Boomscrolling: als opa niet meer van zijn telefoon afkomt

‘Opa, leg die telefoon eens weg.’

Jarenlang maakten we ons zorgen over jongeren die eindeloos scrollen. Inmiddels duikt er een nieuw woord op: boomscrolling. Ouders en grootouders die urenlang op Facebook zitten, Candy Crush spelen of AI-filmpjes bekijken. Soms zelfs tijdens familiebezoek.

Volgens Pew steeg het socialemediagebruik onder Amerikaanse 65-plussers van 11 procent in 2010 naar 45 procent in 2021. Uit een Britse YouGov-peiling uit 2026 blijkt dat meer dan de helft van de 55-plussers minstens wekelijks sociale media gebruikt.

In New York Magazine las ik over een man die het Facebookalgoritme van zijn 80-jarige moeder probeert bij te sturen. Hij liket onschuldige berichten en verwijdert verdachte content. Het lijkt wel digitale opvoeding, maar dan andersom.

We besteden veel aandacht aan de digitale geletterdheid van jongeren. Ondertussen krijgen onze ouders en grootouders dezelfde algoritmes, AI-filmpjes en misleidende berichten voorgeschoteld. Hoe goed kunnen zij nog onderscheiden wat echt is?

En hoeveel begrijpen we zelf eigenlijk van wat die algoritmes ons dagelijks voorschotelen?

Natuurlijk kan die smartphone ook veel betekenen. Voor contact met familie, ontspanning en het ontdekken van nieuwe dingen. Maar als ik naar mijn eigen vader kijk, 84 jaar oud, dan ben ik super blij dat hij op whatsapp kan. Hij weet hoe hij een foto moet maken en het ook nog sturen. Video’s verwijderen, liken, een video call. Mijn moeder, 80 jaar, analfabeet kan dankzij whatsapp (we mogen dan niet onze profielfoto’s veranderen!) met ons videobellen. Aan de hand van de profielfoto’s weet ze wie ze belt.

Er zijn ook ouderen die het internet veroveren. De 96-jarige Grandma Droniak heeft miljoenen volgers. Viv Truran (82) deelt haar outfits en Nonna Gracie (83) maakt video's over Italiaans koken. Opa en oma als influencer. Prachtig toch?

Het wordt tijd dat we digitale geletterdheid wat minder aan leeftijd koppelen. Ook op je tachtigste valt er nog genoeg te leren.
En misschien kunnen we dat gewoon samen doen, tijdens het volgende familiebezoek.

 Erdinç Saçan geeft les aan Fontys Hogeschool ICT en is AI-expert. Vorig jaar verscheen van hem het boek AI voor Iedereen. Lees hier zijn eerdere columns voor Bron.