’s-Hertogenbosch daarin voorop kan lopen.

Natuurinclusief ontwikkelen. Daar draait het allemaal om. De gemeente ‘s-Hertogenbosch wil daar alle mogelijkheden over weten en zette haar lijntjes daarom uit bij de in Den Bosch gevestigde Avans Hogeschool. Die vroeg op haar beurt weer medewerking aan Fontys Hogeschool en de HAS green academy. Het gezamenlijke doel? Kijken hoe nieuwe woningen en andere ontwikkelingen gerealiseerd kunnen worden en tegelijkertijd de natuur in en rond de stad Den Bosch versterkt kan worden.

Vanuit Fontys is het lectoraat Duurzame Stedelijke Transformatie betrokken, met Ferry van de Mosselaer en Marieke Wenneker als projectleiders. “‘s-Hertogenbosch ligt als stad tegen meerdere beschermde natuurgebieden aan”, legt Van de Mosselaer uit. “Daardoor is het vanwege de stikstofuitstoot heel moeilijk om bouwvergunningen te krijgen. Maar net als alle andere steden in Nederland, is ook de druk om nieuwe woningen te bouwen in ’s-Hertogenbosch enorm.”

Groene alternatieven
Om dat proces te versnellen en wél bouwvergunningen te kunnen krijgen, wordt er nu gekeken naar groene bouwalternatieven. Van de Mosselaer: “De gemeente probeert van de impasse een kans te maken door te laten zien hoe je als gemeente toekomstgericht met dit soort gebiedsontwikkelingen om kan gaan, en door voorop te lopen en inspirerend te zijn voor andere steden.”

Daarbij gaat het niet alleen om het toevoegen van groen aan een wijk, het gaat ook om de manier van bouwen. Doe je dat bijvoorbeeld alleen met elektrische machines, wat natuurlijk voor veel minder stikstofuitstoot zou zorgen? “Vernieuwende samenwerking tussen partijen is hierbij noodzakelijk", stelt de onderzoeker.

Eigen expertises
Elke meewerkende kennisinstelling levert een eigen expertise. Avans richt zich onder meer op bouwen en de stedelijke omgeving. HAS op natuur, groen en het landelijk gebied. Vanuit het lectoraat Duurzame Stedelijke Transformatie brengt Fontys specifieke expertise in op het gebied van participatie, samenwerking en governance binnen gebiedsontwikkeling. Het lectoraat onderzoekt hoe gemeenten, bewoners, ondernemers, natuurorganisaties en ontwikkelaars gezamenlijk kunnen werken aan toekomstbestendige gebieden waarin natuur, wonen en economie elkaar versterken.

“Door middel van co-creatie en toekomstdenken helpen wij betrokken partijen verschillende ontwikkelrichtingen te verkennen, inzichtelijk te maken en bespreekbaar te maken.” vertelt Wenneker. “We doen dit grotendeels vanuit ons lectoraat, maar willen ook kijken of we andere collega’s en studenten binnen Fontys kunnen laten aanhaken.”

Meerjarig plan
De komende periode werken de partijen het concept natuurversterkend ontwikkelen eerst verder uit. De verkenning moet duidelijk maken wat natuurversterkend ontwikkelen kan betekenen, hoe het concept verder kan worden onderbouwd en welke mogelijkheden er zijn voor toepassing in de praktijk. De ambitie is om er een meerjarig kennisprogramma van te maken.