Fontys wist de jury te overtuigen met een ‘vooruitstrevend fietsbeleid dat zowel praktisch als creatief is’. “Sinds 2015 zet de onderwijsinstelling stevig in op actieve mobiliteit. Medewerkers profiteren van aantrekkelijke regelingen, zoals subsidies en kilometervergoedingen, die het fietsen bevorderen. Daarnaast is de campagne Skip je waggie, ontwikkeld door studenten, een creatieve manier om fietsen leuk en populair te maken”, aldus de jury.

We waren blij verrast. Het is een mooie bevestiging van onze inspanningen van afgelopen jaren en we zien het als een waardering door onze medewerkers, zij hebben namelijk Fontys genomineerd", zegt Anne van den Munckhof van Fontys Vastgoed en Facilities. “Bovendien is het mooi dat het extern ook meer zichtbaar en bekend is welke inspanningen en ambities wij als Fontys hebben.”

De prijs is geen reden om stil te gaan zitten. Er staat op dit gebied nog van alles te gebeuren. Zo wordt onder meer de studentencampagne Posifietst, in samenwerking met Limburg Bereikbaar, ook in 2025 voortgezet. En er gaat ook bekeken worden of de fietsaanschafregeling gehandhaafd blijft of de grenzen van die regeling te verleggen.

Fietsstimulering
De Award werd vorige week uitgereikt tijdens het Fietsinspiratie- en Netwerkevent van Ons Brabant Fietst in de LocHal in Tilburg, waar bedrijven en overheden werden uitgedaagd om met een frisse blik naar fietsstimulering op de werkvloer te kijken.  

De jury prees DAF Trucks voor het initiatief van de rode DAF-deelfietsen, die op het terrein voor iedereen beschikbaar zijn.  En ASML maakte indruk omdat meer dan 30 procent van de medewerkers voor de fiets kiest. 

"Deze koplopers bewijzen dat fietsen dé oplossing biedt voor maatschappelijke uitdagingen zoals bereikbaarheid, duurzaamheid en gezondheid,” aldus de jury. “Brabant kan trots zijn op werkgevers die laten zien wat er mogelijk is met een doordacht fietsbeleid.”

Het is even voor 9 uur als eerstejaarsstudenten Evy uit Tilburg en Lili uit Heeze haastig de parkeergarage op campus Rachelsmolen uitlopen. Ze hebben net minutenlang voor de parkeergarage staan wachten. De file stond tot aan het kruispunt met de Kennedylaan. Evy heeft zojuist Lili opgehaald van het station in Eindhoven. “Dat is gezelliger, ook al is het maar een klein stukje lopen.”

Lili is met het ov gekomen, maar Evy verkiest de auto, ook al heeft ze een ov-studentenkaart. “Voordat ik in de trein zit, moet ik de bus nemen en die is vaak zo vol. Ik hou niet van die drukte. Met de auto is het reizen veel makkelijker. Je stapt in voor de deur en stapt uit op de campus.”

Als er tenminste plek is om te parkeren. Mocht de student haar auto in het vervolg niet kwijt kunnen op een van de parkeerplaatsen op de campus of in de omgeving, dan zou ze wel met het ov komen. “In dat geval kan het niet anders, want ik ben niet van plan om 2 euro per uur te betalen om mijn auto in de wijk neer te zetten. Maar als Fontys 2 euro per dag gaat vragen, ga ik mijn auto niet uit.”

Toch vindt Evy het wel goed dat Fontys studenten en medewerkers stimuleert om met het ov of de fiets naar de campus te komen. “Het is beter voor het milieu.” Dan zetten de twee studenten de pas erin en verdwijnen ze in gebouw R11.

3,5 uur reizen
Voor Len en Wout heeft het weinig zin om de pas erin te zetten. Ze zijn al te laat door de drukte bij de parkeergarage. Het is de eerste dag dat ze les hebben op campus Rachelsmolen dit studiejaar. In het vervolg zijn ze hier drie of vier keer per week te vinden. Of ze dan weer met de auto komen? 

“Jazeker, want met het openbaar vervoer doen we er bijna 3,5 uur over om hier te komen”, aldus Len. “We komen uit Gassel, net onder Nijmegen. We doen er al een halfuur over om met de auto naar het dichtstbijzijnde treinstation te rijden en een halfuur om met de fiets een bushalte te bereiken. 

Als ze hoge kosten moeten maken om voor het parkeren te betalen, zouden de studenten daar goed van balen. “Hooguit vijf euro per dag heb ik er wel voor over, maar meer niet.” Om de files te vermijden blijven de studenten vandaag tot 19 uur op school. Dan zijn we binnen drie kwartier thuis. 

Het is niet alleen druk bij de parkeergarage, ook de open parkeerplekken op het campusterrein lopen snel vol. Post-hbo-student Lieke uit Tilburg was blij dat ze een plekje heeft kunnen vinden. “De vorige keer was ik er om 13 uur en kon ik de auto op de campus niet meer kwijt. Ook in de wijk was het druk, maar daar vond ik nog wel een parkeerplaats.” Onbetaald, nu moet je er betalen. 

Aantikken
Zonder studentenreisproduct tikt het wel aan. Al zal ze wel een vergoeding krijgen van haar werkgever, net als voor de benzine, denkt ze. Met het openbaar vervoer doet ze er een halfuur langer over. “Ik heb vanuit mijn wijk met de bus niet zo’n fijne aansluiting op de trein.” 

Dat het in de ochtend ook druk is op de weg, is niet van belang, want dan is ze nog altijd sneller met de auto. Toch zal het zo'n vaart allemaal niet lopen, denkt ze. “We zitten pas aan het begin van het studiejaar, dan is het bijna altijd drukker op de campus”, weet ze uit ervaring. 

Auto’s die niet meer terechtkunnen op de campus zoeken verwoed een plekje in de straten eromheen. Dan rijdt er een wagen van handhaving voorbij. Volgens twee medewerkers van Fontys ICT zijn de eerste boetes al uitgedeeld. Ze berekenen hardop hoe duur het is om vier dagen in de week 9 uur per dag op straat te parkeren. “Bijna 500 euro!”, roept een van hen met verbazing uit. 

“Ik snap dat het voor de wijk beter is, maar ik vind het nogal een fors bedrag, 2 euro per uur.” Zelf komt ze al vroeg met de auto om verzekerd te zijn van een plek in de garage. “Ik wil flexibel kunnen zijn. Ik heb kinderen, hulpbehoevende ouders, en ik moet ook wel eens naar een andere vestiging. Het openbaar vervoer is een drama. Het is toch gek: ze zetten er drie gebouwen bij maar creëren geen extra parkeerplaatsen.”

Haar collega komt wel met de trein. Dat kost haar 75 minuten enkele reis. "Het is dit of de file. Dan kies ik het ov. Beter voor het milieu en ik krijg de reiskosten volledig vergoed. Ik zou gek zijn om met de auto te komen.”

Afval scheiden
Tiana, student Finance, Tax and Advice, zet net haar parkeerapp aan. Liever parkeert ze de nieuwe auto van haar vader niet op straat, maar er is nergens anders plek. “Normaal gesproken kom ik met de bus, maar vanmiddag heb ik een bedrijfsbezoek en dan heb ik de auto nodig." Ze rijdt een elektrische auto, dus volgens de student zit het wel goed met het milieu. "Ik denk dat Fontys mensen beter op andere manier kan aanmoedigen, zoals hun afval scheiden.”

Wat de redactie van Bron duidelijk is geworden na deze rondvraag op de campus en in de wijk is dat iedereen het erover eens lijkt te zijn dat het beter is om met de fiets of het ov te komen. Maar als puntje bij paaltje komt, kiezen de meesten toch voor de meest praktische oplossing: de auto. Dit ondanks de onafgebroken campagne van Fontys om de auto te laten staan.

Een woordvoerder benadrukt nog maar eens dat Fontys medewerkers en studenten blijft stimuleren om uit oogpunt van een duurzaam mobiliteitsbeleid met de trein of de fiets naar de campus te komen. Daarvoor ontvangen zij een fietskilometervergoeding en krijgen ze een ov-kaart. 

Ook de gemeente heeft een rol in het feit dat het campusterrein niet voor iedere medewerker en student een parkeerplek biedt. Extra parkeergelegenheid creëren, is namelijk niet toegestaan. 

Met de voorgelegde strategie ligt de focus op het behouden van de aanpak van de afgelopen jaren: het stimuleren en belonen van actief reisgedrag, en daarnaast het ontmoedigen van het gebruik van fossiele brandstoffen door zowel medewerkers als studenten.

De strategie bevat volgens Frans Möhring van het college van bestuur geen aanpassing of wijziging van de bestaande afspraken of regelingen. “Maar wel aanscherpingen van ambities over bereikbaarheid en duurzame mobiliteit. Als cvb vinden we het belangrijk dat de mobiliteitsstrategie die Fontys hanteert, gedragen wordt door studenten en medewerkers van de cmr.”

Maar dat is nu dus nog niet het geval. Op welke punten de cmr het plan afkeurt, is niet bekend. “Het overleg met de cmr heeft een gesprek op gang gebracht. Dat gesprek is nog niet klaar en krijgt een vervolg”, aldus Möhring.

Geen optie
Naast de leden van de cmr hebben ook verschillende Fontys-medewerkers hun vraagtekens bij bepaalde punten uit de strategie. Medewerker Ton van Kollenburg bijvoorbeeld. Omdat hij in België woont, is het voor hem geen optie om met het openbaar vervoer naar zijn werk in Venlo te komen. Heel veel van zijn Duitse collega’s zitten met hetzelfde probleem.

“Ik ben een aantal jaar geleden op verzoek van Fontys van Eindhoven naar Venlo verplaatst. Dat vond ik geen probleem, maar achteraf blijkt het qua reiskosten ongunstig uit te vallen. Het kost me met deze regeling dagelijks elf euro om op mijn werk te komen. En dan praat ik alleen over brandstofkosten. Dat voelt een beetje oneerlijk. Een paar jaar terug was het kostendekkend om naar Venlo te verplaatsen, maar daar is nu geen sprake meer van.”

Groot verschil
Van Kollenburg, werkzaam bij Engineering, heeft een rekensommetje gemaakt. “Een collega van mij woont in Horst en komt met de fiets, achttien kilometer van het werk af, terwijl ik zestig kilometer van het werk af woon. Het verschil op het loonstrookje vanwege de brandstofkosten en fietsvergoeding? Zo’n 350 euro per maand, ervan uitgaande dat ik elf euro per dag uit eigen portemonnee betaal. Daar schrok ik toch wel een beetje van.”  

HR & Organisatie-medewerkster Sharon van Straten snapt de frustratie, maar zegt ook dat Van Kollenburg een uitzondering op de regel is. “Als je een organisatie met 5.000 medewerkers hebt en je daar een algemene regeling voor maakt, kun je het nooit voor iedereen goed doen. Een optie voor deze medewerker zou zijn om met de auto naar het dichtstbijzijnde station te gaan en vanaf daar de trein te nemen.” Ook carpoolen of thuiswerken behoren tot de mogelijkheden. “Fontys faciliteert juist die flexbiliteit om de best passende keuze op dat moment te kunnen maken”, vult Tanja Steenhorst aan, mobiliteitsadviseur bij Fontys.

Datzelfde advies geldt ook voor Eric de Haas, die in ongeveer hetzelfde schuitje als Van Kollenburg zit. Hij woont in Vinkel, in een dorp waar geen openbaar vervoer beschikbaar is. De bus langs de snelweg bij Nuland gaat eens in het half uur – als ‘ie al rijdt – en naar het station in Rosmalen ben je met de fiets een half uur onderweg. Eenmaal daar pak je de trein, stap je over in Den Bosch en ben je een dik half uur later in Eindhoven, waar je nog vijftien minuten aan wandeltijd moet rekenen voor de tocht richting campus Rachelsmolen.

Op tijd komen
“Ik wil niet elke ochtend in de stress zitten om te weten of de trein op tijd rijdt. Ik verwacht van mijn studenten dat ze op tijd zijn, dus dan moet ik zelf ook het goede voorbeeld geven. ’s Middags geldt hetzelfde: omdat ik drie keer per week in de avonden train, moet ik op tijd thuis zijn”, zegt De Haas.

De auto is voor hem het enige logische vervoermiddel. “Dat het me elke dag klauwen vol geld kost, neem ik voor lief. En ik vind de doelstelling van Fontys om duurzamer te zijn heel goed, maar het moet niet ten koste gaan van alles. Het is natuurlijk heel scheef dat je per fiets 23 eurocent per kilometer krijgt en met de auto niks. Een rijkostendekking hoeft echt niet 100 procent te zijn, maar ik verwacht wel een kleine tegemoetkoming.”

Woon-werkverkeer
Steenhorst wil benadrukken dat het gebruik van de auto niet verboden wordt. “Want ik merk dat veel collega’s dat beeld wel hebben”, stelt ze. “We willen in 2050 gezond en klimaatneutraal reizen en dat willen we doen door onze medewerkers en studenten maximale keuzevrijheid te bieden, maar ze wel te stimuleren de gezonde en duurzame opties te nemen.”

Bovendien, vult Van Straten aan, is de vergoeding voor woon-werkverkeer in de afgelopen jaren niet drastisch veranderd. “Voorheen kreeg je een vast bedrag van bijvoorbeeld zestig euro per maand. Dat is nu omgezet naar een dagvergoeding voor de auto, die je krijgt als je naar je werk rijdt. Werk je thuis? Dan krijg je een thuiswerkvergoeding. Maak je een dienstreis? Dan krijg je nog steeds 23 eurocent per gereden kilometer. Onderaan de streep verandert er eigenlijk bijna niets. Het grootste verschil zit ‘m juist in de dingen die erbij zijn gekomen, de positieve dingen, zoals de 100 procent ov-vergoeding en fietsvergoeding per gereden fietskilometer, plus de aanschafregeling.”

En over de ov-regeling gesproken: daar maakt medewerker Dennis Trip heel graag gebruik van.  Van 2006 tot 2019 kwam hij altijd met de auto van Tilburg naar Eindhoven gereden, maar stond daarbij meerdere keren per dag op de A58 in de file. 

“Toen we de optie kregen om vrij te reizen met een ov-businesskaart, heb ik de proef op de som genomen omdat ik het filerijden beu was. Ik was altijd vrij sceptisch over het openbaar vervoer vanwege de drukte en vele vertragingen, maar tot nu toe heb ik het reizen met de trein als heel positief ervaren. Natuurlijk kamp je soms met vertragingen, maar die staan in schril contrast met de files op de weg."

Fietsregeling
En dan zijn er dus ook nog de fietsregelingen, waar Van Straten meer uitleg over geeft. “Fontys heeft een fietsvergoeding (waarmee een medewerker 23 eurocent per afgelegde kilometer krijgt) en een fietsregeling die het aanschaffen van een (elektrische) fiets aantrekkelijker maakt. Maar voorheen hadden we ook nog een fietssubsidie, waarmee medewerkers die verder dan tien kilometer naar hun werk moesten fietsen, duizend euro subsidie konden krijgen voor het kopen van een elektrische fiets.”

Medewerker Hans Damen had bij die laatste regeling zijn bedenkingen. “Het was een hele mooie maar oneerlijke regeling. Als je een regeling hebt die je niet kunt sturen of controleren, dan moet je die niet introduceren. Stel dat een zorgverzekering zegt: ‘Als je stopt met roken, krijg je 1.000 euro’. Wie controleert dit dan? Daarom is het eerlijker om iedereen 500 euro te geven die met de fiets naar het werk wil komen. Doe het voor iedereen (net als de fiscale fietsregeling) óf niet. Dan komen collega’s die 9,9 km van het werk wonen, of ik, ook in aanmerking.”

Zoet en zuur
Steenhorst sluit het verhaal af door te zeggen dat er met de nieuwe mobiliteitsstrategie niet alleen gestreefd wordt naar verduurzaming van Fontys, maar juist ook naar de bereikbaarheid en de gezondheid van de Fontys-community. “Fontys streeft naar een optimale bereikbaarheid van haar onderwijslocaties voor iedereen en daar hebben we allemaal een verantwoordelijkheid in. Fontys wil studenten en medewerkers stimuleren de auto achterwege te laten door de duurzame opties aantrekkelijker te maken, maar ze worden er niet voor afgestraft als ze toch in de wagen stappen. De dagvergoeding blijft hoe dan ook bestaan.”

“De afgelopen jaren hebben we altijd gezegd dat we de duurzame opties belonen, maar om een blijvende impact te kunnen genereren, gaan we steeds meer naar ontmoedigen van fossiel brandstofgebruik. Naast het zoet komt nu toch ook een beetje het zuur.”

De ambitie van de nieuwe mobiliteitsagenda, die vorige week door het bestuur is aangenomen, moet Fontys weer een stap dichter bij klimaatneutraal reizen naar de campuslocaties brengen. Hoe dat inhoudelijk vorm krijgt, is nog niet helemaal duidelijk. Maar met het vaststellen van de Mobiliteitsstrategie 2024-2028 zijn wel het kader en de richting duidelijk.

De afgelopen vijf jaar heeft het Fontysbestuur met haar strategie van belonen en stimuleren vooral gefocust op medewerkers en minder op studenten. Zo is er geïnvesteerd in voorzieningen en arbeidsregelingen. Denk aan de introductie van de e-deelauto, de fietsregeling en laadlockers en laadpunten voor elektrische fietsen, die ook in de toekomst een rol blijven spelen.

Ook is er sindsdien een aangepaste reiskostenvergoeding, waarbij het gebruik van het openbaar vervoer volledig wordt vergoed en de kilometers die met de fiets en te voet een hogere vergoeding opleveren dan het gebruik van de auto.

Recentelijk nog is de kilometervergoeding voor woon-werkverkeer per fiets en te voet verhoogd van 21 eurocent naar 23 eurocent per afgelegde kilometer en de thuiswerkvergoeding van 2,15 naar 2,35 euro per dag. De auto kent een maximale dagvergoeding voor woon-werkverkeer van 2,30 euro (van 10 tot 20 kilometer) en 3,48 euro (vanaf 20 kilometer).

Bewustwording
In de afgelopen vijf jaar draaide het om faciliteren van de keuzemogelijkheden en bewustwording, en dan vooral het vergroten ervan. Het lijkt de goede kant op te gaan. “Sinds 2016 monitoren we elke twee jaar het reisgedrag van onze medewerkers en studenten. We zien dat tussen 2016 en 2022 20 procent van de medewerkers de auto heeft ingeruild voor een duurzame en actieve manier van reizen. In juni houden we weer een mobiliteitsenquête”, aldus Tanja Steenhorst, mobiliteitsadviseur bij Fontys.

Lag de focus de afgelopen vijf jaar op het reisgedrag van medewerkers, de komende jaren is het beleid ook gericht op studenten. “Studenten hebben altijd al een stabiele reiskeuze laten zien. Het merendeel reist met het OV, en nog een behoorlijke groep reist met de auto. We zijn heel benieuwd hoe we studenten kunnen stimuleren de overstap te maken.”

Het vermoeden heerst dat studenten na de coronapandemie meer de auto nemen, omdat deze door het thuiswerken van ouders vaker beschikbaar is, terwijl het ov tijdens de pandemie meer werd vermeden. Onder meer de enquête en een pilot van het lectoraat Smart Mobility , TU/e en Summa kunnen hier duidelijkheid in geven.”

Zoetzuur
Na het zoet is het nu - daar waar nodig – tijd voor het zuur. Hoewel de exacte invulling van de nieuwe mobiliteitsstrategie nog niet is vastgesteld, zijn er wel al een aantal ideeën. “We maken bijvoorbeeld de keuze om volgens het parkeerbeleid niet méér parkeergelegenheden bij te bouwen, omdat we streven naar groene en aantrekkelijke campuslocaties. Als de parkeerdruk vervolgens niet afneemt, kan gedacht worden aan betaald parkeren of in de toekomst wellicht aan gereserveerd of gedifferentieerd parkeren, waar bij dat laatste onderscheid gemaakt wordt in doelgroepen. “Ook dat is een stukje ontmoedigingsbeleid”, aldus Steenhorst.

Waar voorlopig niet aan gedacht wordt, is een verandering van de relatief nieuwe reiskostenregeling, verwacht de mobiliteitsadviseur. “Althans voor zo ver ik weet, want dit valt onder de verantwoordelijkheid van Fontys HR en Organisatie. Het wijzigen van de reiskostenregeling in de afgelopen jaren, is al een belangrijke wijziging.”

Verder zal de mobiliteitsstrategie niet alleen meer worden uitgevoerd door Fontys Vastgoed en Facilities, maar komt op termijn de verantwoordelijkheid ook bij andere diensten te liggen. “Dat zien we al mondjesmaat gebeuren bij Marketing, Communicatie en PR, die gaat over bewustwording in campagnes en de gegroeide samenwerking met HR en Organisatie, die de afgelopen jaren verantwoordelijk was voor de arbeidsvoorwaardelijke kant.”

Geen fietservaring
Zo zou bijvoorbeeld Fontys Studentenvoorzieningen zich wel eens kunnen gaan buigen over de impact van het reisgedrag van internationale studenten, denkt Steenhorst. “Veel van hen komen naar Nederland zonder fietservaring. Zij komen om die reden op een andere manier naar de campus, de auto bijvoorbeeld, maar dat hebben we nog niet goed in beeld. We willen ook hun ervan bewust maken dat de fiets een uitstekend middel is om je nieuwe stad beter te leren.”

De totstandkoming van zo’n multidisciplinair en dienstoverstijgend team zal stapsgewijs vorm krijgen, net als de andere doelen in de nieuwe mobiliteitsstrategie van Fontys. De centrale medezeggenschapsraad (cmr) besluit op korte termijn over de nieuwe mobiliteitsstrategie.   

“De opdracht is ons op het lijf geschreven”, zegt zangeres Loïs, tweedejaarsstudent aan de Rockacademie in Tilburg. Samen met Sam (zanger), Joep (rapper), Cas (bassist), Jamie (drummer) en Ian (gitarist) schreef de band in één dag het lied ‘Stap uit’, en binnen een week was de hele song af. Alleen de videoclip moest toen nog opgenomen worden.

Loïs: “Met ons lied willen we mensen motiveren om uit de auto te stappen en meer te gaan fietsen. Daar staan we als band helemaal achter. Fietsen is gezond en beter voor het klimaat. Zelf heb ik geen rijbewijs. Alleen met de band rijden we af en toe naar een gig, omdat het niet anders kan.”

Gekke scènes
Toch wilde de band niet met het vingertje wijzen. “We willen mensen motiveren om de fiets te pakken, zonder dat we ze aanspreken op ‘slecht’ gedrag. Daarom hebben we in onze videoclip veel gekke scènes verwerkt en laten we zien hoe leuk fietsen is. Humor met een serieuze ondertoon.”

De titel van de song heeft de band bewust gekozen, aldus Loïs. “Met ‘Stap uit’ willen we niet alleen de boodschap meegeven om de auto te laten staan, maar vragen we ook om afstand te doen van een routine en een nieuwe gewoonte te ontwikkelen. Het is eigenlijk best een activistisch lied geworden.” [Tekst gaat verder onder de foto]

De opdracht was heel duidelijk, afgebakend zelfs. Maar in plaats van zich beperkt te voelen, hielp het de band om knopen door te hakken. De bandleden kregen wel alle creatieve vrijheid. En dat is terug te horen. “Onze naam is verbonden aan het lied en het is straks ook te beluisteren via muziekstreamingsdiensten, dus we wilden wel dat we erachter konden staan”, zegt Loïs.

Ze schreven de tekst deels in de taal die studenten onderling gebruiken. ‘Skip je waggie’ bijvoorbeeld, dat ‘kom uit je auto’ betekent. “Wat het voor ons makkelijk maakte, is dat we zelf de doelgroep zijn.”

Peer-to-peer
Op 22 maart is de officiële releasedatum, maar deze week is de teaser van ‘Stap uit’ al klaar. Fontys is meer dan tevreden met het resultaat. “Het is echt een fantastisch lied geworden”, zegt Tanja Steenhorst, projectleider Mobiliteit bij de dienst Huisvesting en Facilitaire Zaken. “Het is helemaal van deze tijd en ik vind het bijzonder knap dat ze alle aspecten waarom je beter met de fiets kunt gaan, hebben weten te verwerken.” [tekst gaat verder onder de video]

De song van Spijbelaar is de aftrap van een terugkerende campagne die van maart tot en met september loopt. “We streven naar een duurzame en gezonde bereikbaarheid van onze onderwijslocaties. En dit is een ideale periode om weer meer te gaan fietsen en mensen daadwerkelijk te activeren de auto vaker te laten staan”, verklaart Steenhorst.

Dit keer wilde Fontys niet alleen medewerkers bereiken met de campagne, maar juist ook studenten. “Daarom hebben we bewust gekozen om studenten een lied te laten maken, peer-to-peer. Hoe tof is het dat we studenten in eigen huis hebben die dit kunnen doen? Daar zijn we echt heel trots op. We hopen dat niet alleen de campagne succesvol wordt, maar dat we hiermee ook een bijdrage leveren aan het succes van de band.” [Marieke Verbiesen]

Mensen zijn zich volgens De Kruijf-Laros niet bewust van het risico. “Ik ook niet. Totdat we met deze pilot begonnen. Het is namelijk zo dat tijdens het laden de accu te warm kan worden waardoor er rookvorming kan ontstaan. Inademing en aanraking van de rook van lithiumionaccu’s is zeer gevaarlijk voor de gezondheid. De consequenties daarvan zijn niet te overzien. Dat willen we uiteraard voorkomen.”

Eenvoudig in gebruik
Het risico neemt toe naarmate er meer mensen met e-bikes naar Fontys komen en hun accu’s binnen opladen. Om de brandveiligheid te waarborgen zijn deze week als proef 24 rvs-laadlockers geplaatst bij de fietsenstallingen op campus Stappegoor in Tilburg. Zestien lockers zijn te vinden in de openbare fietsenstalling in gebouw P8 en acht staan naast het hek van de afgesloten fietsenstalling bij gebouw P7. Alle lockers zijn door iedereen te gebruiken: medewerkers, studenten en ook externe bezoekers.

“Ze zijn heel eenvoudig in gebruik”, vertelt De Kruijf-Laros. “Je legt de accu in een locker en sluit hem met je eigen lader aan op het stopcontact waarvan elk kluisje is voorzien. Nadat je het deurtje hebt gesloten, stel je een eigen code in om de locker te vergrendelen. Als je vertrekt, open je de locker met dezelfde code. Het kluisje komt dan weer vrij voor gebruik door een ander.”

Hoewel de lockers zijn voorzien van stopcontacten met een juist wattage, zijn de accu’s nog steeds ontvlambaar. Maar omdat ze zitten opgesloten in een kleine rvs-ruimte kan de brand niet meer uitslaan. De lockers werken brandvertragend. Ook zijn bij  de lockerlocaties in de fietsenkelders rookmelders geplaatst. “Mocht er toch brand uitbreken, dan kunnen we snel ingrijpen”, aldus De Kruijf-Laros. “De schade zal beperkter zijn en er is geen schade aan de gebouwen.”

Diefstal voorkomen
Facilitymedewerkers zien tijdens hun rondes door de gebouwen dat er significant meer accu’s binnen worden opgeladen. Vooral sinds Fontys een actief mobiliteitsbeleid voert waarbij medewerkers en studenten worden gestimuleerd om (vaker) duurzaam te reizen, is het aantal e-bikers gestegen. “Dat vinden we super om te zien”, zegt De Kruijf-Laros. “Een locker vlak bij de plek waar je je fiets hebt gestald, is niet alleen brandveilig, het is ook handig en voorkomt diefstal.”

Daarbij plaatst De Kruijff-Laros wel de kanttekening dat het uitgangspunt is om de accu thuis op te laden. “We kunnen niet oneindig veel lockers faciliteren. De actieradius van een recente e-bike zou voldoende moeten zijn voor een retourtje naar Fontys. Als je dan een keer moet bijladen, kan dat in ieder geval op een brandveilige manier.”

Opschalen
De komende maanden wordt nauwkeurig gemonitord hoe vaak er gebruik wordt gemaakt van de laadlockers. De Kruijf-Laros: “We zullen mensen die hun e-bikeaccu alsnog mee naar binnen nemen wijzen op het belang van de laadlockers en ze aansporen om ze te gebruiken. Als blijkt dat de lockers vaak bezet zijn, schalen we direct op. Ook zijn we ons al aan het oriënteren om laadlockers te plaatsen op andere locaties.”

Met de laadlockers loopt Fontys vooruit op een wettelijk verbod op het opladen van e-bike-accu’s in openbare ruimten. Het duurt nog wel even voordat de wet er is, weet De Kruijf-Laros. “Maar daar willen we niet op wachten. De veiligheid van de mensen in onze gebouwen heeft prioriteit.” [Marieke Verbiesen]

Je kon er niet omheen: een kleurrijk gezelschap van studenten op e-bikes en e-scooters, vergezeld van rijdende billboards. Ze vertrokken dinsdagochtend vanuit de TU Eindhoven, richting Fontys, via Brainport Bereikbaar naar het Summa College. Onderweg verzamelden ze handtekeningen van de directeuren, die aan het einde van de dag als puzzelstukjes in elkaar werden gelegd. Een ludieke manier om het mobiliteitsonderzoek af te trappen.

Dit onderzoek is een samenwerking tussen de drie grootste Eindhovense onderwijsinstellingen – Fontys Hogeschool, TU Eindhoven en Summa College – en Brainport Bereikbaar, dat een optimale doorstroming en bereikbaarheid van de Brainportregio nastreeft. De onderwijsinstellingen voeren afzonderlijk van elkaar al een duurzaam en actief mobiliteitsbeleid voor medewerkers. Zo stimuleert Fontys medewerkers met diverse regelingen. 

Moeilijk bereikbaar
Studenten zijn een stuk moeilijker bereikbaar, ervaren de instellingen. Uit periodiek mobiliteitsonderzoek van Fontys blijkt dat op dit moment het gebruik van de auto in de modal split (de verdeling van de verplaatsingen over de auto, ov en fiets) tot 7,5 kilometer bij voltijdstudenten 10 procent bedraagt. Tussen 7,5 en 15 kilometer is dat zelfs 25 procent. Dit ondanks dat het merendeel van de studenten een ov-jaarkaart bezit.

Het mobiliteitsonderzoek richt zich op deze studenten. “Doel is om inzicht te krijgen in de keuzes die studenten maken, zodat we als onderwijsinstellingen het mobiliteitsgedrag van onze studenten kunnen verduurzamen”, licht projectleider Maurice Toepoel van Fontys toe. [Tekst gaat verder onder de foto] 

“We vinden het onze plicht om studenten te laten nadenken over schone mobiliteit. Als ze hiermee een positieve ervaring opdoen, zullen ze later vaker een duurzame keuze maken. Daarnaast willen we als onderwijsinstellingen bijdragen aan een betere bereikbaarheid en leefbaarheid van de binnensteden en werklocaties.”

De 400 deelnemende studenten werden dinsdag in twee groepen verdeeld. “Een groep die tijdelijk een e-bike krijgt en een groep die een reisbudget ontvangt van 300 euro. Daarmee kunnen ze gebruikmaken van duurzame vervoersmiddelen zoals een ov-fiets, deelscooter of e-bike.” Twee maanden lang houden de studenten een logboek bij waarin ze dagelijks het vervoersmiddel van hun keuze en hun motivatie noteren.

Tweedejaarsstudent Technische Bedrijfskunde, Jacco (19), is een van de studenten die dinsdag deelnam aan de karavaan. Maar hij neemt niet deel aan het mobiliteitsonderzoek. Hij gaat nu al op de fiets naar de campus. Dat was tot een paar maanden geleden wel anders. [Tekst gaat verder onder de foto] 

“Ik woonde toen nog bij mijn ouders in Wageningen. Elke dag 75 kilometer op en neer, met de auto. Wageningen is niet aangesloten op het openbaarvervoernet, vandaar.” Een hele fijne manier van reizen, geeft hij toe. “Maar ook heel duur: 7,50 euro parkeerkosten en 30 euro brandstofkosten per dag.”

Jacco is blij dat hij een kamer dicht bij de campus heeft gevonden. “Met de fiets ben ik sneller, het is goedkoop en makkelijk.” Tijdens de kick-off bijeenkomst – heel toepasselijk gehouden op de Dag van de Duurzaamheid – reed de student op een e-bike, die je kunt reserveren via een app.

“Ik vind het best omslachtig: eerst moet je reserveren, de fiets opzoeken, en als je op de plaats van bestemming bent, moet je de fiets in een speciale zone parkeren. Maar voor sommige studenten kan het mogelijk best een oplossing zijn.”

In het voorjaar verwacht Fontys met de onderzoeksresultaten naar buiten te komen. [Marieke Verbiesen]