Boekenclubs bij Fontys: “Lezen is zo waanzinnig bijzonder”

Met de feestdagen is voor velen ook het leesseizoen weer aangebroken. Ter inspiratie: Fontys biedt onderdak aan meerdere leesclubs met uiteenlopende bedoelingen. Bron ging langs bij twee ervan.

Journalistiekdocent Lindy Jense trekt samen met oud-mediatheekmedewerkster Brigit Goderie de kar bij Bier & Boeken, de boekenclub van Fontys Journalistiek. “We kiezen steeds één boek uit de titels die deelnemers pitchen in de groepsapp. Daarbij ligt het accent op journalistieke non-fictie over maatschappelijke onderwerpen.” Ontlezing is een belangrijke drijfveer. “Je merkt dat studenten langere teksten minder snel oppakken. Helaas is hiervoor geen pasklare oplossing. We hopen dat door gesprekken binnen de leesclub het vuur weer oplaait.” 

Eens in de tien weken komt Bier & Boeken in wisselende samenstelling bijeen. Het gesprek dat loskomt, moet volgens Jense verder gaan dan ‘Goed boek!’ of ‘Mwah’. “Bij de laatste editie bespraken we met twaalf studenten Vos in de VS van journalist Michiel Vos. Opzet is om op verschillende manieren naar zo’n boek te kijken. Zowel technisch en objectief – welke perspectieven heeft de auteur en welke journalistieke processen zien we terug? – als de subjectieve beleving van wat je er persoonlijk van meeneemt.” 

Een didactisch doel staat niet direct centraal. “Je hoopt dat deelnemers vooral van elkaar leren. Onze studentenpopulatie is sowieso al redelijk goedgebekt en maatschappelijk geëngageerd; daarom hoef ik minder te kaderen.” Gelukkig maakt ook het bier en de door FJ gefinancierde borrelplank de tongen los. “Soms loopt de discussie hoog op”, lacht Jense. “Je moet plezier beleven bij het lezen. En denken: een boek is zo erg nog niet.” 

Leesbevordering
Welke gedachte ligt er achter FLOT Leest, de boekenclub die actief is aan de Tilburgse lerarenopleiding? “In principe is het een leesbevorderend project vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO)”, vertelt docent maatschappijleer Farouk El Mouhajir, die de leiding heeft bij de bijeenkomst vorige week op (Paarse) vrijdag 13 december. “In deze context zijn we bij FLOT een inclusiecafé gestart en hebben we gekeken of we daaraan ook een leesclub konden koppelen.” 

Bij elke editie van het FLOT Inclusiecafé staat een maatschappelijk thema centraal, zoals klimaat en duurzaamheid. Vandaag gaat het – aan de hand van de bestseller De geschiedenis van mijn seksualiteit van Tobi Lakmaker – over gender. Naast het ‘boekgesprek’ krijgen de deelnemers een lesvorm aangereikt, die ze weer kunnen inzetten voor studenten. 

“Hiervoor gebruik ik gesprekskaarten met als thema gendergesprek, samengesteld door het Humanistisch Verbond”, vertelt El Mouhajir. Groepsgewijs gaan de deelnemers steeds met elkaar in gesprek over de voor- en nadelen van genderhokjes en rolmodellen. 

Ontlezing 
Docenten Nederlands Claudia van Werkhoven en Margriet Smits hebben zich het afgelopen jaar ingezet voor het leesenthousiasme binnen de lerarenopleidingen. De FLOT-leesclub is daarvan een zichtbaar uitvloeisel. “Jammer dat er vandaag geen studenten meedoen”, zegt Margriet Smits. “Wat dat betreft is het tijdstip ongelukkig. Het is laat op de vrijdagmiddag en veel studenten zijn al naar huis.” 

De noodzaak van leesbevordering is er niet minder om. “Vooral ook binnen de lerarenopleiding Nederlands”, zegt Van Werkhoven. “Na sluiting van de fysieke mediatheken bij Fontys zijn we binnen onze lerarenopleiding een eigen bibliotheek begonnen om studenten extra in staat te stellen om te lezen.” 

Zelf maakt El Mouhajir ook graag gebruik van boeken in zijn lessen maatschappijleer. “Recent heb ik voor het vak politicologie een college gebouwd rond het essay Duidelijkheid van politiek verslaggever Tom-Jan Meeus. “De ene student ontwikkelt meer boekenliefde dan de andere. Maar gaandeweg de studie daalt dat wel in hoor.” Uiteraard gaat het ook hier om het plezier: “Ik wil studenten vooral laten zien hoe ze met tekst hun leerlingen kunnen raken.” 

Volle plank 
Op de docentenkamer bij MindLabs staat een plank boordevol boeken. “Ik zelf koop boeken óók om ze te kunnen uitlenen”, zegt Lindy Jense. “Ik wil dat zo veel mogelijk studenten de kik ervaren. Hoe kan het dat die tekentjes op papier een stem in je hoofd gaan vormen die je verschillende perspectieven op de wereld kan bieden? Lezen is zo waanzinnig bijzonder. Het is onvergelijkbaar belangrijk voor je persoonlijke ontwikkeling.”