Bij docent Ralf is onderwijs altijd abracadabra

Een goochelaar als leerkracht? Kinderen op de basisschool vinden het fantastisch. Maar niet alleen zij, Fontysstudenten zijn al net zo enthousiast. En zij hebben geluk, want Ralf Ghijsen is goochelaar en zet zijn ‘magische’ vaardigheden in als docent bij de educatieve opleidingen.

Ghijsen studeerde zelf bij Fontys, bij de toenmalige Pedagogische Technische Hogeschool, na een mbo-studie bouwkunde. Nu geeft hij twee dagen in de week les aan mensen die een deeltijdopleiding volgen bij Fontys Educatie en daarnaast aan de masteropleiding Leren Innoveren en de Edutrack-minor.

De loopbaan van de 36-jarige Limburger was thuis al uitgetekend. Ralf, zo vonden zijn ouders, zou de techniek ingaan. Maar Ralf had andere plannen. Hij wilde dolgraag het theater in. Als puber kreeg hij de eerste kans, toen hij als komische typetje gasten mocht ontvangen bij vrijgezellenfeestjes en bedrijfsuitjes in de grotten van Valkenburg.

Daarbij deed hij kennis op die hem nu nog steeds helpt: hoe contact te maken en mensen te kunnen inschatten. “Ik kon altijd wel de clown uit een gezelschap halen. En als je die persoon meehebt, heb je meestal meteen de hele groep mee.”

Via dat bijbaantje rolde hij in de wereld van kindershows en Sinterklaasintochten. Waar hij als amper 17-jarige door een goochelaar op het goochelaarspad werd gezet.

Docenten
Van het een kwam het ander en uiteindelijk combineert hij nu de kennis van zijn opleiding en zijn vaardigheden als goochelaar in zijn bedrijfje Hocus Focus voor de Klas. Verwacht bij hem geen konijnen of (dode, copyright Toon Hermans) duiven uit de hoge hoed. Maar hij heeft wel een koffer vol andere trucs waarmee hij zijn publiek verrast.

Een publiek dat dus vaak in de schoolbanken van Fontys is te vinden, maar niet altijd. Zo stond hij onlangs ook nog elders voor een zaal met 600 docenten. “En in Veldhoven voor een zaal met 400 mensen, in het voorprogramma van André Kuipers. Dat vond ik wel geweldig.” Tegenwoordig melden zich ook partijen als de politie en zorginstellingen zich bij Ghijsen. “Ik neem die opdrachten steeds vaker aan, maar ik vind dat nog wel spannend.”

Bij Fontys geeft hij vooral les aan oudere studenten, mensen die al een baan hebben. “Op dinsdag zijn dat horecamensen en op donderdagen vooral mensen die werkzaam zijn in de bouw- of metaalsector. Vakmensen die overwegen om de overstap naar het onderwijs te maken, om leraar te worden in het middelbaar voortgezet of beroepsonderwijs. Hele leuke doelgroepen.”

Contact
Maar hoezo is goochelen een ‘onderwijstool’?  “Ik leer zo studenten hoe je écht contact maakt. Want daar draait het om, ook in het onderwijs. In contact zijn met je doelgroep, daar zet ik ontzettend op in. Een school is geen supermarkt waar je alleen maar komt halen. In het onderwijs breng je ook iets. Elkaar inspireren, kennis en ideeën delen, zodat je ook iets aan elkaar hebt.”

De naam van zijn bedrijf geeft het al aan: focussen. En wel focussen op de mens dus. Want alles staat of valt met contact, met persoonlijke aandacht, zo vindt Ghijsen.

En dat lukt in het hedendaagse onderwijs niet altijd even goed, meent hij. “Je kunt het zien als studenten afhaken. Een aantal nieuwe ontwikkelingen – blended learning, avatars, noem het maar op – stuit mij tegen de borst. Zo zie ik onderwijs niet voor me. Terwijl je er ook voor kunt kiezen om iets anders te doen. Sturen op echt contact en bij alles zorgen voor verbazing en verwondering.”

Dat begint met een goede voorbereiding. “Ik verbaas me er altijd over dat er zoveel docenten zijn die klokslag als de les begint pas komen. Ik wil er altijd eerder zijn dan de studenten. Alles alvast klaar zetten, maar vooral zo ook aangeven dat je er bent voor hen, dat je ze ziet. Contact maken dus.”

Afleiden
Datzelfde contact is overigens ook meestal de grote truc van de goochelaar. Oogcontact, het publiek afleiden en op andere dingen laten focussen. Met de ene hand iets doen verdwijnen als iedereen zijn blik heeft gericht op de andere hand.

“Soms leg ik wel eens een trucje uit om te laten zien wat er is gebeurd. Het zijn maar kleine maniertjes. Maar ze zijn heel goed inzetbaar in het het onderwijs. Waar leg je de aandacht? Hoe leg je de verantwoordelijkheid bij de student?”

“De basis van alles daarbij is aandacht, elkaar echt zien. Bijna iedereen weet dat ook wel, maar door de sleur van de dag vergeten ze het vaak. Dan is het zo leuk om ze weer terug naar die basis te brengen. En het is veel breder dan het onderwijs: het geldt ook bij je sportclub, thuis, onder je vrienden.”