Hoewel vrijdag het nieuws officieel gedeeld werd, staat De Witte Dame - de leslocatie van HRM en Toegepaste Psychologie (TP) in Eindhoven - maandag volledig in het teken van een terugkerende ‘vakdag’. Een dag waarop veel medewerkers inhoudelijk werken aan een nieuwe teamstructuur voor volgend studiejaar. “Iedereen werkt mee. Ook al moet je straks misschien weg, de spirit zit er bij iedereen in", aldus een van de deelnemers.

Toch zal er vandaag geheid over gepraat worden: het aantal voltijdbanen (fte) moet teruggebracht worden van 181 naar 137. “Het is in ieder geval duidelijk nu. Het gaat pijn doen bij onze opleiding en we gaan veel goede collega’s verliezen”, laat een docent Toegepaste Psychologie weten.

‘Amputeren gezond been’
Spannend vindt hij de reorganisatie niet, maar zorgen maakt de docent zich wel. “Of we straks nog met genoeg psychologen overblijven om onze studenten op te leiden. Want Toegepaste Psychologie is de grotere en gezondere opleiding van de twee, maar daar wordt binnen de reorganisatie niet naar gekeken. Het voelt alsof we een gezond been afzetten om er een prothese van te maken.”

Interim-directeur Richard van der Wurff licht toe dat Fontysbreed is besloten om de reorganisaties aan te pakken per instituut of dienst. Daarnaast hebben HRM en TP in de afgelopen jaren al intensief samengewerkt, waardoor is besloten geen onderscheid te maken tussen beide opleidingen en de verschillende expertises. “We bereiden ons voor op een toekomst waarin de grenzen tussen beide opleidingen fluïde worden, zodat ons instituut wendbaar wordt en de medewerkers breder inzetbaar zijn binnen de verschillende domeinen.”

Kritisch en tevreden
De docent, die Bron anoniem te woord wilde staan, is niet alleen kritisch over de reorganisatie. De zorgvuldigheid van en de transparantie over het gehele proces stemt hem, eveneens als een collega, zelfs tevreden. “Er wordt verwacht dat mensen die hier niet meer volledig op hun plek zitten in de eerste fase afscheid nemen van Fontys, waardoor de tweede fase niet meer nodig is. Dat geeft bij veel collega’s een beetje rust", licht zij toe.

Die hoop deelt interim-directeur Van der Wurff. Hoop, want toezeggen dat het inderdaad zo gaat lopen kan hij niet. “Daarom duurt die eerste fase een jaar. Een jaar waarin Fontys haar medewerkers de tijd geeft om goed te overwegen wat ze willen. Dat is lang, maar zo proberen we de reorganisatie met vrijwillige maatregelen op te lossen. Anders moeten we mensen herplaatsen of nog later besluiten tot ontslagen.”

Regeling 
De docenten weten dat een aantal collega’s ook al over de vertrekregeling nadenkt. “Dat hangen velen niet aan de grote klok, maar ze kunnen nu wel met opgeheven hoofd naar buiten.” Dat beaamt ook een andere medewerker. “Het geeft mensen de vrijheid om te zeggen: ‘ik wil iets anders doen én ik neem een potje geld mee’, als een soort springplank.” Hij heeft zelf ook over de regeling nagedacht. “Maar het is voor mij niet nodig om mijn toekomst daarvan af te laten hangen. Als ik wil gaan, ga ik gewoon. Regeling of niet.”

Hoewel het proces van de personeelsformatie vastligt, triggert het ook de onzekerheid bij velen, merken de drie medewerkers. Maar betrokken en goed geïnformeerd voelen zij zich ook.

Dat merkt en hoort ook Van der Wurff na de bekendmaking van het voorlopige aantal voltijdbanen dat moet verdwijnen. “Men was niet verrast en weet duidelijk wat er speelt. Onze mensen hebben recht op die transparantie.”

‘Hart voor de zaak’
In juni krijgen de medewerkers van HRM en TP nog een geüpdatete ‘was-wordt-tabel’. “Dit in navolging op de aanmeldingen die tot 1 mei binnen kunnen komen. Op basis daarvan passen we onze doelstellingen aan in een nieuwe tabel. Die is leidend.”

Tot die tijd, en ook daarna, blijft Van der Wurff in gesprek met zijn medewerkers, die volgens hem allemaal hart voor de zaak hebben. Iets wat ook vandaag tijdens de vakdag evident blijkt. “Iedereen zet zich in om mee te praten en te denken over de toekomst van ons onderwijs, ondanks de ontwikkelingen omtrent de reorganisatie. Iets wat wij ook niet graag doen, maar als het moet, dan het liefst op deze manier.” Zo staat ook de docent Toegepaste Psychologie erin: “Het doet zeer, maar moet nu eenmaal gebeuren.”

Op initiatief van het college van bestuur van Fontys werd door Fontys Ideas een dialoogsessie gehouden over Israël-Hamas. Die dialoog is al op veel plaatsen binnen Fontys gehouden, maar het bestuur vond dat het ook op breder niveau mocht plaatsvinden. En zo kwamen vandaag zo'n 45 mensen naar Fontys HRM en Toegepaste Psychologie om daaraan deel te nemen. 

Overigens waren daar geen bestuursleden bij aanwezig en was helaas ook het aantal studenten op één hand te tellen. En dat is jammer, want het houden van Fontysbrede debatten over maatschappelijke thema's past niet alleen goed bij het motto Fontys for Society. Het hoort ook gewoon bij hoger onderwijs, waar het vergaren van bredere kennis over die thema's en de verschillende standpunten die daarbij horen onderdeel van elk curriculum zouden moeten zijn. 

Sinds het verdwijnen van de Denk Groter Debatten komt het daar amper meer van. Daarom was dit een mooi initiatief dat meer deelnemers had verdiend. Hopelijk zet het echter een nieuwe trend. Want eind deze maand vindt ook nog een bijeenkomst plaats rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen. 

Palestina
De bijeenkomst van vandaag kende een paneldiscussie en dialoogsessies voorafgegaan door een filmpje. In dat filmpje van 13 minuten gaf Midden-Oosten deskundige Maurits Berger van Universiteit Leiden een beknopte samenleving van de geschiedenis van wat ooit Palestina heette en nu het kruitvat is dat Israël en Palestijns gebied omvat.

Hoe gecompliceerd deze kwestie is en hoe de waarheid voor iedereen net een slag anders kan zijn, bleek uit de paneldiscussie die daarna volgde. Op de vraag van discussieleider Dana Feringa, Fontyslector Inclusieve Regio, hoe de panelleden deze video ervoeren kwamen drie verschillende antwoorden. 

Jens Lenders, lerarenopleider Geschiedenis bij Fontys in Tilburg, vond de minidocumentaire te gekleurd en te summier. Al zei hij er ook meteen bij dat het bijzonder complexe materie is met aan beide kanten slachtoffers en dus trauma. 

Mening
Noa Duizend en Oumaima al Abdellaoui keken er anders tegenaan. De twee studenten, de ene joods, de andere een moslima van wie eerder het boek Over de Muren heen verscheen, richtten samen na de Hamas-aanval van 7 oktober vorig jaar het initiatief Deel de Duif op. Ze reizen het hele land door om studenten, leerlingen en anderen te vertellen over hoe zij hopen dat in elk geval in dit land iedereen naast elkaar wil staan: je mag je eigen mening hebben, maar blijf luisteren naar elkaar en blijf constructief in gesprek met elkaar. 

En dat is precies wat ook gebeurde bij de vraag van Feringa. Al Abdellaoui vond het geen goed filmpje. “Maar die bestaan ook bijna niet. Ik ben het niet eens met het taalgebruik in deze video of met de keuzes die gemaakt zijn. Je mist er ook de recente gebeurtenissen in.” Noa Duizend vond het daarentegen wel een goed filmpje. “Er komt toch heel veel in aan bod.”

Taal en emotie
Maar eigenlijk waren de drie panelleden het ook weer wél met elkaar eens. Namelijk: dat er niet één waarheid bestaat, dat media niet altijd een neutraal beeld schetsen en social media dat al helemaal niet doet omdat je daar alleen het nieuws en de meningen uit je eigen bubbel te zien en te lezen krijgt. Er zijn, zo stelde Lenders, ook maar weinig echte feiten. Niet alleen bij dit conflict maar bij geschiedschrijving in het algemeen.

De twee dames van Deel de Duif konden het daar wel mee eens zijn. Zij benadrukten ook nog eens hoe belangrijk taal is. “Toen wij ons initiatief begonnen, hebben we eerst een volle week besteed aan de woordkeuze. Dat geeft wel aan hoe moeilijk het is”, zei Al Abdellaoui. En Duizend: “Wij vonden ons in de emotie na die 7 oktober van vorig jaar. Dan kun je een emotioneel of een ‘juridisch’ gesprek voeren. Daarvan zeggen wij: doe eerst het emotionele, zo doen wij het ook als wij voor een klas staan. Daarna kun je verder.” Niet altijd trouwens. “Soms is de emotie te groot bij een van beide kanten. Dat mag. Dan moet je gewoon even de dialoog laten voor wat die is en er weer mee verder gaan wanneer die emotie is gezakt.”

De panelleden, leden van Eindhoven in Dialoog, RADAR en de TU/e gingen daarna met groepjes van vijf nog in kleinere kringen dialoogsessies aan. Daar werd uiteraard het conflict niet opgelost, maar het begrip voor elkaars standpunten en emoties zal er niet kleiner door geworden zijn. Of zoals Dana Feringa aan het begin van de bijeenkomst zei: “Het gaat erom dat je écht luistert naar elkaar en daardoor beter de verbinding kunt zoeken.”

foto boven, van links naar rechts: Dana Feringa, Noa Duizend, Oumaima al Abdellaoui en Jens Lenders.