Je kunt boos zijn op ShinyHunters omdat ze Canvas hackten, daarmee onderwijsinstellingen chanteerden en fiks losgeld hebben gevangen. Kun je zijn. Maar als je heel creatief en opportunistisch bent, crea-oppo, kan het je ook op een idee brengen.

Zo overweeg ik om zelf Fontys te gaan chanteren. Zonder dat ik iets hoef te hacken. Ik kan immers al bij veel namen, e-mailadressen en data, gewoon omdat ik hier werk. Koud kunstje om dat binnen te vissen en aan de eerste de beste darkwebfirma aan te bieden. Als Fontys mij niet wil betalen.

Scrupules? Heb ik niet. Dat is zo 20^e eeuws. Hetzelfde kun je zeggen over de bachelors, minors en masters van Fontys. Ook daarvoor geldt: wil je meer studenten binnenhalen, ben dan toch eens crea-oppo. Er zijn tal van nieuwe beroepen waarbij de kansen voor het oprapen liggen.

Kom met een opleiding Nepagent. Met een minor Hacken voor Beginners. Een master ‘Azc weg ermee’ voor mensen die al aantoonbare ervaring hebben met het ingooien van ruiten en bekogelen van agenten. Ook geheid een hit: de opleiding Hoe maak ik mijn eigen benzine.

Vind trouwens dat Fontys chanteren toch iets te ver gaat. Ik vraag het bestuur gewoon of ik een nieuw Centre of Expertise mag beginnen. Of een lectoraat, ook goed. De naam heb ik al: Obscure Zaken. De rest komt vanzelf.

En het gaat Fontys geen cent kosten: we zorgen met ons toegepast onderzoek zelf wel voor inkomsten.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.

Trump is nog niet halverwege zijn ambtstermijn en heeft al ruzie gezocht met Canada, Groenland, China, de EU, de NAVO, Oekraïne, de VN, Gaza, Venezuela en Iran. Ik vergeet er vast nog een paar. 

Als Hoofd Roeptoeter van de Amerikaanse regering blijft het daarbij niet bij woorden en daden. Hij zorgt ook voor passend beeld erbij. Zo ook deze week weer:

Trump, of beter: het team achter Trump, maakt dankbaar gebruik van AI. Zoals ook zijn tegenstanders (twee foto's rechts) dat dus doen. En joh, wat maakt AI het ook makkelijk. Vroeger moest je uren knippen en plakken of heel goed kunnen tekenen. Maar je zag er altijd nog wel aan af dat het niet echt was. Dat is nu wel anders.  

Nu de halve of bijna hele wereld zijn ‘feiten’ en ‘nieuws’ via social media consumeert, is de werkelijkheid niet meer wat hij is.

AI is inmiddels een vast onderdeel van het Fontysonderwijs, omdat Fontys vindt dat iedereen AI-geletterdheid bijgebracht moet worden. Dat klinkt logisch en toch vind ik het verontrustend. Want mensen, kijk waar het voor wordt ingezet. 

Om een Amerikaanse bowler te citeren: Nobody fucks with the Jesus. Wel dus. En erger nog: AI fucks with reality! Ik hoop dat onze studenten vooral dat ingeprent krijgen. Zonder grappig bedoelde fakefoto’s.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.

Wat dat betreft mag er best eens een campus vernoemd worden naar ondergetekende. Zo niet, dan voel ik me niet langer verplicht om me alleen maar in te zetten voor onafhankelijke journalistiek.

Maar eerst ChatGPT overnemen. Mocht Sam Altman dwarsliggen, dan bombarderen we dat hele OpenAI van hem dag en nacht met fake news. Daar zetten we al onze vijf laptops voor in. Dat zal die leermodellen leren!

Ook dichter bij huis zijn we actief. Zo hebben we Avans voorgesteld dat het zijn gebouwen in Den Bosch aan Fontys overdraagt. Dat gaat ook gebeuren. We sturen er deze week onze portiers en veiligheidsmensen alvast heen om onwilligen op de trein naar Zeeland te zetten.

Wat het eigen Fontysbestuur betreft: dat gaat de aula van gebouw R5 (voortaan te noemen B1) exclusief toekennen aan Bron als nieuwe redactieruimte. Bron heeft het nu wel lang genoeg zonder eigen ruimte moeten doen. En als Joep Houterman daar niet heel rap groen licht voor geeft, zal het bestuur merken wat een échte sticky campus is. Dan roepen we iedereen op zijn kauwgom op deursloten, overheadprojectors en lichtsensors te plakken. Alleen Bazooka-kauwgom uiteraard.

En oh ja… Joep: het zou fijn zijn als je me voortaan Daddy noemt.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.a

Op individueel niveau gaat dat misschien nog wel lukken. Maar verder? Kijk om je heen. Tuig van de richel dat oud en nieuw voor hulpverleners en politiemensen tot een hel maakt. Israël dat Artsen zonder Grenzen en soortgelijke clubs tot terreurorganisaties bestempelt en zo de genocide in Gaza een nieuwe dimensie geeft.

Trump die Trump blijft en lak heeft aan elke internationale afspraak. Dat had hij al, maar hij brengt het in Venezuela nog maar eens in de praktijk. Colombia schijnt het volgende doelwit te zijn. Je kon het trouwens aan zien komen. Amerikanen hebben een traditie als het gaat om Midden- en Zuid-Amerika. Er is zelfs een naam voor: de Monroe Doctrine. Cuba, Grenada, Guatemala, Nicaragua, Panama…

Ondertussen zijn Fontys en de hele Brainport-regio druk met het opleveren van betere AI en AI-experts. En dat lukt. Zo worden hier onderdelen van drones ontworpen die Oekraïne in de oorlog tegen Rusland kan gaan gebruiken. AI.

AI ja. Nieuwe muziek is er al van doordrenkt. De eerste AI-acteurs zijn er ook al. Nog even en alles is AI. Dan kunnen we elkaar opdoeken. Zwartgallig? Iemand moet het hardop zeggen. Zodat niemand later kan zeggen: ik heb het niet geweten.

En nee, ik ben echt niet somber. Het is immers maar net hoe je naar de wereld kijkt. Alles is relatief. Er zijn ook prachtige dingen. Besneeuwde landschappen. PSV dat weer kampioen gaat worden. We hebben sinds vandaag weer een nieuwe Docent van het Jaar. En misschien nog dit jaar ook een nieuw kabinet.

En AI? Ach... We willen het niet weten, maar de wereld bestaat uit wiskunde, uit getallen en rekensommen. Ook wij zijn niet meer dan dat. Een biologische verzameling atomen. Maar elk van ons bestaat wel uit meer atomen dan er sterren in het heelal zijn. Dus moet het heel simpel zijn om er samen een stralend nieuw jaar van te maken. 

Als dat geen goed nieuws is, dan weet ik het ook niet meer.

 Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.

En daarin ben ik niet de enige. Niemand, zo weet ik zeker, doet dit voor zijn lol. Hooguit prompten sommigen AI om die woordenbrij in twee zinnen samen te vatten (veel succes daarmee trouwens, als je daarop je stem gaat baseren).

Ik schreef het al eens eerder: feiten doen er niet meer toe. Te saai, niet wat mensen willen horen of lezen. Dat weten ook de samenstellers van die partijprogramma’s. Politieke wensenlijstjes vol wensdenken, waarvan de schrijvers al te goed weten dat het nooit allemaal realiteit zal worden. Omdat we in een coalitieland leven. Omdat we lid zijn van de EU. Omdat…, enzovoorts.

Een stemadvies? Ga ik niet geven. Nou ja, dit dan: kies een partij die in elk geval de democratie en de grondwet respecteert, die oog heeft voor iedereen en niet op voorhand één deel van de bevolking uitsluit of bevoordeelt. 

En ja, dat is deels wel in die programma’s te vinden. Maar verder zijn dat eigenlijk gewoon saaie sprookjes. Iedereen zou het liefst in sprookjes geloven. Helaas ben ik zelf net iets te oud voor de Fabeltjeskrant.

Je kunt natuurlijk ook op zijn Amerikaans stemmen: op een persoon. Kan. Mag. Zelf vertrouw ik de ene politicus wat meer dan de andere, maar onder aan de streep: niet eentje. Want politici zijn precies als mensen. Met dezelfde mensen wensen. En dezelfde mensen streken. Maar dat komt nooit in de krant. Behalve in Fabeltjesland.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.

Vergeet de bomen die daar staan, kijk naar wat er onder loopt. Zwart. Grijs. Blauw. Wit. Dat is het hedendaagse kleurenpalet in de kledingkast van de student. Rood? Oranje? Paars, geel, roze, fel blauw of groen? Nuhu, nee dus. Nergens te bekennen. Hoort niet in het campuskostuum. 

Misschien is het een afspiegeling van de toenemende somberheid en worsteling met depressies van deze tijd. Of willen studenten vooral niet zichtbaar boven het maaiveld uitsteken. Geen idee.

Je kunt het ook positief zien. In de almaar polariserende maatschappij zijn zij het die conformisme omarmen. Die wars zijn van individualisme en van het zich afzetten tegen de groep. Mooi  dan.

Toch ben ik er niet weg van. Hetzelfde gebeurt namelijk met muziek, films, noem maar op. Alles past zich aan de breedste norm aan. Dus krijg je telkens dertien in een dozijn romcoms, producers en dj’s die zonder computer geen twee noten achter elkaar kunnen en willen plakken, prequels en sequels van bewezen kaskrakers in de bioscoop.

Hee boomer, wat zeik je nou? Dat is wat wij leuk vinden. En ja, natuurlijk kopen wij en dragen wij wat in de mode is. Trek zelf lekker een bloemetjesshirt aan en hang de mislukte hippie uit.

Het is waar. Ik ben aan het zeiken. Ik kan, wil en mag het deze generatie studenten niet kwalijk nemen. Dit is hun tijd, hun cultuur. En: ik zie hierin bij andere leeftijdsgroepen ook niet veel anders. 
Maar zonde is het wel. De paradijsvogel sterft uit, de wereld wordt steeds kleurlozer. Letterlijk en figuurlijk.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. Lees hier zijn eerdere columns.

Canvas, Teams, Sharepoint, de portal, Portflow, email (vier verschillende in mijn geval), social media (zeven stuks, waarvan ik er zes alleen voor Fontys gebruik), Microsoft-vul-maar-in, Hr2day; de lijst is eindeloos. De lijst bookmarks en wachtwoorden idem.

En dan hebben we het nog niet over al die andere tools, apps en websites die je specifiek nodig hebt voor jouw studie of baan en waar anderen bij Fontys nog nooit van hebben gehoord. Of over het feit dat elk evenement, groot of klein, bij Fontys zijn eigen app lijkt te krijgen. 

Ja, je kunt bookmarks gebruiken en je wachtwoorden opslaan. Maar dan zit je in die app of op dat platform, en dan? Alles werkt anders en dat maakt het zo gecompliceerd dat je steeds vaker meer tijd kwijt bent aan de technologie dan aan je werk- of studieopdracht. Wat velen aan tijd winnen met AI, zijn ze weer kwijt aan andere ‘IT-oplossingen’.

Of je nu docenten/coaches of studenten spreekt: het is een klacht die ik overal hoor. “Kostte me meer dan een half jaar om Canvas te doorgronden”, “Snap nog steeds niks van Portflow”, “Was ik net gewend aan Fontys Connect, moet alles via Sharepoint”, “Die Hr2Day app werkt voor geen meter”.

Nieuwe technologie: er is geen ontkomen aan. En tot niet zo lang geleden hielp het je ook echt om sneller te produceren of communiceren. Maar we slaan de verkeerde weg in als je door de bomen het bos niet meer kan zien, als de technologie je dwarszit en juist heel veel tijd en energie kost.

Dus beste IT-experts van Fontys: houd het alsjeblieft simpel. Niet nog meer apps en platforms. Gooi er eens een hoop bij elkaar en maak daar één nieuwe van. Eentje die bovendien getest is op intuïtieve gebruiksvriendelijkheid. En als jullie toch bezig zijn: werk dat hele Microsoft mettertijd de deur uit.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

Dat was het inderdaad geen van beide. Het was veel erger. Ik had Claude Werner aan de lijn (die een Frans noch een Duits accent had, maar wel Engels met een raar accent sprak). Claude was van Blockchain.com, zei hij. En Bron had daar een inactief account sinds 2018.

U  voelt hem al komen. Nooit van gehoord, Claude. Dat kan niet kloppen. Jawel, mister Bron, maar om het account actief te houden hebben we wel twee dingen van u nodig. Allereerst een kopie van een identiteitsbewijs. “Nou, daar ga je al. Want er bestaat geen Mister Bron. Zo heet ons journalistieke platform.” Geen probleem, dat kon wel worden aangepast.

“Het tweede ding is dat u een bijdrage van 0,3 procent van het bedrag dat op uw account staat moet storten.” Dat dacht ik al, ja. “Deze scam is iets te simpel, Claude.” Verontwaardiging aan de andere kant van de lijn. “Hoe kunt u ons scammer noemen? Die bijdrage wordt gewoon op uw account toegevoegd, dus het kost u niets.”

Uhu. En wat staat er dan precies op dat account? “Nou, u heeft zeven jaar geleden 2,9 Bitcoin aangeschaft.” En hoeveel was dat toen waard dan? “Ongeveer 6.000 euro.” Haha. Ik zou willen dat Bron toen of nu het budget voor dat soort geintjes had. En wat, vraag ik die geen snars verstand heeft van Bitcoins, mag die 2,9 Bitcoin nu dan wel waard zijn?

“Als u ze nu verkoopt ongeveer 270.000 euro.”
“Weet je wat Claude? Vier er een mooi feestje van.”

Claude heeft vorige week nog vijf keer gebeld, maar ik heb niet meer opgenomen. En nee, ik heb geen moment gedagdroomd van die 270.000 euro. Een te simpele scam, wat ik al zei. Zoals beloftes dat Nederland wel eens even alle grenzen dicht zou gooien voor ongewenste buitenlanders, en dat dan alle problemen van ons land in één klap zijn opgelost.

Het probleem met scams is dat sommige mensen er toch telkens weer intrappen. Hoeveel en hoe vaak je ze ook waarschuwt.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

Beantwoord deze oproep met een opsomming van ongeveer vijf taken die jij afgelopen week hebt volbracht voor je werk/studie. Stuur het antwoord ook per cc naar jouw leidinggevende of docent.

Stuur geen persoonlijke informatie, links of bijlages mee met je mail. We verwachten je antwoord uiterlijk op woensdag 12 maart om 23.59 uur.

En ja, het was carnavalsweek. Dus dat betekent dat je nog minder afleiding zult hebben gehad van collega’s of medestudenten en je productie waarschijnlijk hoger was dan in andere weken. Daar houden we rekening mee.

Voor de medewerkers: iedereen weet dat HARP, het harmonisatieproces binnen Fontys, gaande is. Daar maakt deze oproep geen deel van uit. Wel van het nieuwe procesonderdeel om meer bezuinigingen te realiseren en dat is ingezet onder de naam VIOOL, Verwijder Iedere Onderwijzende of Ondersteunende Luilak. Goed voorbeeld doet volgen!

Voor studenten: we begrijpen dat je al onder grote druk staat. Maar zie dit ook als een les voor de toekomst. Werkgevers zitten niet te wachten op mensen die niet kunnen verantwoorden waarom ze een salaris ontvangen. Want bedenk: luiheid is des duivels oorkussen.

Wie geen gehoor geeft aan deze oproep, kan naar zijn baan of studie fluiten. Geen antwoord wordt vertaald als heeft ontslag genomen of is gestopt met zijn studie.  

Mede namens Donald en de drie neefjes,

E. Muck
Procesmanager en cvb-lid zonder verantwoordelijkheden

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

De kaasschaaf is nou typisch zo’n product waarvan ik had durven zweren dat het door een Nederlander was uitgevonden. Nee dus. Het was de Noorse timmerman Thor Bjørklund die op het idee kwam.

Wat wel een Nederlandse uitvinding is: de flessenlikker. Bedacht door Harrie van Kempen uit Geldrop. Maar flessen zijn er niet meer: alle yoghurt zit tegenwoordig in plastic kuipjes of – met plastic bewerkte - kartonnen pakken. Waardoor die likker nauwelijks nog nodig is.

De kaasschaaf is nog wel in vrijwel elk huishouden te vinden. En niet alleen daar. Ook op financiële afdelingen en in de bureaulades van bestuurders. Zo ook bij Fontys. Sinds vorig wordt jaar bezuinigd vanwege de krimp in studentaantallen en past het college van bestuur vooral het Bjørklund-model toe. 

Voorzichtigheid troef dus. Want de kaasschaaf kun je bijna eindeloos hanteren, tot je op de korst zit. Een flessenlikker gebruik je één keer, dan is de fles leeg en zul je iets nieuws moeten bedenken. 

Grotere keuzes maken bijvoorbeeld. De moed hebben om over te stappen op het Van Kempen-model?  Mij lijkt het dat Fontys hierin als geen andere hogeschool op een pluche zetel zit. Met de ongekende schaalsprong van Brainport heb je goud in handen. Natuurlijk met de technische opleidingen. Maar kijk ook eens naar de bij-effecten van die booming techsector: er worden nu al nieuwe scholen uit de grond gestampt, er komt een nieuw ziekenhuis bij, enzovoorts, enzovoorts.

Ik denk daarom dat Fontys helemaal niet aan de vooravond staat van gigakrimp maar juist van ongekende groei. Misschien niet meteen in studentaantallen, maar wel in alle andere opzichten. En dat er eigenlijk helemaal niet bezuinigd moet worden, maar juist geïnvesteerd. Is de tegenovergestelde weg inslaan riskant? Ja, in alle andere regio’s van Nederland. Maar niet hier. Hier pas je op de winkel door juist flink te investeren in innovaties.

Fontys for Innovation zou nog niet zo gek zijn als nieuwe slogan.

Wisselen we ook meteen die vliegende vis uit het enbleem in voor een flessenlikker.

Dat verraste me toch even, de eerste reacties die binnenkwamen op het Bronartikel over

Gelijksoortige reacties krijg ik al jaren als ik zeg: zet 100 procent belasting op de prijs van vliegtickets. Vaak staat dan iedereen op zijn achterste poten. We willen allemaal een betere wereld, maar kom niet aan ons werk, onze portemonnee, onze hobby’s, onze gewoontes.  

Het is trouwens ook weer wel prachtig hoor, die reacties. Ik ben blij dat we in een wereld leven waarin iedereen zijn mening mag en kan laten horen. Nog wel. De tijd dat we zonder grof geschut met elkaar van mening durven te verschillen lijkt helaas eindig. In elk geval zonder grof geschut. Ook bij de reacties naar Baijens wordt het soms in het persoonlijke getrokken, en dat is jammer.  

Het is een wereldwijde maatschappelijke trend. De panelen zijn gaan schuiven. In een tijd dat iedereen meer dan ooit zijn mening kan en wil uiten, wordt tegelijkertijd het begrip voor de standpunten van anderen steeds kleiner. Of het nu radicaal rechts is of de woke beweging. In en door de onsmakelijke smurrie die sociale media heet, zakt onze tolerantie steeds verder naar de bodem.

Elk stukje ‘nieuwe vrijheid’ leidt zo tot een nog grotere gevangenis waarin we allemaal vrijwillig zijn gaan zitten. Eerst was het het internet. Toen kwamen de sociale media. Daarna de smartphones. Allemaal juichend ontvangen. Om pas na een aantal jaren te ontdekken dat de uitspraak van Herman Kuiphof uit 1974 nog springlevend is: “Zijn we er toch weer ingetuind.” De volgende gevangenis heet AI. Ook niet enthousiast over? Zou er niet te veel over zeggen op X of Facebook. Hier mag het wel. Maar houd het beschaafd. 

En o ja: ik heb de oplossing wel voor die hele vegadiscussie. Blijf gewoon vleesproducten presenteren. Maar uitsluitend biovlees, en zorg dat de verhouding in het aanbod 80 procent vegavlees om 20 procent biovlees is. Iedereen zijn zin.

En nu ik toch lekker aan het meedenken ben: ik heb nog een tip voor het bestuur. Als er gevlogen moet worden voor het werk, laat medewerkers dan zelf hun ticket kopen. Dat pakt al gauw 30 tot 50 procent goedkoper uit dan via Muckhof Business Travel, waar je van Fontys verplicht mee in zee moet. Met dat geld kun je heel veel betere dingen doen. Nu meer dan ooit.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

Bij deze hef ik het glas op een vrolijk en onbezorgd 2025 voor iedereen. Nee, geen gelukkig 2025. Als het altijd vrolijk en onbezorgd is, is het immers ook een gelukkig jaar. Andersom niet per se. En ik bedoel het hele pakket.

In het verleden was dat nog wel eens anders, tegenwoordig is bij mij het glas vrijwel altijd halfvol. Ach, strikt genomen maakt het natuurlijk niets uit. Halfvol, halfleeg…, waar het op neerkomt is: voor de helft gevuld. Zoals tegenwoordig vaak het geval is met onze campussen. Kan niemand iets aan doen, het is gewoon hoe het is. Sinds een kleine twintig jaar is er onder Nederlanders gewoon minder trek in productieve copulatie om het netjes te zeggen.

Zelfs daar zie ik het glas halfvol. We zijn al met zovelen op deze planeet: het hoeven er niet nog eens miljarden meer te worden. Dat is niet houdbaar en niet wenselijk. Natuurlijk, ik gun iedereen bij Fontys het behoud van zijn baan in deze krimpperiode. Maar zoals voorzitter Houterman al zei deze week: we kunnen het niet mooier maken dan het is. Hij blijft er zelf niettemin vrolijk en optimistisch onder.

Dat is niet iedereen. Vaak hoor je juist vooral de types voor wie het glas altijd halfleeg is. Die altijd wel iets aan te merken hebben en dat dan vol overtuiging en luidkeels doen. Die types kom je regelmatig tegen in de kolommen van Bron en bij Fontys in het algemeen. Meer zelfs dan de glashalfvoltypes. Al kan schijn bedriegen: zure haring ruikt nu eenmaal sterk. 

Ik kan slechts hopen dat die geur niet ook in klaslokalen hangt. Want zouden we leerlingen en studenten niet zoveel mogelijk weg moeten houden van geklaag en gejammer over wat er niet is of niet goed gaat? Klimaatrampen, de grootste verslavingsepidemie (smartphones) ooit, Groenland, inflatie, Elon en co, haarscheurtjes in de Afsluitdijk, de ruzie tussen André Hazes junior en zijn moeder. Je kunt je over van alles en nog wat opwinden. 

Maar je kunt het ook niet doen. Want ondertussen gaat het hier allemaal best goed. Dus laten we dat vooral vaak tegen elkaar zeggen. Het maakt de wereld veel mooier dan doorlopend belichten wat er niet goed gaat.

Proost. 

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

De meeste mensen kunnen het wel opbrengen om naast hun eigen mening ook begrip te hebben voor andermans standpunt. Gelukkig maar.

Toch zullen er weinig zijn die begrip op kunnen brengen voor wat er afgelopen week in Amsterdam gebeurde. Een mening of standpunt hebben is één ding, dat met geweld aan anderen overbrengen is een ander ding.

Ja, ik begrijp de Palestijnen wel. En ik begrijp ook waar de Israëliërs vandaan komen. Wat ik dan weer niet snap is waarom dat niet kan worden opgelost en waarom dat tot zoveel dood en verderf moet leiden.

Ook de huidige generatie studenten snap ik wel. De psychische druk. De maatschappelijke druk. De hele woke-beweging, waar ik niets mee heb maar wel begrijp als zijnde een reactie op de voorgaande generaties. En dat je als student niet altijd bezig bent met grotere thema’s dan jouw eigen belevingswereld.

Wat ik dan weer niet begrijp is waarom zo weinig studenten van Fontys bereid zijn actie te voeren voor zaken die juist henzelf aangaan. Bij andere hogescholen is het animo om actie te voeren tegen bezuinigingen in het onderwijs en tegen de langstudeerboete kennelijk hoger dan bij Fontys.

Waarom? Hoe kan het dat dit hier zo anders is? Ik begrijp daar niets van.

Wel heb ik alle begrip voor diegenen die vandaag in Utrecht wel wilden demonstreren, maar dat nu dus niet mogen vanwege bedreigingen uit pro-Palestijnse hoek. Wat is dat voor rare tactiek om andermans demonstratie te kapen? Liever dat dan een trein, maar toch. Begrip zul je er niet mee kweken.

Dus ik snap ook dat vakbonden, bestuurders, docenten en studenten boos zijn dat hun protest niet door kan gaan. Maar ik begrijp dan weer niet waarom de studentenvakbond studenten in het hoger onderwijs oproept uit protest vandaag en morgen niet naar school te gaan. Hoezo? Daar heeft die student toch alleen zichzelf mee?

Begrip hebben en begrijpen. Het lijkt hetzelfde. En toch is het dat niet. Of ben ik nu semantisch in de war? Dan hoop ik dat u daar in deze woelige tijden een beetje begrip voor hebt.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

Vandaag wordt Donald Trump herkozen als de nieuwe president van de Verenigde Staten. Ook als hij verliest zal hij winnen. Een fascistische narcist als nieuwe president van Amerika. Het zou niemand moeten verbazen.

Er deugt al jaren helemaal niets van het ‘democratische’ verkiezingssysteem daar. En dat is dan het land dat we als voorbeeld zien en als onze grote vriend. Dat is overigens niet wederzijds. “Amerika heeft geen vrienden, alleen maar belangen”, zou Charles de Gaulle ooit gezegd hebben.

Dat geldt trouwens voor de meeste landen. En al helemaal voor Nederland. In dit land hebben we ook nauwelijks recht van spreken nadat de laatste verkiezingen hier gewonnen werden door een xenofobe twitterzeloot die dictators als zijn beste vrienden beschouwt.  

Ik hoor het sommigen al denken: daar heb je weer zo’n linkse rakker. Want dat zijn al die journalisten toch? Mwah, eerder links tot centristisch en zeker niet allemaal (hallo Arnold Karskens en kornuiten).

Wat wel waar is: het aandeel ‘links’ is beduidend groter onder journalisten en academici dan het landelijk gemiddelde. Daar is een simpele verklaring voor. Die twee beroepsgroepen zijn allergischer voor feitenvrije kretologie.

En feitenvrij is de maatschappij steeds meer aan het worden. In Amerika (“ze eten alle honden en katten op”) maar even hard hier (“Er is een asielcrisis en dat komt door de asielzoekers”). Politici gaan hierin voorop, gevolgd door een steeds grotere schare die eigenbelang en/of eigen mening op de eerste plaats zet.

Een cultuurpessimist? Zo mag u mij noemen. Echter, ik benoem slechts de feiten…

Bovendien valt er iets aan te doen, vooral in het hoger onderwijs. Ga over alles de discussie aan, studenten, docenten en onderzoekers. Maar wel op basis van feiten. Beklemtoon de waarde van onderzoek, want dat is waar die feiten geboren worden. Zorg dat mensen wetenschap, rechtspraak en échte journalistiek op waarde schatten. Zodat Nederland geen tweede Amerika wordt.  

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie. 

Enkele duizenden studenten protesteerden deze maand tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs en vooral tegen de langstudeerboete. Veel studenten bij Fontys bleken niets te weten van al die negatieve ontwikkelingen die hen nota bene rechtstreeks raken. Of van het feit dat er tegen gedemonstreerd werd.

Dit studiejaar volgen in dit land ruim 450.000 studenten hoger onderwijs. Nog geen half procent daarvan ging de straat op. Dus die onwetendheid kleeft kennelijk niet alleen aan Fontysstudenten.

Nu is brede maatschappelijke belangstelling en betrokkenheid in het algemeen vaak ver te zoeken bij veel studenten. Zeker, dat hoort bij de leeftijd en levensfase. Maar het heeft ook te maken met dit tijdsgewricht waarin iedereen in zijn eigen (social media-)bubbel zit. Als het niet op Tiktok is te zien, bestaat het niet.

Een onderwijsinstelling heeft hier een rol in. Je kunt wel talentgericht, inclusief en allerlei andere bijvoeglijke voornaamwoorden voor je onderwijsmethodes zetten. Maar je hebt ook de taak, plicht zelfs, om studenten wereldwijzer en maatschappelijk bewuster te maken.

Om het stichtelijk te formuleren: onderwijs moet ook vormend zijn. Of om een modernere maar alweer naar de achtergrond verdwijnende term te gebruiken: ‘bildung’. Er zijn ook bij Fontys heus docenten die zich daarvoor inzetten. Hulde. 

Ook hulde aan Fontysvoorzitter Joep Houterman die deelnam aan eerdergenoemde demonstratie tegen het afbraakbeleid van dit kabinet. Maar van de opkomst die dag zou ik als politicus niet onder de indruk zijn. Want los van de 449.000 studenten die thuis bleven: waar waren de tienduizenden medewerkers van al die universiteiten en hogescholen? Waarom zouden de mensen die hun boterham verdienen aan studenten niet net zo hard mee demonstreren?

Misschien werkt het twee kanten uit. Praat als docent eens met je studenten over belangrijke dingen die niets met hun toekomstig beroep te maken hebben, maar alles met het leven. Cliché, maar toch: wees de verandering die je zelf wilt zien in de wereld.

Wellicht zijn er dan bij toekomstige demonstraties veel meer deelnemers. Zowel docenten als studenten. Voor of tegen. Maar in elk geval betrokken.

Jan Ligthart is hoofdredacteur van Bron, het onafhankelijke en AI-vrije nieuwsplatform voor en over Fontys. De meningen en standpunten in zijn columns zijn persoonlijk, niet die van de redactie.