Toezichthouder CEA, Commissie Eindtermen Accountancy, stelt dat het anders moet binnen de accountancy-opleidingen. Volgens de commissie moeten theorie en praktijk sterker met elkaar worden verbonden en moet een vernieuwde opzet ruimte bieden voor een kortere opleidingsroute. Ook krijgen universiteiten en hogescholen meer vrijheid bij het samenstellen van hun eigen programma’s en wordt het aantal eisen waar een afgestudeerde accountant aan moet voldoen teruggedrongen.

Ter schets: voorheen deed een Fontysstudent gemiddeld vijf jaar over de bachelor, waren er daarna nog post-bacheloropleidingen en moest er een praktijkopleiding gevolgd worden voordat je aan de slag kon. Dat gaat op de schop, aldus Nadja Van der Schoot: “Eerst hadden we een opleiding van twaalf jaar om accountant te worden, maar met de nieuwe eindtermen wordt toegewerkt naar een nominale opleidingsduur van zeven jaar.”

Andere eisen
Waar de eisen voorheen vooral om vakgebieden gingen, ligt de nadruk in de nieuwe richtlijnen meer op geïntegreerde leeruitkomsten zoals kennis, vaardigheden en professioneel gedrag. 

Van der Schoot legt uit. “Er zijn nu zo’n 160 tot 180 geformuleerde eisen waar een accountant aan moet voldoen. Dat wordt teruggebracht naar 40 tot 50 eisen. Door dit te kunnen samenvatten in bredere geformuleerde beschrijvingen, voelen we bij Fontys veel meer de ruimte om talentgericht onderwijs aan te bieden.”

Betere aansluiting
Dat vraagt om aanpassingen, zowel binnen het curriculum als bij docenten. “Docenten moeten meer samenhang aanbrengen tussen hun vakinhoud en de beroepspraktijk. De theorie die ze aanbieden moet compacter en duidelijker worden, zodat studenten begrijpen wat ze ermee kunnen doen en hoe ze die kennis in de praktijk kunnen toepassen”, licht docent Patrick van Belkom toe.

Want juist die praktijk wordt tijdens de studie steeds belangrijker, aldus ook het CEA. Daarom moeten opdrachten volgens de nieuwe landelijke richtlijnen beter aansluiten bij het niveau waarop studenten worden opgeleid. “Daar hoeven we niet zoveel aan te veranderen, want in feite doen we dat bij Fontys al heel goed”, aldus Van Belkom. “De verandering zit vooral in de manier waarop de onderdelen met elkaar verbonden worden.”

AI en toetsing
Een van de ontwikkelingen die daar een grote rol in speelt is onder meer het gebruik van AI. Want is accountancy nu juist geen vakgebied dat door kunstmatige intelligentie overgenomen kan worden? “Absoluut niet”, antwoorden beide docenten. “AI is vooral een hulpmiddel dat accountants kan ondersteunen bij hun werkzaamheden, zoals het opstellen van adviesrapporten en onderzoeken. Maar dat betekent niet dat de accountant overbodig wordt. De accountant is juist degene die oordeelt en verbanden legt. Dat vraagt om nuance en blijft altijd mensenwerk”, aldus Van der Schoot.

Ook basiskennis van vakken als boekhouden, statistiek en procesanalyse blijft daarin volgens Van Belkom noodzakelijk. Aan docenten dus de taak om de integratie van AI daarin goed te begeleiden. “Studenten mogen AI bijvoorbeeld inzetten bij het maken van hun portfolio, maar moeten tijdens de beoordeling altijd laten zien dat ze de inhoud begrijpen. Een rapport kan er met behulp van AI perfect uitzien, maar de accountant is degene die de inhoud uit moet kunnen leggen.”

Een andere belangrijke factor is de verandering van toetsing. De accountancy-opleiding werkt al geregeld met portfolio’s, maar kent ook traditionele kennistoetsen. Dat gaat volgens de docent in de toekomst veranderen. “Toetsen zijn dan niet zozeer voor een cijfer, maar helpen studenten vooral om inzicht te krijgen in waar ze staan in hun kennis en ontwikkeling.”

Aandachtspunten
Hoewel beide docenten overwegend positief zijn over de nieuwe eindtermen, zien ze ook aandachtspunten. Daarom verzonden ze vorige week hun feedback op het conceptplan. “Vooral de beoordeling van studenten vraagt om duidelijke afspraken”, legt Van der Schoot uit. “Want als leeruitkomsten meer holistisch worden geformuleerd, moet wel helder blijven wanneer een student goed genoeg presteert. En daarbij moeten we voorkomen dat Nederlandse accountantsopleidingen allemaal verschillende maatstaven gaan hanteren.”

Daarom werkt Fontys samen met andere opleidingen aan afspraken om het niveau dat studenten op verschillende momenten tijdens hun opleidingen moeten bereiken, vast te leggen. “Want de vrijheid om het onderwijs zelf vorm te geven, mag niet betekenen dat onduidelijk wordt wat er van studenten wordt verwacht. We moeten de ruimte die vrijkomt zo goed als mogelijk benutten, zonder dat we de kwaliteit van de opleiding uit het oog verliezen.”

Beiden studeerden destijds bij Fontys: Van den Heuvel studeerde Bedrijfseconomie en Tolou Commerciële Economie. Daarnaast hadden ze een bijbaantje bij T-Mobile. “In die tijd waren mobiele telefoons nog helemaal in opkomst. Het was 2010 en de iPhone 4 kwam net uit. Telefoons waren toen, en eigenlijk nog steeds, erg breekbaar, dus hoesjes waren echt een ding”, vertelt Tolou. “De hoesjes die mensen zochten hadden ze niet bij T-Mobile. Dus dachten wij: wat als we zelf hoesjes uit China importeren en die via een webshop verkopen?” 

Zogezegd, zo gedaan. Binnen korte tijd groeide hun webshop enorm hard. “Waar we tegenaan liepen was dat het verwerken van bestellingen vooral handmatig werk was en veel tijd kostte”, vertelt Tolou. Van den Heuvel vult aan: “Er waren allemaal verschillende systemen waarin je gegevens handmatig moest invoeren. Toen dachten we: kom op, het is 2012, er moet toch een manier zijn om alles aan elkaar te koppelen en te automatiseren.” Zo ontstond Sendcloud, inmiddels uitgegroeid tot het grootste verzendplatform van Europa.

Vrienden en familie
Twee jaar na de lancering zagen de ondernemers tijdens een startup bootcamp in dat ze iets bijzonders in handen hadden. “Wij draaiden zo’n twintigduizend euro omzet per maand. Zelf waren we daar niet enorm van onder de indruk, maar de coaches wel. Die zagen echt potentie”, aldus Tolou. Met de investering die zij daar kregen, konden ze onder andere hun eerste medewerkers aannemen. 

Dat begon met vrienden en familie. “Er werken hier nog steeds mensen met wie ik op Fontys in de klas heb gezeten”, vertelt Van den Heuvel. Volgens de ondernemers is dat een van de belangrijkste dingen die zij aan hun studententijd hebben overgehouden. “De basiskennis over hoe je een bedrijf runt en welke juridische zaken daarbij komen kijken is natuurlijk heel handig. Daarnaast hebben we er een waardevol netwerk opgebouwd.”

Toekomst
Op de vraag wanneer zij het gevoel hadden dat ze het echt gemaakt hadden, geven beide ondernemers - inmiddels goed voor plek 17 en 20 op de lijst van Quote 500 - hetzelfde antwoord. “Eigenlijk nog steeds niet.” Van den Heuvel legt uit: “We hebben binnen het bedrijf bepaalde doelen die we vaak een jaar later halen dan gepland. Daardoor voelt het altijd alsof het beter kan. Er zit altijd meer in.” Hij is dan ook volledig gefocust op de verdere groei van Sendcloud. “Ik wil zo groot mogelijk worden en zoveel mogelijk bedrijven helpen.” 

Tolou heeft daarnaast nog een droom buiten Sendcloud. “Ik denk dat een groot deel van de beste ideeën zich bevindt bij de armste helft van de bevolking. Die mensen hebben vaak niet de middelen om hun ideeën waar te maken. Ooit wil ik hen graag helpen om dat wel te kunnen doen.”

Geen spijt, maar kansen
Aan toekomstige ondernemers van Fontys willen de mannen vooral meegeven dat er geen beter moment is om te beginnen dan nu. “Als je jong bent en nog thuis woont, zit je eigenlijk in een luxepositie”, legt Van den Heuvel uit. “Je hebt weinig te verliezen. Juist dan kun je risico nemen. Gaat het mis, dan leer je hoe het niet moet.” Volgens hem ontstaat spijt vooral wanneer mensen hun ideeën nooit hebben geprobeerd. “Je krijgt pas spijt als je over tien jaar bij een bank werkt en denkt: had ik maar iets gedaan met mijn leven.” 

Ondernemen vraagt volgens beide mannen wel om veel inzet. “Wij waren in het begin ongeveer elke dag van 11 uur ’s ochtends tot 11 uur ’s avonds aan het werk”, vertelt Tolou. “Je moet echt gemotiveerd zijn. Het scheelde wel dat we een vriendenteam waren. Dan kun je best lang met elkaar opgescheept zitten.” Het belangrijkste advies van de twee alumni is daarom simpel: “Begin gewoon ergens. Doe iets. Begin klein en denk niet dat je met je eerste bedrijf meteen de wereld gaat veranderen.”

Op de foto boven het artikel staan de drie eigenaren van SendCloud. Van links naar rechts: Bas Smeulders, Rob van den Heuvel en Sabi Tolou.

De gedeelde propedeuse ging in februari voor het eerst van start en is bedoeld voor studenten die zich aanmelden voor één van de vijf deelnemende opleidingen bij Fontys Venlo: Commerciële Economie, International Business, Finance & Control, Logistics Management en Logistics Engineering. De eerstejaars schrijven zich voor één van die studies in, maar eigenlijk volgen ze in hun propedeusejaar dus vijf studies tegelijkertijd.

Het is daarbij geen gegeven dat ze na het eerste jaar nog steeds dezelfde studie volgen als waar ze zich voor aanmeldden. Iemand die zich inschrijft voor International Business kan uiteindelijk dus afstuderen in Finance & Control zonder daarbij studievertraging op te lopen.

Stevige basis
“Studenten schrijven zich net als voorheen in voor één studie, maar wat met de gedeelde propedeuse verandert, is dat ze in hun eerste jaar kennismaken met vijf verschillende opleidingen die worden aangeboden bij Fontys in Venlo”, legt Geoffrey Snippe uit, teamleider Marketing & Communicatie. “Alle disciplines komen in een vogelvlucht voorbij, waarbij elk studieblok een andere focus heeft. Je legt een stevige basis in bedrijfskunde, logistiek, internationale handel, finance en marketing.”

“Enerzijds is deze aanpassing gemaakt om de studiekeuzestress te verminderen”, vervolgt Snippe. “Maar anderzijds hebben we het ook ontwikkeld om het aanbod beter aan te laten sluiten op het werkveld. Bovendien heb je alle disciplines nodig om zaken te kunnen doen als je in de businesswereld terechtkomt. Je hebt ook met logistiek te maken als je producten moet verkopen. Met het vernieuwde curriculum krijg je van alles een beetje mee.”

Twee types
Of de nieuwe werkwijze aanslaat, kan Snippe nog niet zeggen. Daar is het simpelweg nog te vroeg voor. Zelf is hij er in ieder geval van overtuigd dat het in de toekomst een mooie ontwikkeling zal zijn om de huidige krimp weer te kunnen stabiliseren. “We hebben in Venlo twee types studenten: technische en business. De technische student heeft regelmatig al een duidelijke richting voor ogen, terwijl de business-student vaak breder georiënteerd is: hij wil de commerciële kant op, maar heeft nog geen specifieke richting gekozen. De nieuwe onderwijsontwikkeling past dus precies bij dat type student.”   

Johanna is één van de kleine honderd deelnemers die dit jaar voor het eerst met het nieuwe curriculum startte. Zij begon in februari aan de gedeelde propedeuse en hoewel ze niet op de hoogte was van het bestaan ervan tot ze met studeren begon – zonder gedeelde propedeuse zou ze ook zijn gestart – is ze blij met het nieuwe curriculum. “Het concept van een gecombineerd eerste jaar, waarin je alles leert kennen zodat je later een betere keuze kunt maken, is prettig. Ik vind het een goed idee, maar voor mij zal het niet per se nodig zijn omdat ik vertrouwen heb in mijn studiekeuze”, vertelt Johanna.

“Ik heb me aangemeld voor Marketing Management en denk dat ik daarbij blijf. Na een idee van een aantal verschillende vakken te hebben gekregen, is dat namelijk nog steeds het vak waar ik het meest geïnteresseerd in ben. Ik heb het idee dat veel van mijn klasgenoten ook al weten welke kant ze op willen.”

Wie belegt in crypto maakt gebruikt van een vorm van valutahandel. Er wordt niet gehandeld met echt geld, je kunt cryptogeld immers niet in je hand houden, maar met een digitale portemonnee. Zie het als een soort progammeercode.

Binnen de cryptomarkt zijn er allerlei verschillende digitale munten. Bitcoin is de meest bekende en volgens voormalig Journalistiek-student Kasper Wienk ook de meest betrouwbare. Hij is inmiddels hoofdredacteur van de crypto app BLOX.

Geen zorgen
Over het feit dat de Bitcoin sinds het hoogtepunt van de munt met 50 procent in waarde is gedaald, maakt Kasper zich geen zorgen. Hij legt uit: “De waarde van de munt stijgt ieder jaar. Het dieptepunt van vorig jaar, de munt stond toen op 24.000 euro, is even geraakt. Maar inmiddels is de munt ondanks de crash alweer meer waard dan tijdens het dieptepunt van 2021.” 

Kasper ziet een flinke daling op korte termijn nog wel gebeuren. “Maar op lange termijn ben ik niks minder dan positief. Mensen zitten er nu vooral voor het snelle geld in. Dat is inderdaad mogelijk, maar er zit ook een keerzijde aan. Namelijk dat je veel geld kunt verliezen.” 

Zelf heeft Kasper minimaal 80 procent van zijn vermogen in crypto zitten. “Veel mensen vinden dat risicovol, maar ik vind het juist een risico om mijn geld op de bank te zetten. Bitcoin is een veilige haven en heeft zich altijd bewezen. Maar het is wel belangrijk dat je niet al je geld in één keer investeert. En dat je weet wáár je in investeert. Doe het niet alleen omdat je vrienden het doen. Denk er goed over na.”

Geen betaalmiddel
Economiedocent Ewoud Jansen is iets minder positief over crypto. En dat is dan nog zacht uitgedrukt. “Ik zou het niet direct willen verbieden, maar ik ben wel sceptisch”, zegt hij. “Ik geloof er niet in dat crypto een serieuze rol kan of gaat spelen in het geldstelsel.”

Dat Bitcoin al dertien jaar bestaat en nog steeds niet als betaalmiddel wordt gebruikt, zegt volgens Jansen genoeg. “Het is mislukt. Het wordt ingezet als speculatiemiddel en ik geloof niet dat het beter gaat worden.” 

Gokje wagen?
Jansen ziet de cryptomarkt niet als een belegging, zoals veel andere mensen het wel zouden omschrijven, maar als een grote gok. “Gokken kun je ook in het casino. Het enige wat ik daarover kan zeggen is: wees voorzichtig.”  

“Bij heel veel studenten ontbreekt de kennis over crypto. Ze denken dat ze beleggen in een bepaalde munt, maar de Bitcoin is geen munt. Het is niet meer dan een digitale code. De prijs ervan gaat alleen omhoog omdat meer mensen instappen, niet omdat een bedrijf winst maakt, zoals bij normale beleggingen gebeurt.”

Vraag en aanbod 
In tegenstelling tot Jansen, die uitsluit ooit in de cryptomarkt te stappen, investeert zijn student Andrei Fisca wél in digitale munten. Zijn eerste geld legde hij zo’n vijf jaar geleden in. Inmiddels heeft hij een kleine 5000 euro overgemaakt naar zijn digitale portemonnee. “Ik zou willen dat ik meer had geïnvesteerd. En dat ik er eerder mee was begonnen.”

“Het is belangrijk om verder te kijken dan alleen de prijs van een cryptocurrency”, antwoordt hij op de vraag of hij zich zorgen maakt over de ingestorte markt. “Als je lang genoeg uitzoomt, wordt de voortgang van de cryptomarkt pas zichtbaar. Zoals elke andere markt is ook hier de prijs niet alleen gebaseerd op een product. Het is gebaseerd op vraag en aanbod.”

Vol vertrouwen ziet Andrei de toekomst van crypto tegemoet. “De evolutie van blockchain-technologie heeft kansen gecreëerd die eerder niet bestonden. Tegelijkertijd heeft blockchain de macht om derden te verwijderen en gebruikers direct met elkaar in contact te brengen. Hoe meer mensen ermee beginnen te experimenteren, hoe groter de algehele waarde binnen dit ecosysteem wordt. En dat zal vervolgens weer leiden tot marktstijging." [Karen Luiken]