De in Sevenum woonachtige Verberk heeft samen met zijn vrouw vijf kinderen: de jongste - een meisje - is zes, daarvoor kwamen al een tweeling van dertien jaar oud, een dochter van zestien en een zoon van negentien. De enige man in dit rijtje voetbalt, alle meiden turnen. De tweeling, Lynn en Robin, doet dat op het hoogste niveau binnen Nederland: eredivisie.

Waar die passie voor turnen bij vrijwel de hele familie vandaan komt, durft Verberk niet te zeggen. In ieder geval niet van hem. “De tweeling is begonnen toen ze drie jaar oud waren”, vertelt Verberk.

Tot groep 6 hebben ze bij de lokale club in het dorp gesport, daarna kwamen ze bij Platform Turnen Limburg terecht, waar ze op landelijk niveau aan de slag konden. Die club stopte vorig jaar, waardoor Lynn en Robin overstapten naar Den Bosch.

Op en neer
Dat bleek niet de beste keuze: het klikte niet met de trainer, het kostte een godsvermogen aan benzinekosten en bovendien waren Verberk en zijn vrouw enorm veel tijd kwijt aan het wegbrengen én ophalen van hun tweeling. Ze zaten namelijk ook op een topsportschool in Rosmalen, wat mogelijk was dankzij hun NOCNSF-status. En ook Rosmalen is niet bepaald om de hoek van Sevenum, waar de familie woont.

“Dat was voor ons heel zwaar”, vertelt Verberk. “We moesten elke dag naar Den Bosch. Ik werk in Venlo, mijn vrouw in Boxmeer, dus het was voor allebei een flinke rit. Ik stond om zes uur op, en zelfs dan was ik op z’n vroegst pas om negen uur op mijn werk. Natuurlijk wisselden mijn vrouw en ik dat wel af.”

Flinke puzzel
Inmiddels sport de tweeling in Nijmegen en dat is in alle opzichten beter te doen. Ook al is het nog steeds een flink geregel. “We staan nu elke ochtend om kwart over zes op en zetten de meiden om zeven uur op de trein. Als het al donker is tegen de tijd dat ze terug moeten, halen we ze op met de auto. Maandag en woensdag doe ik dat. Op dinsdag en donderdag is het een taak voor mijn vrouw omdat ik dan voetbaltraining geef.”

Zaterdag is een rustdag voor de topsporters en op zondag trainen ze weer.

Maar dan hebben we pas twee kinderen gehad; de andere drie uit het gezin hebben ook verplichtingen. Hetzelfde geldt voor Verberk zelf, die hoofdtrainer is van het eerste elftal bij VICI’04 in Swolgen.

“Ik train dus op dinsdag en donderdag , gevolgd door een wedstrijd op zondag. De oudste heeft ook zijn trainingen, maar die is oud genoeg om zelf te gaan. De jongste turnt op vrijdagavond en zwemt ook nog eens op dinsdag. Op die dag rijd ik vanuit mijn werk naar het zwembad om haar op te halen. Ik zet haar thuis af, we eten samen en dan brengt de oudste dochter de jongste naar bed zodat ik naar het voetbalveld kan.”

Torenhoge kosten
Volg je het nog? Zo niet: begrijpelijk. Al vindt Verberk het goed te doen. Je moet het managen, zegt hij. Van te voren goed kijken en je ook niet afhankelijk maken van anderen.

“Gelukkig valt het met mijn werk bij Fontys goed te combineren. Soms werk ik in de avond nog een paar uur door als ik in de middag eerder moet stoppen. Het komt weleens voor dat studenten om half één ’s nachts nog een mail van mij ontvangen.”

Financieel gezien lukt het ook, al zijn vijf sportende kinderen, waarvan twee dus in de topsport, absoluut niet gratis. “Vorig jaar heeft ons enorm veel geld gekost. Minimaal 14.000 euro voor alleen al de tweeling, waarvan 8.000 aan reiskosten. Daarnaast hun contributie à 500 per maand en de bijkomende kosten van wedstrijden.”

De studie- en sportkosten van de overige kinderen zijn daar nog niet bijgerekend. “Maar we doen alles voor ze. Als je kind een bepaalde passie heeft, wil je die passie als ouders mogelijk maken. Ze leren ervan, en dat wij daar andere dingen voor moeten laten; so be it. Dat is de keuze die wij maken. Je doet het omdat je kinderen het willen.”

Als je de kans krijgt om naar Japan te gaan voor een studie, grijp die dan. Dat was de gedachte van Jordi toen hij hoorde over de minor Study Abroad. Hij schreef zich ervoor in, vroeg een Erasmus+-beurs aan en boekte een ticket naar de andere kant van de wereld. Op 25 maart stapte hij in het vliegtuig en sindsdien verbleef de uit Limburg afkomstige student voor voor vijf maanden in Kashiwa, een Japanse stad in het noordwesten van de prefectuur Chiba.

Bij de Reitaku University volgde hij de minor Study Abroad, waarvoor hij drie vakken mocht kiezen uit het pakket dat de universiteit aanbood. Hij volgde drie Japanse taallessen per week, plus een paar lessen over onder andere de Japanse cultuur en geschiedenis, micro- en macro-economie en strategisch management.

“Ik heb voor Japan gekozen omdat het voor mij een bucketlistland was om naartoe te gaan”, zegt Jordi. “Ik hou van het Japanse eten en de cultuur spreekt me erg aan.” Bovendien was het mogelijk om op deze plek een Erasmus+-beurs aan te vragen, en dat maakte voor hem de cirkel rond.

Voor een prikkie
Jordi verbleef in een accommodatie van de Reitaku University waar hij, vergeleken met Nederlandse studentenkamers, een prikkie voor betaalde. “Het was makkelijk geregeld. Ik moest gewoon aangeven dat ik hier wilde wonen. Het kostte mij in het totaal voor de hele periode dat ik hier zat, ongeveer 2.400 euro. Inclusief alles: er werd een keer in de twee weken schoongemaakt en het beddengoed werd voor ons gewassen.”

Die prijzen wijken dus enorm af met de Nederlandse prijzen. Maar dat zijn niet de enige verschillen, zegt Jordi. “De mensen in Japan zijn een stuk terughoudender als het neerkomt op het uiten van je mening. Weinig mensen spreken voldoende Engels om er normaal mee te kunnen communiceren en op het gebied van onderwijs werken ze hier veel minder met project based learning. Het niveau ligt voor mijn gevoel onder het Nederlandse niveau.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Verder is het in Japan erg heet. Nederland telt tegenwoordig ook steeds meer tropische temperaturen, maar toch is het in Japan anders. “In de lente was het weer perfect, maar in de zomer is het buiten niet uit te houden zonder airco. Supervochtig en heet.” Toch weerhield dat Jordi er niet van om zijn vrije tijd, die hij naar eigen zeggen relatief veel had, optimaal te benutten. “Met de trein is het een uurtje naar Tokyo, dus daar ging ik af en toe naartoe om bijvoorbeeld musea te bezoeken of uit eten te gaan. Ik heb tripjes gemaakt naar de Japanse ‘countryside’ en van de rust en natuur genoten.”

En natuurlijk deed hij ook typische studentendingen, zoals uitgaan. “De drinkcultuur is in Japan erg aanwezig, dus daar heb ik zeker aan meegedaan”, vervolgt hij. “We gingen vaak naar de Japanse izakaya, een plek waar je goedkoop kunt eten en drinken, en soms ging ik naar clubs in Tokyo.”

In hetzelfde schuitje
Een geslaagde buitenlandervaring dus, die Jordi al zijn medestudenten wil aanbevelen. “Mijn advies is om het gewoon te doen. Ik was zelf eerst enorm zenuwachtig en ik twijfelde of ik de goede keuze had gemaakt. Maar ik ben enorm blij dat ik het heb gedaan. Vanaf dag één ontmoet je allerlei andere exchange-studenten die in hetzelfde schuitje zitten, en als je gewoon een gesprek aanknoopt, dan ontstaan vriendschappen razendsnel. Ook adviseer ik wel om van tevoren een klein beetje de taal en Japanse gebruiken te leren, want als je je hier in verdiept, word je sneller gerespecteerd en is het een stuk gemakkelijker om vrienden te maken met locals.”

In Eindhoven staat het programma maandag in het teken van een spellenmiddag. Over de campus verspreiden zich allerlei groepjes studenten, elk met een eigen kleur shirt. Roze, blauw, rood, wit, groen. Waar je ook kijkt: het is een oase van kleur.

Sommige eerstejaars kijken nog wat onzeker om zich heen, niet wetende wat te doen, wie aan te spreken of waar te zijn. Anderen zijn al druk met elkaar in gesprek. Zo ook de Mexicaanse Michelle en Spaanse Emrys, die hier vandaag allebei voor de eerste keer zijn voor de start van hun nieuwe studie International Communication.

Ze kennen elkaar pas een paar minuten, maar vinden nu al een gelijkenissen. Ze wonen allebei al twee jaar in Nederland, gaan dezelfde studie doen en kiezen beiden voor Fontys omdat ze het idee hebben dat vooral het praktische gedeelte een goede match zal zijn.

“Ik denk dat het heel leuk wordt. Ik weet nog niet veel over Fontys, ons rooster of de klassenindeling omdat we nog niet veel informatie hebben ontvangen, maar van de introductieweek heb ik goede verwachtingen”, zegt Michelle.

‘Festival skip ik’
Zowel Michelle als Emrys kijkt deze week het meest uit naar Purple Festival, dat donderdag plaatsvindt in Tilburg. Precies het evenement waar de nieuwe ICT-studenten Jamal en Diangelo (allebei 18 jaar oud) juist het minst naar uitkijken. Sterker nog: ze zullen er niet eens bijzijn.

“Ik ben er deze week elke dag bij, maar het festival skip ik. Te veel mensen, feesten, daar hou ik niet zo van”, zegt Diangelo. “We kijken meer uit naar vrijdag, dan gaan we met ICT naar de Efteling”, aldus Jamal. “Maar ik heb ook zin om nieuwe mensen te leren kennen en meer inzichten te krijgen van de studie.”

Een paar meter verderop zijn Social Work-studenten Kaelynn en Esmée druk bezig met een vossenjacht op docenten. Voor Kaelynn is het haar tweede introductieweek: dit jaar als mama, vorig jaar als eerstejaars. “Ik keek hier heel erg naar uit omdat ik het vorig jaar zo leuk vond toen ik zelf ging studeren”, aldus Kaelynn.

Naast haar staat Esmée, voor wie alles nog wel nieuw is. “Omdat ik met mijn 22 jaar wat ouder ben dan de gemiddelde eerstejaars, voel ik me een tikkeltje nerveus. Maar ik laat het allemaal lekker op me afkomen en dan komt het vast goed.”

Dure treinkaartjes
Onderweg naar het station heeft een groepje van vijf studenten Ondernemerschap & Retailmanagement het vooral over de kosten van het openbaar vervoer die deze week nog voor eigen rekening zijn. Voor de één is dat vanuit Venlo een stuk duurder dan voor de ander, die uit Tilburg of Boxtel komt.

“Onze ov-kaart gaat pas vanaf 1 september in”, klinkt het. “Of we het ervoor over hebben? We zullen wel moeten. Maar we hebben er wel zin in hoor, vooral in het optreden van Jonna Fraser op Purple Festival.”

Venlo begint eerder
Op Campus Venlo worden deze week 250 nieuwe studenten ondergedompeld in de wereld van Fontys. En dit jaar is het voor het eerst dat het introductieprogramma op maandag begint, in plaats van dinsdag. Dat heeft te maken met de centrale Purple-planning.

Normaliter vond op dinsdag de stadsdag in Venlo plaats, maar die is nu verplaatst naar woensdag. Dat zou betekenen dat de studenten elkaar, zonder een eerste opleidingsdag zoals vandaag, ontmoet hadden in Toverland.

Dat leek de organisatie geen goed idee, dus zijn alle studenten vandaag op de Limburgse campus uitgenodigd. Om deel te nemen aan een rondleiding, spellen te spelen, of een speurtocht te lopen.

Eerstejaars pabo-studenten Sebas, Sem, Fenne en Thomas hebben de rondleiding en een potje 30 Seconds al gehad. In de kantine aangekomen kijken ze voorzichtig om zich heen. “We konden hier een ijsje halen, maar krijgen het zo snel niet gevonden.”

Fijne sfeer
Dat mag de pret voor Sebas echter niet drukken. Hij heeft naar eigen zeggen twee eerdere opleidingen geprobeerd, maar voelt zich nu al op zijn plek in Venlo. “Er hangt een fijne sfeer, en iedereen is losjes. Dat gaat dus helemaal goedkomen het komende jaar.”

Verspreid over de campus kunnen studenten unicorn rijden, een levensgrote versie van Stef Stuntpiloot spelen en verschillende balspellen uitproberen. Eerstejaars Informatica-student Saif is met zijn intro-groep vooral druk bezig met de speurtocht. “Zo leren we meteen het campusterrein kennen, en dat is groter dan ik van tevoren had verwacht.”

Het oogt daarbij wel nog erg rustig op de campus, waarbij de aanwezige studenten vooral achter de papa’s en mama’s aanlopen en luisteren naar wat ze allemaal vertellen. Echt gefeest wordt er niet, maar dat is voor Saif ook geen enkel probleem. “Het is relaxed opstarten zo. We hebben kennisgemaakt met onze docenten en verschillende studenten die de opleiding al volgen, en kregen uitleg over hoe ons eerste jaar er hier in grote lijnen uit gaat zien. We hebben er zin in.”

De ElsGenerator is vernoemd naar Els de Vaan-Bruinsma, die decennialang docent natuuronderwijs was aan de pabo in Nijmegen. Ook bij Fontys liet zij haar sporen na. Haar boek Praktische didactiek voor natuur en techniek geldt op alle pabolocaties als verplichte literatuur.

Volgens Huub van der Haagen, pabodocent Natuur en Techniek in Eindhoven, is dat niet zonder reden. “Het is praktisch, goed leesbaar en staat vol voorbeelden, uitleg en denkvragen.” Van der Haagen kan het weten, want hij werkt al ruim 35 jaar als docent bij Fontys en studeerde er zelf ook.

Volgens haar man Jan de Vaan, zus Annette van der Bilt-Bruinsma en broer Geert Bruinsma weerspiegelt het boek precies wie Els de Vaan was. “Els werd gedreven door nieuwsgierigheid en een onderzoekende houding. Dat wilde ze overbrengen op haar studenten en via hen op leerlingen in het basisonderwijs.”

Zelf onderzoeken
Onderwijs moest kinderen raken, vond De Vaan, omdat kennis anders niet beklijft. Zelf onderzoeken, ervaren, voorspellen en vervolgens verifiëren vormden de kern van haar onderwijsvisie. Daarom ontwikkelde ze practica met alledaagse materialen, zoals zonneautootjes van boterkuipjes, die kinderen zelf bouwden en waarmee ze wedstrijden hielden.

Ook na haar pensionering bleef De Vaan lesmateriaal en proefjes ontwikkelen voor natuur- en techniekonderwijs. “Een van de laatste dingen die zij wilde maken, was een eenvoudig apparaat waarmee leerlingen kunnen voelen hoeveel inspanning het kost om elektriciteit op te wekken”, vertelt Jan de Vaan. Broers Geert en Sjoerd Bruinsma bouwden een prototype dat nog tijdens haar leven werd getest.

Eenvoudig ontwerp
Na haar overlijden werkte de familie het idee verder uit. Uiteindelijk werden vijftig ElsGenerators gebouwd, die worden verspreid onder pabo's in heel Nederland. Een van de exemplaren staat nu in Den Bosch op tafel, eromheen drie pabodocenten samen met de makers. Huub van der Haagen wordt vergezeld door Maartje Schollen en Stefan van Beurden, pabodocenten uit Tilburg en Den Bosch. 

De ElsGenerator bestaat uit een generator die met een lijmklem aan een tafel wordt bevestigd. Deze is verbonden met een printplaatje en drie lampen: een gloeilamp van 21 watt, een gloeilamp van 5 watt en een ledlamp van 2 watt, die evenveel licht geeft als de gloeilamp van 21 watt. Wie aan de hendel draait, merkt direct het verschil. De ledlamp kost relatief weinig inspanning, terwijl de gloeilamp van 21 watt aanzienlijk meer kracht vraagt. [tekst gaat verder na de video]

“Met de ElsGenerator voel je hoeveel inspanning nodig is om een lamp te laten branden”, licht Geert Bruinsma toe. Tijdens de demonstratie proberen de pabodocenten via een USB-aansluiting een printplaatje tot 12 volt op te wekken. Dat lukt niet, al komen ze wel in de buurt. Het maakt duidelijk hoeveel moeite het kost om elektriciteit te produceren.

Stefan van Beurden noemt de ElsGenerator een waardevolle aanvulling op het onderwijs. “Ons vak staat of valt met practica. We hebben een heel kabinet aan materialen die onze studenten in de klas gebruiken, en de ElsGenerator past daar uitstekend bij.” Collega Maartje Schollen ziet nog een ander voordeel. “Sommige studenten denken dat natuur- en techniekonderwijs saai of moeilijk is. De ElsGenerator bewijst dat het juist uitdagend en leuk kan zijn.”

Duurzaamheid
Van der Haagen wijst bovendien op de koppeling tussen techniek en duurzaamheid. “De ElsGenerator laat zien dat elektriciteit niet zomaar uit het stopcontact komt. Er is energie nodig om die op te wekken, en sommige apparaten zijn veel zuiniger dan andere.” Daar raakt de pabodocent een andere drijfveer van Els de Vaan: duurzaamheid.

Van Beurden pleit ervoor de ElsGenerator niet alleen in de bovenbouw in te zetten. “Bewustwording en talentontwikkeling beginnen al bij de kleuters.” Dat sluit naadloos aan bij de onderwijsvisie van Els de Vaan: kinderen leren het meest wanneer ze zelf kunnen onderzoeken, ervaren en ontdekken.

Foto bovenin: Stefan van Beurden geeft een slinger aan de ElsGenerator terwijl Maartje Schollen, Huub van der Haagen, Annette van der Bildt-Bruinsma, Geert Bruinsma en Jan de Vaan (vlnr) toekijken.

Het zit er helaas alweer op voor Muriel. Hoewel ze vooraf nogal zenuwachtig was om naar Barcelona te vertrekken, kwam ze woensdag thuis van haar semester in het buitenland. Ze verbleef vanaf januari in de Catalaanse stad, waar ze voor koos wegens de diversiteit. “Barcelona heeft alles. Strand, bergen, cultuur, geschiedenis, een bruisend stadsleven. Er is hier altijd wel iets te doen, en zo kon ik ook veel nieuwe dingen ontdekken.”

Muriel schreef zich in voor een minor Marketing aan de ESIC Business & Marketing School, maar de colleges vonden voornamelijk in de middag en avond plaats. Zo kon ze haar ochtenden gebruiken om de stad te herkennen. “Ik dronk koffie met vrienden, ging winkelen, liep een rondje over het strand of dwaalde door de stad, waardoor ik Barcelona goed leerde kennen.”

Wonen zonder problemen
Na haar colleges ging Muriel vaak terug naar ‘huis’, in een studentenwoning die aanbevolen werd door haar universiteit en zich op 10 minuten afstand van de universiteit bevond. “Een woning vinden in Barcelona was dus vrij gemakkelijk. Dat hoorde ik ook van veel vrienden die ik hier gemaakt heb. Bijna iedereen wist direct huisvesting te vinden zonder enige problemen.”

Die vrienden ontmoette Muriel nadat ze zich inschreef voor een ‘buddy programme’, waardoor ze gekoppeld werd aan een lokale student. “Zij introduceerde me bij haar vrienden, nam me mee op tour door de stad en hielp me het lokale leven beter te begrijpen. Daarnaast sloot ik ook vriendschappen met andere internationale studenten uit mijn klas.”

Een echte studentenstad
Barcelona is volgens Muriel ook echt een studentenstad. “Er hangt een levendige sfeer, mensen zijn altijd buiten en je maakt al snel deel uit van de community. Of je nu houdt van cultuur, sport, natuur, uitgaan of chillen aan het strand: er is voor ieder wat wils.” Tekst gaat verder onder de foto.

Muriel genoot zelf voornamelijk van de lokale cultuur en de geschiedenis van Catalonië’. “Voordat ik hier studeerde realiseerde ik me niet hoe belangrijk de Catalaanse cultuur is voor deze stad. Om daar meer over te leren was gewoonweg fascinerend. Zoals Dia de Sant Jordi, een dag die gevierd wordt door boeken en rozen aan je geliefden te geven. De straten stonden hier vol met feestvierende mensen.”

Cultuurverschillen
Ook de berg Tibidabo en de bijbehorende kerk maakten enorme indruk. “Het uitzicht daar is onvergetelijk en blijft een van mijn favoriete ervaringen in Barcelona. Natuurlijk ben ik ook naar de Sagrada Família geweest, maar dat is sowieso een aanrader als je deze stad bezoekt.”

Ook het studentenleven in Barcelona raadt ze aan. Hoewel er wel degelijk verschillen zijn met de manier van opleiden bij Fontys. “Vooral de assessments gaan hier anders. Voor ieder vak heb je twee examens en een groepsproject. Hierdoor verspreid je het leren wat meer over het gehele semester in plaats van dat je je vooral focust op het laatste assessment. Ook is de band tussen docenten en studenten hier heel persoonlijk en zijn docenten meer toegankelijk.”

‘Beste beslissing ooit’
Hoewel Muriel tot op de dag voor haar vertrek naar Barcelona nog twijfelde om te gaan, voornamelijk door de zenuwen, kijkt ze er na haar terugkomst met een hele andere blik op terug. “Het is een van de beste beslissingen die ik ooit heb gemaakt. Studeren in het buitenland haalt je niet alleen uit je comfortzone, maar zorgt er juist voor dat je groeit als persoon en jezelf nog beter leert kennen. En nee, het is echt niet altijd makkelijk, maar ook de uitdagingen die je overwint vormen je als persoon. Studeren in het buitenland is gewoon een unieke kans, met herinneringen en vriendschappen die je heel je leven bijblijven als resultaat.”

Jean Christian Bada-Ogoun was één van de weinige studenten in zijn thuisland die een beurs kreeg om naar Nederland te gaan. Die kans greep hij met beide handen aan en nu studeert hij International Finance and Control in Venlo.

Vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Het is beter, vooral omdat het niet zo moeilijk is. Nou ja, het is wel moeilijk, maar minder moeilijk dan verwacht. Thuis is alles heel straight forward. Je ontving een compleet programma en wist precies wat je voor je studie moest doen. Hier is dat anders en moet je bepaalde dingen veel meer zelf onderzoeken.”

Wat vind je het leukst aan Nederland. En wat het minst leuk?
“Wat ik het leukst vind, is de community. Mensen in Nederland zijn heel vriendelijk en aardig. Ze maken lol om de kleinste dingen en lachen altijd naar je, ook als je ze nog niet zo lang kent. Daar ben ik heel blij mee. Wat ik minder leuk vind, is het weer. En het is een beetje saai, maar misschien ligt dat aan de stad Venlo (sorry dat ik het zeg).”

Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot meestal?
“Aldi of Lidl. Die zijn allebei niet zo duur. Maar het ligt er wel aan wat ik nodig heb. Bij de Albert Heijn kom ik niet, die is veel te prijzig. En ik eet vooral heel veel aardappelen. Daar hou ik van. Ik kan 1,5 tot 2 kilo aardappelen per week eten.”

Ga je wel eens op stap?
“Nee, eigenlijk nooit. Ik ben extravert als ik extravert moet zijn, maar tegelijkertijd ben ik ook heel introvert. Ik ga niet naar mensen toe als ze niet eerst naar mij komen.”

In vergelijking met Ghana, hoe is het leven hier?
“Het is in ieder geval een stuk duurder. En qua veiligheid voel ik me hier net zo veilig als in Ghana. Mijn thuisland is net als Nederland een heel vredig land.”

Heb je al vrienden voor het leven gemaakt?
“Laat ik vooropstellen dat het heel, heel makkelijk is om hier vrienden te maken. Maar of ik vrienden voor het leven heb gemaakt? Dat is een goede vraag. Eigenlijk weet je het antwoord daarop pas als je de personen in kwestie een tijdje niet ziet; dan kom je er pas achter hoe goed je met hen bevriend bent.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“Ze houden van feesten. In Ghana gaat men ook op stap, maar niet zoals hier. Ik heb in Nederland voor de eerste keer carnaval meegemaakt. Mensen houden hier van gek doen, op een grappige manier. In mijn land gebeurt dat een stuk minder."

Voel je je ooit gediscrimineerd omdat je uit een ander land komt?
“Ik denk 60 procent van de tijd. Soms kijk ik naar een meisje en als ze dan terugkijkt denk ik: zou ze me knap vinden, of vindt ze dat ik terug moet naar mijn thuisland? Maar dat zijn mijn gedachtes. In real life heeft het pas een keer plaatsgevonden tijdens carnaval, toen iemand me geen bier wilde geven, terwijl ze alle andere mensen wel bier gaf. Gelukkig is dat de enige slechte ervaring die ik hier heb gehad.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Misschien wel, misschien niet. Als ik mezelf hier vind, blijf ik, maar anders niet. Om eerlijk te zijn denk ik daar nog niet echt over na.”  

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Ja. Voordat ik hier kwam, dacht ik dat Nederlandse mensen heel agressief zouden zijn, voornamelijk omdat je hier legaal wiet kunt kopen in legale coffeeshops. Veel mensen hebben vooroordelen over anderen, maar die vooroordelen kun je alleen ontkrachten door mensen te ontmoeten. Dat is bij mij ook gebeurd.”

Een onderzoek van Tilburg University uit november 2025 bevestigt dit. Lang werd gedacht dat hoge werkdruk, strenge opleidingseisen en een uitstroom onder jonge medewerkers de oorzaak zijn van de dalende instroom van studenten in het hbo en het groeiende tekort aan accountants.

Uit het onderzoek, waarbij 344 business- en accountancystudenten en 161 junior accountants een vragenlijst invulden, blijkt echter dat het beroep in de praktijk afwisselender, uitdagender en autonomer is. Maar het beeld is hardnekkig en draagt volgens de onderzoekers bij aan het nijpende tekort.

Wereld van verschil
Wim Peters, kwartiermaker van Fontys Pro (voorheen Leven Lang Ontwikkelen, LLO), weet er alles van. Hij is decennialang werkzaam geweest in de sector. “Ik heb een enorme ontwikkeling gezien. Van grijze muizen in pakken en stoffige kantoren naar jeugdige medewerkers in moderne kantoren. Een wereld van verschil.”

Tegenwoordig spelen de meeste accountantskantoren in op de behoeften van de nieuwe generatie medewerkers en bieden ze passende arbeidsvoorwaarden, weet Peters. “Ze moeten wel als ze jonge en nieuwe mensen willen aantrekken.” Toch kleeft het negatieve imago nog steeds aan het beroep.

Dat komt ook door ouders die nog geen weet hebben van de veranderende omstandigheden binnen accountancykantoren, denkt hij. “Als je zelf nog een ander beeld hebt bij het beroep, breng je dat bewust of onbewust ook over op je kinderen die een studiekeuze moeten maken.”

Onzeker toekomstbeeld
En die keuze is reuze, benadrukt de kwartiermaker. “Ik heb eens horen zeggen dat een scholier in Nederland kan kiezen uit meer dan duizend opleidingen. De opleiding tot accountant is er daar één van. Dat zijn echt niet allemaal financiële opleidingen, maar een jongere die graag iets met cijfers wil gaan doen, ziet al gauw door de bomen het bos niet meer.”

Daarnaast spelen ook de ontwikkelingen op het gebied van AI mee, waardoor het onzeker is hoe het beroep zich gaat ontwikkelen. Peters: “Veel is al geautomatiseerd, en het ziet ernaar uit dat een accountant in de toekomst steeds meer een adviserende rol gaat krijgen.” Die onzekerheid over het toekomstperspectief maakt ook dat jongeren uiteindelijk een andere studie- of beroepskeuze maken.

Schakeltraject
Om het tekort aan accountants terug te dringen, biedt Fontys het Schakeltraject Accountancy en Controlling aan voor mensen uit het werkveld die zich willen laten bij- of omscholen. Daar komt nu een doelgroep bij: werkzoekenden. “15 procent van hen heeft een hbo-diploma, en een deel hiervan is mogelijk geïnteresseerd in een baan als accountant of financieel controller”, stelt Peters.

Hij zocht contact met het UWV in Venlo, Eindhoven en Tilburg, de Fontyssteden. “Het idee is dat het UWV geïnteresseerde en geschikte kandidaten zoekt. Zij kunnen dan het schakeltraject bij Fontys volgen en ze krijgen een proefplaatsing op een accountantskantoor. Op deze manier kunnen ze kennismaken met de financiële wereld. Daarna hebben ze de mogelijkheid om door te studeren.”

Het UWV heeft het schakeltraject opgenomen in het opleidingsaanbod voor werkzoekenden. Het succes hangt volgens de kwartiermaker af van de interesse van de werkveldpartners. Donderdag is er een bijeenkomst met zo’n twintig partners op campus Rachelsmolen. Peters ziet het positief in: “De vraag naar goede kandidaten is groot, terwijl het aanbod gering is.”

Over twee weken vertellen studenten waarom zij wél voor de opleiding Accountancy hebben gekozen.

Als je een pollenallergie hebt, kun je op dit moment veel last hebben van hooikoortsklachten, zoals niezen, hoesten en betraande en prikkende ogen. Al vroeg in maart gaf de hazelaar zijn stuifmeel af aan de lucht, waarna er een recordhoeveelheid elzenpollen in het rond vloog, gevolgd door de ergste boosdoener: de berk. En laat juist die ooit in veelvoud zijn aangeplant op campus Stappegoor in Tilburg.

De lange rij hoge bomen achter de fietsenstalling laten hun talloze pollen op het golfdak vallen, waar ze door de wind worden geschept en het stuifmeel alle kanten op vliegt. Ook de stoeptegels liggen er vol mee. Studenten en medewerkers lopen de pollen kapot en dragen het mee onder hun schoenen. “Geen idee waarvan ik hooikoortsklachten heb”, zegt een voorbijlopende studente, die alleen anoniem wil reageren.

Het is de natuur, zegt ze schouderophalend. “Ik heb er niet zoveel last van dat ik niet kan werken.” Daar sluit een docente (die ook liever anoniem blijft) zich bij aan. “Ik heb vooral last van grassen.” Ook docent en student Quintijn Vos legt de schuld bij de grassen. “Ik heb weleens dat ik bloedneuzen krijg en dat blijft maar doorgaan.” Pabostudente Emme weet ook niet waar ze precies last van heeft. “Ik heb het af en toe benauwd.”

Op de verschillende Fontysterreinen staan inderdaad bomen die pollen verspreiden, bevestigt Corine Mathijssen, facility manager in Den Bosch en Tilburg. “Welke bomen waar staan en in welke hoeveelheid heb ik helaas niet inzichtelijk, dit is niet gespecificeerd opgenomen in het bestek voor de aanbesteding destijds.”

Bomenkompas
Door klimaatverandering worden veel publieke ruimten vergroend. Sommige gemeenten houden hierbij rekening met hooikoortspatiënten door de aanplant van allergievrije bomen. Daarvoor kunnen zij gebruikmaken van het Bomenkompas van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Dit register geeft alle benodigde informatie, waarmee juiste afwegingen kunnen worden gemaakt.

Fontys heeft daar vooralsnog geen gebruik van gemaakt bij nieuwe terreininrichting of -aanpassingen. “We kijken vooral naar biodiversiteit en benodigd onderhoud, waarbij inheemse beplanting en bomen de voorkeur krijgen”, aldus Mathijssen. Volgens de facility manager is het onderhoudscontract toegespitst op de bestaande inrichting en beplanting, waarbij sinds de nieuwbouw op Rachelsmolen geen sprake meer is geweest van nieuwe aanplanting van bomen.”

Mooi groen
Hetzelfde geldt voor Venlo en Sittard, zegt ze. “Met de kanttekening dat het terrein in Sittard rondom het gebouw gemeenteterrein is, net als bij het Zwijsenplein en MindLabs in Tilburg. Wij hebben daar dus geen invloed op de groenvoorziening.”

Dat beseffen ook studenten en medewerkers. “Het zit gewoon in de lucht”, zegt de studente die eerder haar schouders ophaalde. “Of die boom nu hier staat of aan de overkant, ik heb er toch wel last van.” Daar is de anonieme docente het mee eens. “Fontys hoeft ze niet weg te halen, hoor. Ik ben niet alleen op de wereld.” Docent en student Vos ziet het ook: “Die pollen komen zo aanwaaien. Planten weghalen of verplaatsen heeft geen zin.”

“Het is juist mooi dat het hier zo groen is”, constateert Pabostudente Emme. “Fontys hoeft er niets aan te doen hoor. Als ik naar school fiets heb ik er ook last van.”

De gedeelde propedeuse ging in februari voor het eerst van start en is bedoeld voor studenten die zich aanmelden voor één van de vijf deelnemende opleidingen bij Fontys Venlo: Commerciële Economie, International Business, Finance & Control, Logistics Management en Logistics Engineering. De eerstejaars schrijven zich voor één van die studies in, maar eigenlijk volgen ze in hun propedeusejaar dus vijf studies tegelijkertijd.

Het is daarbij geen gegeven dat ze na het eerste jaar nog steeds dezelfde studie volgen als waar ze zich voor aanmeldden. Iemand die zich inschrijft voor International Business kan uiteindelijk dus afstuderen in Finance & Control zonder daarbij studievertraging op te lopen.

Stevige basis
“Studenten schrijven zich net als voorheen in voor één studie, maar wat met de gedeelde propedeuse verandert, is dat ze in hun eerste jaar kennismaken met vijf verschillende opleidingen die worden aangeboden bij Fontys in Venlo”, legt Geoffrey Snippe uit, teamleider Marketing & Communicatie. “Alle disciplines komen in een vogelvlucht voorbij, waarbij elk studieblok een andere focus heeft. Je legt een stevige basis in bedrijfskunde, logistiek, internationale handel, finance en marketing.”

“Enerzijds is deze aanpassing gemaakt om de studiekeuzestress te verminderen”, vervolgt Snippe. “Maar anderzijds hebben we het ook ontwikkeld om het aanbod beter aan te laten sluiten op het werkveld. Bovendien heb je alle disciplines nodig om zaken te kunnen doen als je in de businesswereld terechtkomt. Je hebt ook met logistiek te maken als je producten moet verkopen. Met het vernieuwde curriculum krijg je van alles een beetje mee.”

Twee types
Of de nieuwe werkwijze aanslaat, kan Snippe nog niet zeggen. Daar is het simpelweg nog te vroeg voor. Zelf is hij er in ieder geval van overtuigd dat het in de toekomst een mooie ontwikkeling zal zijn om de huidige krimp weer te kunnen stabiliseren. “We hebben in Venlo twee types studenten: technische en business. De technische student heeft regelmatig al een duidelijke richting voor ogen, terwijl de business-student vaak breder georiënteerd is: hij wil de commerciële kant op, maar heeft nog geen specifieke richting gekozen. De nieuwe onderwijsontwikkeling past dus precies bij dat type student.”   

Johanna is één van de kleine honderd deelnemers die dit jaar voor het eerst met het nieuwe curriculum startte. Zij begon in februari aan de gedeelde propedeuse en hoewel ze niet op de hoogte was van het bestaan ervan tot ze met studeren begon – zonder gedeelde propedeuse zou ze ook zijn gestart – is ze blij met het nieuwe curriculum. “Het concept van een gecombineerd eerste jaar, waarin je alles leert kennen zodat je later een betere keuze kunt maken, is prettig. Ik vind het een goed idee, maar voor mij zal het niet per se nodig zijn omdat ik vertrouwen heb in mijn studiekeuze”, vertelt Johanna.

“Ik heb me aangemeld voor Marketing Management en denk dat ik daarbij blijf. Na een idee van een aantal verschillende vakken te hebben gekregen, is dat namelijk nog steeds het vak waar ik het meest geïnteresseerd in ben. Ik heb het idee dat veel van mijn klasgenoten ook al weten welke kant ze op willen.”

Athens komt uit Zambia en volgt een minor in Nederland dankzij een Erasmus+-beurs. Hij koos voor een studie in Nederland omdat dit de enige internationale keuze was die zijn school aanbood. Nu woont en studeert hij in Venlo.

Athens, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Beter. Ik dacht dat het erg lastig zou zijn om hier te studeren omdat Fontys in het teken staat van praktisch onderwijs. Op mijn eigen universiteit, Northrise University, is het namelijk vooral veel theorie. Maar ik hou van de manier waarop hier gestudeerd wordt.”

Wat vind je het leukste aan je tijd in Nederland? En wat valt tegen?
“Het is hier georganiseerd en gestructureerd. Ook het feit dat Nederlanders erg direct en eerlijk zijn bevalt me goed. Door die kenmerken maak ik zelf betere plannen en snellere beslissingen. Dat is fijn. Wat me tegenvalt, is het onvoorspelbare weer. De ene dag is het koud, de andere dag schijnt volop de zon.”

Als student heb je je natuurlijk ook aan moeten passen aan Nederland. Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot het meest?
“Ik ga regelmatig naar Kafkas, een etnische supermarkt waar ze veel keuze hebben in vlees en kip. Alle andere basisbehoeften haal ik bij Aldi of Albert Heijn, maar die laatste is wel erg duur. Ik eet vaak rijst, pasta of gerechten met kip. Soms maak ik ook gerechten van thuis, want fan van het Nederlandse eten ben ik niet.”

Welk typisch Nederlands gerecht heeft je verrast?
“Van die kleine pannenkoekjes. Lekker zoet zonder dat er iets op hoeft. En hagelslag, daar hou ik van. Kaas vind ik niet echter lekker, en dat zit in veel van jullie gerechten en producten. Daarom heb ik er ook nog niet heel veel geprobeerd.”

Heb je hier al vrienden gemaakt?
“Zeker. Veel studenten in Venlo zijn internationals, waardoor iedereen openstaat voor andere culturen. Op de eerste dag stelden veel anderen zich al aan me voor, waardoor de eerste connecties zo gemaakt waren. Met sommigen heb ik al een hele sterke band, die altijd zal blijven voortbestaan.”

Ga je ook wel eens op stap?
“Nee. Ik drink geen alcohol en ik houd niet van luidruchtige plekken, dus een club of kroeg is niets voor mij. Ik ga wel graag naar een koffiezaakje of restaurant om onder de mensen te zijn. Ook wandel ik regelmatig in de avond. Dan kijk ik naar wat de mensen in Venlo doen. Ik ben nieuwsgierig en wil weten wat hen bezighoudt.”

In vergelijking met Zambia, hoe is het leven in Venlo?
“Zowel de huisvesting als de boodschappen zijn ontzettend duur. Ik betaal hier tien keer zoveel als thuis. Daar moet ik nog steeds aan wennen en het maakt het maken van financiële beslissingen erg moeilijk. Een bijbaan heb ik niet, maar ik kan hier studeren en leven dankzij de Erasmus+-beurs.”

Wat mis je het meeste vanuit huis?
“Het eten. En in het weekend, als ik alleen ben, mis ik ook mijn familie enorm. Op dat soort momenten realiseer ik me dat ik er hier alleen voor sta. Soms zijn er problemen met internet of telefonie, maar zodra ik ze spreek is het al snel weer goed.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“Nederlanders zijn ontzettend onafhankelijk en individualistisch. Thuis in Zambia maak je echt deel uit van een community, maar dat is hier niet. Zodra je in Zambia de straat op gaat, zie je grote families samenzitten en spelen kinderen op straat waar iedereen zich bij aan kan sluiten. Dat werkt hier zo niet. Je klopt niet op de deur om te vragen of iemand mee naar buiten gaat, je pakt je telefoon erbij om een afspraak te maken.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Ik ga terug naar Zambia, omdat ik hier tijdelijk ben voor een minor via een uitwisselingsprogramma. Maar als ik afgestudeerd ben kom ik wellicht terug, want ik vind het hier fantastisch en zou hier graag willen werken.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Ontzettend zelfs. In mijn thuisland committeren studenten zich volledig aan hun opleiding. Hier heb ik ontdekt dat school zelfs flexibel is. Je kunt terwijl je studeert ook nog werken, je inzetten als vrijwilliger of andere dingen plannen. Hier word je als student juist gemotiveerd om uit je comfortzone te stappen, fouten te maken en kansen te grijpen, ook als deze niet direct met de opleiding te maken hebben. Daardoor ontwikkel ik mezelf steeds meer als persoon.”

Jaarlijks verhuizen veel Caribische studenten naar Nederland voor een studie omdat er in hun eigen land weinig mogelijkheden zijn voor passend onderwijs. Een groot deel daarvan, zo bleek uit een eerder onderzoek van de Nationale ombudsman, kampt met psychische problemen zoals depressieve klachten en eenzaamheid. En ook het nieuwe rapport van de Onderwijsraad laat zorgwekkende feiten zien: een kwart van de Caribische jongeren die kiezen voor een studie in Nederland, stopt vroegtijdig met die studie, met name door taalproblemen. 

Maar dat is nog niet alles, want Caribische jongeren blijken ook onvoldoende voorbereiding te krijgen voor hun komst naar Nederland. Sarah, Michaelanne en Sebastian weten dat als geen ander. Zij verlieten hun thuisland voor een technische studie bij Fontys en zijn vier maanden lang gevolgd door de drie Journalistiek-studenten Benthe Kuijpers, Wouter van den Berg en Gijs van Iwaarden voor de documentaire ‘Crossing Oceans, Chasing Dreams’. Donderdagavond vond de première daarvan plaats in Tilburg.

Eerste maanden
“De documentaire gaat over de levens van drie Caribische studenten in de eerste maanden nadat zij in Nederland zijn geland voor hun studie hier”, vertelt Benthe. “We laten het vertrek zien, de komst in Nederland en de gebreken waar ze hier mee te maken krijgen. Een onderdeel daarvan is dat ze als Nederlandse burgers, want dat zijn ze, toch tussen wal en schip vallen op het gebied van begeleiding. Maar ook de vele veranderingen waar ze mee te maken krijgen, horen daarbij. Dat kan heel ingrijpend en heftig zijn.”

Gijs vult haar aan door te zeggen dat ook het verschaffen van informatie heel lastig kan zijn voor Caribische studenten. “In de docu komt naar voren dat dit niet altijd even goed gaat. Je ziet dat ze tegen heel veel dingen aan lopen.” En er is sprake van kansenongelijkheid, zegt Wouter. “Michealanne, één van de drie hoofdpersonen, gaat naar een Career Event van Fontys, maar komt daar niet aan een baan omdat ze de Nederlandse taal niet vaardig is.”

Bangmakerij
Oneerlijk? Ja. De waarheid? Ook ja. En hoewel die soms keihard is, blijven de voor de documentaire gevolgde studenten toch veelal positief. “Ik mis mijn familie en vrienden heel erg, het was zwaar om ze achter te laten. Ik moest bij mijn aankomst in Nederland veel zelf uitzoeken en het is een enorme stap geweest, maar toch zal het ’t uiteindelijk allemaal waard zijn”, zegt Sebastian. 

Sterker nog: het is het nu al waard, vindt Sarah. “De eerste maanden waren beter dan wat iedereen me in Aruba vertelde. We werden een beetje bang gemaakt voor de komst naar Nederland. We zouden het koud gaan krijgen, eenzaam zijn. En natuurlijk is dat soms ook zo, maar het was niet zo erg als het beeld dat geschetst werd. Zodra je je aan kunt passen aan alles wat er hier in Nederland gebeurt, inclusief de plotseling overstekende fietsers op straat, dan wordt het allemaal een stuk comfortabeler.”

Bron schreef vorig jaar een serie over Caribische studenten. Je kunt daar hier meer over lezen. 

Zodra je het campusgebouw van Fontys Venlo binnenloopt, is het 't eerste wat je ziet: een scherm met de uitnodiging voor een ‘cultural evening’ die deze donderdag plaatsvindt. Een avond waarop studenten eten, muziek en tradities uit hun eigen land delen.

Het is een van de vele evenementen die Sarah de Ponti, naast docent Engels bij Fontys International Business Studies in Venlo ook coördinator van The Global Lounge, voor haar rekening neemt. Iedere donderdagavond staat de kantine van campus Venlo in het teken van haar community.

Aziatische inspiratie
Dat startte allemaal zo’n negen jaar geleden. De docent runt in Venlo namelijk ook de minor ELEC (English Language and European Culture), gericht op met name Aziatische uitwisselingsstudenten. “Voor die minor reis ik regelmatig naar partneruniversiteiten in onder andere Japan en Taiwan. Ik bezocht destijds zes verschillende universiteiten en overal hadden ze een initiatief voor internationals, zoals een Global Lounge, International Lounge of Chat Lounge. Maar bij Fontys hadden we niets. En dat terwijl Fontys Venlo bij uitstek dé campus is met internationals.”

Daarom schreef De Ponti bij thuiskomst direct een voorstel, waarna ze mocht rekenen op een interne financiering van ongeveer 7.000 euro. Daarmee legde ze de basis voor wat uitgroeide tot The Global Lounge. “De eerste bijeenkomsten waren bescheiden. We begonnen klein, met zeven of acht studenten. Maar inmiddels zijn er evenementen met zo’n tachtig tot honderd deelnemers.”

Netwerken en genieten
De Duitse International Business-student Tibo is een van hen. Hij bezocht een avond ‘kleuren voor volwassenen’. “Het was ontzettend leuk, en een goede manier om connecties te maken buiten je klasgenoten om. Vanavond ga ik weer.” Tekst gaat verder onder de foto's.

Ook student Athens, die uit Zambia komt, is al een aantal keer geweest. “Niet alleen voor de evenementen, maar ook om te netwerken. Sinds ik andere internationals heb leren kennen voel ik me hier meer thuis. En ik heb nieuwe artistieke talenten ontdekt. Mijn schilderij van ‘Sip & Paint’ staat nog steeds thuis op mijn bureau omdat ik er zo trots op ben.”

‘Voor iedereen’
Toch weten niet alle studenten hun weg naar The Global Lounge te vinden, zoals Lia en Lucas. Beiden komen uit Duitsland maar gaan nooit naar een evenement toe. “Die zijn voor ‘echte’ internationals, daar vallen wij als Duitse studenten niet onder omdat ruim 78 procent hier Duits is”, legt Lucas uit. “En we zijn ook binnen een kwartier thuis waar we ons eigen sociale leven hebben”, vult Lia hem aan. “Voor ons is het ook niet per se nodig.”

Volgens De Ponti zijn ze echter van harte welkom, want het initiatief is er voor iedereen. Evenementen die geen geld kosten kennen geen limiet qua aanmeldingen, maar soms moet de coördinator met wachtlijsten werken. “Voor Sip & Paint bijvoorbeeld, of pompoen snijden in de herfst. Daar heb ik materiaal voor nodig, maar meer budget is er voor nu niet. Voor studenten is deelname altijd gratis, maar ik moet wel de kosten kunnen blijven dekken.”

Van stages tot bruiloften
Met 89 studenten bij karaoke, 55 bij een uitje naar Antwerpen en 39 bij een lastminute avond ‘cozy colouring’ kan The Global Lounge spreken van een succes. Sterker nog: er zijn ook al gesprekken geweest voor delegaties in Eindhoven en Tilburg.

Dat niet alleen. In Venlo hebben studenten ook stageplekken gevonden via het initiatief, maakten ze uitwisselingen naar aanleiding van vriendschappen of vonden ze er de liefde. “Twee studenten die elkaar hier hebben ontmoet, zijn nu zelfs getrouwd”, vertelt de initiator trots.

Daar zit volgens De Ponti de echte waarde van The Global Lounge. “We zijn een veilige plek voor iedereen die nieuwe connecties zoekt, het moeilijk vindt om aansluiting te vinden, niet alleen wil zijn of gewoon wat leuks wil doen. Studenten die hier komen, zijn uiteindelijk meer open over hun leven en genieten van hun tijd hier. Dat is precies de kracht van onze community en meer dan dat hoeft het niet te zijn.”

Een klein half jaartje geleden zag Isa een ondernemingswedstrijd voorbijkomen op Facebook. ‘Dit is mijn kans’, dacht ze. En dus liet ze de oproep aan haar ouders zien. Die zeiden eigenlijk dat ze het rustig aan moest doen omdat ze druk was met haar afstuderen – ze zit in haar laatste jaar van de studie Communicatie in Eindhoven – maar eigenwijs als ze is, meldde ze zich toch aan voor Sterk van Start. 

Grote droom
Sterk van Start is een initiatief van Platform Binnenstad Venlo, waarbij aankomende ondernemers worden uitgedaagd om een nieuw winkel- of horecaconcept te bedenken voor de binnenstad van Venlo. “Al sinds de middelbare school weet ik dat ik een eigen onderneming wil”, vertelt Isa over de keuze om haar idee in te sturen. “En bovendien miste ik in Venlo nog een plek waar jongeren kunnen samenkomen.”

Met die gedachte in het achterhoofd bedacht ze een concept dat wel al in andere grote steden bestaat, maar nog niet in Venlo. “Ik wil graag een horecazaak starten die gecombineerd wordt met retail. Geen restaurant, maar wel een plek waar je broodjes en andere lekkere dingen kunt halen. Met in de avonden ruimte voor allerlei activiteiten zoals keramiekcursussen of workshops.”

Samen schilderen
De doelgroep voor haar concept is breed; iedereen is welkom, maar de focus ligt op jongeren. “Ik hoor namelijk veel van anderen dat dit ook iets is wat ze missen. Dat zijn vooral jongeren, maar ook van ouderen weet ik dat ze het fijn vinden om een plek te hebben waar ze samen kunnen komen om bijvoorbeeld te schilderen of een kopje koffie te drinken.” 

Van de 55 ingezonden ideeën kwam dat van Isa als grote winnaar uit de bus. Haar prijs? Een startbudget waarvan ze de waarde zelf nog niet kent én hulp van een klankbordgroep die bestaat uit verschillende ondernemers en experts. “Het is de bedoeling dat de zaak er echt zal komen”, zegt Isa. “We kijken nu naar alle details. Waar komt het te zitten? Hoe groot moet het worden? Hoe gaan we het financieel doen? Hoe krijgen we investeerders?”

Eerst nog afstuderen
De Communicatie-student hoopt dat de deuren dit jaar nog zullen openen. Een perfecte timing, zegt ze, aangezien ze over een half jaar moet afstuderen. “Als ik klaar ben, kan ik mezelf voor de volle honderd procent inzetten voor de onderneming. De timing kon niet beter.”

Maar dat klinkt simpeler dan het is. Want tegelijkertijd kan Fontys het zich niet veroorloven om rücksichtlos dan maar gebouwen af te stoten. Hoewel genoemde demografische krimp niet vandaag of morgen verdwijnt, zijn er ook ontwikkelingen die in potentie juist weer tot groei zouden kunnen leiden. De Brainportregio krijgt immers een schaalsprong door de uitbreiding van ASML. En dat kan niet alleen voor Eindhoven maar voor de hele Fontys-habitat – van Venlo tot Den Bosch en van Tilburg tot Sittard – gevolgen hebben.

Daar is de dienst Vastgoed & Facilities (V&F) zich heel bewust van, stelt directeur Magda Ooms. “We moeten heel flexibel omgaan met onze huisvesting. Of we dan ook voorzichtig zijn met gebouwen afstoten? Ja en nee. Een gebouw als W3 op de campus Venlo bijvoorbeeld (dat al is gesloten en waarvoor een onderneming zich bereid heeft getoond daar woningen te realiseren, red.), daar hebben we geen moeite mee om dat af te stoten. Dat pand is echt heel oud en qua structuur niet meer passend bij het huidige onderwijs.”

En die andere locatie in Limburg, Sittard? Ook daar is sprake van krimp en dus minder ‘bewoners’. “Daarom wordt inmiddels een deel van het pand verhuurd aan de Gilde Opleidingen. Dat is wel mooi, omdat je dan een werkpartner in hetzelfde gebouw hebt zitten.”

Tilburg
Stappegoor dan. Daar werden P4 en P4+ al van de hand gedaan: die zijn door de gemeente opgekocht. De gemeente ambieert een heel andere invulling van het Stappegoor-gebied, met onder meer woningbouw, een park en sportvoorzieningen. Onlangs werden ook de deuren van P2 gesloten. Daar is nog niet meteen een nieuwe bestemming voor.

“Maar er werd nauwelijks nog gebruik van gemaakt, dus dan is het alleen al wat de energierekening betreft beter om het te sluiten. En ook dat is een al wat ouder pand. Het gros op die campus dateert van eind jaren tachtig. En qua ligging is Stappegoor ook op zijn best suboptimaal."

"We zijn nu al een tijd aan het verkennen of we kunnen verhuizen naar de Spoorzone of het Kenniskwartier. We doen dat trouwens in goede samenwerking met de gemeente Tilburg, die ons heel graag naar het centrum zou zien komen. Maar er gaat veel tijd overheen bij dat soort omvangrijke plannen. ”

Aan de onderkomens van Kunsten en Journalistiek zal niet snel getornd worden. Fontys Academy for the Arts zit immers op kruipafstand van de Concertzaal en de Schouwburg. En de journalisten-in-spé verblijven in het modernste onderkomen van allemaal. Waarbij Mindlabs ook nog eens de grootste mediahub van Zuid-Nederland is en bovendien gelegen is in de Spoorzone. 

Die Spoorzone is ook het gebied waar eigenlijk iedereen Fontys Tilburg het liefst in zijn geheel ziet neerstrijken. Pakweg vijftien jaar geleden was dat ook waar de hogeschool serieus over in gesprek was met de gemeente Tilburg. Destijds liepen die onderhandelingen echter stuk op de financiële haalbaarheid. Waarop gekozen werd voor het ver buiten het centrum gelegen Stappegoor.

Over centrum gesproken: als het aan de dienst V&F ligt, zou Fontys Den Bosch ook het liefst vandaag nog verhuizen naar het centrum in die stad. De vestiging van Fontys Educatie ligt een heel eind uit dat centrum en is niet echt simpel te bereiken. “We zijn al wel wat langer op zoek naar een nieuwe locatie. Probleem is dat er eigenlijk nauwelijks plek is in Den Bosch. Dus dat is nogal een zoektocht.”

Rachelsmolen
Dan zijn de plannen voor Eindhoven wat minder spannend of uitdagend. Al was het maar omdat daar de afgelopen paar jaar al hele grote bewegingen zijn geweest, met onder meer de verhuizingen van de gezondheidsopleidingen naar nieuwbouw op Rachelsmolen en van wat nu Fontys Technology heet naar Nexus op de TU-campus. De sporthogeschool en de ICT-studenten van TQ zitten voorlopig nog gebeiteld op hun eigen locaties.

Zo ook, uiteraard, de gebruikers van campus Rachelsmolen. Waar na de zomer de nu nog bij De Lage Landen (DLL) verblijvende diensten weer terugkeren; reden waarom een deel van R3/4 momenteel wordt verbouwd.

Er verdwijnt dus niets op Rachelsmolen, hier zal juist bijgebouwd gaan worden. Fontys was vorige week immers een van de ondertekenaars van de intentieverklaring om de komende jaren 5.400 nieuwe studentenwoningen te realiseren. In het geval van Fontys zou dat dan op de Zuidoost-hoek van campus Rachelsmolen zijn, waar 350 wooneenheden gerealiseerd kunnen worden.

Waar wel het einde van in zicht is: De Witte Dame als Fontys-onderkomen. De drie verdiepingen die Fontys HRM en Toegepaste Psychologie nu nog als thuisbasis hebben, worden nog gehuurd. Maar gezien de grote terugloop van studenten bij dat instituut en andere ontwikkelingen in Eindhoven, zo geeft Ooms toe, is het niet waarschijnlijk dat Fontys daar nog lang zal bivakkeren.

Maar, zo benadrukt zij, niets is in ijzer gegoten. “Veel zal afhangen van de toekomstige studentenaantallen. Daarom moeten wij flexibel en wendbaar blijven.”

Tot slot ligt een grotere Fontys-vertegenwoordiging op de Brainport Industries Campus op dit moment niet voor de hand. Ooms: “Omdat die locatie toch wel lastig is qua bereikbaarheid.” Maar wie weet hoe dat in de toekomst is, als ‘BIC2 en BIC3’ uitontwikkeld zijn en alleen ASML daar al 20.000 mensen aan het werk gaat zetten. Dat zal de bereikbaarheid van die campus ongetwijfeld ten goede komen.

Paul Maas, adjunct-directeur van Fontys Paramedisch, vertelt dat er momenteel al te weinig studenten de studie volgen. “Los van te weinig instroom is er ook relatief veel uitval. Een totaal aantal van 22 studenten voor zowel voltijd als deeltijd op twee locaties, Tilburg en Venlo, is echt onvoldoende.” 

Waar dit aan ligt, is volgens Maas moeilijk te zeggen. Studenten die al zijn begonnen, mogen de studie wel gewoon afronden. “We faseren uit, dus de komende jaren bieden we nog gewoon kwalitatief onderwijs.”

Breder
Een van de studenten die de bachelor nog volgt, is tweedejaarsstudent Levy (22). In Tilburg is hij de enige tweedejaars en in Venlo zit nog één andere tweedejaars student. Levy koos bewust voor de opleiding omdat die een brede kijk op gezondheid biedt. “Ik wilde niet iets heel specifieks doen zoals fysiotherapie of verpleegkunde, maar juist een opleiding die breder naar gezondheid kijkt,” zegt hij. 

Volgens hem kan die brede opzet ook een reden zijn dat studenten afhaken. “In het eerste jaar is het soms nog een beetje vaag en studenten uit de havo zoeken vaak juist meer houvast.” Ook beginnen studenten bij deze opleiding al snel met hun stage, wat voor sommige eerstejaars een grote stap kan zijn.

Ook eerstejaarsstudent Samuel merkt hoe klein de opleiding inmiddels is. In Tilburg zit hij met vier andere eerstejaars in de klas. Na een mbo-opleiding in de zorg koos hij voor Gezondheid omdat hij minder aan het bed wilde werken en meer richting beleid en theorie wilde gaan. “Je wordt echt geprikkeld om je te verdiepen in een gezondheidsvraagstuk en daar je eigen draai aan te geven.” 

Volgens Samuel kan de oorzaak van de lage instroom ook liggen in het feit dat de opleiding weinig naamsbekendheid heeft. “Ik denk dat de opleiding gewoon niet zo bekend is in de omgeving, terwijl het volgens mij juist een studie is met veel potentie en goede toekomstige banen.” Ondanks dat de studie stopt, is hij van plan om hem zelf wel af te maken. “Of het nou in mijn eentje is of met meerdere studenten, dat maakt me niet uit. Ik wil hem sowieso afronden.”

Docenten
Ook met de docenten van de bachelor Gezondheid is volgens Maas rekening gehouden. Zij zijn in ieder geval nodig tot de laatste studenten zijn afgestudeerd. “Met iedere docent zijn gesprekken gevoerd en we bekijken samen in goede harmonie hoe het verder gaat. Dit ervaar ik tot op heden als erg prettige en constructieve gesprekken,” aldus Maas.

Het gebouw moet bijdragen aan een zogenoemde ‘sticky campus’, een campus waar studenten niet alleen studeren, maar ook kunnen ontmoeten en langer rondhangen. Uit een rondvraag onder studenten klinkt voorzichtig enthousiasme. Ze zien de plannen als een positieve ontwikkeling, al benadrukken sommigen dat er meer nodig is om de campus echt levendig te maken. 

Eindelijk
Voor Jean Philip, tweedejaars student International Business, is het initiatief vooral een stap in de goede richting. Hij geeft aan dat de studentenhuisvesting in Venlo nu nog onduidelijk en versnipperd is. “Het is fijn dat ze er eindelijk iets aan doen. Het is vrij onduidelijk wat er nu precies gebeurt op het gebied van studentenhuisvesting. Er zijn wel studentenhuizen, maar die liggen vaak extern buiten Fontys.”

Zelf komt de student uit Duitsland en woont hij momenteel in een gedeeld huis net over de grens. Dagelijks reist hij op en neer naar Venlo. “Dat kost me ongeveer vijftien minuten rijden. Daar heb ik geen erg in. Zelf zou ik dus niet naar een campuswoning verhuizen.” Toch ziet hij de meerwaarde: “Ik verwacht vooral dat internationale of uitwisselingsstudenten hier gaan wonen, maar dat is prima. Het is een goed doel.”

Internationale studenten ervaren vaak problemen
Dat internationale studenten moeite ervaren met het vinden van een woonplaats, onderstreept ook Kfyr, student International Business, afkomstig uit Israël. Hij merkt dat het vinden van een woning in Venlo niet zo eenvoudig is: “Veel websites hebben geen Engelse optie. Daardoor is het soms lastig om te navigeren en een goede woning te vinden. Als de school zelf woningen op de campus aanbiedt, is dat een heel goed idee.’” 

Momenteel woont hij via de woningcorporatie Antares, op ongeveer tien minuten lopen van de campus, maar hij weet dat hij over een half jaar naar een nieuwe woning op zoek moet. Dat is volgens hem stressvol: “Als ik op de campus zou kunnen wonen en de prijs en omstandigheden zijn goed, dan zou ik dat zeker doen. Het scheelt veel tijd en moeite.”

Eerste stap naar een sticky campus
De plannen sluiten aan bij de ambitie van Fontys om campussen levendiger te maken. In het gebouw komen 38 zelfstandige appartementen voor starters en 39 studentenkamers. Volgens Jean Philip kan dat inderdaad bijdragen aan een zogenoemde sticky campus, maar alleen als er ook duidelijk sociale plekken bijkomen. “Als je een plek hebt waar mensen kunnen blijven, overnachten of feestjes mogen organiseren, dan is dat zeker een begin”, zegt hij. Ook Kfyr ziet dat zo. Hij denkt dat sociale voorzieningen belangrijk zijn om studenten op de campus te houden. 

Studenten uit andere landen herkennen het concept. Zo vertelt Yizhou, een student uit China, duidelijke voordelen te zien. “In China hebben universiteiten vaak standaard huisvesting op de campus”, legt ze uit. "Het is handig dat je gewoon vanuit je woning naar school kunt lopen. Veel studenten hier komen uit Duitsland en die moeten nu met de auto of het openbaar vervoer komen, dat kost geld. Als ze hier wonen kan dat veel schelen.” 

Maar ook Yizhou onderstreept dat er meer nodig is om studenten op de campus te houden. “Studenten moeten ook plezier kunnen maken en hier in Venlo is er niet zoveel te doen.”

Meer ontmoeting onder studenten
Onder docenten wordt het initiatief ook positief ontvangen. Daniel Rateike, docent en coördinator van de minor AI Systems; High Tech AI-Solutions, ziet kansen voor meer verbinding tussen de studenten. “We hebben het steeds vaker over de sticky campus, dus dat studenten hier langer blijven”, zegt hij. “Het is fantastisch als dat hier direct op de campus kan.”

Hij hoopt vooral dat het internationale studenten helpt om makkelijker aansluiting te vinden. “Ik hoop dat er meer gesocialiseerd wordt en dat buitenlandse of exchange studenten meer mogelijkheden krijgen om andere studenten te ontmoeten. Ik vind het een zeer goed initiatief."
 

Fontys werkt met verschillende huisvestingspartners samen voor het aanbieden van studentenkamers aan internationale studenten, zodat zij gehuisvest zijn wanneer hun studie begint. Maar, omdat nu niet alle beschikbare kamers door deze doelgroep gevuld zijn, probeert Fontys nu ook de Nederlandse studenten te bereiken.

Dat is vooral in Venlo nodig, laat een medewerker van het Limburgse instituut weten. Daar wordt inmiddels gesproken over ‘meer dan genoeg’ kamers die vrijstaan. Ook in Tilburg staan een aantal woonruimtes leeg. Dat komt door de afname van het aantal internationale studenten en doordat studenten zelf een kamer regelen, aldus Tom van Duijnhoven. Hij is als beleidsmedewerker Internationalisering en Inschrijvingen bij Fontys Studentenvoorziening betrokken bij de bemiddelingen tussen Fontys, studenten en huisvestingpartners. “Daardoor hebben we nu tijdelijk accommodaties vrij.”

Continue verandering
Hoeveel woningen er precies in beide steden beschikbaar zijn, is volgens Van Duijnhoven niet te zeggen. Door lopende boekingen en tussentijdse mutaties, verandert het aantal beschikbare kamers volgens hem continue.

In Tilburg werden in september bijvoorbeeld alle woningen van Fontys bezet door internationals, maar nu staan er weer een aantal leeg. “In die kamers zijn destijds zowel reguliere bachelor en master studenten getrokken die heel hun opleiding aan Fontys volgen, maar ook exchangestudenten. Die laatste groep komt in de regel maar voor een periode van zes maanden, waardoor hun kamers in februari weer vrijkomen.”

‘Meer dan verwacht’
Die natuurlijke wissel zorgt ook in Venlo voor een tijdelijk overschot aan woonruimte. Van Duijnhoven liet eerder dit collegejaar weten dat alles daar bijna volgeboekt was, maar nu wordt er gesproken over meer dan genoeg mogelijkheden. “Het aantal exchange-studenten is hier in februari lager dan in september. Daarnaast kiezen sommige studenten ervoor om zelf een kamer te zoeken, waardoor bij ons gereserveerde kamers niet worden geboekt. Daardoor ontstaat er in deze maand in sommige steden meer beschikbaarheid dan verwacht.”

In Eindhoven was daarentegen in september nog een wachtlijst om Fontysstudenten te plaatsen. Die is al langere tijd opgelost. “Deze is er met name in aanloop naar de september instroom, maar mede door natuurlijke doorstroom is daar opnieuw ruimte ontstaan.”

Geen conclusies, wel een boodschap
Van Duijnhoven ziet dat de eerste reacties op de campagne inmiddels binnendruppelen. Maar of alle beschikbare woonruimtes ook daadwerkelijk verhuurd worden, is nog even afwachten. “Veel boekingen bevinden zich nog in het lopende proces, dus het is nog te vroeg om conclusies te trekken.”

Op de vraag wat er precies gebeurt met de kamers die niet gevuld worden, geeft de beleidsmedewerker aan dat daar geen uitspraken over worden gedaan wegens vertrouwelijke afspraken met de huisvestingpartners. “We blijven echter wel actief communiceren totdat de kamers vol zijn. Met de boodschap dat het leuk is om op kamers te gaan en dat dit de manier is om het studentenleven echt te ervaren.”

Het begon allemaal in de zomer van afgelopen jaar, toen Alexia en twee medestudenten samenzaten met het marketingteam van Fontys campus Venlo. “Ze wilden weten wat studenten misten en wat zij konden doen om ervoor te zorgen dat studenten een fijnere en makkelijkere tijd op de campus hebben”, legt Alexia uit.

Al snel kwamen de studenten uit op een hulpmiddel dat de toekomstige generatie studenten zou kunnen helpen: een Fontys-navigator. “Dat idee kreeg ik nadat ik zelfs in mijn derde jaar de weg nog kwijtraakte hier. Laat staan wat er gebeurt als je hier nieuw bent.”

Tijdrovende klus
Het marketingteam was zo enthousiast over het idee dat de uitwerkingsvraag direct bij de studenten zelf terugkwam. “Als aanstaande developers wilden we dat graag oppakken, maar moest het wel als project binnen onze opleiding Informatica ingediend worden.”

Want, zo bleek al snel, het in kaart brengen van Fontys Venlo nam erg veel tijd in beslag. De studenten vroegen de blauwdrukken op en moesten daarna iedere ruimte, deur, gang, lift en trap uittekenen. “Dat werd allemaal vertaald naar de juiste formats, waarna we onze code konden bouwen. Daar zijn we in september mee begonnen en pas net mee klaar”, licht Alexia toe.

Van A naar B zonder problemen
Dat het team zo secuur te werk ging was met een reden. “Stel dat je je been hebt gebroken en geen trappen kunt lopen, dan kun je dat, nadat je je start- en eindpunt ingevoerd hebt in onze app, aangeven. Een toegankelijkheidsmodus die echt iedere student moet helpen. Net als het feit dat je de app zowel in het Nederlands als in het Engels kunt gebruiken.” [Tekst gaat verder onder de video]

Dat laatste is zeker in Venlo welkom, aangezien het merendeel van de studenten hier international is. Ook kan de app op open dagen ingeschakeld worden voor nieuwe studenten, ouders en zelfs docenten. Want ook die laatste groep heeft soms moeite met het vinden van hun vergaderlocatie, weet de student.

Enthousiasme
Alexia en haar medestudenten horen van veel vrienden en studiegenoten dat zij de app ook graag hadden gewild toen zij hier startten. “Daar is het nu te laat voor, maar gelukkig kunnen we de nieuwe generatie én de generaties onder ons snel op weg helpen. Daar krijgen we ook alleen maar positieve en enthousiaste reacties van.”

Het definitieve ontwerp wordt een dezer dagen, als het goed is, goedgekeurd door het marketingteam. Daarna gaat het naar de IT-afdeling in Eindhoven, zodat zij de app kunnen uploaden naar de Apple Store en Google Play store.

Alle Fontyslocatie
Zodra de app online staat en beschikbaar is, wordt er een e-mail gestuurd naar alle studenten en medewerkers van campus Venlo. Of andere campussen en locaties binnenkort ook zo’n routeplanner-app kunnen verwachten? “Wij zijn niet van plan om deze te maken, maar we hebben alles gedocumenteerd. Dus als andere studenten of locaties ook een Fontys-navigator willen, kunnen ze bij ons alle informatie opvragen."

Geoffrey Snippe, teamleider van het Venlose marketingteam, herkent dat sommige ruimtes op campus Venlo soms moeilijk te vinden zijn. “We zijn natuurlijk geen Schiphol waar je zomaar ergens verzeild raakt, maar we hebben hier wel te maken met een campus die de afgelopen decennia organisch is gegroeid. Daardoor zijn er een aantal ruimtenummers die echt onvindbaar lijken. Zeker als je niet weet waar je moet zijn.”

Gesprek aangaan of telefoon pakken
Hij vindt de nieuwe app dan ook een goede toevoeging, zeker voor de studenten. “Je kunt hierin gewoon je ruimtenummers invoeren, waarna je stap voor stap instructies krijgt hoe je daar moet komen.” Iets wat hij aan het begin van zijn carrière zelf ook had kunnen gebruiken. “Ik heb soms ook gedacht van ‘Hè? Waar is dit?`. Dat speelt hier wellicht wel iets meer dan in de nieuwe gebouwen die bijvoorbeeld op Rachelsmolen staan, inclusief bewegwijzering.”

Toch denkt Snippe dat hij, mocht hij een ruimte niet kunnen vinden, eerder naar een receptie stapt om te vragen waar hij moet zijn. “Maar dat ligt wellicht aan mijn generatie. Voor de huidige generatie studenten is het wellicht laagdrempeliger om even hun telefoon erbij te pakken in plaats van het gesprek aan te moeten gaan.”

Laten we beginnen met het crisisteam zelf. Dit bestaat altijd uit een voorzitter, secretaris, verslaglegger en een communicatieadviseur. “Voor iedere rol zijn altijd drie medewerkers getraind, en afhankelijk van de aard van de crisis kan het team uitgebreid worden met andere specialisten”, laat Wim Pleunis weten. Hij is woordvoerder bij Fontys en maakt soms ook deel uit van het crisisteam als communicatieadviseur.

Pleunis laat weten dat het crisisteam, in situaties omtrent het weer, altijd actuele informatie verzamelt over het weer zelf, de staat van de gebouwen, de inzet van personeel en de veiligheid en reisbaarheid voor studenten en medewerkers. Ook zijn er meerdere scenariokaarten uitgewerkt, waaronder een kaart ‘Weeralarm- en waarschuwingen’.

Crisisteam, assemble!
Stel dat het weer mogelijk gevaar oplevert, zoals bij een weeralarm van het KNMI, problemen met het openbaar vervoer of meldingen van Rijkswaterstaat dat wegen glad of onbegaanbaar zijn, dan komen deze signalen natuurlijk ook binnen bij Fontys. Dit gebeurt via verschillende kanalen.

 “Als duidelijk wordt dat de situatie gevolgen kan hebben voor de veiligheid, bereikbaarheid of het doorgaan van onderwijs, wordt het Fontys-crisisteam bij elkaar geroepen. Op basis van de verkregen informatie maakt het crisisteam een afweging”, licht Pleunis toe.

Fontys heeft namelijk een zorgplicht voor studenten en medewerkers en mag en wil hen niet blootstellen aan onnodige risico’s. “Als veiligheid bij het reizen naar een van de gebouwen of het verblijf in de gebouwen niet kan worden gegarandeerd, wordt bijvoorbeeld besloten om fysieke lessen en toetsen niet door te laten gaan. Daarbij wordt ook gekeken of onderwijs tijdelijk online kan plaatsvinden of dat toetsen moeten worden uitgesteld. Wanneer blijkt dat het verantwoord is om gebouwen eerder of helemaal te sluiten, wordt dit meegenomen in het besluit.”

Balans
Hoe complex de overwegingen en besluiten soms ook zijn, veiligheid staat altijd onbetwist op nummer één. “Maar uiteraard willen wij ook het beste onderwijs bieden voor onze studenten. Dat betekent in een heleboel gevallen, zeker voor praktijkvakken, fysiek onderwijs op locatie. Daarom proberen we altijd de juiste balans te vinden tussen snel beslissen en op tijd duidelijkheid bieden, en het bieden van het beste onderwijs voor onze studenten.”

Dat op tijd duidelijkheid bieden blijkt soms best lastig. Zo waren maandag gewoon een aantal studenten op campus Stappegoor, of waren medewerkers en studenten al onderweg voordat enige communicatie plaatsgevonden had vanuit het crisisteam. Pleunis: “Het verplaatsen van toetsen kan bijvoorbeeld heel wat impact hebben op studenten en docenten, dat willen we dus niet onnodig doen als de veiligheid gegarandeerd kan worden. Maar dat betekent soms ook dat je de afweging of beslissing pas wat later kunt maken als de informatie compleet is.”

Officiële kanalen en updates
Zodra die beslissing er is, wordt deze altijd voorgelegd aan het college van bestuur. Zij neemt uiteindelijk het formele besluit, wat zo snel en duidelijk mogelijk gecommuniceerd wordt naar studenten en medewerkers, met uitleg over wat wel en niet doorgaat. “Dat gebeurt via Fontys Actueel, Fontys Nieuws, Infopunt Veiligheid (Teams), infomonitoren, Instagram en lijncommunicatie via alle directeuren van de instituten en diensten.”

En we kunnen je alvast zeggen: het crisisteam komt vandaag weer bij elkaar, dus houd zeker later vandaag bovenstaande kanalen in de gaten voor updates over de komende dagen. Ook als de sneeuwcrisis voorbij is, komt het crisisteam nog even bij elkaar. “Na afloop van elke crisis evalueren we het proces, zodat het team bij een volgende crisis steeds weer beter voorbereid is.”

Ze bevinden zich maandagmiddag nog een beetje verspreid door de zaal, maar al snel zitten de genomineerden netjes op een rij. De een wrijft even met haar handen over elkaar, de ander kijkt rond om collega’s te spotten of duikt nog even in zijn tas en weer een andere docente wordt toegejuicht door haar entourage. Toch straalt bij Estella Stok, Marc Mussaeus, Hwanhee Choi, Rümeysa Güngör en Yvonne Udo voornamelijk de trots van de gezichten. Zij zijn van alle 81 aanmeldingen dé vijf docenten die vandaag strijden om de titel ‘Docent van het Jaar 2026’.

Volgens student, cmr-voorzitter maar in deze toch vooral jurylid Zoë Lodewijks was het allesbehalve makkelijk om een winnaar te kiezen. En na het lezen van motivaties van studenten, de interviews van Bron en de reflecties van directeuren was één ding zeker: “Fontys heeft een rijkdom aan geweldige docenten.”

Impact groots, persoonlijk en voelbaar
Alle genomineerden scoorden dan ook ontzettend hoog, maar voor de jury gaf de rol van Stok als docent, het bieden van een podium aan haar studenten tijdens Dutch Design Week en GLOW en het meenemen van de studenten in hun reis door het onderwijs de doorslag. “Estella Stok haar impact is niet alleen groot, maar ook persoonlijk en voelbaar.”

Vol trots neemt Stok de oorkonde met daarop de titel van Docent van het Jaar 2026 in ontvangst, maar al snel wijst ze naar haar concullega’s. “Iedereen die hier zit verdient deze titel, op zijn of haar eigen manier. Ik ben vereerd dat ik uiteindelijk heb gewonnen. Ook namens de mensen en studenten die me gesteund hebben, ik ben enorm trots.”

Integratie
En die steun was er volop. Niet alleen vanuit haar eigen opleiding Techniek en Logistiek, maar ook vanuit Fontys International Business Studies, waar inmiddels een integratie mee is gestart. “Ik kreeg van beiden evenveel succeswensen en felicitaties, dus die integratie is volop aan de gang.”

Hoewel Stok enorm blij is met haar prijs, vindt ze het vooral een eer om Fontys Venlo op deze manier op de kaart te mogen zetten. “Je ziet toch vaak dat het om Eindhoven en Tilburg draait, de grotere campussen. Maar Venlo mogen ze ook echt niet vergeten.”

Link leggen
De docent wint vandaag niet alleen de titel, maar ook een geldprijs van 5.000 euro. Te besteden ten behoeve van innovatie in het onderwijs. “Of ik al weet wat ik daar mee ga doen? Ik wil studenten en docenten laten werken aan een ontwerp dat allerlei ontwerpprocessen tastbaar kan maken, iets dat een link kan leggen tussen het fysieke en het digitale.”

Als Docent van het Jaar 2026 bij Fontys kan Estella Stok later dit jaar ook meedingen naar de landelijke prijs. “Natuurlijk doe ik daaraan mee. Ik ga all the way!”

Niklas legt meteen uit dat zijn minor niet per se een minor is. “Het is eerder een soort open studie, waarin alle uitwisselingsstudenten kunnen kiezen welke vakken ze volgen. Omdat ik Marketing Management studeer bij Fontys, volg ik hier ook twee managementvakken. Daarnaast heb ik gekozen voor een politiek vak en leer ik Spaans. Talen fascineren me nu eenmaal en de mogelijkheid is er, dus waarom niet?”

De Venlose student vindt het studeren in Edmonton ‘pretty chill’. “Ik woon op de campus, dus ik hoef nooit lang te reizen naar mijn colleges. Ook maak ik mijn eigen lesschema, waardoor ik tussen mijn colleges veel vrije tijd heb. Die vul ik met lunches, extra studietijd of in de sportschool.”

Slaapkamer delen
Wie zich afvraagt hoe Niklas precies op de campus woont, hoeft maar te denken aan de klassieke settings in Amerikaanse films. “Ik deel een slaapkamer met een andere student, in een gebouw waar alleen jongens verblijven. Daar was ik op het begin wat sceptisch over, maar de universiteit probeert met ieders wensen rekening te houden. Zeker omdat je een kleinere ruimte deelt met iemand anders. Gelukkig heb ik een hele gezellige en toffe kamergenoot.”

Daarnaast heeft Niklas veel andere vrienden gemaakt. Er is zelfs een groepje dat hij iedere dag ziet, al is het maar om een hapje te eten, te sporten of een filmpje te kijken. “Tijdens Thanksgiving zijn we een weekend weggeweest en hebben we een van de mooiste hikes ooit gemaakt in de Canadese bergen. En dat terwijl ik ze toen pas een maand of anderhalf kende.” Tekst gaat verder onder de foto's.

Ook de stad Edmonton wordt vaak bezocht. Om te stappen, een koffietje buiten de deur te doen of om even te winkelen. Dat laatste gebeurt echter zelden. “De grootste indoor shopping mall van Amerika bevindt zich namelijk hier. Maar daar raak ik eerder overprikkeld dan dat ik het naar mijn zin heb.”

Toch is niet alles in Edmonton om over naar huis te schrijven. “Studenten die hier op de campus wonen zijn verplicht om een ‘meal plan’ af te nemen van 2.100 dollar. Dat betekent dat iedere maaltijd die je op de campus nuttigt van die 2.100 dollar af gehaald wordt. Het vervelende is alleen dat ik hier nu bijna klaar ben maar wel nog 800 dollar over heb. Maar mijn geld terugkrijgen, ho maar.”

Vrienden voor het leven
Met de feestdagen in aantocht zit Niklas' tijd in Canada er dus bijna op, maar hij geniet de laatste dagen nog met volle teugen. Zo staat er nog een weekendtrip naar Toronto op de planning en probeert hij nog meer van het land te ontdekken dan hij al deed. “Met diezelfde vrienden, die inmiddels vrienden voor het leven zijn geworden.”

Die ervaring gunt Niklas ieder andere Fontysstudent ook. “Leven in een land ver van huis klinkt eng en maakt je wellicht sceptisch. Dat was ik op het begin ook. Maar al snel had ik door dat een minor volgen in het buitenland de beste beslissing is die ik ooit gemaakt heb. Juist omdat je hier dingen ziet die je anders nooit ziet en momenten beleeft die je nooit meer gaat vergeten. Dus heb je de kans om te gaan? Ga er dan volledig voor.”

Theresa komt oorspronkelijk uit Duitsland en studeert bij Fontys in Venlo. Dat doet ze middels Engelstalig onderwijs. “Ik verwachtte in Noorwegen ook Engelstalig onderwijs te krijgen, maar stiekem spreken ze hier best veel Noors. Mijn studieboeken zijn ook in het Noors, dus ik zit bijna iedere les met mijn telefoon paraat om Google Translate in te zetten.”

Toch mag Theresa niet klagen. “Noors lijkt enigszins op Duits en Nederlands, waardoor er redelijk wat dingen te herleiden zijn. Maar er zitten ook studenten uit Azië in mijn klas. Die snappen er helemaal niets van.”

IJshockey, reizen en hiken
Daarnaast bestaat Theresa haar minor ‘maar’ uit drie vakken: eventmanagement, leiderschap en de Noorse taal. Dat betekent dat ze veel vrije tijd heeft. En daar maakt ze volop gebruik van. “Ik hike veel in de prachtige natuur hier, ga naar ijshockeywedstrijden, spreek geregeld af met andere internationale studenten en reis vaak. Een retourtje Stockholm kost bijvoorbeeld maar zeventig euro.”

Ook maakte de derdejaarsstudent al een roadtrip met vier andere meiden uit Nederland, Spanje, Frankrijk en Oostenrijk, die ze allemaal tijdens haar studie heeft leren kennen. “Dat was qua locaties en gezelligheid echt fantastisch.”  Tekst gaat verder onder de foto's

Maar hoewel Theresa vaak buiten de deur te vinden is, is ze ook heel blij met de woonruimte die ze in Lillehammer heeft. Ze verblijft in een kamer met eigen douche en toilet en deelt de keuken met drie andere studenten. “Twee meiden uit Noorwegen en een uit Duitsland. Daarnaast wonen er zoveel internationals in ons complex, dat we bijna alles samen doen zoals koken, naar de sportschool en wandelen.”

Ze koos met een reden voor haar huidige complex, in plaats van het complex op de campus van Inland University. “Deze ligt dichter bij het centrum en de winkels. Zo word je toch nog iets meer meegenomen in het dagelijkse Noorse leven.”

Budget voor kaas
Wat ook kenmerkend is voor Noorwegen, zijn de dure boodschappen. “Op kaas en groenten zit bijvoorbeeld een taks omdat deze geïmporteerd zijn. Bij de supermarkt waar ik boodschappen doe, hebben ze bijvoorbeeld alleen maar feta liggen, en die kan ik niet iedere week meenemen. Maar als ik er echt zin in heb, neem ik dat mee in mijn budget.” Het feit dat Theresa ook voor de campuscatering meer kwijt is dan in Nederland, neemt ze voor lief. “Ik ga niet liegen, het eten is hier ook vele malen beter.”

Theresa blijft tot en met december in Lillehammer. Tot die tijd waant ze zich in een soort leven winterwonderland. “Over twee weken is er hier al een kerstmarkt en ik heb ook nog een kerstdiner en tripje naar Tromsø met andere studenten gepland staan. Ik maak mijn tijd hier dus goed vol met ervaringen die ik nooit vergeet.”

Voorrecht
Dat laatste gunt ze ook ieder andere student. "Ik weet dat kiezen voor een ervaring in het buitenland eng kan zijn, maar ik deed het ook. Beide keren wist ik niet wat ik moest verwachten, maar het is me alles waard. Daarnaast krijgt niet iedereen de kans om naar het buitenland te gaan, dus als jij de kans wel hebt moet je hem zeker grijpen. Dat is je voorrecht, en daar zul je in de toekomst alleen maar van groeien.”

De lat ligt hoog voor de zes studenten van de Fontysminor Be Creative. Tijdens eerdere edities sleepten hun voorgangers al meerdere prijzen binnen. Met het lichtkunstwerk Garden of Flowers gaat ook deze groep studenten weer voor een eerste plek.

En ze zijn er klaar voor. Nou ja, bijna dan. Deze week merkten ze ineens dat de kabel die de dertig beweegbare bloemen met elkaar moet verbinden toch iets te kort was, vertelt Ilias, derdejaars student Electrotechniek. “Toen we alles gingen nalopen, bleek dat we niet vijftig maar tachtig meter kabel nodig hadden. Die is nu besteld en komt hopelijk op tijd binnen.”

Geen stress
Er is geen stress voelbaar in het tijdelijk omgebouwde leslokaal bij Nexus. Sterker nog: Ilias heeft er vooral heel veel zin in. Hij heeft dan ook lang moeten wachten op dit moment. “Als kind ging ik altijd al naar Glow en wist toen al dat ik hier ooit aan mee wilde doen. Nu het zover is, geeft me dat wel een apart gevoel. Mijn kleine ik zou trots op me zijn.” Hij heeft daarom iedereen uitgenodigd in zijn omgeving. “Zelfs mijn rijinstructeur komt.”

Donderdag verplaatst de groep alles naar de tuin van het Van Abbemuseum, om hun project daar op te bouwen en ervoor te zorgen dat het straks allemaal perfect werkt. “Ik verwacht dat het vloeiend gaat verlopen”, zegt Ilias. “Maar mocht er tijdens Glow toch iets stukgaan, dan is er iedere avond een electronica student uit ons team aanwezig die het meteen kan fixen. Want the show must go on.” [Tekst gaat verder onder de foto]

De vier studenten van de Fontysopleiding Industrial Design Engineering (IDE) uit Venlo hebben hun feniks eerder deze week al in onderdelen naar Eindhoven vervoerd. Ze zijn nu druk bezig om alles klaar te zetten in het Anne Frankplantsoen.

Een flinke klus, maar ze gaan het redden. Daar is Anna, tweedejaars IDE-student, van overtuigd. Eerder waren ze minder optimistisch. “Er was een moment dat we gewoon niet verder kwamen, omdat we niet aan voldoende materiaal konden komen. Gelukkig hebben verschillende afvalbedrijven ons daarbij geholpen.”   

Afgedankt plastic
De Venlose studenten hadden voor hun lichtproject Phoenix veel afgedankt plastic in de kleuren rood, oranje en geel nodig. Wanneer je hun installatie bezoekt, zie je in eerste instantie dan ook vooral veel stukken plastic hangen. Maar wanneer je er omheen loopt, komt er toch ineens een feniks verlicht door LED-lampen tevoorschijn.

Het is een project waarmee ze bezoekers een boodschap mee willen geven, legt Anna uit. “Een feniks wordt steeds opnieuw geboren en verdwijnt nooit. Net als plastic afval nooit verdwijnt uit ons milieu. Dat is een verdrietige realiteit, maar je kunt het natuurlijk wel hergebruiken. En als je dat goed doet, dan is het een geweldig verhaal.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Dan is er ook nog het project Echoes of Tomorrow van de groep Deltastudenten van Fontys ICT. Zij maakten een wensmachine. “Iedereen heeft wel wat te wensen”, zegt vierdejaars ICT-student Bram. “Als bezoekers bij ons hun wens hardop uitspreken of terwijl ze eraan denken klappen of op een andere manier geluid maken, dan licht er een ster op. Die sterren verzamelen we in het midden van onze installatie en vervullen ze door ze de lucht in te schieten.”

Ambiteus
Begin deze week zijn ze begonnen om de enorme stellage in elkaar te zetten op het parkeerterrein bij het hoofdkantoor van DELA. Iets wat veel tijd kost en dat terwijl de deadline langzaam nadert. “We zijn wat ambitieus geweest en lopen nu tegen van alles aan. Maar dat hoort erbij”, vindt Bram. “Om tijd te besparen moeten we dus aanpassingen doen, maar daar gaan de bezoekers later niets van merken.”

Nog steeds wordt er iedere dag nieuw materiaal afgeleverd, wat ook nog getest moet worden. Iets wat vaak alleen in het donker kan. De studenten maken deze week dan ook lange dagen. Bram: “Ik denk dat we straks best moe zijn. Maar daarnaast zijn we ook blij en trots met het resultaat en natuurlijk erg nieuwsgierig naar wat de bezoekers ervan vinden.”

Teruglopende studentaantallen en een snel veranderd werkveld maakt dat ook bij Fontys niemand op zijn handen kan blijven zitten. Vandaar de fusies van de economische opleidingen in Tilburg, van alle educatieve opleidingen van Fontys en van alle technische opleidingen in het Nexusgebouw.

Maar een fusie in Venlo? Op een campus waar allemaal opleidingen zitten die ogenschijnlijk weinig met elkaar van doen hebben? Toch wel dus. Er wordt druk gewerkt aan plannen om FIBS en TenL te laten samensmelten.

Voor de duidelijkheid: het is niet zo dat er straks één instituut komt waar alle studenten dezelfde opleiding volgen. Wouter Josso, directeur van International Business studies: “Nee, we zeggen heel bewust dat het geen gemeenschappelijke bachelor is. Dat hebben we een aantal jaren geleden al eens gedaan en dat bleek onvoldoende motiverend voor de studenten.”

Route
In deze nieuwe opzet volgt elke student met zijn eigen ‘groep’ daarom gewoon ook de eigen route. Josso (op foto boven): “Maar op bepaalde momenten zit je wel samen met andere studenten en kom je dus met hen en met hun studie in aanraking. En in de basis zijn er wel degelijk veel gelijkenissen in de opleidingen.”

“We hebben in deze regio weliswaar met Canon een hele grote speler, maar hebben toch vooral te maken met mkb-bedrijven. Aan de andere kant hebben we in deze regio ook veel startups. Maar die zijn op de eerste plaats vooral afhankelijk van durfkapitaal.”

“Dat alles maakt het ingewikkelder voor ons als Fontysopleiding, maar het biedt ook veel mogelijkheden. Uit dat werkveld komen nogal wat vraagstukken op ons af, waarbij vooral verduurzaming een steeds grotere rol speelt. En daarbij is logistiek cruciaal. Innovaties zijn hard nodig, ook om je verdiencapaciteit overeind te houden.”

Schatkaart
“Wij vinden dat we hier op een schatkaart zitten. We willen de economische opleidingen dichter tegen elkaar aan zetten. En daar ook een technisch programma aan verbinden. Je komt binnen met het idee om hier als econoom af te studeren, maar het kan dus zijn dat je gaandeweg van koers verandert en uiteindelijk als techneut afstudeert.”

“De kenniscomponent is bij economische opleidingen een wezenlijk onderdeel. Maar als je bijvoorbeeld als finance controller bij een bedrijf komt te werken, is het ook heel goed om te weten hoe het daar werkt bij ict of mechatronica. Thema’s als business intelligence, energietransitie, of duurzaamheid raken alle opleidingen, alleen vanuit een ander vakdomein of perspectief."

“In moderne bedrijfsvoering is het normaal dat je vanuit meerdere disciplines met elkaar aan oplossingen werkt. Daarom willen we FIBS en TenL samenvoegen, onderwijs ontwikkelen waarbij vanuit een campuskader wordt gewerkt.”

“We zijn daar nu heel strak mee bezig. Waarbij we ook nadrukkelijk kijken naar wat de behoeftes van het bedrijfsleven zijn. De student? Ach, die maakt het niet veel uit waar je de hekjes precies plaatst. Dat zagen we laatst ook toen de minister ons roboticalab kwam bezoeken. Dan wordt het bijzonder gevonden dat mbo- en hbo-studenten daar samenwerken. Maar die studenten zelf vinden het doodnormaal om in één klas te zitten.”

Tevredenheid
Met dat hele verhaal en uitleg erachter, klinkt het toch als een echte fusie waar in Venlo op wordt aangestuurd. “Ja, het is gewoon logisch dat je naar een fusie toewerkt. Ideaal zou zijn als we op 1 januari 2027 kunnen beginnen met de gefuseerde opleidingen. Maar als het een jaar later wordt, dan is dat ook niet zo spannend. Waar het om gaat is dat je de tevredenheid van de student hoog houdt.”

De twee andere opleidingen die in Venlo te vinden zijn, Paramedisch en Educatie, zijn niet meegenomen in de fusieplannen. “Nee. Maar dat zou best in de toekomst nog wel kunnen gebeuren. Waar het ons uiteindelijk om gaat is dat iedereen een kwalificatie behaalt en een baan bemachtigt.”

Dat er zich minder studenten zouden inschrijven was wel verwacht. De demografische krimp zorgt immers overal binnen Fontys en ook elders voor minder nieuwe inschrijvingen. Dat er toch meer Nederlandse studenten zijn ingeschreven is een mooie opsteker. Maar de daling in het aantal internationale studenten is groter. En ook groter dan waar rekening mee werd gehouden.

“Daar maak ik me zorgen om, ja. Vooral over de gevolgen voor de kosten-batenverhouding van Fontys op termijn”, aldus Wouter Josso, directeur Fontys International Business studies en ‘soort van’ bedrijfsmanager van de Limburgse campus.

“Natuurlijk heeft het te maken met ons eigen besluit om sinds deze zomer geen Duitstalig onderwijs meer aan te bieden. Maar de daling in Duitse studenten is groter dan verwacht: tachtig studenten. Dat zijn toch drie klassen minder.”

“En het wordt nog minder volgend jaar. Vanaf dit jaar is het vwo daar namelijk geen vijf- maar zesjarige opleiding. Met als gevolg dat er vanuit daar volgend studiejaar geen geslaagde scholieren zijn die op zoek gaan naar een vervolgopleiding.”

Fijne bestemming? 
Ook de Bulgaarse en Roemeense studenten, sinds jaren al een belangrijk deel van de internationale instroom hier, is flink minder. Dat heeft volgens Josso meerdere oorzaken. Er zijn meer landen aantrekkelijk geworden voor deze studenten om te gaan studeren. Maar ook het politieke klimaat in Nederland speelt mee. “Is Nederland voor deze studenten nog wel een fijne bestemming om te gaan studeren?”

Daarmee doelt hij op de algemene stemming in het land als het om buitenlanders gaat. Maar ook op Den Haag. “De hele politieke discussie over het feit dat met Nederlands geld EU-studenten van elders worden opgeleid.” Tegelijkertijd is er het scheve systeem dat opleidingen door het rijk betaald krijgen per student.

Realiteitszin
Minder studenten vindt Josso overigens op zichzelf geen probleem. “We willen ook krimpen als campus”, zegt hij. “Dat is pure realiteitszin. Niet alleen hier maar ook aan de Duitse kant van de grens is sprake van demografische krimp.”

“Ons doel is om studenten op te leiden écht voor deze regio. Waarbij het uiteraard wel aan de student zelf is om zijn of haar toekomst te bepalen. Aan beide kanten van de grens overigens.”

En het maakt niet zoveel uit aan welke kant omdat de hele grensregio volgens Josso met elkaar verweven is. Waarbij overigens Fontys Venlo wel een unieke positie inneemt. “Ook binnen Fontys zelf. Logistiek, industriële productontwikkeling, het lectoraat Supply Chain: je vindt het nergens anders binnen onze instelling."

In veel opzichten, zo stelt hij, is Fontys Venlo als het gaat om het in allerlei opzichten samen optrekken een voorloper in dingen die nu Fontysbreed gebeuren. "En minder Duitse en andere internationale studenten, ja. Maar ik ben heel trots dat onze Nederlandse studentpopulatie juist groeit. Om al die redenen vind ik ook dat we als hier in Venlo wel iets trotser mogen zijn op wat we doen.”

Almere kampt al jaren met een van de grootste lerarentekorten van Nederland. Met het initiatief om afgestudeerde pabostudenten meteen van werk en woning te voorzien, hoopt de gemeente het regionale tekort in het basisonderwijs op te lossen.

Dat is tot op heden niet gelukt omdat veel jonge, startende leerkrachten de stad vaak verlaten nadat ze afgestudeerd zijn. Dat is mede vanwege het gebrek aan betaalbare huisvesting en het ontbreken van werkzekerheid. Maar daar moet met de nieuwe regeling verandering in komen.

Om dat te bewerkstelligen werken Gemeente Almere en Hogeschool Windesheim samen met Almeerse schoolbesturen, diverse woningcorporaties en verschillende makelaars. Een aanbod dat niet moet zorgen voor concurrentie met andere gemeenten, maar wel investeert in het behouden van ‘eigen’ opgeleide professionals. Is dat ook iets voor Fontys?

Goed idee
Derdejaarsstudent Selena studeert in Eindhoven en vindt een dergelijke pilot bij Fontys een goed idee. “In je eerste en tweede jaar van je studie ga je op stage. Daar doe je heel veel voor, maar je krijgt geen stagevergoeding. Dat werkt demotiverend. Maar als je dan na je opleiding wél een extraatje krijgt zoals meer salaris of voorrang op een baan of woning, motiveert dat juist om te blijven. Als iemand tegen mij zou zeggen dat ik hier kan wonen en een goed salaris krijg, blijf ik zeker hangen”, licht ze toe.

Haar studiegenoot Noa is het daar volledig mee eens. “Zo’n regeling kan heel waardevol zijn. Ik zou blijven, zeker als je in jouw ‘Fontysregio’ zelf mag kiezen bij welke school je gaat werken.” Toch ziet Selena daar ook het gevaar van in. “Wanneer je dit alleen maar in sommige steden toepast, verschuif je het probleem van het lerarentekort naar andere steden. Dan krijg je wellicht op sommige plekken juist een groter tekort omdat iedereen naar de regio trekt waar men extraatjes krijgt.”

‘Terug naar eigen plek’
Basisscholen in Raamsdonksveer en Valkenswaard hoeven daar in ieder geval niet voor te vrezen als het aan Anouk en Noa ligt, beide studenten aan de pabo in Tilburg. “Ik kom hier niet uit de buurt, maar studeer hier alleen maar. Na mijn studie wil ik werken in mijn eigen omgeving”, aldus Anouk.

Dat geldt voor Noa, die uit Valkenswaard komt, precies zo. “Ik wil niet werken in de buurt van Tilburg, maar lekker terug naar mijn eigen plek.” Of de dames dan wel gebruik zouden maken van een dergelijke regeling op landelijk niveau? “Nee hoor, we zijn aan deze studie begonnen omdat we het leuk vinden, niet omdat er een tekort aan leraren is.”

Limburg
En hoe zit dan dat in Limburg, de provincie met de grootste krimp in jongeren en ook een provincie waar veel studenten na afloop van hun studie weer vertrekken naar elders? Bron vroeg het aan Wouter Josso, de manager bedrijfsvoering van de Fontyscampus in Venlo, waar de kleinste pabo van Fontys is te vinden. “De uitdaging in deze provincie is anders”, zegt hij. “De nood is hier niet zo hoog. Het grootste probleem hier is veel meer de laaggeletterdheid.”

“Die kent verschillende oorzaken. Het heeft te maken met de van origine lager opgeleide bevolking. Dat is historisch zo gegroeid. Maar je hebt hier ook een behoorlijke instroom van migranten. Dat maakt het voor het basisonderwijs tot een hele uitdaging. En die uitdaging is groter dan het probleem van huisvesting of baangarantie voor aankomende leerkrachten.”

Als hospita verhuur je een deel van de woning waarin je zelf ook woont. Een huurder, of in dit geval een student, woont dan onzelfstandig bij jou in huis en huurt een of meerdere kamers. Dat wil zeggen dat je als hospita samen met de student gebruikmaakt van gemeenschappelijke voorzieningen zoals de keuken, de badkamer en het toilet. Je hebt je daarentegen wel aan verschillende regels te houden.

Zo moet je als hospita ook een toegang naar de woning delen en moet er een huurcontract worden afgesloten waaruit blijkt dat je een zakelijke relatie met de student hebt. Daar vermeld je ook zaken in zoals de (kale) huurprijs, eventuele servicekosten, welke kamer(s) je verhuurt, van welke gemeenschappelijke voorzieningen jouw huurder gebruik mag maken en welke regels van toepassing zijn. 

Daarnaast moet de woning voldoen aan de regels voor brandveiligheid en heb je jezelf te houden aan de regels voor goed verhuurderschap. Ook moet de student op jouw adres ingeschreven staan. Het maakt daarentegen niet uit of je in een huur- of koopwoning woont. Wel moet je contact opnemen met je hypotheekverstrekker of je huiseigenaar om toestemming te vragen. Hoeveel huur je mag vragen ligt aan het woningwaarderingsstelstel voor onzelfstandige woonruimte.

Kosten en inkomsten
Bij hospitaverhuur gelden de eerste negen maanden van het huurcontract als proeftijd, maar heb je als verhuurder wel een opzegtermijn van drie maanden. Zo heeft de student altijd drie maanden de tijd om te verhuizen nadat je de huur hebt opgezegd. Zeg je de huur niet binnen de negen maanden proeftijd op, dan krijgt de student een huurcontract voor onbepaalde tijd. Je hebt daarna als hospita een wettelijke reden nodig om de huur op te zeggen.

Meer personen in huis brengen extra kosten met zich mee. Afvalstoffen- en rioolheffing en andere gebruikersbelastingen mag je in rekening brengen bovenop de kale huur en servicekosten, maar eigenarenbelastingen moet je zelf betalen. Dit omdat deze bedragen niet afhangen van hoeveel mensen je in huis hebt. Je betaalt daarentegen geen extra inkomstenbelasting zolang je huurinkomsten niet hoger zijn dan 6.342 euro per jaar.

Fontyssteden
Een hoop regels waar je in eerste instantie rekening mee moet houden. En dan zijn er ook nog de regels vanuit de gemeenten zelf. Zo mag je als hospita in Tilburg en Venlo aan maximaal twee personen kamers in je huis verhuren zolang je hier zelf (of jouw partner en kinderen) ook woont. Dat betekent dus dat je bij drie of meer personen een omzettingsvergunning nodig hebt.

In Eindhoven is het toegestaan om zonder vergunning aan maximaal één persoon een deel van je woning te verhuren. Een bijzondere uitzondering hier is dat je, wanneer je zelf een woning huurt, geen toestemming hoeft te vragen aan je woningcorporatie om hospita te worden. Eindhoven is namelijk de enige gemeente in Nederland waar alle woningcorporaties hospitaverhuur toestaan.

Bijdragen
Studenten die hospitawoonruimte zoeken worden door Fontys doorgestuurd naar Hospi Housing, een online platform dat middels de samenwerking met Fontys jaarlijks minimaal honderd studenten per stad aan hospitaverhuurders wil koppelen. Hier kun je je inschrijven om verhuurder te worden, waarbij Hospi Housing onder andere helpt met het opstellen van contracten of het zoeken van de juiste huurder.

Daarnaast is er ook de mogelijkheid om je in te schrijven bij andere platformen zoals Kamernet of Hospitaworden.nl, of zelfstandig alles in werking te zetten en eventuele advertenties op sociale media te delen. Wie weet draag je zo uiteindelijk een nog groter steentje bij aan de studententijd van studenten.

“Ik heb nog niet gehoord dat er hier iets georganiseerd wordt”, zegt Esther Daniëls, docent Pabo. “Wat dat betreft leeft het te weinig op Fontys Venlo. Misschien dat we de gangmakers missen.”  En hoewel ze zelf ook geen plannen heeft om actie te gaan voeren, vindt ze dat tegelijkertijd ook raar. “Juist ook hier zouden we de noodzaak moeten voelen. Wij hebben net als andere instellingen te maken met krimpende studentenaantallen. Daar kunnen niet ook nog extra bezuinigingen bovenop komen.”

Met alle onrust die samenhangt met het samenvoegen van verschillende instituten tot Fontys Educatie denkt Raymond Hintjes, docent Pabo en kaderlid van de AOb, dat zijn collega’s vooral veel andere dingen aan hun hoofd hebben. Ook hij kent niemand die woensdag naar het zuiden afzakt om te gaan protesteren.

Zelf voelt hij wel degelijk de noodzaak om zijn stem te laten horen, maar twijfelt of hij er in Maastricht bij is. “Als ik de barricaden op ga, ben ik er niet voor mijn studenten en krijgen ze geen les. Dan maak ik het voor hen en voor mezelf alleen maar moeilijker. Ik denk dat dat de tweestrijd is waar veel docenten mee worstelen.”

Student niet benadelen
Niels van Wieringen, docent Industrial Design Engineering beaamt dit. “Ons hart ligt bij de studenten die willen we niet benadelen, die gaan voor alles. Dit maakt wel of niet gaan staken een moeilijke beslissing.”

Toch overweegt hij wel om het werk neer te leggen, omdat hij vindt dat het belangrijk is om te laten zien dat je niet zomaar accepteert dat het onderwijs op deze manier wordt afgebroken. “Ik weet dat mijn collega’s ook erg ontevreden zijn over de plannen van dit kabinet, maar ik heb nog van niemand gehoord dat ze gaan staken. Wat mij betreft ga ik niet alleen, maar gaan we met z’n allen. Met 280 leraren maak je echt een statement.”

Of het zover komt is de vraag. Want hoewel het college van bestuur van Fontys haar medewerkers steunt en aanmoedigt om actie te voeren, vindt Hintjes dat wat magertjes. “Je zou nu als bestuur een investering moeten willen doen. En misschien betekent dit dat je medewerkers een dag betaalt om actie te gaan voeren, omdat ze opkomen voor het onderwijs dat je zelf zou willen aanbieden.”

Weinig animo
Bij de studenten in Venlo lijkt er voorlopig weinig animo om actie te gaan voeren. Het overgrote deel woont aan de andere kant van de grens en heeft niets meegekregen van de bezuinigingsplannen van het Nederlandse kabinet. Ook van de eerdere estafettestakingen in verschillende steden zijn ze niet op de hoogte. En hoewel ze, desgevraagd, bezuinigingen op het hoger onderwijs een slechte zaak vinden, zijn ze niet van plan om bij de protestacties aan te sluiten. 

“Ik kijk geen nieuws, dus ik weet niet waar het over gaat”, zegt Esra (21) eerstejaars student International Business. “Ik vind het wel goed hoor als mensen gaan staken, maar zelf vind ik het veel te ver, ik ga niet.”

Ook Eglantina (22) vindt vooral de afstand een probleem. Zij maakt samen met Esra vanuit Duitsland iedere week al veel kilometers voor hun studie. “Als het in Venlo zou zijn zou ik het doen, maar Maastricht is wel erg ver en het kost me ook veel geld om daar te komen.”  

Simon (22) tweedejaars student marketingmanagement, is vooral benieuwd wat de bezuinigingsplannen voor hem als Duitse student betekenen. Dat zou hem kunnen bewegen om mee te doen aan de protesten. Voor nu geeft hij vooral weinig tijd op als reden om niet gaan. Wel geeft hij graag zijn online support. “Als het kan zou ik graag een online petitie tekenen om de actie te steunen.“ 

Geen toegevoegde waarde
Ook de studenten die in Nederland wonen zien vooralsnog weinig redenen om mee te protesteren. Pabostudent Eefje (21) volgt het nieuws niet echt en weet er niet zoveel van. Ook op school heeft ze er nog niets over gehoord. “Als ik me er in zou verdiepen en het er dan echt niet mee eens ben, dan zou ik gaan. Maar wel met een groepje vriendinnen, niet alleen."  

Kasper (20) is derdejaars student logistiek en ziet actievoeren totaal niet zitten. “Ik zie daar niet echt de toegevoegde waarde van in, omdat ik denk dat het niet veel gaat opleveren. Ik ga er mijn tijd dus in ieder geval niet aan besteden.”

Land platleggen
Ook Pabodocent Daniëls zet zo haar vraagtekens bij actievoeren als pressiemiddel. “Moet er echt gestaakt worden om de overheid na te laten denken over de bezuinigingen? Ik voer liever de dialoog, dat vind ik beter dan staken. Hoe en waar dan precies, daar heb ik nog niet over nagedacht.”

Voor Van Wieringen gaan de estafettestakingen juist niet ver genoeg. Wat hem betreft mag het allemaal wel wat rigoureuzer. “Het lijkt me veel zinniger, als we met z’n allen tegelijk het onderwijs in het hele land een week platleggen. Met zo’n landelijke actie maak je het in een keer heel erg zichtbaar en maak je pas echt impact.”

De voedselprijzen stijgen al enkele jaren op rij, bijvoorbeeld door de hogere btw en inkoopprijzen en gestegen lonen. 2023 spant de kroon: toen waren prijzen van voedingsmiddelen 12,1 procent hoger dan het jaar daarvoor. Vorig jaar vielen de prijzen gemiddeld 1,1 procent duurder uit dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ook dit jaar zijn de prijzen van voedingsmiddelen weer gestegen. Dat geldt ook voor het eten en drinken in de kantines van Fontys. 

Monique van Bragt, cateringmanager van Appèl op campus Rachelsmolen in Eindhoven erkent dat de prijzen van de producten sinds 1 januari zijn gestegen, gemiddeld 8 procent. “Een voorverpakte koek bijvoorbeeld kostte in december nog 2,60 euro, nu 3,25 euro. Voor een zacht broodje fricandeau betaalde je 1,90 euro en dat kost nu 2,10 euro. Een stokbroodje hete kip was ongeveer 4 euro en nu 4,75 euro. In vergelijking met andere verkooppunten zijn we nog altijd goedkoper, maar we hebben wel veel concurrentie van de supermarkten die op loopafstand liggen van de campus.” 

Hoewel er nog niet minder gebruikgemaakt wordt van de kantines, krijgt Van Bragt elk jaar veel reacties op de gestegen prijzen. “Na een paar maanden zwakt dat af en zijn ze eraan gewend. Ik kan er niks aan veranderen, maar het doet wel wat met me als ik mensen erover hoor praten.” 

Soep
Ook Jennifer en Tiffany hebben gemerkt dat ze meer kwijt zijn in de kantine. Ze zitten met hun studiegenoten van Social Work te kletsen in de kantine van campus Rachelsmolen. Ze komen er dagelijks, zeggen ze, meestal voor soep en een broodje of wrap. Gemiddeld besteden ze tussen vijf en tien euro. 

“Dat is best veel geld”, erkent Jennifer. “Op en neer gaan naar het centrum voor een goedkopere lunch kan wel, maar daar heb ik meestal niet genoeg tijd voor.” Tiffany knikt instemmend. “Maar als de prijzen nog verder stijgen, moet ik echt op zoek naar een alternatief of minder vaak in de kantine lunchen.” 

Studiegenoot Britt neemt zelf haar boterhammen mee. Niemand is immers verplicht om lunch in de kantine te kopen. “Vanwege het gemak", zegt de student, "want mijn moeder doet de boodschappen.” Soms koopt ze wel eens een belegd broodje in de supermarkt op weg naar school. “Dat kost hooguit drie euro, echt wel minder dan ik er hier voor zou betalen.”

Een woordvoerder van Fontys stelt dat de marktconforme tarieven in lijn liggen met de prijzen bij andere hogescholen en universiteiten. Dat wordt getoetst. “Het kan niet anders dan dat de hogere kosten worden doorberekend in de producten", zegt hij. “Ook in de supermarkten en in de horeca zijn de prijzen gestegen. Met onze cateraars hebben we afgesproken dat er ook producten worden aangeboden voor de kleine beurs. Er is dus altijd een goedkopere optie.”

In de kantine op campus Stappegoor in Tilburg worden de prijzen eenmaal per jaar verhoogd aan het begin van het studiejaar in september. Dat is zo afgesproken met Fontys. “Mits er extremen zijn, maar dat gaat nooit zonder overleg”, zegt Dick van Velden. De vestigingsmanager van Eurest Catering vertelt dat de prijzen gebaseerd zijn op de indexering van het CBS, en dus al een aantal jaar op rij zijn gestegen. 

Hardnekkige gedachte
“Op school verwacht iedereen dat al het eten en drinken goedkoop is, maar wij zijn een commerciële partij." Hij kan zich nog herinneren dat scholen vroeger meebetaalden in de kosten. Cateraars ontvingen dan een vast bedrag en zo bleven de prijzen laag. "Dat is al lang niet meer zo. Maar die gedachte is hardnekkig, vooral bij medewerkers.” 

Dat beaamt de woordvoerder van Fontys. “Voor zover wij weten is het niet gebruikelijk dat hogescholen en universiteiten een deel van de kosten voor hun rekening nemen. Wat Fontys wel doet sinds de laatste aanbesteding is de kosten voor onder meer grootkeukenapparatuur, inventaris en dieptereiniging voor eigen rekening nemen. Bovendien hoeven cateraars bij Fontys – in tegenstelling tot het verleden – tegenwoordig geen pachtsom meer te betalen, zodat een gezonde exploitatie mogelijk is.” 

Toch is het fenomeen van subsidiëring nog niet de wereld uit. Op de campus in Venlo studeren Zoé en Fiona voor hun tentamens. De studenten International Business afkomstig uit Duitsland verbazen zich al lange tijd over de prijzen in Nederland, niet alleen in de kantine op school. “Bijna alles is hier duurder. Op Duitse universiteiten is het eten veel goedkoper. Daar geven ze wel korting aan studenten." 

Foto bovenin: de kantine op campus Stappegoor

Purple werd jarenlang in ongeveer dezelfde vorm georganiseerd. Op maandag en dinsdag waren de opleidingsdagen, op woensdag was het stadsprogramma en op donderdag vond het Purple-festival plaats. Vrijdag werd er afgesloten met een barbecue voor internationale studenten. De nachten brachten de meeste studenten door op campings of andere slaapplekken. 

Veel blijft de komende editie hetzelfde, maar niet alles. Voor de opleidings- en stadsdagen verandert er niet zoveel, voor het Purple-festival zijn ook geen drastische veranderingen. Maar de nachtprogramma’s, en daarmee ook de overnachtingsplaatsen en dus de campings, komen te vervallen. Hetzelfde geldt voor de barbecue voor internationale studenten; ook die verdwijnt.

Scenario's
Dit is niet de wens van het team achter Purple, maar het kan volgens projectleider Nicolette Koot simpelweg niet anders. “Net zoals alle andere instituten heeft ook Purple te maken met een bezuiniging”, aldus Koot. “Het gaat om een bedrag van 220.000 euro, en dat doet pijn.”

Er is gekeken naar verschillende scenario’s, maar slechts één scenario bleek haalbaar om aan de bezuiniging te kunnen voldoen: het schrappen van de campings. “Dat was de enige mogelijkheid”, vervolgt Koot. “En dat is een domper, zeker als je al elf jaar investeert in overnachtingslocaties. Ik heb me keihard gemaakt voor de Karpendonkse Plas, en daar konden we vorig jaar eindelijk terecht. Dat je dan na een jaar al moet zeggen dat het niet meer kan, is even slikken.”

Ov-jaarkaart
Concreet betekent de verandering dat het Purple-programma iedere dag om 22.00 uur stopt, ook op donderdag als het Purple-festival plaatsvindt. De studenten zijn zelf verantwoordelijk voor het regelen van een slaapplek. Voor sommige studenten zal dat betekenen dat ze ’s avonds nog naar huis moeten reizen. 

Koot: “Maar de ov-jaarkaart gaat natuurlijk pas vanaf 1 september in. We zijn ons nu samen met andere scholen bij de overheid hard aan het maken om die datum met twee weken te vervroegen. En als dat niet mogelijk is, kijken we of we de studenten een financiële compensatie kunnen bieden. Maar dat is alleszins onzeker.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Verschillende studenten en docenten vinden de veranderingen op zijn zachtst gezegd ‘maar niks’. De introcommissie van Technische Natuurkunde is vlak voor de kerstvakantie een petitie gestart. “We zijn de kartrekkers, maar zijn zeker niet de enige die hier een stokje voor steken”, zeggen student Thomas Bastiaens en zijn docent Joris Ligthart.

Wat hen het meest wringt, is dat ze vlak voor de vakantie plotseling een brief kregen met daarin de veranderingen van Purple. En dus de informatie dat de campings verdwijnen. “Dat viel nogal rauw op ons dak”, zegt student Thomas. “De beslissing leek al gemaakt, terwijl wij het fijn hadden gevonden als we hier eerder in mee waren genomen zodat we samen naar oplossingen hadden kunnen kijken.”

Binding creëren
De verandering over het verdwijnen van de overnachtinglocaties zit de student het meest dwars. Thomas spreekt uit ervaring: “De camping is juist het meest belangrijke deel van de introductieweek, omdat je hier een binding creëert met andere studenten zoals je dat op geen enkele andere plek doet. De camping is daar essentieel in.”

Volgens de student kan er beter op andere punten worden bezuinigd. Het Purple-festival bijvoorbeeld. “Ik heb liever een camping dan het festival. Maar dan spreek ik namens studenten van mijn opleiding. Studenten van andere opleidingen denken daar misschien anders over.”

Zijn docent Ligthart heeft nog een ander idee. “Waarom bestaat Purple eigenlijk? Voor het bestaan van Purple organiseerden de introductiecommissies van diverse opleidingen hun eigen introductieweek. Waarom gaan we dat niet opnieuw doen? Probleem opgelost.”

Akkoorden
Daags na het online zetten van de petitie is Purple-projectleider Koot met de commissies in gesprek gegaan over hoe nu verder. Daar zijn verschillende akkoorden uitgekomen, zoals het houden van een fysieke bijeenkomst eind deze maand en het opstellen van een klankbordgroep zodat de introductiecommissies beter bij het proces betrokken worden. Maar volgens Thomas is dat nog niet voldoende.

“We hebben vanuit verschillende commissies allerlei argumenten opgetekend en hebben die samengevoegd in een brief, die ondertekend is door een aantal docenten, medewerkers en zelfs directeuren, en die we nu naar het Purple-team willen sturen. Mogelijk willen we ook de petitie, die na het overleg offline is gehaald, weer online zetten. Het laatste woord is er in ieder geval nog niet over gezegd. Misschien stappen we zelfs nog wel naar het college van bestuur.”

Geen machtsspel
Ligthart en Thomas willen er wel bij zeggen dat het geen aanval is op het team van Purple. “Wij doen dit puur uit overtuiging voor de nieuwe student, die wij een leuke introductieweek gunnen. Het gaat hier niet om een machtsspelletje of wat dan ook. Ons doel is een zo leuk mogelijke introductie neer te zetten.”

Met dat punt is Koot het eens. Als ze het anders had kunnen doen, had ze dat gedaan. “We willen het beste voor onze studenten, en zij staan net als de introductiecommissies op de eerste plek. Maar we hebben ook met andere stakeholders te maken, zoals horeca, sponsoren en ouders. We hebben heel goed gesproken over wat voor impact dit heeft, want Fontys heeft veiligheid en kwaliteit hoog in het vaandel staan.”

Er moet bezuinigd worden op vierkante meters. Er moeten duurzaamheidsdoelen worden bereikt. Het aantal studenten wordt ook de komende jaren door demografische krimp kleiner. Gebouw W3 is eigenlijk niet meer van deze tijd. Hoewel het een historisch pand is, valt het ook steeds slechter te verwarmen en wordt het ook - mede om die reden  - steeds minder gebruikt.

Zie daar de redenen die Wouter Josso, directeur van Fontys International Business School in Venlo, opsomt als hem wordt gevraagd naar het waarom van dit besluit. “Om die redenen hebben we dus deze keuze gemaakt. Vervolgens is het aan het college van bestuur van Fontys om te beslissen wat er met dit gebouw moet gebeuren.”

Op dit moment zijn in W3 onder meer het international office, het language centre, marcom, het lectoraat Supply Chain Innovation en leslokalen te vinden. Maar vanwege de ouderdom met bijpassende gebreken wordt er al niet veel gebruik meer van gemaakt. 

Studentenwoningen
Zoals Bron eerder al schreef, zou dat bestuur graag studentenhuisvesting realiseren op de campus. Ook de gemeente Venlo heeft hier wel oren naar omdat zij het belang van Fontys voor Noord- en Midden-Limburg zo groot vindt dat ze bereid is om overal over mee te denken. “Ik weet ook dat er meerdere partijen geïnteresseerd zijn als het daar om gaat”, zegt Josso over eventuele studentenhuisvesting. 

Of dat dan in het huidige gebouw zou gebeuren? De opties worden nog onderzocht. Maar die kans lijkt klein. Het pand is amper warm, of koud, te krijgen en de energiekosten zijn er hoog. Bij flinke regenbuien staat er bovendien nogal eens water binnen. 

Fusie
Voor wie zich overigens afvraagt waar gebouw W2 dan ergens te vinden is: dat is er niet meer. Ooit werd dat met de komst van de centrale hal ‘gefuseerd’ met W1 tot het huidige W1. Dat lijkt voorlopig ook de enige echte fusie te blijven op de campus. Dat wil zeggen: de opleidingen en instituten die er nu te vinden zijn, zullen wellicht niet fuseren op de klassieke manier.

“Dat is in elk geval niet per se de achterliggende propositie. Maar uiteindelijk beslist het college van bestuur daarover. En als dat denkt dat een fusie wel logisch is, dan gebeurt het ook. Maar dat is niet aan mij.”

Waarmee niet gezegd is dat Josso geen nauwere samenwerking en verstrengeling van de op zijn campus gevestigde opleidingen wenst. Integendeel. “Wat wij heel graag willen, en dat past ook heel goed binnen Fontys Venlo for Society, is onze studenten multidisciplinair opleiden. En dat kan door veel nauwkeuriger en intensiever samen te werken. Zoals dat bijvoorbeeld zo'n anderhalf jaar is gebeurd bij een opdracht voor het bedrijf Akarton.”

Dit verpakkingsbedrijf kreeg een opdracht van ASML maar zag niet hoe het die kon realiseren. Het verzoek kwam bij Fontys terecht en via studenten Finance & Control, ICT, Engineering en nog eens Finance & Control en ICT, kwamen zij tot een oplossing die voor iedereen bruikbaar bleek. Zo ziet Josso het in de toekomst graag veel vaker gebeuren.

“Wij willen naar een andere vorm van onderwijs toe. We hebben met zijn allen het onderwijs wel heel erg verkokerd. Terwijl de grootste en beste innovaties juist gebeuren op de snijvlakken van verschillende disciplines. En daarbij hebben wij binnen Fontys het voordeel dat op deze campus alles en iedereen in één pand te vinden is. Waarbij overigens de situatie van Venlo ook op een ander vlak wel echt afwijkt van Tilburg en Eindhoven. Daar heb je grote internationale bedrijven zoals ASML. In deze regio gaat het vooral om mkb-ondernemingen met 20 tot 200 werknemers. Dan leidt je dus wel voor een ander soort werkveld op."

“Het gaat goed hier, ik ben er nog steeds. Er is veel veranderd in de afgelopen maanden. In het begin vond ik de stap naar een zelfstandig leven in Venlo erg spannend, maar nu is mijn leventje normaal geworden. Een goede ontwikkeling, al zeg ik het zelf. En bijzonder om te ervaren.

Alles is nieuw als eerstejaarsstudent. Zo heb ik vorige week voor het eerst een tentamenweek gehad en werken we hier in semesters, terwijl ik vanuit de middelbare school gewend ben dat we iedere paar weken iets nieuws leren. Hier is het een halfjaar lang hetzelfde, maar gelukkig bevalt me dat prima.”

Grip en skills
“Ik ben meer geaard en voel me beter dan in augustus. Ik merk aan de lessen die ik krijg dat dit echt mijn opleiding is en de weken vliegen voorbij. Ik heb meer grip op mijn dagelijkse leven en weet wat ik kan verwachten. Dat geeft me rust.

Deze eerste periode zijn we begonnen met werken in de werkplaats, waar we skills-lessen volgen zodat we zelfstandig in een werkplaats kunnen werken. Elektronica, plastic, metaal: alles komt voorbij. Doordat we in elke les een ander onderdeel moesten maken, heb ik uiteindelijk een eigen wagentje kunnen bouwen dat zelfstandig rijdt. Dat vond ik ontzettend gaaf.”

Motivatie
“Ook heb ik leren solderen, iets wat ik nog nooit gedaan had maar waar ik blijkbaar heel goed in ben. In technisch tekenen ben ik dan weer verschrikkelijk slecht. Wel heb ik wat handigheidjes meegekregen om mijn ideeën toch op papier te kunnen zetten. Ik leer niet alleen nieuwe dingen, maar ook meer over mezelf. En dat werkt ontzettend motiverend.

In het begin van mijn studie was ik echt nog zoekende. Binnen de opleiding, maar ook in deze vreemde, nieuwe stad. Ik heb soms nog steeds wel moeite met het combineren van mijn opleiding, werken en voor mezelf zorgen. Het is druk en iedere dag verloopt anders. Soms heeft dat te maken met dingen die ik zelf niet in de hand heb en dat vind ik lastig om los te laten.”

Hotspots
“Toch bevalt het studentleven me hier steeds meer. De vriendschappen met medestudenten worden steeds sterker, mijn bijbaan en collega’s zijn fantastisch en de Venlose binnenstad ken ik inmiddels op m’n duim. Zo heb ik zelfs al een paar favoriete hotspots, zoals het tuincentrum, verschillende pittoreske restaurants, het oude stadshuis op de Markt en een lokale platenzaak." [Tekst gaat verder onder de foto's]

"Die platenzaak vind ik het tofst. Ik hou van muziek en wanneer vrienden uit Brabant op bezoek komen laat ik ze graag zien wat daar allemaal te vinden en te beluisteren is. Dat geldt eigenlijk ook voor andere steden. Ik heb Roermond al bezocht en een dagtrip naar Maastricht staat ook nog op de planning. Steden waar ik vanuit het kleine Zeeland hoogstwaarschijnlijk nooit zou zijn geweest. Ik zie wonen in een andere stad dan ook echt wel als een privilege.”

Huis en thuis
“Toch blijf ik diep van binnen echt een huismus. Ik hou ervan om met mijn familie en vrienden in Zeeland te zijn, maar dat is een stuk minder dan voorheen. Daarom ga ik ieder weekend nog naar Brabant en plan ik mijn weekenden zo vol mogelijk. Venlo is mijn huis, maar bij mijn ouders en vrienden ben ik thuis.

Dat heeft er wellicht ook mee te maken dat ik hier niet in een typisch studentenhuis woon, maar in een complex waar iedereen zijn eigen voorzieningen heeft. Mensen zijn daardoor een stuk zelfstandiger en de groepsbinding ontbreekt. Dat had ik graag anders gezien, omdat ik zo nog meer mensen had kunnen leren kennen.”

Vastelaovend
"Gelukkig maken mijn studiegenoten en mijn werk daarin veel goed. Ik breng iedere dag door met vrienden van Mechatronica, maar mijn collega’s zijn ook echt fantastisch. Ik heb vorige week vrijdag zelfs voor de eerste keer Vastelaovend meegemaakt. Dat liet me een heel andere kant van Venlo zien. Ik merkte verbondenheid en mocht cultuur snuiven als nooit tevoren. Dat maakte enorme indruk.

Ik laat mijn roots echter niet los. Ik sluit hier overal af met een ‘houdoe’, zodat mensen weten dat ik eens en altijd een Brabander ben. En daar ben ik trots op. Maar dat ik de kans heb gekregen om hier te kunnen studeren en wonen, blijft een mooi gegeven.”

Vooruitkijken
“Hoewel het dus tijdelijk is, zit ik hier echt wel op mijn plek. De studie bevalt zo goed dat ik zelfs al zoek naar vacatures van bedrijven die ik interessant vind. Iets wat soms niet helemaal goed uitpakt. Waarom niet? Omdat ik veel eisen zie staan die ik in mijn opleiding niet ga leren.

Maar gelukkig bestaat er ook nog zoiets als een minor. Welke minor ik precies ga volgen weet ik nog niet, maar ik heb gelukkig nog even de tijd voordat ik daarover moet beslissen. Nu gaan we eerst maar eens aan de slag met de tweede periode, ik kijk ernaar uit.”

We bijten het spits af in Eindhoven, op campus Rachelsmolen. Daar wordt de BillieCup in overvloed gebruikt, weet Monique van Bragt van cateraar Appèl. “Niet alleen voor koffie, maar zelfs voor soep en yoghurt in ons restaurant”, licht zij toe.

Van Bragt is heel blij met het systeem waarbij medewerkers en studenten een duurzame beker kunnen kopen. “Voor een euro heb je een BillieCup, die je na gebruik in kunt leveren voor een statiegeld-munt. Met die munt krijg je de volgende keer weer een schone beker, direct klaar voor gebruik.”

In de prullenbak
Wel valt het Van Bragt op dat veel studenten de cup mee naar huis nemen en de volgende dag vergeten, of dat er soms een aantal in de prullenbak belandt. “Zonde, maar dat geldt ook voor alle blikken en flesjes waar statiegeld op zit. Die zien we hier ook geregeld tussen het afval liggen.”

Het niet inleveren van de bekers heeft voor de cateraar daarnaast ook nog andere gevolgen. Zo kent de Eindhovense campus vier uitgiftepunten in vijf gebouwen. “Maar als mensen ze niet inleveren, slinkt onze voorraad hard. Ik heb afgelopen week zelfs duizend nieuwe cups bij moeten bestellen.”

Nu heeft Van Bragt nog één doos met nieuwe cups op voorraad, die ze snel zal moeten aanbreken. “In september hebben we zelfs iedere beker die ingeleverd werd direct moeten afwassen, zodat deze meteen weer uitgegeven kon worden. Dat willen we in de toekomst voorkomen.”

Studenten meer tevreden
Wel valt het de cateringmedewerkster op dat studenten meer content zijn dan medewerkers. “Die nemen vooral hun eigen mok of beker mee. Dat is voor het drinken van koffie niet zo’n probleem, maar onze hoeveelheid soep en yoghurt is afgestemd op het formaat van de BillieCup. Pak je dat met je eigen mok, klopt onze inventarisatie weer niet.”

Ook in Tilburg zijn het voornamelijk de studenten die gebruik maken van de duurzame bekers, weet Dick van Velden. Hij monitort het gebruik vanuit zijn rol als vestigingsmanager van cateraar Eurest. Ook voor campus Stappegoor bestelde hij ruim 3500 bekers in een jaar tijd en maar liefst 2000 ‘blauwe muntjes’ in dit studiejaar. “Die muntjes eten ze op lijkt wel.”

Alles verdwijnt
De duurzame bekers worden in Tilburg echter niet gebruikt voor soep en yoghurt. “Daar hebben we soepkommen voor, zodat mensen in dat half uur pauze niet te veel in de rij hoeven te staan.” Maar ook deze stonden op de bestellijst. “De 120 soepkommen waar ik mee begon zijn allemaal nooit meer teruggekomen.”

Daarnaast viel Van de Velden tijdens de open dag een ander probleem op: de prullenbakken. “We deelden koffie en thee uit in andere duurzame bekers die we verzamelen in speciaal daarvoor geplaatste prullenbakken. Helaas stond op alle gewone exemplaren een soortgelijke tekst, waardoor veel bekers in de verkeerde prullenbakken terechtkwamen.” Maatregelen worden inmiddels genomen.

‘Geen problemen’
Rest ons nog de campussen in Venlo en Sittard. Het gebruik onder studenten is ook hier groter dan onder medewerkers, weet facility manager Karlijn Schoonbrood. “De verandering van wegwerp naar duurzamere alternatieven is hier best geruisloos gegaan en we hebben er ook geen problemen mee gehad.”

Daarnaast kennen de Limburgse locaties ook koffiemachines waar bekers verkocht worden die niet inwisselbaar zijn. “Die zijn dus voor eigen bezit. Wel zien we dat er af en toe bekers weggegooid worden. Jammer, want een BillieCup is bijvoorbeeld ook op stations in te wisselen.”

Nieuwe normaal
Dat is volgens Schoonbrood niet het enige voordeel. “Met alle Fontys-locaties bij elkaar besparen we jaarlijks 1,2 miljoen bekers. Daarnaast scheelt het ons bergen afval, wat ik misschien wel verwacht had. Het gebruik van duurzame bekers is het nieuwe normaal geworden.”

Landelijk gezien is het teruggelopen aantal aanmeldingen een feit: vorig jaar schreven 8.500 studenten zich in, dit jaar lag dat aantal op 8.330: een verschil van 170 aanmeldingen. Dat blijkt uit een onderzoek van de LKvV onder 49 lidverenigingen. Zij wijzen bij deze cijfers naar de aangekondigde langstudeerboete. Wie straks een jaar te lang over zijn studie doet, moet drieduizend euro extra collegegeld betalen. Veel studenten zouden nu al bang zijn voor een hoge studieschuld en gaan om die reden nevenactiviteiten uit de weg.  

De strekking van dat verhaal beaamt Nick Humble. Hij is voorzitter van Compositum Communis Opinio, het overkoepelend orgaan van drie studentenverenigingen in Eindhoven: Eindhovens Studenten Corps, SSRE en Demos. Hoewel de hierboven genoemde studentenverenigingen individueel geen cijfers prijs willen geven, meldt Humble namens hen dat het aantal inschrijvingen dit jaar zeker lager ligt dan vorig jaar. Het gaat volgens hem om ‘een flink percentage’.

Ontwikkeling als mens
“We merken dat studenten door de aanstaande langstudeerboete huiverig zijn om hun studentenleven actiever te maken. Dat vinden wij heel jammer. Studeren staat voor jezelf ontwikkelen. In de collegezaal, maar ook daarnaast, als mens. Dat wordt nu voor sommigen tegengehouden door die langstudeerboete”, vertelt hij.

Bij de Eindhovense Studenten Roeivereniging Thêta is het aantal leden juist toegenomen. “Na de pandemie hebben we een dipje gehad, maar nu maakt ons ledenbestand juist een groei door. Afgelopen jaar meldden zich zo’n 150 nieuwe leden aan. Een jaar eerder kregen we er ongeveer honderd nieuwe leden bij, terwijl dat aantal in 2022 rond de negentig lag.”

Geen verschil
Ook bij het Tilburgs Studenten Corps Sint Olof, de oudste studentenvereniging van die stad, is het aantal leden niet verminderd ten opzichte van het jaar daarvoor. “Dit jaar lag het aantal nieuwe aanmeldingen op 119, een jaar daarvoor op 117. Bijna geen verschil dus”, vertelt bestuurslid Mayuni van Tillo. Een aanstaande langstudeerboete? Woningnood? Van Tillo hoorde er weinig over.

“Voordeel is dat veel disputen bij ons aangesloten zijn die over eigen studentenhuizen beschikken. Zo is het ook mogelijk om via Sint Olof aan je studentenkamer te komen. Daar promoten we ook mee, dat spreekt denk ik wel in ons voordeel”, legt ze uit. 

Bij de andere grote studentenvereniging in Tilburg, T.S.V. Plato, was er niemand beschikbaar voor commentaar. S.A. DaVinci, studentenvereniging in Venlo, gaf geen reactie op vragen van Bron.

Het Cross-Border Game Lab is geïnitieerd vanuit het lectoraat Cross-Border Business Development van Fontys Venlo. Dat zet zich in voor de bevordering van de samenwerking tussen Nederland en Duitsland. Door de landsgrens gaat dit niet altijd vanzelf.

Ondanks de kansen die de grens biedt - denk aan de arbeids- en afzetmarkt - roept ze ook grensgerelateerde vraagstukken op, zoals verschillen in wet- en regelgeving, taal en cultuur. En dat heeft grote gevolgen voor het vestigen, ondernemen en samenwerken van organisaties, bedrijven en individuen.

Grenzen beslechten
Serious games kunnen helpen grenzen te beslechten en samenwerking te bevorderen. Hoe? “Door meer bewustzijn te creëren over wat er gaande is in de grensstreek”, licht lector Vincent Pijnenburg toe. “En oplossingen te bieden voor problemen die door de landsgrens worden veroorzaakt. Serious games zijn creatieve oplossingen voor serieuze problemen.”

Bas Urlings is coördinator van het Game Lab en begeleidt studenten bij de ontwikkeling van een serious game. Hij geeft voorbeelden van vraagstukken en oplossingen. “Een van de games die studenten hebben ontwikkeld, helpt grenswerkers met hun belastingaangifte. Dat is vaak heel ingewikkeld. De game maakt het gemakkelijker en leuker.”

Bij serious games denk je al gauw aan een digitaal spel. Maar dat hoeft niet. Het kan ook een bord- of kaartspel zijn. Soms zijn er ook verschillende versies van een game, en is er eerst een fysieke variant en later ook een digitale. “Het doel van de game is het belangrijkste”, benadrukt Urlings. “Het format kiezen de studenten zelf.” [tekst gaat verder onder de foto]

Soms groeit een game uit tot training. “Zoals het competentiespel”, aldus Pijnenburg. “Die helpt hr-medewerkers om mensen van over de grens aan te nemen.” Bijna alle games zijn op maat gemaakt. “Elk bedrijf is immers anders”, zegt Pijnenburg. “Wel kan de opzet van een spel vaker worden gebruikt en aangepast aan een bepaalde situatie of omgeving.”

Speelse manier
Tweedejaarsstudenten Marketingmanagement Rául Jiménez Ubeda en Paul Virkus uit Duitsland zijn een paar weken geleden begonnen aan hun jaar in het Cross-Border Games Lab. Samen met drie medestudenten richten ze zich met hun game op basisschoolleerlingen. Er zitten steeds meer kinderen met verschillende culturele achtergronden in de klas, constateerden ze.

“We zijn een spel aan het ontwikkelen dat is bedoeld om kinderen meer begrip en respect bij te brengen voor elkaars culturele verschillen”, legt Paul uit. De groep studenten heeft gekozen voor een fysiek bordspel. Met een dobbelsteen en een pion bewegen de kinderen zich tussen landen en continenten en beantwoorden vragen over deze regio. “Het is een speelse en interactieve manier van leren, dat elk kind leuk vindt”, aldus de student.

Eigen bedrijf oprichten
Een spel bedenken is een ding, het ontwikkelen en op de markt brengen is heel iets anders. Pijnenburg: “De implemantatiefase is vaak erg moeilijk. Dat is iets van de lange adem. Meestal redden studenten het niet om hun serious game binnen het jaar op de markt te brengen. Het lectoraat kan hierin een belangrijke rol spelen, we hebben inmiddels goede contacten met organisaties en bedrijven.”

Een andere mogelijkheid is het oprichten van een eigen bedrijf, weet Urlings. “Daarvoor zijn we binnen het lab gestart met de Startup Factory. We helpen studenten hun eigen bedrijf op te richten waarbinnen ze hun serious game ontwikkelen tot product.”

Wie goed kijkt ziet het verschil: naast het grote witte kruis staat er EHB-ST op de oranje koffer. Wat staat voor Eerste Hulp Bij Studietwijfel. Deze en vorige week zijn er ruim 30 van deze opvallende koffers met flyers verspreid over docentenkamers op alle Fontyslocaties. Een initiatief van Fontys Studentenvoorzieningen en Pulsed Academy.

“Elk jaar rond deze tijd is er een campagne om medewerkers en studenten alert te maken op wat ze kunnen doen bij studietwijfels, vooral vanuit Empower, het programma van Fontys Pulsed Academy”, vertelt Kim Meijer-Ricker van Studentenvoorzieningen. “Het idee erachter is dat je er beter snel bij kunt zijn, voordat het probleem te groot wordt en een student besluit te stoppen met de opleiding, terwijl een gesprek de kou vaak al uit de lucht kan halen.”

Studentcoaches staan dicht bij hun studenten. Zij merken vaak als eerste als het niet goed gaat met een student. “Niet iedereen weet wat je dan het beste kunt doen. Elke student is natuurlijk anders”, weet Meijer-Ricker. “Daarvoor hebben we een landingspagina ingericht met tips hoe je studenten effectief kunt begeleiden, inclusief casussen en personen naar wie ze kunnen worden doorverwezen.”

Lopend vuurtje
Verschillende medewerkers hebben al enthousiast gereageerd op de actie. Het verhaal van de ludieke koffers ging als een lopend vuurtje van instituut naar instituut. Docentenkamers werden doorzocht en waar nog een koffer geleverd moest worden, werd navraag gedaan naar een exemplaar. “Een geslaagde actie dus”, concludeert Meijer-Ricker. “Er is vraag naar vanuit de organisatie."

En niet alleen vanuit docentcoaches, zo blijkt. "Dat snap ik wel, want ook andere medewerkers binnen Fontys hebben een signaalfunctie en kunnen studenten met studietwijfels doorverwijzen naar de juiste persoon. Er is zelfs gevraagd om een Engelstalige flyer voor de anderstalige medewerkers. Dat is achteraf gezien een goed idee en nemen we mee voor de volgende keer. Uiteraard is de landingspagina ook in het Engels beschikbaar.”

Vanwege het grote enthousiasme zijn er koffers bijbesteld. Het gaat om echte EHBO-koffers waarvan de inhoud is verlopen en weggegooid. Op deze manier krijgen ze een tweede leven. “Dat vinden we belangrijk”, motiveert de medewerker van Studentenvoorzieningen, "want Fontys heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan.” 

Steeds meer mensen komen met de e-bike naar een Fontyscampus. Het opladen van de accu’s aan het stopcontact in de gebouwen is niet zonder gevaar. Ze kunnen oververhit raken en brand veroorzaken. Ook kunnen er giftige stoffen vrijkomen die slecht zijn voor je gezondheid.

Dat was vorig najaar reden voor Fontys om een pilot te starten met 24 rvs-laadlockers. Deze werden bij de fietsenstallingen op campus Stappegoor in Tilburg geplaatst. E-bikegebruikers kunnen sindsdien hun accu in een locker aan het stopcontact leggen en bij vertrek deze opgeladen weer op hun fiets plaatsen.  De lockers werken brandvertragend. 

De eerste maanden na de start van de pilot, tussen oktober en maart, werd er weinig gebruikgemaakt van de laadlockers door het aanhoudende slechte weer. Veel medewerkers en studenten lieten de fiets staan en kwamen met de auto of het openbaar vervoer.

Hierdoor bleek uit de evaluatie in maart van dit jaar dat de pilot nog niet het gewenste resultaat opgeleverd had, waardoor er destijds besloten is om vooralsnog geen vervolg te geven op de verdere uitrol binnen Fontys.

Aanpassing huisregels
Dit wil niet zeggen dat de laadlockers op de andere locaties in de toekomst niet geïmplementeerd gaan worden. Er wordt bovendien gekeken naar een aanpassing van de huisregels, waardoor opladen in de gebouwen niet meer mag plaatsvinden en Fontys het laden buiten de gebouwen faciliteert.

Ook kan er een heroverweging gemaakt worden wanneer dit wettelijk gezien of vanuit de verzekering verplicht wordt gesteld. Fontys blijft ondertussen het gebruik van de huidige laadlockers in Tilburg monitoren.

“Bij goed weer zien we een toename van het gebruik van de fiets en e-bike, en dus ook van de laadlockers”, aldus Sjack van Ekert, projectleider V&F Safety en Security. Hij benadrukt dat de brandveiligheid in de gebouwen zonder laadlockers niet in het geding is. “Maar het is beter om te voorkomen, dan te genezen.”

“Ik woon sinds juni op mezelf in Venlo, waar ik dit jaar ben begonnen met mijn studie Mechatronica. Wat ben ik blij dat mijn opleiding is begonnen, want de eerste paar maanden dat ik hier woonde viel de stad me een beetje tegen. Ik hoopte al veel medestudenten te ontmoeten, maar velen waren juist wegens de zomervakantie naar huis. De campus was leeg en mijn eerste bijbaan hier pakte ook niet goed uit. Een pittige periode, totdat we de introductieweek van Fontys hadden.

Toen dacht ik: eindelijk. Eindelijk zijn er mensen die hetzelfde doen en leuk vinden als ik, leeftijdsgenoten waar ik connecties mee kan leggen. De eerste keer dat ik mijn studiegenoten zag en we begonnen aan onze intro heb ik dan ook meteen vrienden gemaakt. En wat bleek: de dagen vliegen sindsdien voorbij."

Denken aan de toekomst
"Ik heb voor de opleiding Mechatronica gekozen omdat ik graag in de techniek- en logistieksector wil werken. Daar liggen mijn interesses. Ik houd van dingen maken en problemen oplossen, en daar past deze opleiding perfect bij. Je bent na vier jaar misschien niet de beste in elektrotechniek, werktuigbouwkunde of industrial product design, maar je hebt straks wel verstand van al deze richtingen. Dat biedt veel doorgroeimogelijkheden in de toekomst.

Ik kijk wat dat betreft ook nu al uit naar het werkende leven, maar ben ook ontzettend benieuwd waar ik gedurende mijn studie stage kan gaan lopen. Hopelijk is dat bij fijne werkgevers waar ik nog meer kan leren en aan mijn eigen expertises kan werken. Ik zie mijn loopbaan als het ware als een roltrap naar boven, naar nog mooiere en betere momenten. Dat ik dat mag ervaren met de klas die ik nu heb, op een opleiding die me zo goed past, zie ik als pure winst." (Tekst gaat verder onder de foto's)

“Ik heb de eerste stappen in het studentenleven inmiddels al gemaakt. Sommigen wat makkelijker dan de ander, want zo vind ik het bijvoorbeeld wel een uitdaging om iedere dag voor mezelf te koken. Laten we het zo zeggen dat mijn appartementencomplex wellicht een paar onvoorziene brandoefeningen door mij heeft gehad. In de weekenden reis ik op en neer naar Zeeland, een klein dorpje in Brabant waar ik vandaan kom. Daar woont mijn familie en heb ik ook een hechte vriendengroep waar ik graag tijd voor vrijmaak. Hier in Venlo speel ik veel gitaar, een van mijn grootste hobby's. ”

Nieuwe student, nieuwe indrukken
"Als hbo student moest ik ook wel even wennen aan het studierooster, maar dagen van half negen tot vijf op de campus horen nu eenmaal bij dit nieuwe leven. Student zijn is dus niet alleen settelen op sociaal, maar ook op educatief vlak. Zo weet ik van mezelf dat ik niet kan ‘blokken’ voor toetsen of tentamens, maar juist moet begrijpen hoe bepaalde formules werken voordat ik daarmee aan de slag kan gaan. Ik ben heel benieuwd hoe ik dat hier ga ervaren.

Hoe je het ook went of keert: als nieuwe student krijg je veel nieuwe indrukken die je een plek moet geven. Ik heb op het begin ook echt wel getwijfeld of ik wel de juiste keuze had gemaakt. Maar inmiddels zie ik het studeren en het op mezelf wonen als een soort adventskalender: als nieuwe student ervaar ik iedere dag iets leuks. De stad Venlo bevalt me goed, ik fiets binnen tien minuten van huis naar college, heb een leuke bijbaan in een lokaal restaurant en leer steeds meer mensen beter kennen."

Alles op alles
"Dat wil ik alle andere studenten ook graag meegeven. Een paar weken geleden kende ik nog niemand, maar nu vind ik het ontzettend bijzonder dat ik met zoveel eensgezinde studenten ben. Ben daarom lekker jezelf en stel jezelf open voor anderen. Dat betaalt zich op een gegeven moment allemaal uit. Vergeet ook niet te genieten, en zet alles op alles om het meeste uit je studie en studententijd te halen."

Nederland is nog steeds onderhevig aan inflatie: de meeste producten en diensten blijven maar duurder worden. Of het nu om de prijzen in de supermarkt gaat, de maandelijkse energierekening of de kosten voor huisvesting. Zo ook bij de cateraars op de campussen van Fontys.

Student Parmida vindt het eten en drinken nog wel betaalbaar. “Er is voldoende aanbod en de meeste producten zijn lekker. Het is wel wat duurder dan in de supermarkt, maar dat is logisch.” Parmida pakt het financieel slim aan en bereidt haar eten vaak thuis voor. “Net zo lekker, en een stuk goedkoper.” 

Docent Sebastian Mol, die in de meeste gevallen zijn eten thuis klaarmaakt, is eveneens te spreken over het aanbod. “Ik vind het goed betaalbaar en lekker. Ik neem zo af en toe iets, dan blijft het een verwenning voor mezelf. Prima dus!”

Gehaktbal en schnitzel
De commerciële exploitatie op de Fontyslocaties ligt in handen van de cateraars zelf. “We werken met de cateraars samen om onze gasten zo goed mogelijk te bedienen”, vertelt Karlijn Schoonbrood, Facility Manager bij Fontys Venlo en Sittard. “De cateraar bepaalt wat hij aanbiedt, wij geven slechts advies. We vinden keuzevrijheid belangrijk. En dat de cateraar inspeelt op de doelgroep.” Dat doen ze in Venlo met ‘hardloper’ broodje schnitzel. 

In Eindhoven zijn broodjes gehaktbal en gekookte eieren enorm in trek. Dat stelt Monique van Bragt, locatiemanager van de restaurant in R11. Het hoeft volgens haar niet duur te zijn, zegt ze, verwijzend naar een app van de cateraar. “Daarop vind je dagelijks kortingen op eten en drinken. Ook is er een puntensysteem waarmee je korting kunt krijgen.” 

Verder laat ze niet onvermeld dat een kop soep slechts 0,90 euro kost en je voor een ‘budgetbroodje’ 1,95 euro aftikt. Andere broodjes variëren in prijs: van 2,95 euro tot 4,50 euro. Zij concurreren als het ware met de supermarkt om de hoek.

Aan gasten geen gebrek
Colinda van Lemons & Beans merkt niets van afnemende klandizie. Ze werkt nu twee jaar in deze koffiebar, te vinden op de begane grond van gebouw R10 in Eindhoven. “De broodjes gaan er elke dag met gemak doorheen. En regelmatig zie ik studenten terugkeren voor een koek of een flesje drinken”, vertelt ze.  

Ook nu de prijzen voor dergelijke producten, mede door de suikertaks, weer wat hoger zijn. Neem een muffin: die kostte vorig schooljaar in Eindhoven nog 2,80 euro, nu 3,50 euro. “Geloof me: van ’s ochtends vroeg totdat ik sluit om 16.30 uur, weten ze me goed te vinden. Aan gasten geen gebrek”, besluit ze.

Vorig jaar moest Fontys een deel van de internationale studenten teleurstellen. Het schortte aan voldoende studentenwoningen. Volgens Tom van Duijnhoven, beleidsmedewerker Internationalisering en Inschrijving binnen de dienst Studentenvoorzieningen, zijn er verschillende redenen te noemen waarom Fontys dit studiejaar wel alle internationale studenten heeft kunnen voorzien van woonruimte.

“In Eindhoven, de stad met de meeste internationale Fontysstudenten, is het aantal studentenkamers in ons contingent met bijna 25 procent toegenomen. Daarnaast blijkt uit de voorlopige cijfers dat er iets minder internationale studenten starten aan Fontys dan vorig jaar. Dat heeft geleid tot minder aanvragen voor accommodatie: 1.250 ten opzichte van 1.500 vorig jaar.”

Nog een reden waarom Fontys alle internationale studenten heeft kunnen plaatsen: “We kijken kritisch naar de aanvragen en nemen daar toelaatbaarheid in mee. Alleen van de internationale studenten van wie we verwachten dat ze zouden worden toegelaten tot een opleiding, hebben we de aanvragen goedgekeurd.” Daarnaast zijn er altijd studenten die een woning afslaan, weet Van Duijnhoven.

Fontys bemiddelt alleen voor internationale studenten. “Als wij mensen naar Nederland halen om bij ons te komen studeren, voelen we ons verantwoordelijk voor hen”, aldus Van Duijnhoven. “Internationale studenten hebben geen kennis van de markt of manieren om aan een kamer te komen. Vaak is er sprake van een benodigde inschrijftijd of is deelname aan hospiteeravonden noodzakelijk.”

Lobbyen
Fontys lobbyt op verschillende niveaus om het aantal studentenwoningen te vergroten. Zo is de hogeschool via de Vereniging Hogescholen aangesloten bij het Landelijk Platform Studentenhuisvesting. Hierin werken sociale en commerciële vastgoedpartijen, studenten, gemeenten, onderwijsinstellingen en het Rijk samen. Volgens Kenniscentrum Studentenhuisvesting (Kences) begint de samenwerking na twee jaar haar vruchten af te werpen.

Landelijk zijn er plannen om 60.000 nieuwe studentenwoningen te realiseren in 2030 (zie kader onderaan), waarvan er concreet voor 20 tot 30.000 studentenwoningen bouwplannen klaarliggen. Daarnaast heeft Fontys een convenant gesloten met de gemeenten Eindhoven en Tilburg om het aantal studentenkamers in deze regio’s te vergroten. In en om Eindhoven gaat het om zo’n 3.000 extra studentenwoningen. Daarvan zijn er deze zomer al 1.000 opgeleverd, waarvan ruim 700 op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). [tekst gaat verder onder de foto]

‘Ongelofelijk blij’ is de tweedejaars mechatronicastudent Femke (20). Zij woont sinds 6 augustus in een studentenwoning op het TU/e-terrein. Daar zijn deze zomer twee hoge woontorens en een studentendorp opgeleverd van woningcorporatie Woonbedrijf/Vestide. Deze gebouwen bieden huisvesting aan zo’n 800 studenten van Fontys, TU/e en Summa. Zij volgen allemaal onderwijs op het universiteitsterrein. De helft van hen zijn internationale studenten.

Femke was er al vroeg bij. “Vorig jaar september tipte mijn studiebegeleider me over het aanstaande plan.” De Fontysstudent twijfelde geen moment, want ze woonde nog bij haar ouders en had behoefte aan eigen woonruimte. “Voorwaarde om me te kunnen inschrijven voor een woning, was dat ik me zou inzetten als studentambassadeur. Het kwam erop neer dat ik samen met andere studenten voor en tijdens de bouw actief bij de plannen betrokken was.”

Betrokken studenten
In meer dan 100 bijeenkomsten kregen de toekomstige bewoners ruimte om input te leveren. Ook bij het verhuren van de woningen zijn studenten intensief betrokken. Op verzoek van de studenten zijn tientallen gemeenschappelijke ruimtes gerealiseerd om samen te eten, te ontspannen en activiteiten te ondernemen. Het beheer en de organisatie daarvan gaan de studenten zelf oppakken. 

Hiermee is volgens Woonbedrijf/Vestide een belangrijke bijdrage geleverd aan de behoeften en het welzijn van de huurders. Ook Femke denkt erover zich aan te sluiten bij het nog op te richten bestuur om betrokken te blijven. [tekst gaat verder onder de foto]

Volgens de Fontysstudent biedt haar studentenwoning twee grote voordelen: de woning is betaalbaar en is overal dichtbij: school, het station en de binnenstad. “Via de woningcorporatie betaal ik een veel lagere huur dan in de particuliere sector. De huur wordt binnenkort zelfs nog verder verlaagd, zodat ik recht heb op huursubsidie. Ik heb uitgerekend dat ik naast mijn studie zo’n tien uur moet werken om mijn huur en de boodschappen te kunnen betalen. Dat is goed te doen.”

In voorgaande jaren realiseerde Woonbedrijf/Vestide al tientallen studentenwoningen op loopafstand van de campus van de TU/e. Ook Fontys denkt erover om studentenwoningen op de eigen campussen te realiseren, onder meer in Eindhoven, Tilburg en Venlo. Fontys Venlo kent net als Eindhoven een groot aantal internationale studenten. In deze steden is de vraag naar studentenhuisvesting dan ook het grootst.

Over de grens
Dit studiejaar heeft de hogeschool in Venlo voor 110 nieuwe studenten een kamer kunnen bemiddelen. Dat aantal is niet genoeg om aan de vraag te voldoen. “We zijn druk bezig om het aanbod te vergroten”, licht Wouter Josso, directeur van Fontys International Business School, toe. “Daarvoor zijn we in gesprek met de gemeente en woningcorporaties. Ook hebben we contact met de zorggroep voor alternatieve vormen van studentenhuisvesting. Bij al deze partijen is onze urgentie duidelijk.”

Hoe groot het kamertekort is, kan de opleidingsdirecteur niet zeggen. “Studenten melden zich doorgaans tussen februari en mei aan, maar veel van hen schrijven zich op meerdere plekken in. Daar waar ze een kamer kunnen krijgen, gaan ze meestal studeren.” In het visiedocument van Fontys for Society staat dat Fontys Venlo streeft naar 1.500 studentenkamers. “Dat is groots dromen”, aldus Josso. “In werkelijkheid ben ik tevreden als we steeds kamers kunnen toevoegen aan ons contingent.”

Beeld bovenin: de twee woontorens met ertussenin het studentendorp op de TU-campus in Eindhoven. Foto: Woonbedrijf/Vestide

Op het heetste uur van de dag wordt op het parkeerterrein van campus Venlo hard gewerkt. Groepjes eerstejaarsstudenten bouwen een zeepkist, geheel naar eigen inzicht en ontwerp. Daarmee houden ze later op de middag een race. Hugo Verzellenberg, docent Werktuigbouwkunde, loopt rond en geeft hier en daar tips over stabiliteit en de sterkte van de constructie. We willen geen ongelukken, zegt hij. “Deze studenten gaan dan wel een technische opleiding volgen, maar de meesten hebben nog nauwelijks ervaring.” De docent is tevreden. Dit jaar zijn er twintig nieuwe studenten Werktuigbouwkunde. Dat zijn er meer dan vorig jaar, weet hij.

Gaat om de fun
Een paar pallets, vier wielen en gereedschap is alles wat de studenten hebben gekregen. “We experimenteren met wat wel en niet werkt”, vertelt eerstejaars mechatronicastudent Mark. De groep heeft ideeën uitgewisseld en ieder heeft een eigen taak gekregen. Het model dat ze in gedachte hebben lijkt op een winkelwagen, met hendel voor de duwers. 

Mark heeft zojuist de wielen onder een pallet geschroefd. “We willen hem zo licht mogelijk maken en niet te complex.” Als hij om zich heen kijkt naar de ‘concurrenten’ ziet hij een zeepkist die wel wat weg heeft van een kruiwagen en een die lijkt op een strandstoel. “Veelbelovend”, zegt hij. “We zullen zien hoe ver we komen. Maar het gaat om de fun.” [tekst gaat verder onder de foto]

Een dag later dan in Eindhoven en Tilburg beginnen de eerstejaars in Venlo met hun introductieweek. Op dinsdagochtend hebben zo’n 180 van hen hun intrek genomen in een van de 23 legertenten op het naastgelegen terrein van een jeugdvereniging. Zo midden op de dag is het stil op de camping. “Alle studenten nemen deel aan het dagprogramma”, vertelt campingbaas Harmen Kuppens, in het dagelijks leven onderwijsassistent aan Fontys Academy for the Creative Industry in Tilburg. Kuppens is deze week het centrale aanspreekpunt op de camping.

Deze eerste dag staat in het teken van spellen, zoals de zeepkistrace. Andere studenten hangen in de touwen van een nabijgelegen klimbos en verderop op het campusterrein staan spellen opgesteld. Door studenten in groepjes te laten samenwerken en tegen elkaar te laten strijden, leren ze elkaar snel kennen, is het idee. 

Vuurtje oppoken
Van de 1.000 eerstejaarsstudenten in Venlo nemen er zo'n 300 deel aan de introductieweek. Totaal doen er studenten van 7 opleidingen mee. Net als elk jaar zijn er ook nu weer veel Duitse eerstejaars, omdat Venlo op een steenworp afstand ligt van de grens. Er wordt dan ook veel Duits gesproken, maar ook Engels. Het Nederlands is ondervertegenwoordigd. Het maakt dat iedereen wat timide is.

Er wordt wat ongemakkelijk gegiecheld als de eerste studenten de stormbaan nemen, erg hard gaat het niet. En bij het levensgrote Jengaspel kun je een speld horen vallen. De papa’s en mama’s moeten hard hun best doen om het vuurtje op te poken. Quentin, Stan, Thijn en Stijn staan toe te kijken. Het is lang geleden dat ze dit spel hebben gespeeld. “Je moet spiegelen”, zegt Stijn. “Is er links een blok hout uitgehaald, dan haal je de volgende beurt er rechts een uit.” Of het werkt, is niet te zeggen, want de wind zorgt ervoor dat er geen verliezers zijn, of winnaars. [tekst gaat verder onder de foto]

De introductieweek in Venlo valt voor het eerst onder de Fontysbrede Purple-vlag. “Tot vorig jaar hadden we de Venlo Introduction Days”, licht Roel Verberk toe. Verberk, docent Logistiek, is een van de drie projectleiders. “De opleidingen regelden hun eigen intro.” Meedoen met Purple heeft voordelen, weet Verberk. 

“Het betekent dat we onder een professionele organisatie vallen. Zo worden de betalingen geregeld, evenals de camping en enkele festiviteiten, waaronder het Purple Festival.” Er zijn ook nadelen. “We hebben geen zicht meer op de betalingen. Als er iets misgaat, kunnen we dat niet meteen oplossen voor onze eerstejaars. Dan moeten we ze doorverwijzen.” [tekst gaat verder onder de foto]

Op het parkeerterrein staan inmiddels zes zeepkisten klaar om het tegen elkaar op te nemen. Mark en zijn groep zijn er klaar voor. Het lijkt erop dat hun winkelwagenconcept navolging heeft gekregen bij andere groepjes. Het parcours staat vol obstakels en heeft meerdere scherpe bochten. Onderweg worden de racers bekogeld met natte sponzen, wat geen straf is met het warme weer. 

De groepjes komen meerdere keren in actie. Het is een ware afvalrace. De zeepkist van Mark komt niet verder dan de eerste ronde. Maar het ging om de fun, herinnert de kersverse student zich. En dan moet de rest van de introweek nog volgen.

Net als het voorgaande jaar nemen ook deze editie zo’n 7500 kersverse studenten deel aan de introductieweek, verspreid over onder andere Eindhoven, Tilburg, Venlo en Den Bosch. “Alle studenten die dit jaar met een opleiding bij Fontys beginnen, hebben zich aangemeld.”

Van die 7500 studenten slapen er zo’n 4300 de gehele week op de zogenoemde ‘intro-campings’. Met 3000 studenten op de nieuwe camping in Eindhoven, 1000 bij de Walhoeve in Goirle vlakbij Campus Stappegoor en 300 in Venlo. "Dat is niet de gehele populatie, want sommigen slapen thuis of bij commissies in huis”, aldus Koot.

Cijfers
De organisatie draait door de vele aanmeldingen op volle toeren, iets wat de Purple-organisator op de eerste dag al ontzettend vrolijk stemt. Ze ziet het ook terug in de cijfers voor de festivals die deel uitmaken van de introductieweek, zoals het nieuwe Introfestival op woensdag in Eindhoven.

“Dat organiseren we samen met Summa, Rooi Pannen, St. Lucas, TU/e, Fontys en de gemeente Eindhoven. De teller staat hier inmiddels op 5000 deelnemers."

Festival voor hbo én mbo
Voor het Purple-festival op donderdag in het Leijpark zijn zelfs al 8000 kaarten ‘verkocht’. “Dat komt omdat Fontys voor dit festival niet alleen gratis kaarten aan de eigen studenten aanbiedt, maar deze ook beschikbaar stelt voor de mbo scholen in Tilburg, Eindhoven en Breda. Ook zij zijn deze week begonnen en kunnen nog tot en met donderdag een entreeticket reserveren.”

Tijdens het festival op donderdag is er plek voor 12.000 man. Of het festival uitverkocht raakt, weet de Purple-eindbaas niet. “Purple is en blijft natuurlijk een onderwijsfestival, maar we merken wel dat de mbo’s het heel leuk vinden dat ze uitgenodigd zijn voor het Purple-festival. Daarnaast zijn er ook nog een aantal kaarten in de vrije verkoop, maar we zitten nu al op een prachtig aantal.”

De vierdejaarsstudent volgde het afgelopen halfjaar de minor A-Systems (High Tech Agricultural Solutions). Samen met zijn medestudenten deed hij verder onderzoek naar de grijper van de robotappelplukker. Deze grijper is een aantal jaar geleden mede bedacht door een stagiair van Fontys en wordt door opeenvolgende studentengroepen uit het minorprogramma doorontwikkeld. 

De technologie achter de grijper maakt het mogelijk om appels te plukken door middel van een vacuümtechniek. Deze grijper is met een robotarm bevestigd aan een zelfrijdende machine. Hiermee kunnen appels voorzichtig van de boom worden geplukt en op een transportband van de zelfrijdende machine worden gelegd, zonder dat er mensenhanden aan te pas komen. Althans, dat is de bedoeling.

Voortborduren
De techniek is nog niet marktrijp. Tot dusver is de robot getest met een volronde 3D-geprinte appel. Bram en zijn medestudenten zijn de techniek onder meer gaan testen met appels van kleiner en groter formaat en onder verschillende weersomstandigheden. Dat deden ze in het GreenTechLab van Fontys in Venlo waar een testopstelling staat opgesteld van de robotarm met grijper.

“Het was heel leerzaam om te zien hoe de robotgrijper reageerde op droogte, beneveling en regenachtige omstandigheden die we nabootsten in het lab”, vertelt Bram. “Ook ondervonden we dat de grijper niet elk formaat en elke vorm appel goed kan vastgrijpen. Doordat er lucht bij kon komen, verloor hij regelmatig zijn grip. Daarin zitten punten van verbetering.” (tekst gaat verder onder de video)

Hun conclusies geven de studenten door aan de volgende minorgroep, stagiaires en afstudeerders. Zo borduurt de ene groep studenten voort op de ontwikkelingen van de voorgaande groep. Totdat de grijper aan de wensen en behoeften van de opdrachtgever voldoet. Want dat is uiteindelijk de bedoeling, dat de robotappelplukker als hij is uitontwikkeld in gebruik wordt genomen.

Bram begint te glunderen bij de gedachte hieraan. “Het is heel bijzonder om een bijdrage te mogen leveren aan een toepassing die straks echt door telers in hun boomgaard wordt gebruikt.” 

Dat beaamt ook projectleider van het GreenTechLab Daniel Rateike. “Vanuit didactisch oogpunt is het heel mooi dat studenten kunnen meewerken aan een product van een bestaande opdrachtgever. Als onderwijsinstelling mogen we trots zijn dat we aan zo’n belangrijk project mogen meewerken.”

Patent
En bijzonder is het, want een robotappelplukker bestaat nog niet. De machine is onderdeel van het project NXTGEN HIGHTECH. Een miljoenenproject dat deels gefinancierd wordt door het Nationaal Groeifonds van de overheid, waaraan belangrijke partners meedoen zoals Munckhof Fruit Tech Innovators. Er zit zelfs patent op de grijper die door de Fontys-stagiair in de basis mede is bedacht, weet Rateike.

“We spelen met deze nieuwe technologie in op een behoefte onder fruittelers. Zij kampen met personeelstekorten waardoor een groot deel van de appels aan de bomen blijft hangen, met inkomstenderving en voedselverspilling tot gevolg. De robotappelplukker kan hier op termijn een oplossing voor zijn.”

Zover is het echter nog niet, er zullen nog vele tests volgen voordat de toevallige voorbijganger de robot in de boomgaard appels zal zien plukken. Maar dan zijn de perspectieven veelbelovend: de automatische plukmachine zou bijvoorbeeld vermarkt kunnen worden als exportproduct of ze zou kunnen worden doorontwikkeld voor andere fruitsoorten zoals peren. Bram en Rateike zien het over een aantal jaren wel gebeuren.

Britt zit in haar afstudeerfase van de opleiding ICT en is daarnaast mede-eigenaar van het bedrijf Prop’s Brewery, waarmee zij verschillende smaken kombucha produceert.

Britt, hoe lang heb je dat bedrijf al en wat houdt het precies in?
“We zijn anderhalf jaar geleden gestart met onze onderneming nadat mijn broer Max als afstudeeropdracht voor zijn studie een product moest ontwikkelen. Sindsdien zijn wij samen eigenaar van het bedrijf Prop’s Brewery en maken we kombucha. Dat is een frisdrank op basis van gefermenteerde thee middels bacteriën en gist-culturen, waarbij het productieproces veel lijkt op bierbrouwen.”

Hoe kwam je op het idee om een eigen onderneming te starten?
“Max had eigenlijk geen flauw benul wat voor product hij wilde ontwikkelen. Totdat onze moeder met het idee kwam om een drankje te ontwikkelen zonder chemische toevoegingen en suikervervangers, omdat zij daar zelf heel slecht tegen kan. Na heel wat onderzoek kwamen we uit op kombucha en zijn we dit zelf gaan produceren.”

Hoe ging dat precies in zijn werk?
“Mijn broer begon vrijwel direct met het productieproces. Ik werkte destijds in de ICT maar vond dat helemaal niet leuk. Ik heb me bemoeid met de grafische vormgeving voor de etiketten van de twee smaken die we ontwikkelden. 

Die smaken bevielen zo goed in onze familie- en vriendenkring dat we dachten: ‘hier moeten we iets mee’. Vrijwel direct daarna heb ik Max gevraagd of we samen een onderneming konden starten. Nu zijn we anderhalf jaar verder, verdelen we de taken 50-50 en vullen we elkaar perfect aan in onze werkzaamheden. Hij is wat preciezer en werkt graag secuur, ik ben van het doorpakken en wil snelle oplossingen vinden. Een mooie balans.”

Hoe combineer je jouw onderneming met school?
“Dat vind ik moeilijk. Er zijn in het afgelopen half jaar heel veel ontwikkelingen in de brouwerij geweest die je simpelweg niet door kunt schuiven. Het voelde alsof ik moest kiezen tussen school of de brouwerij, terwijl ik ook soms wat rust nodig had. 

Maar er zitten nou eenmaal slechts 24 uren in een dag. Dat heeft wel een beetje zijn tol geëist wat school betreft, maar ik wilde dat wel graag afmaken. Ik besefte me dat ik me niet volledig kon focussen wanneer ik met zowel de onderneming als mijn opleiding bezig was. Ja ik wil afstuderen, maar in de tussentijd moeten de productie, acquisities, klantenonderhoud en klantenwerving ook doorgaan.

Ik miste daarin ook wel hulp vanuit school. Er was begrip voor mijn situatie, maar persoonlijk vond ik dat er niet genoeg begeleiding was. Dat is puur omdat ik een eigen zaak heb die niets met ICT te maken heeft, waardoor ik achter de feiten aan bleef lopen en sturing miste. Maar dat kan ook zijn doordat ik er niet genoeg naar gevraagd heb. Nu focus ik me vooral even op mijn afstuderen, zodat ik me daarna samen met mijn broer weer volledig op de brouwerij kan storten." [Tekst gaat verder onder de foto's]

Hoe bevalt het ondernemen je?
“In één woord fantastisch. Ik heb in de afgelopen anderhalf jaar zó veel geleerd, dat is met niets te vergelijken. Je wordt uitgedaagd, uit je comfortzone getrokken, moet constant schakelen en hebt iedere dag verschillende petten op. Ik heb passie en drijfveer gevonden in mijn werk die ik binnen de ICT niet had, waardoor ik zeker weet dat ik hier op de goede plek zit.”

Wat is de meest belangrijke les die je hebt geleerd tijdens het ondernemerschap?
“Zorg dat je administratie vanaf dag één op orde is. Als ik iets opnieuw zou kunnen doen, zou ik meteen een boekhouder ingeschakeld hebben. Sommige dingen moet je niet zelf doen tenzij je er verstand van hebt. Natuurlijk kost een boekhouder ‘veel’ geld, maar die investering is het uiteindelijk dubbel en dwars waard en verdien je zeker ook weer terug.”

Heb je hoogte- en/of dieptepunten meegemaakt?
“Iedere keer wanneer we horen dat onze drankjes lekker zijn, is voor mij een hoogtepunt. We hebben binnen ons klantenbestand ook een fine dining restaurant, voor mensen met goed ontwikkelde smaakpapillen. Als die bezoekers zeggen dat we een topproduct hebben, is dat fantastisch om te horen.

We hebben momenteel vijf kombucha-smaken, maar we zijn nu ook bezig met een nieuwe lijn om een gezonder alternatief voor frisdrank te maken. Met smaken als pink grapefruit, sinas, 7-up en ook een soort cola op basis van natuurlijke ingrediënten en ons fermentatieproces. Dat zijn leuke ontwikkelingen waarbij je constant blijft leren. Waar we dat maken? Thuis, in de werkruimte van onze oude boerderij. Daar staat onze brouwerij met vaten, koelkasten, tonnen en ruimte om onze dranken te pasteuriseren."

Tenslotte, heb je tips voor andere studenten die willen ondernemen?
“Bedenk, voordat je gaat ondernemen, dat dit niet honderd maar tweehonderd procent van je vraagt. Je zult veel meer uit je eigen comfortzone moeten stappen. Ben je niet bereid om dat te doen? Dan weet ik niet of ondernemen iets voor jou is. Het is keihard werken en veel regelen zonder dat je op anderen terug kunt vallen. 

Begin je net met je eigen onderneming? Spreek dan met mensen die verstand van jouw vakgebied hebben. Stap eens bij andere ondernemers binnen en zie ze niet als concurrenten maar als collega’s. Daar word je niet alleen slimmer van, maar je bouwt ook nog eens connecties op.”

Het aantal werknemers in de technieksector daalt met de jaren. Een zorgelijke ontwikkeling, aldus marketingmedewerker Anke Franssen van Fontys Venlo. Om potentiële studenten warm te maken voor een baan in de techniek bedacht zij onder de noemer van Fontys Experience een ‘dagje uit’, waar studenten niet alleen genieten van een attractiepark, maar ook een kijkje achter de schermen krijgen. “Met een dag als vandaag hopen we een zaadje te planten en te laten zien hoe tof het is om in onze provincie in de techniek te werken.”

Om dat te bewerkstelligen worden de ruim honderd leerlingen ontvangen in conferentiezaal Mystique. Fontys bijt het spits af en neemt de leerlingen mee in alle technische opleidingen die het instituut kent. Studenten van de verschillende opleidingen brengen hun potentiële studiegenoten in sneltreinvaart op de hoogte van wat zij van iedere opleiding kunnen verwachten. Sommigen maken in alle haast notities, want het klinkt allemaal toch wel erg interessant.

‘Techniek is broodnodig’
Daarna is het woord aan Toverland. Over de historie en toekomst van het park, en het belang van de Technische Dienst. “Het credo van Toverland is dat we magische gelukservaringen willen creëren met al onze medewerkers. Maar zonder techniek zijn we alleen maar medewerkers. Techniek is broodnodig om de magie van dit park te bewerkstelligen”, aldus de teamleider.

De behoefte aan technische medewerkers wordt wederom bekrachtigd door Sustaining Development Engineer Koen Maessen. Hij is werkzaam bij Vekoma, ’s werelds grootste attractiefabrikant. Niet geheel onbelangrijk: ook Vekoma is gevestigd in Limburg en zou dus zomaar de toekomstige werkgever van de potentiële studenten kunnen worden. [Tekst gaat verder onder de foto's]

Hoewel de leerlingen aandachtig luisteren naar alles wat de experts te vertellen hebben, blijkt leren in de praktijk ook hier de voorkeur te hebben. Zodra de presentaties ten einde zijn weten de leerlingen niet hoe snel ze zich door het park moeten bewegen, op zoek naar verschillende attracties.

En nee, niet alleen om ritjes te maken. Bij iedere attractie van de ronde staat een weknemer van Toverland, een Fontysstudent of een engineer van Vekoma. Klaar om de potentiële studenten mee te nemen in de technische wereld.

Leuk en veelzijdig
Zo leren ze alles over G-krachten bij houten achtbaan Troy, over het lanceersysteem en de ergonomie van de Booster Bike. En wat dacht je van de elektrische aandrijving van Blitz Bahn, of het draaimechanisme van Dwervelwind? Alles wat vandaag de revue passeert, heeft te maken met techniek. “Al deze leerlingen hebben affiniteit met techniek of ICT”, licht Anke Franssen toe. “En vandaag willen we ze laten zien hoe leuk en veelzijdig het techniekvak daadwerkelijk is.”

Ook Industrial Design Engineering-student Jip vindt een dag als vandaag belangrijk. “Deze leerlingen zitten veel met hun neus in de boeken en vandaag kunnen ze eindelijk zien wat je nu echt met die geleerde stof kan doen. Ik zie mezelf hier ook nog wel werken, want ook ik zou hier als ontwerper aan de slag kunnen.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

De Toverland Experience lijkt ook onder de middelbare scholieren haar vruchten af te werpen. Een rondvraag onder leerlingen van Sint Ursula levert allerlei positieve reacties op. De een wordt enthousiast van mechanische remmen, de ander vindt een kijkje in de werkplaats van Feñix indrukwekkend. 

Sommigen weten zelfs al zeker dat ze bij Fontys gaan studeren. “Maar of we dat in Venlo of Eindhoven gaan doen is nog maar de vraag. Eindhoven is toch een grotere stad en daar zijn sommige opleidingen in het Engels, terwijl ze in Venlo alleen in het Nederlands worden aangeboden. Maar na de studie houd ik wel mijn opties open, ook in Limburg", zo klinkt het.

Toverland-woordvoerder Henk Janssen ziet de toekomst rooskleurig tegemoet. “We vinden het belangrijk om bij te dragen aan de mogelijke keuzes die deze groep in de toekomst kan maken. Velen kennen het attractiepark, maar hebben geen idee wat er achter de schermen gebeurt. Die kans hebben we vandaag wél kunnen geven. En al zijn het maar enkele leerlingen die na vandaag zeggen dat ze bij Fontys willen studeren en uiteindelijk hier willen komen werken, dan is het sowieso een enorm succesvolle dag geweest.”

Voor een zaal vol mensen gaf de derdejaarsstudent uit Moldavië onlangs haar eindpresentatie. In het Engels welteverstaan, ondersteund met Nederlandstalige sheets voor de oudere inwoners die het Engels niet geheel machtig zijn.

Spannend vond ze het, want in de zaal zaten niet zomaar mensen, maar inwoners van de drie gemeenten die vol verwachting de resultaten van haar onderzoek afwachtten, en vertegenwoordigers van bedrijven, overheden en instanties.

Een belangrijke bijeenkomst dus, die in het teken stond van de voortgang van het Limburgse project ‘Grenzeloos Meten’, waarbij Fontys Venlo en Fontys Green Tech Lab nauw betrokken zijn. Alle partijen werken samen om de luchtkwaliteit op lokaal niveau te meten, met speciale aandacht voor fijnstof en geur. De zorgen van burgers over hun gezondheid door bedrijvigheid - denk aan de landbouw, industrie en snelwegen - in hun omgeving vormden de aanleiding voor dit project.

Politiek beladen
Een behoorlijk politiek beladen onderwerp, weet Nicoleta, maar daar hoeft ze haar handen niet aan te branden. “Het is niet aan mij om conclusies te verbinden aan de metingen, maar wel om inzicht te geven in de opgehaalde data.” En dat deed ze op een manier die veel lof oogstte tijdens de bijeenkomst.

“Ik wilde de hoeveelheid fijnstof in de lucht zichtbaar maken, zodat iedereen het zou kunnen begrijpen. Daarvoor heb ik het principe van een hittekaart gebruikt. Zo’n kaart laat met kleuren zien wat de gevoelstemperatuur is op een bepaalde plek. Donkerrood staat bijvoorbeeld voor heel heet en lichtblauw voor koel. Dat heb ik toegepast voor de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Rood staat dan voor een slechte luchtkwaliteit en blauw voor een goede.”

Om de metingen te kunnen doen, zijn in september vorig jaar op dertig locaties bij burgers fijnstofmeters opgehangen die voortdurend data verzamelen. Nicoleta heeft deze gegevens geanalyseerd en ze visueel gemaakt. “Want fijnstof is zo klein dat je het niet of nauwelijks kunt zien”, zegt ze. “Hoe kleiner, hoe schadelijker voor onze gezondheid. Als we de luchtkwaliteit op een locatie willen weten, moeten we dus de hoeveelheid fijnstof meten.”

Kleurkaarten
Voor het onderzoek heeft Nicoleta zich gericht op PM10, fijnstof met een grootte tot 10 micrometer, zoals deeltjes zeezout, stof en rook. Niet heel klein, maar wel zo klein dat je niet met het blote oog kunt zien hoeveel van dit fijnstof in de lucht aanwezig is en of het schadelijk is. “Met de hittekaarten die ik heb gemaakt, kun je op één beeld zien of de hoeveelheid fijnstof op een bepaald moment voldoet aan de Europese richtlijnen.”

Door de beelden achter elkaar te zetten, krijg je een indruk van het fijnstof gedurende de dag. “Ik heb het zo gemaakt dat je door een tijdlijn scrolt. Per uur zie je dan de luchtkwaliteit ‘bewegen’ en zie je waar deze vandaan komt en naartoe gaat. Het is de bedoeling om een digitaal platform op te zetten waar mensen de hoeveelheid fijnstof in de lucht kunnen volgen, net zoals er al websites zijn voor weersvoorspellingen.”

Het uiteindelijke doel van het project is om te achterhalen of bepaalde concentraties fijnstof te wijten zijn aan lokale bronnen. Dit vereist echter nog aanvullend onderzoek. Het komende semester neemt een andere derdejaarsstudent Informatica, Maksym Kobzar, het stokje over van Nicoleta. Het onderzoek loopt nog tot en met juni.

Nieuwe ervaring
Nicoleta kijkt met tevredenheid terug op haar onderzoek. “Meewerken aan een werkelijk bestaand project was een hele nieuwe ervaring en het voelde erg goed om echt iets te kunnen betekenen voor mensen. Met technologie kun je dus heel goed sociaal onderzoek doen. Zeker tegenwoordig, er is zoveel technologie beschikbaar waar we gebruik van kunnen maken. Wat dat betreft leven we in een geweldige tijd.”

Terwijl de politiek praat over een beperking van de instroom, willen de Universiteit Maastricht en twee hogescholen juist méér buitenlandse studenten naar Limburg halen. Er dreigen anders 4.500 banen te verdwijnen. Een brandbrief, ondertekend door allerlei onderwijsinstellingen in Limburg, werd naar Den Haag gestuurd. Fontys zette geen handtekening, maar dat betekent volgens college van bestuur-voorzitter Joep Houterman niet dat Fontys het niet met de collega-instellingen eens is.

Houterman benadrukt: “Het feit dat we niet tekenen, betekent niet dat we iets anders willen.” Het heeft volgens de voorzitter meer te maken met het ingezette internationaliseringsbeleid vanuit Fontys, het onlangs vastgestelde zelfregieplan van de Vereniging Hogescholen en het spreidingsgebied waarin Fontys zich bevindt. “Omdat onze opleidingen in diverse regio’s gevestigd zijn, is het iedere keer afstemmen met een specifieke formulering voor een separaat statement te ingewikkeld.”

In grote lijnen hetzelfde
De voorzitter onderstreept daarbij dat het beleid van Fontys en de zelfregie van de Vereniging Hogescholen in grote lijnen veel lijkt op hetgeen waar de Limburgse collega’s nu aandacht voor vragen. “Er is er veel aandacht voor de grensregio’s en de rol die internationale studenten daarin hebben. In Venlo zijn de twee grootste Fontysinstituten ook bezig een strategie te ontwikkelen om de regio blijvend goed te kunnen bedienen.”

Dat doet Fontys voor de drie grootste sectoren in die regio - de maakindustrie, de logistiek en de agri & food - met de economische, technische, logistiek- en ICT-opleidingen. Internationale studenten zijn daarbij volgens Houterman van evident belang. “Binnen de opleidingen in Venlo huist er een forse populatie Duitse studenten en is ‘maar’ 25 procent Nederlands.”

‘Niet bang’
Bovendien kent Venlo ook wat kleinere opleidingen zoals de pabo en de opleiding Gezondheid. Collega-instellingen zijn bang dat zij binnen enkele jaren een aantal opleidingen moeten sluiten. Fontys is dat daarentegen niet. “We willen onze locatie in Venlo heel graag bloeiend in stand houden en doen er alles aan om het aanbod dat we hebben te behouden, in belang van de regionale economie.”

Dat kan volgens Houterman middels het zelfregieplan en de nieuwe plannen van het kabinet. “Daar kunnen en willen we ons graag voor inzetten. Het belangrijkste daarin blijft dat ook Fontys Venlo door wil met buitenlandse studenten ten behoeve van de regionale vraag naar hbo-opgeleid talent, zoals onze Limburgse collega-instellingen ook willen.”

Skye: “Terwijl we poolen, bespreken we ideeën die we hebben voor een project. Die combinatie werkt heel goed. Ontspannen en toch nuttig bezig zijn.  Samen met nog een andere student van onze opleiding werken we aan een product voor een individuele klant, waardoor ze beter kan lopen. Ze is namelijk geboren met een beperking. We doen research en maken prototypes. Meerdere groepjes werken aan dezelfde opdracht. We hebben al eerder aan dergelijke opdrachten gewerkt, voor individuele klanten en ook voor bedrijven."

Vigfús: “Voor individuele klanten, zoals in dit geval, maken we echte producten, maar voor bedrijven blijft het vaak bij concepten, waarbij we wel moeten laten zien dat ze werken. De bedrijven pakken het vervolgens verder op. Het kan zijn dat ze het product in productie brengen. Voor ons zijn het allemaal goede oefeningen."

Skye: “De opleiding biedt een goede combinatie tussen zelfstandig studeren en samenwerken, en tussen concepten bedenken en producten vervaardigen. Ik vind het heel tof dat we de dingen die we ontwerpen ook echt zelf mogen maken.”

Vigfús: “Dit is de eerste keer dat we poolen op de campus sinds we in Venlo zijn. Na dit potje hebben we hopelijk de oplossing voor ons product bedacht.”

“Ze is lief”, zegt Elin uit groep 3 van basisschool De Meule in Venlo, als haar wordt gevraagd wat ze van haar juf vindt. “Ze leert ons lezen”, vult klasgenootje Natan aan. “En ze strikt onze veters”, weet Aiden, die zijn schoenen in de lucht steekt als bewijs dat dat regelmatig nodig is. De complimentjes regenen op juf Yolanda neer en de klas met 19 kinderen rond de 6 en 7 jaar wordt steeds enthousiaster, totdat ze een voor een opstaan om de juf een knuffel te geven.

“Dat is waarom ik dit werk zo leuk vind”, motiveert Smith. “De kinderen zijn nog zo onbevangen, dat opvoedkundige, daar houd ik van.” Smith viel een paar jaar geleden als een blok voor het leraarschap, en wel toen ze tijdens haar eerste jaar aan de Pabo in Venlo voor groep 1-2 kwam te staan. “Ik was niet van plan om weg te gaan bij de Rabobank. Ik had het naar mijn zin en was puur uit interesse begonnen aan de flexibele deeltijdopleiding.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Wel was het vuurtje voor het onderwijs al eerder ontstaan. “Toen mijn kinderen, nu twintigers, naar school gingen, heb ik jarenlang meegeholpen als hulpouder. Ik was er zo vaak dat ik op een gegeven moment een eigen naamplaatje kreeg.” Toen Smith bij de Rabobank plots boventallig werd verklaard, dacht ze terug aan haar tijd als hulpouder. Van haar werkgever mocht ze de opleiding Doceren als tweede beroep volgen bij Instituut Mentoris.

Boventallig
Ze had zich er al helemaal op ingesteld om het onderwijs in te gaan toen haar boventalligheid toch werd ingetrokken. Ze werd naar Eindhoven overgeplaatst en ging aan de slag op een nieuwe afdeling in een nieuw team. De teleurstelling was groot. “Ik had me al verzoend met het idee om de Rabobank te verlaten en was plannen aan het maken voor een nieuwe toekomst.”

Toch vond Smith haar draai weer. Samen met een collega uit Venlo en de afdeling hr zette ze een opleidingstraject op. Daarvoor kwam haar opleiding Doceren als tweede taal toch nog van pas. De voormalige procescontroller en kredietbeheerder ging collega’s coachen en opleiden. Pas toen ze met het opleidingsbudget van de Rabobank aan de Pabo begon om zich verder te bekwamen in onderwijsvaardigheden, viel voor haar het kwartje: “Dít is wat ik wil!”. [Tekst gaat verder onder de foto]

Eenvoudig was het niet, herinnert Yolanda zich. “Vooral de eerste maanden wist ik niet wat er van me verwacht werd en ik heb meerdere keren een dip gehad. Mijn medestudenten en docenten hebben me erdoorheen geholpen.” Daarnaast kreeg ze steun uit onverwachte hoek: “Mijn zoon volgt bij Fontys de opleiding Mechatronica en geeft me bijvoorbeeld tips voor het schrijven van een scriptie. Daar had ik nog geen ervaring mee. En ik leer minder makkelijk dan toen ik jonger was.”

Werkervaring
Anderzijds heeft Smith weer heel veel aan haar werkervaring. “Ik kom uit een commerciële werkomgeving waar de meeste werkprocessen efficiënter zijn geregeld dan op een school. Ik kan meedenken in verbeteringen. Voor de Rabobank heb ik talloze gesprekken gevoerd met klanten. Ik weet hoe ik een moeilijk gesprek kan omzetten naar een leuk gesprek waardoor mijn gesprekspartner zich toch geholpen voelt. Dat helpt me in de omgang met ouders.”

Ook haar leeftijd en moederschap ziet Smith als een groot voordeel. “Vanwege mijn leeftijd accepteerden de kinderen me meteen als hun juf. En omdat ik al twee kinderen heb opgevoed, weet ik hoe ik conflicten het beste kan oplossen. Ik heb het altijd leuk gevonden om mensen te inspireren, dat deed ik bij de Rabobank al en doe ik nu weer met de kinderen. Uiteindelijk hoop ik dat de kinderen terugkijken op hun schooltijd en vinden dat ik iets voor ze heb kunnen betekenen.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Moeder en zoon ontvingen gelijktijdig hun propedeuse en binnenkort hopen ze ook tegelijk af te studeren. Smith hoeft in ieder geval niet meer op zoek naar een baan. Sinds dit schooljaar staat ze voor de klas van groep 3 op haar stageschool de Meule. “Het is best pittig”, geeft ze toe. “Alles is nieuw voor me en ik moet wennen aan de vaste schooltijden. Daardoor ben ik minder flexibel dan voorheen.” Maar dat is een kwestie van wennen, weet ze.

Smith heeft nog negen jaar te gaan voor haar pensioen. “Nog negen jaar om te doen wat ik heel leuk vind, zo kijk ik ernaar.” 

Bij de HAN wist 80 procent van de studenten geen voldoende te halen voor de toets die vanaf volgend jaar verplicht wordt. Er werd slecht gescoord op schrijfvaardigheid, spelling, woordenschat en zinsbouw. Iets waar de verplichte taaltoets verandering in moet brengen om zo de kwaliteit van de toekomstige leraren te verhogen.

De Nationale Onderwijsgids meldde dat een dergelijke taaltoets nergens anders te vinden is, maar volgens Noud Theunissen, directeur van De Nieuwste Pabo in Sittard, kennen zijn opleidingen zo’n zelfde soort toets al jaren. “We hebben in het eerste jaar zowel taal- als rekentoetsen, die deel uitmaken van de propedeuse. Wil je je propedeuse halen, dan is het succesvol afsluiten van deze toetsen noodzakelijk.”

Voldoende vaardigheid
Ook in de daaropvolgende jaren krijgen de pabostudenten de taalvaardigheidstoetsen voorgelegd, zodat zij gedurende hun studie een aantal keer langs de meter worden gelegd. “Zodat ze allemaal voldoende taal- en rekenvaardigheid hebben wanneer ze het werkveld betreden”, aldus Theunissen.

De moeite die studenten met taal hebben, komt volgens de directeur echter niet alleen voor op pabo-opleidingen. “Het algemene taal- en rekenniveau onder studenten in Nederland daalt. Een structureel probleem, omdat het vaardigheden zijn waar op het middelbaar onderwijs niet naar gevraagd wordt. En wanneer je een vaardigheid niet onderhoudt, verlies je hem.” 

Brede ondersteuning
Om ervoor te zorgen dat de pabostudenten in Sittard hun vaardigheden wel op het juiste niveau houden, kent de opleiding verschillende ondersteuningsprogramma’s. Theunissen: “We willen dat onze studenten succesvol zijn. En meer dan hier voldoende aandacht aan besteden, kunnen we eigenlijk niet doen.”

Het verhogen van de taalvaardigheid van studenten staat niet alleen bij de pabo-opleidingen hoog op de agenda. Fontys kent namelijk ook de projectgroep Fontys Taalbeleid, die anticipeert op de WIB, de wet internationalisering in balans. Deze wet is een doorontwikkeling van de eerdere wet taal en toegankelijkheid, die uiteindelijk niet aangenomen werd. “Maar het ziet ernaar uit dat deze wet er binnenkort wél door komt”, aldus projectleider Sandra van de Ven.

Uitvoerbaar beleid
De nieuwe regelgeving houdt in dat iedere hogeschool in maart volgend jaar een eigen taalbeleid dient te hebben. Binnen Fontys betekent dat een beleid dat bestaat uit verschillende kaders, vastgesteld met professionals binnen de instelling. “Belangrijk daarbij is om te kijken hoe we bepaalde doelstellingen op een haalbare manier kunnen realiseren. Een uitvoerbaar beleid, daar willen we naartoe.” 

Rond de zomer moet het conceptplan af zijn, zodat het definitieve taalbeleid aan het eind van het kalenderjaar vastgesteld kan worden. Tot die tijd kunnen studenten altijd gebruikmaken van de extra ondersteuningen die er binnen verschillende instituten al zijn, zoals Taalwerkplaatsen. Van de Ven: “Deze liggen nu nog niet vast in Fontysbreed beleid, maar we willen straks iedere student handvatten bieden om aan zijn of haar taalvaardigheid te werken. We willen dat onze studenten uiteindelijk allemaal zo goed mogelijk voorbereid zijn op hun loopbaan. Want met een taalachterstand beginnen aan je carrière is niet alleen voor een werkgever niet wenselijk, maar al helemaal niet voor studenten.”

Moeite met taal
Dat ziet ook Katinka de Croon, lid van de werkgroep ‘Taal- en leesontwikkelend opleiden’ van Fontys Kind en Educatie (FKE). “Als een student moeite heeft met schriftelijke taalvaardigheid, is er vaak ook sprake van een tekort aan verdiepende kennis. En als je mondeling al niet goed duidelijk kunt maken wat je wil vertellen, wordt dat op papier helemaal lastig." [Tekst gaat verder onder de foto] 

Daarom ontwikkelde Fontys Kind en Educatie zo’n zeven jaar geleden al een eigen taalbeleid met als doel om studenten te begeleiden op het gebied van professionele taalvaardigheid, van propedeuseniveau naar hbo-eindniveau. “Al onze docenten ondersteunen studenten middels dit beleid zoveel mogelijk in hun taal- en denkontwikkeling, waarbij studenten leren om nieuwe kennis om te zetten in schriftelijke inzichten.”

Te weinig begeleiding
Volgens De Croon hebben studenten voornamelijk moeite met schriftelijke taalvaardigheden, zoals analyseren en reflecteren. “We toetsen de voortgang van onze studenten aan de hand van portfolio’s en merkten dat we onze studenten eigenlijk veel te weinig ondersteunen in het schriftelijk weergeven van hun inzichten. We gingen er maar van uit dat het ze lukte op basis van ons aanbod en aanbevolen literatuur om de juiste en soms ook complexe schriftelijke taal te vinden, maar dat was lang niet voor iedere student het geval.”

In het taalbeleid van FKE staat dan ook vooral het professionaliseren van de docenten centraal. “Docenten moeten studenten bewust leren hoe zij informatie kunnen verwerken en omzetten in schriftelijke producten. Daar zijn we volop mee bezig, en iedere docent is er inmiddels van overtuigd dat zijn of haar rol in het begeleiden van studenten daarin ontzettend belangrijk is.”

Mogelijk maken
Om (nog) meer zicht te krijgen in werkwijzen die effectief zijn in het taalonderwijs en het ondersteunen van de taalvaardigheid van studenten heeft FKE samen met het domein educatie (FLOT, PTH, Pedagogiek) ook een aanvraag gedaan voor een lectoraat op het gebied van taal. “Juist om dit soort Fontysbrede vraagstukken extra te kunnen ondersteunen vanuit onderzoek.”

Maar eerst het algemene taalbeleid dat dus volgend jaar actief gebruikt moet worden door alle instituten. “Wij hebben bij Kind en Educatie al heel wat mooie stappen gezet, in lijn met wat binnen heel Fontys wordt doorgezet. Dat we straks vanuit een breed ondersteund kader specifiek kunnen kijken wat nodig is om de ontwikkeling van professionele taalvaardigheid mogelijk te maken, maakt van dit beleid iets moois.”