AI en onze houding

Het verhaal in het boek ‘Onze ijsberg smelt’ van John Kotter speelt zich af op een ijsberg in de zuidelijke ijszee. Daar leeft een pinguïnkolonie. De pinguïns gaan ervan uit dat hun leven en leefomgeving altijd dezelfde blijft. Maar op een dag wordt dit vredige beeld wreed verstoord door pinguïn Fred. Fred constateert dat de ijsberg in rap tempo aan het smelten is. 

Aanvankelijk wordt er door de pinguïnkolonie aan getwijfeld of dit wel klopt, daarna breekt er paniek uit, gevolgd door tegenstrijdige plannen. Uiteindelijk wordt op basis van samenwerking en vertrouwen de vaste woonplek losgelaten en komt de nadruk te liggen op het gemeenschapsgevoel van de kolonie, onafhankelijk van de plek waar ze wonen.  

De ontwikkelingen rond AI zijn voor ons als de smeltende ijsberg voor de pinguïns. Volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (2021) wordt AI aangemerkt als een systeemtechnologie. Een systeemtechnologie verandert een samenleving fundamenteel. Ook voor het onderwijs is AI een ontwrichtende technologie met een blijvende impact.

AI heeft invloed op alle drie de onderdelen van de constructive alignment-driehoek: de leeruitkomsten, de onderwijsactiviteiten en de wijze van toetsing. Wat kunnen we leren van de parabel van de pinguïnkolonie? Het gaat over samenwerken, communicatie, vertrouwen en goed management. En het begint met een ‘sense of urgency’ waardoor voor iedereen duidelijk wordt dat niet veranderen geen optie is. Dit vraagt om een proactieve houding van ons allemaal.

Boudewijn Raessens is associate lector AI in Business bij FEC.