Afbouwen richting pensioen: regelingen in trek bij Fontys
De verschuiving van de AOW-leeftijd heeft een verouderd werknemersbestand als logisch gevolg. Mensen blijven langer doorwerken, ook als ze dat eigenlijk niet meer volhouden. Om hen op bepaalde vlakken te ontzien, bestaan er bij veel werkgevers speciale regelingen. Fontys heeft die ook en daar wordt in de laatste jaren meer gebruik van gemaakt.
Uit onderzoek van de werkgeversvereniging AWVN blijkt dat zeventig procent van de werkgevers verwacht dat er in de komende vijf jaar een groei komt in het aantal medewerkers dat een beroep doet op maatregelen die bedoeld zijn om oudere werknemers te ontzien, zoals roosteraanpassingen of extra verlofdagen. Veel werkgevers in Nederland bieden dat soort maatregelen aan, waaronder ook Fontys.
Twee varianten
Hier kan gekozen worden voor de regeling Werktijdvermindering Senioren (WS), die uit twee delen bestaat: de standaard WS-regeling en de extra onbetaalde variant, waarvan de laatste er nu drie jaar is. De standaard WS-regeling houdt in dat je maximaal 20 procent minder kan werken tegen 5 procent salarisinhouding als je 5 jaar voor je AOW-leeftijd zit. Zit je daar verder vanaf (maximaal 10 jaar), dan wordt er maximaal 9 procent van je loon ingehouden. Dit geldt vanaf schaal 8, voor lagere schalen gelden lagere percentages.
Als je bij de onbetaalde variant voor een werktijdvermindering van 20 procent kiest, dan krijg je automatisch ook 20 procent minder salaris. Je behoudt hierbij echter wel – net als bij de betaalde variant – pensioenopbouw, vakantiegeld en eindejaarsuitkering op basis van je officiële aanstellingsomvang.
Nu denk je waarschijnlijk: waarom zou ik de onbetaalde variant pakken als ik ook de betaalde kan kiezen? Logische gedachte, waar ook een logische verklaring voor is. “Je kunt ze gelijktijdig inzetten, als je bijvoorbeeld meer dan 20 procent werktijdvermindering wil”, legt Pepijn Jeuken uit, HR-adviseur bij Fontys. “Maar je mag ze ook achter elkaar inzetten: dat je eerst vijf jaar de betaalde doet en dan vijf jaar de onbetaalde. Van beide regelingen mag namelijk maximaal vijf jaar gebruikgemaakt worden.”
Meer deelnemers
In Nederland biedt ongeveer 60 procent van de werkgevers een soortgelijke regeling als de WS-regeling van Fontys aan. Zo’n 33 procent van de werknemers die daar gezien hun leeftijd gebruik van mogen maken, doet dat ook. Fontys zit iets onder dat percentage, namelijk op een kleine 30 procent van het aantal medewerkers dat deel mag nemen aan de WS-regeling. Daar vallen weinig tot geen directeuren en bestuurders onder, die overigens dezelfde regelingen krijgen als de rest van Fontys.
Sinds de komst van de onbetaalde WS-regeling is het aantal deelnemers flink gestegen: van bijna 20 procent in 2023 naar bijna 30 procent in 2026. Maar los van de WS-regelingen zijn er ook altijd nog de DI-uren, waarvan een fulltimer er tien jaar vóór de AOW-leeftijd conform de cao 45 per jaar bij krijgt. Het totaal aantal DI-uren komt daarbij op 90. Maar dit geldt alleen voor mensen die niet deelnemen aan de WS-regelingen; voor de deelnemers blijft het aantal DI-uren op 45.
Scheve werkverdeling
Bij werkgevers waar een WS-regeling is opgenomen in de cao-hbo geldt volgens het onderzoek van AWVN de vrees dat werknemers werkzaamheden laten liggen die vervolgens bij andere (jongere) collega’s terechtkomen. Wat dan mogelijk weer leidt tot een scheve werkverdeling. Fontys is daar niet zo bang voor. Jeuken en zijn HR-collega Nicole Vissers horen dergelijke berichten immers niet terug van leidinggevenden.
“Het komt vaker voor dat medewerkers zelf zeggen dat ze niet voor de WS-regeling kiezen, omdat ze dan het idee hebben dat ze toch hetzelfde werk blijven doen in minder tijd. Vooral van docenten horen we dat vaak”, aldus Vissers. “Als ze een extra dag vrij zouden zijn, verwachten ze dat ze op die dag alsnog met allerlei werktaken bezig zijn. Ze willen een student helpen, of hebben toch een stagebegeleiding gepland op die dag. Zij gaan daarom vaak liever één of twee jaar eerder helemaal met pensioen dan dat ze langzaam afbouwen.”
Daarop aanhakend willen de HR-adviseurs graag meegeven dat overwerken niet is toegestaan bij de WS-regeling. “Ga dus vooraf met je leidinggevende in gesprek om te bepalen welke taken je niet meer gaat doen.”
RVU-regeling
Behalve de WS-regeling en de DI-uren had Fontys in 2025 ook nog de Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU), maar die is per 1 januari gestopt. De regeling was bedoeld voor medewerkers die hun AOW-leeftijd uiterlijk in 2028 bereiken en was een eerste aanzet om te komen tot krimp. Deelname was vrijwillig. Van de 300 medewerkers die hier aanspraak op konden maken, hebben er 60 gebruik van gemaakt. Zij hebben ervoor gekozen om naast de RVU-uitkering alvast (gedeeltelijk) pensioen op te nemen.
“Met alle gerechtigden is een persoonlijk gesprek gevoerd. Veel medewerkers vonden hun werk nog te leuk om te stoppen. Andere medewerkers gaven aan dat ze het fiscaal vrijgestelde bedrag dat Fontys maandelijks mocht aanbieden te laag vonden ten opzichte van hun salaris", sluit Vissers af.