Aan de ene kant hebben we Liz, Janneke, Julia en Yfke van de Juridische Hogeschool, aan de andere kant Marie, die Circus and Performance Art studeert. We stelden hen precies dezelfde vier vragen en koppelden de antwoorden daarvan ook weer terug. We beginnen bij circusstudent Marie.

Welke woorden komen bij je op, als je denkt aan een typische rechtenstudent?
“Netjes, hardwerkend en misschien ook wel een beetje saai.”

Hoe is een rechtenstudent volgens jou gekleed?
“Ik denk elegant, of simpel. Wellicht een spijkerbroek met een wit t-shirt, of een pak, maar in ieder geval iets met niet te veel kleuren. Wellicht een cliché, maar dat schiet me wel als eerst te binnen.”

Wat doet een rechtenstudent in zijn of haar vrije tijd?
“Paardrijden of hardlopen.”

Hoe denk je dat een rechtenstudent jou als student zou omschrijven?
“Een beetje raar. Iemand waarvan ze de persoonlijkheid of performance wellicht niet begrijpen, maar het wel leuk vinden om te zien.”

Dan door naar rechtenstudenten we Liz, Janneke, Julia en Yfke.

Welke woorden komen bij je op, als je denkt aan een typische circusstudent?
“Creatief, sportief, lenig, druk, uniek, aanwezig. Het is heel cool als je circus studeert. Vet dat je die stap durft te zetten.”

Hoe is een circusstudent volgens jou gekleed?
“Ik denk op school niet zo bijzonder, vooral sportief. En ergens ook wel modebewust en baggy. Kleurrijk misschien. Ik denk niet dat deze studenten in spijkerbroeken naar school gaan. Ze hebben een coole stijl, een beetje alternatief.”

Wat doen circusstudenten in hun vrije tijd?
“Sporten, naar het circus gaan. Ze doen de dingen waar ze goed in zijn: creatief bezig zijn. Ik denk ook dat ze theatergericht zijn en heel erg in de entertainmenthoek zitten: ze gaan vaak naar de film en zijn veel met kunst en cultuur bezig.”

Hoe denk je dat een circusstudent een rechtenstudent zou omschrijven?
“Ik denk saai, heel saai. Politiek correct. Misschien zelfs beetje kak? “

De terugkoppeling

De over elkaar gegeven antwoorden hebben we teruggekoppeld aan de betrokken studenten. Marie is blij verrast over de antwoorden die de rechtenstudenten over haar geven. “Alles is eigenlijk erg positief. Over de kleding hebben ze gelijk, en mijn hobby’s hebben altijd te maken met creativiteit. Ik ga deze week bijvoorbeeld iedere avond naar een show tijdens Festival Circolo, en ik bezoek geregeld de bioscoop. Als ik thuis ben, wil ik altijd dingen creëren. Zolang het maar met cultuur verbonden is.”

En ook de rechtenstudenten kunnen zich (meestal) wel vinden in de antwoorden die Marie over hen gaf. “We snappen wel dat ze denkt dat we saai zijn. Dat vooroordeel hadden wij ook voordat we aan deze studie begonnen, maar in de praktijk is het helemaal niet saai. Wat ze over onze kleding zegt, klopt eigenlijk ook wel. We kleden ons vaak netjes omdat dat van ons verwacht wordt. Sterker nog, daar worden we tijdens presentaties op beoordeeld. We moeten een professionele beroepshouding laten zien en kunnen niet met korte topjes of broeken met gaten op school aankomen."

En in hun vrije tijd? Dan hardlopen ze inderdaad. Paardrijden doen ze alle vier niet. Hockeyen dan weer wel. "Ik denk vooral dat veel van ons sportief zijn omdat we op school al de hele dag in de wetboeken zitten. Eenmaal thuis vinden we het lekker om op een andere manier bezig te zijn, zoals met sporten.”

Dat deden ze door studenten donderdagmiddag gratis naar de bioscoop te lokken voor een vertoning van de A24-film ‘The Drama’, met Zendaya en Robert Pattinson in de hoofdrol. En toegegeven: het was met zomerse temperaturen die in Tilburg opliepen tot wel 24 graden misschien niet de meest ideale middag om in de Cinecitta te spenderen. Maar hé: gratis werkt altijd. En dat bleek ook aan de opkomst. De 27 studenten die zich hadden aangemeld, kwamen ze (bijna) allemaal.

Andere blik
Sommige studenten gaven acte de présence omdat ze simpelweg zin hadden in een gratis bioscoopmiddagje, andere kwamen om iets meer diepgang. Zo waren Kysha en Mieke-Marie aanwezig om hopelijk nog iets bij te kunnen leren voor hun opleiding tot Docent Beeldende Kunst en Vormgeving. “Wij zijn nu bezig met het maken van een eigen film en het leek ons daarom interessant om hier met een andere blik naar een film te kijken.”

Een antwoord waar Twan Arts en Wessel van Wanrooij blij mee zullen zijn, aangezien zij als docent van de minor Filmeducatie pleiten voor meer aandacht voor het onderwerp film. “Film is namelijk veel meer dan alleen maar entertainment”, stelt Arts. “Je kunt het op heel veel verschillende manieren inzetten. Als educatief middel bijvoorbeeld, maar ook in de beroepspraktijk.” 

Examenvak
Bovendien wordt film met dank aan de landelijke politiek, die zich hier ook al jaren hard voor maakt, een keuze-eindexamenvak binnen het kunstcluster, naast vakken als muziek, beeldende vormgeving, dans en theater. “Scholieren leren hoe ze moeten lezen, schrijven en rekenen, maar niet hoe ze moeten kijken. Terwijl ze dat wel de hele dag doen”, vervolgt Arts. “Met film als vak leren ze beeld beter begrijpen: hoe ze erdoor gemanipuleerd worden, gestuurd worden, maar ook hoe emoties erdoor gestuurd worden.”

Vanuit Fontys Educatie wordt daar al langer op ingespeeld met de minor Filmeducatie, die sinds september 2022 wordt aangeboden. Aanvankelijk werd de minor ontwikkeld voor studenten uit het educatieve domein, maar inmiddels mogen ook andere studenten die iets doet met beeldtaal in beroepscontext zich inschrijven. Dat gebeurt bij studies als Communicatie, Journalistiek of in de economische hoek. “Maar we hebben ook iemand van de hbo-opleiding Kust- en Zeemanagement”, vertelt Van Wanrooij.

Gespreksstarter
De meeste studenten die zich voor de minor aanmelden, weten wel een beetje wat ze kunnen verwachten. Maar dat geldt niet voor iedereen. “Sommigen denken dat ze tijdens de minor alleen maar films kijken, of zelf een film gaan maken. Dat doen we ook, maar het is echt veel breder. We benadrukken de kracht van film en laten zien hoe sterk dit medium is. Je kunt het inzetten als gespreksstarter, je kunt er een boodschap mee overbrengen. Het is veel meer dan alleen een vorm van entertainment.”

Een klein half jaartje geleden zag Isa een ondernemingswedstrijd voorbijkomen op Facebook. ‘Dit is mijn kans’, dacht ze. En dus liet ze de oproep aan haar ouders zien. Die zeiden eigenlijk dat ze het rustig aan moest doen omdat ze druk was met haar afstuderen – ze zit in haar laatste jaar van de studie Communicatie in Eindhoven – maar eigenwijs als ze is, meldde ze zich toch aan voor Sterk van Start. 

Grote droom
Sterk van Start is een initiatief van Platform Binnenstad Venlo, waarbij aankomende ondernemers worden uitgedaagd om een nieuw winkel- of horecaconcept te bedenken voor de binnenstad van Venlo. “Al sinds de middelbare school weet ik dat ik een eigen onderneming wil”, vertelt Isa over de keuze om haar idee in te sturen. “En bovendien miste ik in Venlo nog een plek waar jongeren kunnen samenkomen.”

Met die gedachte in het achterhoofd bedacht ze een concept dat wel al in andere grote steden bestaat, maar nog niet in Venlo. “Ik wil graag een horecazaak starten die gecombineerd wordt met retail. Geen restaurant, maar wel een plek waar je broodjes en andere lekkere dingen kunt halen. Met in de avonden ruimte voor allerlei activiteiten zoals keramiekcursussen of workshops.”

Samen schilderen
De doelgroep voor haar concept is breed; iedereen is welkom, maar de focus ligt op jongeren. “Ik hoor namelijk veel van anderen dat dit ook iets is wat ze missen. Dat zijn vooral jongeren, maar ook van ouderen weet ik dat ze het fijn vinden om een plek te hebben waar ze samen kunnen komen om bijvoorbeeld te schilderen of een kopje koffie te drinken.” 

Van de 55 ingezonden ideeën kwam dat van Isa als grote winnaar uit de bus. Haar prijs? Een startbudget waarvan ze de waarde zelf nog niet kent én hulp van een klankbordgroep die bestaat uit verschillende ondernemers en experts. “Het is de bedoeling dat de zaak er echt zal komen”, zegt Isa. “We kijken nu naar alle details. Waar komt het te zitten? Hoe groot moet het worden? Hoe gaan we het financieel doen? Hoe krijgen we investeerders?”

Eerst nog afstuderen
De Communicatie-student hoopt dat de deuren dit jaar nog zullen openen. Een perfecte timing, zegt ze, aangezien ze over een half jaar moet afstuderen. “Als ik klaar ben, kan ik mezelf voor de volle honderd procent inzetten voor de onderneming. De timing kon niet beter.”

Appie, geboren met de naam Abdessamad Aurag, heeft een druk jaar achter de rug. Terwijl hij alles op alles zet om zijn opleiding Communicatie bij Fontys af te ronden, wordt hij in zijn vrije uurtjes regelmatig door camera’s gevolgd. De in Roermond geboren en getogen voetballer is namelijk vorig jaar gevraagd om de hoofdrolspeler te zijn in een documentaire.

Over hem dus, een jongen die uit een achterstandswijk komt. Iemand die naar eigen zeggen niet altijd de juiste keuzes heeft gemaakt, maar ook iemand die uiteindelijk op het goede pad terecht is gekomen en nu miljoenen jongeren inspireert met voetbalvideo’s op social media. “Ik deed niet altijd mijn best op school en spijbelde veel” vertelt Appie. “Ik trapte liever rotzooi en ging om met veel jongens die uiteindelijk de verkeerde kant op zijn gegaan. Ik was zelf geen zware jongen, maar ik zag geen toekomstperspectief.”

Virale video
Door het maken van video’s veranderde dat. Voetbal heeft hem gered, zegt hij zelf. Het begon met een paar simpele video’s waarin een 14-jarige Appie trucjes doet, maar in 2019 ging hij viral en bestormde hij de hitlijsten van social media. Binnen no time ging hij van een paar duizend naar miljoenen volgers. En hij trok de aandacht van Studio Zwart-Wit uit Roermond.

“Zij benaderden mij een tijd geleden met de vraag of ik mee wilde werken aan een documentaire die jongeren moet motiveren en stimuleren. Het eerste wat ik toen dacht, was: waarom ik? Ik ben met mijn 24 jaar nog hartstikke jong en wat heb ik nou meegemaakt? Maar later kwam ik tot het besef dat ik wél veel heb meegemaakt en als ik jongeren zou kunnen helpen met de docu, dan sta ik daarvoor open. Dat is immers ook de reden geweest waarom ik ooit begon met het maken van filmpjes.” [Tekst gaat verder onder de video]

Blessure
Vorig jaar zijn de opnames van start gegaan. Appie is gefilmd tijdens zijn dagelijkse leven, uitjes met vrienden, het verzorgen van de door hem georganiseerde Appie-cup en allerlei andere dingen. “Maar ook de ernstige blessure die ik vorig jaar opliep door een ongelukje tijdens het voetballen, komt voorbij. Mijn kruisband was heftig opgerekt waardoor ik vier maanden niet heb kunnen voetballen. En dus ook mijn werk niet heb kunnen doen. Ik kon geen opdrachten aannemen, niet naar events toe, niks. Alles lag stil.”

Het zorgde voor een belangrijk besefmoment. Want wat als voetbal om wat voor reden dan ook weg zou vallen? Wat moet Appie dan met zijn toekomst? “Dat is een van de redenen waarom ik mijn studie per se af wil maken. Bovendien ben ik ook een eigen bedrijfje begonnen om content te maken voor andere bedrijven, van strategie tot uitvoering. Vroeger was het mijn droom op profvoetballer te worden, maar nu droom ik ervan om mijn bedrijf zodanig uit te breiden dat ik straks aannemer word van allerlei opdrachten en opdrachtgevers.” 

Videoland
Genoeg plannen dus, maar eerst maar eens die docu afmaken, waarvan de afrondende fase nu is aangebroken. Daarna is het nog even zien waar de film terechtkomt. “Er is nog geen releasedatum of plan waar de documentaire getoond zal worden. Verkopen of niet verkopen? Zelf publiceren of niet zelf publiceren? Allemaal opties. Hij wordt hoe dan ook gedeeld, de vraag is alleen nog hoe, wanneer en waar. Ik wil het resultaat natuurlijk eerst zelf zien, maar hoe vet zou het zijn als-ie bijvoorbeeld op Videoland zou komen?”

Gehuld in rode hesjes en stuk voor stuk voorzien van een prikstok en afvalzak liep de groep, bestaande uit zo’n twintig mensen, door verschillende straten van Eindhoven. De activiteit was een samenwerking tussen stichting Troep Troopers en vier Communicatie-studenten. Onder hen ook Sven Liebregts. “We hebben dit opgezet omdat internationale studenten, maar ook studenten in het algemeen, soms wat moeite hebben om nieuwe verbindingen te leggen”, vertelt hij.

De hoop was om vooral internationale studenten bij de activiteit te betrekken, maar daarvan was er woensdag slechts eentje aanwezig. Daarnaast liepen er, los van Sven en de drie overige organisatoren, ook nog vijf andere studenten en een aantal vrijwilligers mee. Anton Damen is er daar één van. Hij is dé plandelman van Nederland en zelfs de uitvinder van het woord plandelen, een combinatie van de woorden plastic en wandelen. “Als je aan mensen vraagt of ze mee zwerfafval willen rapen, dan worden ze daar niet enthousiast van”, legt Anton uit. “Terwijl plandelen juist heel gezellig klinkt.” 

Grootste vervuilers
Al het afval dat door de groep van de straat gehaald werd, was plastic of bevatte plastic. En ja, daar horen ook sigarettenpeuken bij. "De allergrootste vervuilers die er zijn", aldus Anton. “Pak je een sigarettenfilter waar het papiertje vanaf is, dan hou je alleen maar plastic over. Celluloseacetaat om precies te zijn. Weegt nog geen 0,5 gram, maar het verontreinigt maar liefst 1.000 liter water.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Hoeveel afval er woensdag precies is opgeraapt, weten de deelnemers niet. Maar dat doet er eigenlijk ook helemaal niet toe. Sven: “Ons doel ligt niet op de hoeveelheid afval die we vandaag ophalen, maar meer op het maken van verbinding. En dat er niet zoveel studenten aanwezig zijn – wat overigens komt door de slechte timing vanwege de tentamenweek – maakt ook niet uit." 

“Ons doel is geslaagd”, besluit hij. "We zijn nog steeds met een mooie groep mensen, we maken de straten schoon en bovendien hebben we genoeg beeldmateriaal om video’s van te maken zodat we mensen na afloop nog kunnen enthousiasmeren. Tja, we zijn ten slotte van de opleiding Communicatie.” 

De schuldigen
Plandelman Anton kan niet anders dan dat beamen. “Als mensen je niet bezig zien, is het niet gebeurd. Dan kun je nog 100 kilo afval ophalen, het maakt geen impact. Veel belangrijker is dat mensen ons bezig zien, en dan vooral de studenten. Zij worden vaak gezien als de veroorzakers van het afval op straat, ook al zijn zij echt niet de enigen die dingen laten slingeren. Het is mooi dat mensen nu een keertje niet mopperen op studenten, maar juist zien dat ze goed bezig zijn.” 

Ook Gina Makken is blij met wat er is neergezet. Zij is de oprichter en voorzitter van stichting Troep Troopers en begon, zo vertelt ze, vijf jaar geleden met één buurt en drie mensen. "Inmiddels zijn we uitgegroeid in 24 zelfstandige groepen met 180 vrijwilligers. We hebben een megasprong gemaakt. En ja, natuurlijk is het hartstikke mooi dat we met dit soort initiatieven ook jongeren kunnen aansporen om aan te haken.”  

Van projecten op school kun je veel leren, maar als je je opgedane kennis vervolgens in kunt zetten in een ander land, met andere mensen én andere culturen, dan leer je daar nog veel meer van. Dat stellen althans Bink en Sterre, die als twee van de achttien studenten meer dan 10.000 kilometer hebben gereisd voor de trip naar Singapore. De een doet Commerciële Economie, de ander Communicatie. Maar er zijn ook studenten bij van SPECO, vertelt docent Joep Peeters. 

Hij legt uit dat deze reis niet zomaar een studiereis is. Het is veel meer dan dat: “Wat dit zo bijzonder maakt, is dat het niet alleen om de reis naar Singapore gaat”, aldus Peeters. “We zetten ons tien weken lang in voor verschillende startups uit Singapore. Eerst waren er de voorbereidingen voorafgaand aan de reis in Singapore. Nu we hier zijn gaan we bij ze op bezoek. En als we volgende week weer terug zijn, gaan we er nog eens vier weken mee verder.”

Speciaal voor die startups worden er door de betrokken studenten brandbooks gemaakt, visuele uitwerkingen van een merk. Dat gebeurt voornamelijk voor bedrijven in de tech-hoek, waar Singapore er heel veel van heeft. “Startups heb je natuurlijk overal ter wereld, maar er is een reden waarom we dit project in Singapore doen. Ten eerste staat het land bekend als een belangrijk centrum voor startups en innovatie. Maar daarnaast zijn wij ook heel westers georiënteerd. Veel casevoorbeelden die bij onze studies gebruikt worden, zijn Europees of Amerikaans. Maar in Azië werkt alles heel anders en dat willen we laten zien.”

Grote verschillen
Ze zijn er pas een dag of twee, maar toch zijn die verschillen nu al zichtbaar. “Niet alleen de cultuurverschillen zijn groot, ook de manier waarop mensen met elkaar omgaan verschilt enorm”, zegt Sterre. “Terwijl wij als Nederlanders heel direct zijn, zijn ze hier juist heel beleefd. Als iemand in Singapore zegt dat hij iets mooi vindt, dan weet je niet of hij dat 100 procent meent. Je moet echt doorvragen om goede feedback te krijgen.”

Bink vult haar aan door wat meer in te gaan op de bedrijfsculturen. “Hier in Singapore zijn ze niet zo bezig met branding, marketing en communicatie. Ze richten zich vooral op het technische gedeelte van de producten die ze aanbieden, terwijl dat niet altijd is wat klanten willen zien. Startups focussen zich op hun product en dat product is geweldig. Maar zonder marketing kom je er niet; wij gaan ze daarbij helpen.” 

Strak programma
Dat doen ze door deze week dagelijks bij de startups op bezoek te gaan. Ze luisteren naar sprekers, leren over AI en volgen een strak programma dat goed gevuld is. Aanstaande maandag wordt de trip afgesloten met een bijeenkomst waarbij alle studenten hun ideeën moeten pitchen. En dat doen ze niet voor de minste. “Naast de betrokken startups is ook een delegatie van de ambassade in Singapore daarbij aanwezig”, aldus docent Peeters. “Wat mij betreft de kers op de taart, want dat geeft natuurlijk nét wat extra spanning.”

En na de reis? Dan gaat het project gewoon door. De studenten vliegen terug naar Nederland en gaan daar verder met de marketing en communicatie voor de startups. Natuurlijk in de hoop dat daar uiteindelijk daadwerkelijk iets mee gebeurt, zoals dat in voorgaande jaren ook het geval was. 

“Het is niet de eerste keer dat we voor dit project in Singapore zijn”, vervolgt Peeters. “En het mooie is dat bepaalde projecten waar studenten in voorgaande jaren mee bezig zijn geweest, ook echt zijn uitgewerkt. Verschillende verpakkingen die onze studenten hebben gemaakt, zijn nu bijvoorbeeld terug te vinden in de supermarkten van Singapore.”

Klimaatangst, mentale gezondheidsproblemen, digitale overbelasting en financiële stress. De nieuwe generatie krijgt er allemaal mee te maken. Maar hoe zorg je ervoor dat deze groep jongeren in plaats van alle hoop verliest, juist geïnspireerd wordt? Voor die uitdaging stonden Fontysstudenten Sanne van den Boogaard, Amy Sanders en Dean Flaat.

De uitdaging komt uit handen van RA*W, een non-profitorganisatie die jong talent een spotlight geeft in de advertisingwereld, en reclamebedrijf Bauer Media Outdoor. “Bauer Media heeft door heel Nederland schermen op scholen hangen”, legt vierdejaars Advertising-student Sanne uit. “Voor een landelijke wedstrijd moesten we daar een optimistische campagne voor ontwerpen om studenten bewust te maken van een bepaald onderwerp.”

Persoonlijke kwesties
Welk onderwerp dat zou zijn, maakte niet uit, maar de Fontysstudenten kozen voor het onderwerp dat vrijwel elke student tegenwoordig bezighoudt: AI. “We vragen heel veel en heel snel dingen aan ChatGPT. Daar krijg je altijd een meelevend antwoord op, want dat is hoe ChatGPT in elkaar zit; die zal je nooit tegenspreken. Maar wij willen met onze campagne laten zien dat je sommige dingen écht niet aan ChatGPT kunt vragen.”

Welke dingen dat zijn? Persoonlijke dingen vooral. Zoals een speech op de begrafenis van je oma, een oprechte bedankbrief of een motivatiebrief voor een bijbaantje. “Dat zijn dingen die vanuit jezelf moeten komen”, vervolgt Sanne. “Some answers only live in you. Dat is de boodschap die we jongeren mee willen geven. Je mag ChatGPT prima gebruiken, maar soms moet je zelf nadenken want uit jezelf krijg je een veel beter en oprechter antwoord dan ChatGPT of andere mensen je kunnen geven.”

Onverwachts
Van alle inzendingen wonnen de drie Fontysstudenten de eerste prijs. En daarmee wordt hun campagne binnenkort op 240 schermen verspreid over allerlei verschillende scholen in Nederland getoond. “Nee, die hadden we niet aan zien komen”, zegt Sanne over de winst. “Maar het is natuurlijk hartstikke leuk. Hoewel het geen verplichte schoolopdracht is om hieraan deel te nemen, kunnen we er wel heel veel leeruitkomsten mee afstrepen.”

De twee studenten Communicatie merkten in hun omgeving dat veel mensen bang zijn voor de dood en het ook spannend vinden om het erover te hebben. Iets wat ze ook bij zichzelf en zeker ook bij jongeren om hen heen herkennen.

Maar dat betekent niet dat het onderwerp onbesproken moet blijven, vindt Marieke. “De dood hoort nou eenmaal bij het leven. En dat je ooit een keer doodgaat, is iets wat zeker is. Dus waarom zou je dat onderwerp dan vermijden?”

Moeilijk bespreekbaar
De jonge documentairemakers leerden elkaar kennen tijdens hun studie IEMES bij Fontys. Lieke (22) zit nu in haar laatste jaar en Marieke (24) is inmiddels afgestudeerd. Samen maakten ze al eerder documentaires. Het is hun gezamenlijke passie. Ze kiezen daarbij onderwerpen die vaak moeilijk bespreekbaar zijn. Een thema als de dood gaan ze dan ook juist niet uit de weg.

Lieke: “We vroegen ons af waarom we eigenlijk bang zijn voor de dood. Want we zijn jong en gezond. We waren dan ook erg nieuwsgierig hoe het zou zijn als je niet gezond bent. Zou je dan ook bang zijn?”

Ze besloten dit te onderzoeken in hun nieuwe documentaire en volgden onder meer Kasper Klaarenbeek (63), die zes jaar geleden te horen kreeg dat hij kanker heeft en niet meer beter wordt. Ook hij ervaart dat het lastig is om te praten over zijn aangekondigde dood, zeker als man.

“Wij mannen worden anders opgevoed dan vrouwen. Eigenlijk wordt ons gewoon afgeleerd om onze emoties goed te voelen. Laat staan dat we leren om over gevoelens te praten.”  

Groot genieten van klein geluk
Maar ook in onze maatschappij ziet hij dat we de dood ver weg ‘in een donkere kamer hebben verstopt’. Hij wilde dan ook graag meewerken aan de documentaire en laat zien hoe hij met een levensverwachting tussen de vijf en tien jaar besloot om de dood niet te ontkennen, maar recht in de ogen te kijken.

“Ik zeg wel eens grappend: ongeneeslijk ziek worden heeft mijn leven gered. In sociaal emotionele zin is dat ook echt waar. Ik leef veel bewuster. Ik hoef de Machu Picchu niet meer te beklimmen of de Noordpool te zien. Wat ik nu doe, is vooral groot genieten van klein geluk.”

De documentaire gaat wat Marieke betreft dan ook meer over het leven dan over de dood, en het is zeker geen tranentrekker. “Het is geen zielige film geworden, waar je keihard om moet huilen. Natuurlijk zie je hoe zwaar het is voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn. Maar ook vooral hoe positief ze naar het leven kijken en genieten van de kleine dingen. Dat zet je als kijker wel echt aan het denken over hoe je zelf in het leven staat en wat je gelukkig maakt. Mij ik elk geval wel.”

Vrolijk gestrest
De jonge documentairemakers zijn op dit moment in ieder geval bezig met iets waar zij heel blij van worden. Al voelen ze, nu de deadline nadert, wel wat druk bij de eindmontage. “We zijn allebei erg perfectionistisch, dus het kost heel veel tijd”, zegt Lieke. “Maar we blijven wel steeds tegen elkaar zeggen hoe vet het is dat we dit aan het doen zijn. Dus we zijn vrolijk gestrest.”

Ze hebben nog even de tijd want de première van de documentaire is op 9 oktober. Door de samenwerking met Stichting Palliatieve Zorg Nederland konden ze het dit keer groots aanpakken en dus huurden ze een bioscoopzaal bij Pathé Stappegoor in Tilburg. Inmiddels zijn er al bijna honderd kaarten verkocht en al dat publiek verhoogt de spanning wel een beetje, merkt Marieke.     

“Net als iedereen zien ook de hoofdpersonen de documentaire dan voor het eerst. Dus we vinden het vooral erg spannend wat zij ervan vinden. Maar daarnaast is het natuurlijk heel cool dat je eigen film op zo’n groot doek wordt vertoond.”

Hechte band
En daar houdt het wat hen betreft niet mee op. Ze hopen dat hun documentaire ook op andere plekken te zien zal zijn. Al was het alleen al voor de twee hoofdpersonen, waar ze een hechte band mee hebben opgebouwd.

“We hadden tijdens de draaidagen met allebei al echt een klik. En ook nu tijdens het monteren hebben we veel contact”, vertelt Lieke. “Margriet, een van de hoofdpersonen, had laatst een scan en dan appt ze de uitslag ook naar ons. Ik hoop echt dat het contact zo blijft, want we zijn erg aan ze gehecht geraakt.”

De twee docenten van de Fontys-opleiding Communicatie-Creative Concepts for Communication (CO-CCC) in Tilburg zijn al bijna hun hele leven actief in de muziekindustrie. Hun studenten maken dan ook dankbaar gebruik van het uitgebreide netwerk dat zij in de jaren hebben opgebouwd. Dat netwerk wordt alleen maar groter nu ook hun oud-studenten in het wereldje zijn gaan werken.

“Onze alumni zitten inmiddels op verschillende managementposities in de entertainment business”, vertelt Gribling. “Dan is het voor onze studenten best interessant dat we met één telefoontje - of twee als je langs een secretaresse moet - contact kunt leggen.”

Warme contacten
Ronald (25) vierdejaars student aan dezelfde opleiding, kreeg via die warme contacten een opdracht bij Warner Music Benelux. “Ze snapten niet waarom ineens het aantal streams was gezakt en vroegen zich af waar dat aan kon liggen. Ik heb dat onderzocht en een oplossing bedacht. Daar waren ze heel blij mee en dus mag ik hier later dit jaar verder aan werken.”

En zo snijdt het mes aan twee kanten. Steeds vaker kloppen spelers uit de muziekindustrie bij Fontys aan nu de vraagstukken daar steeds complexer zijn geworden. “Natuurlijk moet deze branche steeds creatiever worden door de bezuinigingen in de culturele sector”, zegt Gribling. Maar er speelt meer, vult Bijlsma aan.

“Ook maatschappelijke vraagstukken zoals het gebruik van AI, duurzaamheid bij festivals en rechtenkwesties vragen bijvoorbeeld om een oplossing. Maar daar heb je wel meerdere disciplines voor nodig.”

Pasklare oplossingen
En daar past een HLO, een hybride leeromgeving waar onderwijs, werkveld en onderzoekers elkaar opzoeken, perfect bij. Het is volgens Bijlsma niet meer dan logisch om ook andere opleidingen binnen Fontys te betrekken bij het zoeken naar pasklare oplossingen voor de muziekindustrie.

“Als je bijvoorbeeld iemand van Communicatie en ICT bij elkaar zet, dan heb je twee verschillende aanvliegroutes om naar een probleem te kijken. Dan kom je niet alleen tot hele andere oplossingen, je leert ook ontzettend veel door eens vanuit een ander perspectief te kijken.”

Nieuwe generatie
Een nieuw perspectief is ook de reden waarom bedrijven in de muziekbranche graag met studenten samenwerken. Ze zijn benieuwd hoe een nieuwe generatie tegen bepaalde onderwerpen aankijkt, weet Bijlsma. “Ze begrijpen eigenlijk niet hoe Gen Z werkt en functioneert. En weten dus ook niet hoe ze deze groep het beste kunnen bereiken.”

Ronald weet dat wel en koos voor meer interactie met de jonge doelgroep van Warner. “Jongeren van nu vinden het belangrijk om ergens bij te horen en dus is het goed om te werken aan community building.” Zijn advies aan de muziekindustrie is dan ook: “Meer met jongeren werken en vooral met mij”, zegt hij lachend. 

Regionale samenwerking
De docenten zitten vol grootse plannen voor de toekomst, maar lopen in eerste instantie niet te hard van stapel. “Je kunt het natuurlijk meteen heel groot aanpakken, maar wij doen het liever bottom-up. Iets wat je eigenlijk wel het Tilburgse model kunt noemen. Laat het ontstaan en bouw het langzaam op.”

De komende tijd zetten ze in op samenwerkingen dichtbij huis. De eerste gesprekken met de gemeente Tilburg en ook de provincie Noord-Brabant zijn al achter de rug. “Onze opleiding staat natuurlijk hier in Tilburg en dat is eigenlijk gewoon een muziekstad. Met poppodium 013, Paradox, de Rockacademie en van oudsher ook IEMES. Het is voor ons dus heel logisch om als kennisinstituut hier te beginnen en de muziekindustrie regionaal kracht bij zetten.”

Al van jongs af aan is Abdessamad, ‘zeg maar Appie’, gek van voetbal, net als zijn vrienden met wie hij altijd op straat in Roermond wedstrijdjes speelde. Totdat ze ouder werden en de één na de ander afhaakte. “Ineens stond ik daar alleen op het pleintje”, vertelt de Communicatiestudent in een leeg klaslokaal op de campus Rachelsmolen. “Ik begon daarom maar een beetje trucjes te oefenen met mijn bal, want in je eentje voetballen lukt niet echt.”

Introvert
Dat maakte indruk op zijn vrienden. Maar toen ze Appie voorstelden om hier video’s van te maken en die online te zetten, zag hij dat in eerste instantie niet zo zitten. “Eigenlijk ben ik best wel introvert, dus ik twijfelde of dat iets voor mij was. Maar als ik wilde dat er meer kinderen buiten kwamen voetballen, moest ik iets doen. Zelf keek ik altijd naar YouTube en kreeg dan altijd meteen zin om met mijn bal de straat op te gaan. En dus ging ik toch video’s opnemen, zodat anderen hopelijk datzelfde gevoel ook zouden krijgen.”

In eerste instantie werden zijn voetbalvideo’s op Instagram niet erg goed bekeken. Tot drie jaar geleden. Een in scène gezette video met agenten, die hem na een panna in de cel zetten, ging ineens viraal. “Ik kon het zelf eerst niet geloven, maar er kwamen steeds meer views bij, zeker toen Bram Krikke mijn video deelde. Ik deed toen nog niks met TikTok, want ik vond dat meer een dansapp. Toch heb ik deze video daar ook maar opgezet en ook daar ging het de lucht in. Ik lieg niet, ik hoefde maar omlaag te swipen en ik had er weer 10.000 volgers bij. Ik heb meteen alle meldingen uitgezet, want mijn telefoon tripte helemaal.”

Managementteam
Toen daarna ook FC Barcelona een andere video van hem oppikte, waren de eerste miljoen volgers binnen. Daarna ging het razendsnel en nu heeft hij er op TikTok maar liefst 3,2 miljoen. Hierdoor stromen de aanbiedingen binnen en trekt hij de aandacht van merken zoals Puma, Red Bull en PlayStation, die graag met hem samenwerken. Inmiddels heeft hij een managementteam achter zich staan, die doen waar hij niet per se goed in is.

“Iedere dag ben ik bezig met het bedenken en maken van nieuwe video’s, die creatieve kant vind ik heel leuk om te doen, maar onderhandelingen doe ik liever niet zelf. Dat laat ik graag over aan mijn management, zij weten precies wat ik waard ben.”  

Jeugdhelden
Ook krijgt hij ineens de kans om video’s op te nemen met bekende voetballers. Zo had hij Virgil van Dijk al voor zijn camera, Noah Lang en de Braziliaanse oud-voetballer Kaka, waar hij zelf een enorme fan van is. Nog steeds probeert hij ook bij hen een panna te maken, speelt 1 tegen 1 met ze of bedenkt challenges, als het maar met voetbal te maken heeft. Het is een droom die uitkomt. “Vroeger wilde ik zelf profvoetballer worden, maar dat is niet gelukt. Ik vind het heel vet, dat ik nu ik video’s met mijn jeugdhelden mag opnemen en op mijn manier toch met ze kan spelen.”

Dat hij nu ook zelf steeds bekender wordt, betekent niet dat hij naast zijn schoenen is gaan lopen. “Het is niet dat ik de hele dag denk: ik ben nu echt de shit. Ik ben nog steeds dezelfde persoon. Het enige verschil tussen nu en drie jaar geleden is dat er nu 3 miljoen volgers achter mijn naam staan en voorheen een paar duizend. Verder ben ik niet veranderd, ik ben nog steeds gewoon Appie.”

Appie Cup
Het is ook de gemeente Roermond niet ontgaan dat ze een beroemdheid in hun midden hebben. En dus hebben ze het pleintje bij hem om de hoek zijn naam gegeven. Een speciale plek, waar hij ieder jaar de Appie Cup organiseert voor jeugd in de buurt. “Als ik op dat pleintje ben en al die kinderen zijn blij en komen naar me toe, dan zegt me dat uiteindelijk toch meer dan 20 miljoen views voor een video op social media. Ik had nooit kunnen bedenken dat wat ik zo leuk vind om te doen, zo’n impact op kids heeft. Dat voel ik daar pas echt. ”

En dan wordt hij op dit moment ook nog gevolgd door een cameraploeg die een documentaire over zijn leven maakt. Een beetje vroeg vindt hij, maar Appie hoopt hiermee vooral jongeren te inspireren. “Ik vind mezelf een beetje jong voor een documentaire, dus ik heb er wel even over nagedacht. Maar ik ben de camera natuurlijk gewend en doe gewoon hetzelfde wat ik altijd doe. Ik wil vooral aan jongeren laten zien dat je je niet moet laten tegenhouden als je iets echt graag wil. Ga er vol voor en haal het maximale uit jezelf. Kijk naar mij: met alleen een bal en een telefoon heb ik het toch best ver geschopt.”  

Veilige back-up
Nu het zo lekker gaat, zou Appie er zelf eigenlijk ook vol voor willen gaan, maar eerst wil hij dit jaar zijn opleiding Communicatie met een diploma op zak afronden. Hij kan niet wachten tot het zover is. “Ik vind school gewoon niet leuk. Ik ben niet gemaakt om in een klas te zitten, dus ik ben straks heel trots op mezelf als ik die vier jaar heb volgemaakt. Ik zie mijn diploma als een veilige back-up, want het kan natuurlijk ook zo zijn dat ik geblesseerd raak, het niet meer leuk vind of dat ik niet meer relevant ben. Dan heb ik gelukkig wel een opleiding om op terug te vallen.”

De Dutch Creativity Awards worden al jarenlang uitgereikt. In het verleden hebben meerdere Fontysstudenten een prijs in ontvangst mogen nemen en ook dit jaar was het weer raak. Cheyenna Op ’t Root, Mayke Verberne, Jop Nijsen en Evi Vereijken – alle vier afstudeerders in de Communicatie-richting Advertising – gingen er tijdens het uitreiken van de prijzen vandoor met de enige award die er te winnen valt in de studentencategorie.

Bijziendheid 
Die winst hebben ze te danken aan hun project Kijk Vooruit, ontwikkeld voor ouders en hun kinderen om de pijnlijke gevolgen van overmatig schermgebruik zichtbaar te maken én aan te pakken. “We zijn erachter gekomen dat bijziendheid (of myopie) sterk toeneemt omdat kinderen te vaak en te lang op een scherm kijken”, legt Mayke uit. “Dat komt in veel gevallen omdat ouders hun kinderen te vaak voor een telefoon zetten zodat ze zelf andere dingen kunnen doen.” 

Dat heeft volgens de student als gevolg dat als we zo doorgaan, er over dertig jaar minimaal 50.000 mensen blind zijn als gevolg van myopie. “Daar hebben we onze campagne op gebaseerd”, vervolgt Mayke. “We hebben ons project opgedeeld in twee delen, waarvan het eerste deel bewustwording is. Met verschillende beelden van bijvoorbeeld een vervaagde speeltuin laten we zien hoe kinderen gaan zien als we niks veranderen. We willen ouders daarmee confronteren.”

Dubbele betekenis
Het tweede deel is het oplossen van het probleem. Dat willen de studenten doen door de telefoon in te ruilen voor spelletjes, die kinderen thuis maar ook op het terras kunnen spelen. Denk aan ik-zie-ik-zie-wat-jij-niet-ziet-spelletjes en een doe-het-zelf-pakket voor het maken van een verrekijker. Allemaal bedoeld om kinderen verder te laten kijken dan een simpel scherm. “En daarmee trainen ze dan automatisch hun ogen”, zegt Cheyenna. 

Met Kijk Vooruit – en de naam zegt het eigenlijk al – hebben de studenten dus eigenlijk twee doelen. Ouders naar de toekomst laten kijken en kinderen letterlijk vooruit te laten kijken. Het idee viel dusdanig in de smaak dat ze er een mooie prijs mee wonnen, maar daar blijft het niet bij. Want ook door de studenten gecontacteerde vakprofessionals en het Oogfonds zijn enthousiast. “Kijk Vooruit is nog niet officieel op de markt, maar we hebben wel verschillende opties om de plannen uit te werken”, aldus Cheyenna.

In Venlo zijn pas de eerste paar stappen gezet naar de toekomst van de opleidingen op deze campus. In Eindhoven staat al vast dat alle techniekopleidingen in het Nexusgebouw onder één noemer gaan vallen en dus één instituut worden. Daar is het laatste woord nog lang niet over gezegd; de cmr wordt pas deze maand geïnformeerd over de plannen voor de drie instituten die daar samen moeten gaan.

Waarom fusies? Directe aanleiding zijn natuurlijk de dalende studentaantallen en daarmee gepaard gaande bezuinigingen. In Tilburg komt daarbij dat vergelijkbare economische opleidingen bij verschillende instituten, ACE en FMC dus, werden aangeboden en dat dit niet bijdraagt aan de transparantie richting studiekiezer en werkveld. Bij ACE daalden bovendien de studentaantallen al enkele jaren en dat zette druk op de financiën en het aantal fte’s. 

In trek
Bij FMC hebben ze weinig te klagen over de studentaantallen om de simpele reden dat de opleidingen daar, Speco ofwel sportmarketing, en sportcommunicatie, in trek zijn.

“Daarom was er hier eerst ook nogal wat scepticisme over de fusie”, zegt Ruben Erkelens, namens Speco lid van de Instituutsmedezeggenschapsraad (imr) van FMC. 

Zoals dat met fusies gaat: niet iedereen is altijd even blij. Dat gold ook bij deze twee instituten op Stappegoor. Maar voor het bestuur was het duidelijk, de centrale medezeggenschap (cmr) stemde in en dus werd een jaar geleden tot fusie besloten. Waarop het daarna op de praktische invulling aankwam.

De sceptische reacties bij FMC werden volgens Erkelens vooral gevoed door hoe het proces maandenlang werd ervaren. “De manier waarop dat proces werd ingericht riep weerstand op. Met name dat het bestuur had besloten wie van de twee huidige directeuren de beoogde nieuwe directeur werd bij het gefuseerde instituut."

Dat werd ACE-directeur Ilse van de Pas, die vlak voor Kerstmis officieel ook werd benoemd. Zij werd tevens aangesteld als kwartiermaker. “En dat vonden we vreemd. Want zij had daarmee drie petten op: directeur van ACE, beoogd directeur van het nieuw te vormen instituut én kwartiermaker.”

Gesprek
Dat een deel van de frictie hem daar in zat, bleek wel na afgelopen zomer. Tot dan had Van de Pas nog niet met de imr van FMC gesproken: dat behoorde tot de taken van de toenmalige directeur Minou Hoeberichts. 

“De cmr heeft vervolgens geadviseerd: de kwartiermaker hoort aanspreekpunt te worden voor beide imr's", aldus Van de Pas. “Daar was ik heel blij mee, want doordat ik als kwartiermaker voor de fusie rechtstreeks aanspreekpunt werd voor beide IMR’s ontstond er verbinding en samenwerking. Dat bevorderde het fusieproces.” En dat bleek inderdaad de verhoudingen een stuk te verbeteren, zo zegt ook Erkelens. 

Van de Pas heeft begrip voor de onrust. “Er waren vooral zorgen over de tijdelijke contracten. Bij FMC zijn er daar veel meer van. Overigens ook omdat tijdelijke contracten de afgelopen jaren bij ACE juist al zijn afgebouwd. Maar daar zat het grootste deel van de pijn wel. Wij groeien, zij niet maar wij hebben juist veel tijdelijke contracten, zo werd het met name bij Speco gezien.”

“We zijn echter gaan kijken naar het natuurlijk verloop van de afgelopen jaren en hebben dat doorgerekend. En daarmee verwachten we over uiterlijk vijf jaar uit te komen waar we moeten zijn met het toekomstig natuurlijk verloop. Dat is onze intentie. Dus we sturen niet op het feit of iemand tijdelijk of vast in dienst is. Nee, waar het ons om gaat is dat de juiste persoon op de juiste plek komt te zitten. Dat de kwaliteit van iemand voorop staat en dat die persoon ook een match is binnen het team waar die terechtkomt.”

“Dat soort ‘harde’ uitspraken wilden we inderdaad horen”, stelt Erkelens. Sindsdien verbeterden de verhoudingen, zo geeft hij aan. “Ik snap dat er ongeacht de uitkomst altijd collega’s zullen zijn die moeite hebben met de uitkomst. Met weerstand heb je bij dit soort processen altijd te maken. Maar zeker de laatste twee maanden wordt er veel meer gedaan met onze zorgen. Dat kwaliteit boven alles gaat, dat was aanvankelijk helemaal niet duidelijk en daar kwam een groot deel van het wantrouwen bij ons ook wel vandaan."

Pijn
Geen wantrouwen, maar pijn was er ook aan de ACE-kant, stelt Van de Pas. “Er zijn heus wel wat gesprekken gevoerd. En ik zal ook niet zeggen dat er geen tranen zijn gevloeid. Sommige opleidingen worden samengevoegd, natuurlijk doet dat pijn en hebben mensen tijd nodig om te rouwen. Maar over het algemeen gaat het boven verwachting goed.”

Erkelens: “We hebben onze intentie uitgesproken: wat heeft een opleiding precies nodig, dat is waar we vol voor gaan. Ondertussen blijven er nog wel wat zorgen, onder meer over het onderwijsondersteunend personeel: daar zit natuurlijk overlap, dus wat gaat er met die mensen gebeuren?”

Van de Pas: “Ja, ook die zorgen begrijp ik. Maar dat wordt meer gevoed door HARP (het harmonisatieproces van de ondersteunde rollen binnen Fontys, red.) dan door de fusie. Ik heb al gezegd: door de fusie is er toch zeker voor het komende anderhalve jaar juist heel veel werk te verrichten door het onderwijsondersteunend personeel."

"Wat de impact van HARP is, weet ik ook niet. Maar wat voor de hele fusie en eigenlijk voor alles geldt: de enige constante in het leven is verandering. En de oplossing zit hem in hoe je daar met elkaar mee omgaat. En ik moet zeggen: ik heb bewondering voor hoe de mensen hier dat tot nu toe doen."

Onderkomen
De twee economische instituten gaan voortaan verder onder naam Fontys Economie Tilburg Het voormalige FMC vertrekt komende zomer uit P4, dat zou ook los van de fusie al zijn gebeurd omdat dit gebouw wordt afgestoten. De gemeente wil van Stappegoor een sportgebied maken en is met Fontys in gesprek over een gehele of gedeeltelijke verhuizing van de hogeschool daar. 

Het nieuwe instituut is inmiddels gehuisvest in P8. Speco is te groot om ook daar onderkomen te vinden en gaat daarom naar twee vleugels op dezelfde verdieping van P1. Vooralsnog. De toekomst van de hele campus is immers nog onzeker. Het biedt volgens Van de Pas wellicht ook kansen voor met name Speco. “Wat is er nou mooier dan dat Speco direct naast een atletiekbaan of sportveld is gevestigd? Dus wie weet.”

Eva, die de opleiding Communicatie bij Fontys volgde, kreeg op 22-jarige leeftijd te horen dat ze ongeneeslijke longkanker had. Sindsdien heeft ze haar ervaringen met de ziekte altijd gedeeld via haar Instagram-account Longeneeslijk, waar ze honderdduizenden volgers had. Vrijdag schreef ze haar laatste zelfgeschreven bericht op het account en nam ze afscheid van haar volgers. Een dag later, op zaterdag 30 november, stierf ze in het bijzijn van haar familieleden.

‘Als je dit leest betekent het dat ik er niet meer ben. Ik ben op zaterdag 30 november 2024 overleden in het bijzijn van mijn lieve naasten’, zo valt te lezen op haar account. ‘Voor mij veelste vroeg want het leven was zo leuk. Ik heb genoten van elke minuut samen met mijn familie, vrienden en mijn grote liefde Matthijs.’

Eva heeft in de laatste maanden van haar leven een boek geschreven, getiteld ‘Longeneeslijk’. De boeklancering daarvan zou eigenlijk 17 december plaatsvinden, maar omdat de kans groot was dat Eva die datum niet meer zou halen, werd de lancering vervroegd naar zaterdag 30 november. Maar omdat uiteindelijk ook die datum misschien niet haalbaar zou zijn – wat ook het geval bleek – vond de boeklancering afgelopen woensdagmiddag al plaats.  

Kledingstukken die te lang ongedragen in de kast hangen worden vaak vergeten. Soms worden ze verkocht via websites als Vinted, soms gaan ze naar kledingcontainers. Maar je kunt er ook iets anders mee doen: ruilen tegen spullen die je wél kunt gebruiken. 

Waar? Bij de MingleMarket in de Hall of Fame in Tilburg, een door student Coco georganiseerde ruilmarkt. “Ik heb het evenement samen met drie derdejaars communicatiestudenten opgezet. Voor mij vormt het mijn afstudeerproject, voor de rest is het een challenge based learning-project”, legt Coco uit. “De MingleMarket is een ruilmarkt waar bezoekers op een laagdrempelijke en duurzame manier in contact kunnen komen en waar spullen geruild kunnen worden.”

Netwerken
Het stukje duurzaamheid komt op meerdere vlakken terug. “We vinden het belangrijk om duurzaam bezig te zijn, dat is een van onze kernwaardes. Het slaat zowel op het hergebruik van spullen als op het versterken van duurzame relaties. Want dat is waar het evenement uiteindelijk om draait: netwerken, voornamelijk op vriendschappelijke basis.”

Op de markt zijn alle spullen welkom ‘die in een rugzak passen’. Dat kunnen kledingstukken zijn, maar ook accessoires, hebbedingen voor in huis, boeken of vinylplaten. Elk item is een bepaald aantal stempels waard, en met die stempels kun je vervolgens ‘nieuwe’ items uitzoeken. 

“Voor een boek krijg je bijvoorbeeld een punt, voor een vinylplaat drie punten. Een trui is vier punten waard, ongeacht het merk. Of je nou een trui van de Primark of van Tommy Hilfiger inruilt; daar maken we geen onderscheid in. En om te voorkomen dat we met een overschot aan spullen komen te zitten, mag men maximaal vijf items meenemen om te ruilen.”    

Toekomstplannen
De markt gaat om 20.00 uur van start in de Hall of Fame en duurt tot 23.00 uur. Toegang is gratis. Coco en de andere organisatoren richten zich vooral op studenten, maar eigenlijk is iedereen welkom. “Het is een laagdrempelige markt waar niks moet en veel mag." 

Na het evenement moet Coco nog wat schoolwerk afmaken en na 24 juni, de dag van haar deadline, hoopt ze klaar te zijn met school. "Wat ik daarna ga doen? Ik heb echt geen idee. Een nieuwe studie of op zoek naar een baan, het kan nog alle kanten op.”

“Ik zit nu in de trein voor een paar uurtjes les. De vierde en laatste periode is twee weken geleden van start gegaan. Tot nu toe zijn het rare weken geweest in verband met Hemelvaart en Pinksteren. En bovendien was vorige week maandag de huldiging van PSV, toen was ik ook niet op school.

Ik had die dag met mensen uit Roermond afgesproken. Zij zouden de hele dag naar het centrum van Eindhoven gaan en omdat ik bang was dat ik ze in de drukte niet zou kunnen vinden als ik later zou aansluiten, besloot ik met hen mee te gaan en eenmalig school te skippen. Ik vond dat het wel kon: we hadden die dag geen belangrijke lessen.

Het was een fantastische dag die redelijk pittig begon omdat we de dag ervoor ook al naar PSV waren geweest. Mijn vriend is voor PSV; door hem ben ik meer van de voetbalclub gaan houden. Thuis ging het altijd over Fortuna Sittard omdat mijn vader daar vroeger heeft gekeept. Mijn vriend probeert mijn vader mee te nemen naar PSV en mijn vader doet hetzelfde bij hem voor Fortuna Sittard. Ik waai met beide winden mee. [Tekst gaat verder onder de foto's]

Dinsdag, de dag na de huldiging, moest ik om negen uur op school zijn. Dat was te doen. Het project uit de derde periode voor Swinkels was inmiddels afgerond – we moesten een drankje maken en bedachten het concept Tranqutea, een frisdrank waarmee we jongeren die veel verplichtingen hebben in de maatschappij, een rustmomentje willen geven – en het nieuwe project ging van start.

Dit keer moeten we in duo’s een subcultuur onderzoeken. Ik heb samen met een klasgenoot gekozen voor de vrijwilligersbrandweer van Mierlo. Wat drijft hen en waarom doen ze wat ze doen? Dat proberen we uit te zoeken. We krijgen lessen rondom interculturele communicatie en het doen van onderzoek. Vooralsnog is het me nog een beetje onduidelijk hoe het project er precies uit gaat zien, maar dat is eigenlijk altijd aan het begin van een nieuwe periode.

Ik moet voor de start van de zomervakantie nog een taaltoets inhalen. Spelling en taal zijn niet mijn sterkste kanten, dus dit wordt een herkansing. Waarvan ik uiteraard hoop dat ik ‘m haal omdat ik graag mijn propedeuse in de wacht wil slepen. De rest van de vakken en projecten heb ik wel met een voldoende afgerond.

Haal ik mijn propedeuse niet? Dan is dat jammer, maar geen ramp. Ik mag gewoon door naar het volgende jaar en haal dan later mijn propedeuse. Ik til daar niet zo zwaar aan omdat ik, in tegenstelling tot een aantal studiegenoten, niet over hoef te stappen naar de universiteit. [Tekst gaat verder onder de foto's]

Mijn klas blijft volgend collegejaar voor een groot deel hetzelfde. Een aantal mensen zal voor de richting Advertising kiezen, maar ik doe dat niet. Eigenlijk was dat wel mijn oorspronkelijke plan; ik kwam op deze school om Advertising te studeren, maar ik ben er inmiddels achter dat het niet bij mij past. Ik wil nog heel graag sport- en crisiscommunicatie onderzoeken en die vakken krijg je niet bij Advertising.

Het reizen tussen Roermond en Eindhoven bevalt me nog steeds prima en ik ben dan ook niet van plan om te verhuizen. Misschien dat daar in het derde jaar, als ik een minor moet volgen, verandering in komt. Maar tot die tijd blijf ik lekker bij mijn ouders wonen.”

“Het is de eerste keer dat we op deze niet-traditionele manier onderzoek doen”, zegt docent-onderzoeker Nanny Kuijsters. “Echt multidisciplinair, met inbreng van onder meer studenten van Fontys Marketing en Communicatie FMC), Fontys Economie en Communicatie (FEC) en Fontys Academy for the Creative Economy (ACE), waarin we ook nog eens ‘vormvrij’ waren.” In totaal begeleidden zes docenten het project en werden ruim honderd Fontys-studenten bevraagd. Een vertegenwoordiger van opdrachtgever VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) nam de visie vanochtend in ontvangst (zie foto).

Hersengymnastiek
De gekozen werkwijze heet ‘emergent’ of ‘organisch’ onderzoek, waarbij het pad dat tot een doel moet leiden niet vastomlijnd is. Voor studenten best complex, vertelt Kuijsters. “Stapje voor stapje zoeken naar concrete toekomstbeelden. Het was voor hen hersengymnastiek om los te komen van de kaders die ze meestal krijgen aangereikt.” Bovendien vonden studenten het lastig om de blik te verleggen naar het nu nog abstracte jaar 2040.

“Door middel van bijvoorbeeld ‘imagineering’-workshops en gastcolleges door onder meer diskjockey en cultuuradviseur Isis van der Wel – waarbij studenten zich buigen over toekomstvisies – werd die koudwatervrees bestreden.”

Rollende Raad
Uiteindelijk ‘droom-denken’ de studenten op zes verschillende thema’s. “De vormvrijheid die ze daarbij hadden, leidt er bijvoorbeeld toe dat een onderwerp als ‘Natuur en klimaat’ weliswaar vaak werd besproken, maar niet is uitgekristalliseerd in een toekomstplan. In plaats daarvan focussen studenten meer op sport en democratie, onderwerpen die grijpbaarder zijn.”

Zo werkten studenten van verschillende ACE-opleidingen in opdracht van de gemeente Tilburg aan een plan om de lokale democratie dichter bij jongeren te brengen. “We zochten manieren om ervoor te zorgen dat bestuurders die doelgroep beter ‘zien’, ‘horen’ en ‘begrijpen”, zegt student Youri van CO-IEMES. 

“Uit ons onderzoek blijkt dat er een taalkloof heerst tussen bestuurders en jongeren, die hun beleidstaal niet vatten. Daarnaast zenden politici vooral, in plaats van dat ze luisteren.” Om die afstand te slechten, komen de studenten met het initiatief van de ‘Rollende Raad’. Daarbij wordt een lokale politicus op zijn of haar bureaustoel naar buiten gereden om daar in gesprek te gaan met jongeren.

Uit een ander democatieonderzoek blijkt dat jongeren meer inspraak willen, maar de politici vooral ook weer rekenschap moeten geven van hun handelen. [tekst gaat verder onder de foto's]

SPECO-studenten Ethan en Thijs zochten manieren om in onze vergrijzende samenleving jongeren te verleiden tot vrijwilligerswerk bij een sportvereniging. “Bijvoorbeeld als scheidsrechter of in de kantine.” Meer bewustwording van de relevantie en aantrekkelijkheid van dit type vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld wijzen op de functie van sportverenigingen als maatschappelijk bindmiddel, zien de studenten als een van de oplossingen. “Verder kunnen sportverenigingen samenwerking zoeken met het onderwijs. Ook de sportvereniging is een plek om te leren, denk aan intergenerationele kennisoverdracht of werkervaring via stages.”

Vrijwilligersperspectief
VNG-vertegenwoordiger Kevin Schapendonk, die de brochure in ontvangst neemt, is enthousiast over het gekozen vrijwilligersperspectief. “In het verenigingsleven, maar ook in de zorg, wordt die vrijwillige inzet steeds belangrijker. Het is interessant om te kijken hoe mensen getriggerd kunnen worden om hun bijdrage te leveren.”

Waar deze studenten bij hun eigen concrete belevingswereld blijven, zoeken anderen meer het futuristische perspectief. Bijvoorbeeld door de inzet van zorgrobots in de thuiszorg (FEC), maar ook het gebruik van AI in sportbeleving om de interactie tussen publiek en sporter te vergroten (FMC).

Onderwijs en onderzoek samen
De VNG gaat dit Fontys-visiestuk koppelen aan andere vergaarde onderzoeksdata. Een geïntegreerde toekomstagenda wordt half januari aangeboden aan de kabinetsinformateur. “En daarmee zijn de Fontys-studenten een klein schakeltje in de Haagse politiek”, voegt Nanny Kuijsters toe.

“Intern willen wij NL 2040 nog aanbieden aan het college van bestuur.” Evengoed zijn er nu al lessen te trekken. “Fontys wil graag dat onderwijs leert van onderzoek en dat resultaten daaruit uiteindelijk landen in het curriculum. Maar dat is nu nog niet vanzelfsprekend. Je moet beide groepen echt meer laten samenwerken. Je ziet dat veel docenten die alleen onderwijstaken hebben nog een drempel over moeten om te participeren in onderzoek. Ze worden vaak pas in tweede instantie enthousiast.” [Frank van den Nieuwenhuijzen]

“Het gaat heel goed met me. Ik heb de eerste periode op school afgerond met een 8,5. Dat cijfer is ontstaan uit individuele projecten en een opdracht die we met ons groepje hebben gedaan. We moesten een oplossing voor een door onszelf uitgekozen maatschappelijk probleem bedenken. 

Wij kozen voor telefoongebruik op de fiets en kwamen met een ‘safety charger’, een apparaatje op je fiets dat in werking treedt tijdens het fietsen. Je wekt energie op die vervolgens wordt omgezet in elektriciteit, waarmee je telefoon kan worden opgeladen. De safety charger gaat gepaard met een weerbestendige hoes die er ook voor moet zorgen dat je niet in de verleiding komt op je telefoon te zitten tijdens het fietsen. [Tekst gaat verder onder de foto's]

In totaal hebben zo’n 45 groepjes een eigen oplossing voor een maatschappelijk probleem bedacht. Die zijn allemaal beoordeeld door een communicatiebureau, dat uiteindelijk zes oplossingen uitlichtte. Eén van die oplossingen kwam van ons groepje. Dat was natuurlijk heel leuk. Voor de tweede periode krijgen we een totaal andere opdracht en moeten we aan de slag voor de Bibliotheek Eindhoven. Het is de bedoeling dat we onderzoek doen en vervolgens een communicatieplan schrijven. 

De studie bevalt me erg goed. De opdrachten zijn interessant, ik heb een gezellige klas en qua openbaar vervoer is het vanuit Roermond prima te doen. Nu het wat kouder wordt, zijn er vaker issues met de trein, maar tot nu heeft dat nog geen ernstige problemen opgeleverd. Het scheelt dat onze lessen bijna nooit om negen uur beginnen, eerder om elf uur. Daardoor heb je wat meer flexibiliteit in het reistraject en kom ik eigenlijk altijd op tijd. [Tekst gaat verder onder de foto]

De vorige keer zei ik dat ik sinds de start van dit studiejaar slechts één les heb gemist na een avondje stappen op Stratumseind. Dat is nog steeds zo! Al heb ik wel een les van aanstaande maandag moeten verzetten, omdat ik een weekendje naar Malaga ga. Ik doe samen met mijn ouders mee aan de (halve) marathon. Mama loopt de hele marathon, papa en ik de halve. Mijn vriend gaat lekker op het terras zitten en kijkt toe met een biertje. 

De voorbereidingen waren verschrikkelijk – ik heb er een hekel aan om in deze kou urenlang te moeten hardlopen – maar naar de wedstrijd kijk ik al maanden uit. Vorig jaar was ik ook in Malaga voor de halve marathon en de beleving was geweldig. Veel mensen, leuke muziek, de sfeer, daar doe ik het voor. 

Na dit tripje ga ik gewoon weer verder met school. Dat doe ik met plezier omdat ik de opleiding leuk vind, maar ook omdat we met een gezellig groepje meiden zijn. Daar zijn er ten opzichte van vorige keer dat ik met je sprak, meer bijgekomen. We zijn inmiddels met vijf dames, met wie ik tijdens een tussenuurtje regelmatig ga lunchen. 

Op school gaan we veel met elkaar om, maar thuis hebben we allemaal ons eigen leventje. Niemand van ons zit op kamers, ook ik niet. Ik woon nog steeds bij mijn ouders in Roermond en ben van plan dat te blijven doen. Ik vind de combinatie nu perfect. Als ik in Utrecht of Amsterdam zou studeren, zou ik waarschijnlijk andere keuzes maken. Maar nu spaar ik liever door thuis te blijven wonen, dan dat ik bizarre prijzen betaal voor een kamer in Eindhoven.” [Karen Luiken]

Miriam Swaans (45) is ‘frontvrouw’ van tekstbureau Swaans in Tilburg, met in totaal tien medewerkers actief voor opdrachtgevers als Uitgeverij Zwijsen, Asito, CZ en Waterschap Aa en Maas. De ervaren tekstschrijfster is niet bang voor AI-concurrentie van bijvoorbeeld ChatGTP, dat in een paar tellen teksten genereert met een bedrieglijk ‘echte’ toon. “Ik geniet ervan om ermee te experimenteren. En soms denk ik dan bij een eenvoudige advertorial: holy crap, dat doe je beter dan ik.”

“Maar onze niche heeft ChatGTP niet in de vingers. Wij maken geen standaardtekstjes. Wij halen verhalen uit mensen en die vind je niet zomaar terug in computerdata.”

Plichtsgetrouw
Bij Fontys Economische Hogeschool Tilburg (nu: Fontys Economie en Communicatie in Eindhoven) volgt Miriam Swaans van 1998 tot 2000 de toenmalige opleiding hbo Bedrijfskader, tegenwoordig onderdeel van de studie Bedrijfsmanagement MKB. 

“Die studie bereidde je in brede zin voor op het ondernemerschap. Een vreemde eend, ook omdat de opleiding maar twee jaar duurde en ons klasje startte in januari.” Het curriculum is praktisch en generalistisch. “Van boekhouden tot hr en marketing. Veel dingen die ik nu doe hadden daar hun begin.”

Als student is ze zowel gefocust als relativerend. “Op de middelbare school was ik altijd het meisje dat precies deed wat gevraagd werd. Maar het plichtsgetrouwe weerhield me er niet van een leuke studententijd te hebben. Dat lag ook een beetje aan de sfeer bij Bedrijfskader. Veel klasgenoten waren elders afgehaakt en dachten: we zien wel…” Een klimaat overigens waarin ook creatieve bedrijfjes opkomen. “Sommige medestudenten handelden onder tafel met buitgemaakte toetsen.”

In die twee jaar drijft Swaans langzaam één kant op. “Ik merkte dat vakken als marketing en communicatie mij ook creatief uitdaagden. Sleutelen aan productlanceringen en communicatieplannen. Daar lag mijn hart.” Na Fontys volgt een studie Communicatie- en Informatiewetenschappen aan Tilburg University.

Haar carrière als tekstschrijfster begint klein, “met een laptop, telefoon en tweedehandsauto”. Nogal een verschil met wat Swaans – telg uit een ondernemersgezin – van huis uit gewend is. “Mijn vader en ooms hadden een internationaal transport- en logistiekbedrijf. Een deel daarvan, de verhuur van hoogwerkers, is inmiddels overgenomen door een neef en achterneef. Als tekstschrijver kun je gelukkig zonder zulke investeringen.”

Drang naar vrijheid
Echt ondernemer voelt ze zich pas als ze haar eerste medewerkers in dienst neemt. “Starten als zzp’er kwam denk ik voort uit mijn drang naar vrijheid. Zodra er personeel bij komt, verschuiven je verantwoordelijkheden.”

Wat vindt Swaans het fijnste aspect van haar werk? “Het begon ooit met schrijven, en dat was leuk. Maar nu put ik ook volop plezier uit de constatering dat collega’s hun creatieve talent inzetten voor onze klanten en onderling prettig samenwerken.” Zelf richt ze zich vooral op commercie en sales, en de strategische opstart van nieuwe projecten.

“Ik vind het geweldig om samen met een klant een project uit te zetten. Stel: je maakt een jaarverslag waarbij je verhalen van twintig verschillende mensen nodig hebt. Hoe creëer je de flow dat iedereen tijdig de gewenste output aanlevert? En vervolgens, dat die op ons bureau de ideale vorm krijgt? Het is fijn een klant achter te laten met het gevoel: het is geregeld.”

Buikpijn
“Doe vooral veel dingen. Ervaar, probeer…”, antwoordt ze op de vraag wat ze Fontys-studenten van nu wil meegeven. “Ook die dingen waarbij je ’s ochtends bij het opstaan buikpijn voelt omdat je ze zo spannend vindt.”

“Ik wil niet generaliseren, maar veel studenten stippelen nu al precies uit wat ze wel en niet willen. Mijn les: juist van dingen die niet leuk zijn, leer je. De drive om precies te gaan doen wat je wél zoekt, wordt dan alleen maar sterker.”

En, om helemaal in haar straatje te blijven: “Zorg ervoor dat je open en helder leert communiceren. Appen is het nu helemaal, maar je hebt juist zo veel aan telefoneren. Daarbij pik je veel beter op wat mensen willen en bedoelen. Bovendien: Je wordt steeds gedwongen direct op elkaar te reageren. Terwijl je een appje gewoon naast je neerlegt tot morgen.”

We leven toch al in een samenleving waarin we steeds meer op onszelf zijn. “Als je met elkaar praat, zie je ook de ander. Verbinding is een van de dingen die het leven leuk maken. Maar menselijk contact raakt in allerlei technische toepassingen weleens op de achtergrond. Goed communiceren en flexibel en invoelend op een ander reageren, is binnen elke loopbaan essentieel.” [Frank van den Nieuwenhuijzen]

Over zijn uniform, dat hij ook als niet-diender draagt: “In het begin was het wennen om geen spijkerbroek uit de kast te trekken. Maar het past me; in mijn rol moet ik herkenbaar zijn.” ‘Geweldsmiddelen’ – als wapenstok en pepperspray – ontbreken: “Ik ben geen agent, en blijf dus burger.”

Transparant
Wat is het geheim van goede woordvoering? “Je zit tussen het belang van de politie en het algemene belang in. Ik probeer mee te denken met burgers en journalisten en ben van de transparantie.” Dat laatste betekent dat Uijtdehage soms méér wil delen dan de organisatie geneigd is te doen. “Uitspraken als ‘In het kader van het onderzoek doen wij daarover geen verdere mededelingen’, die hoor je van mij niet. Juist omdat ik weet hoeveel impact gebeurtenissen kunnen hebben op mensen, blijf ik zoeken naar wat wel ‘weggegeven’ kan worden.”

In het verleden deed de politie weleens schimmig over fouten. “Maar ik vind: als wij iets niet goed doen, moet je daar niet omheen draaien. Het kan lastig zijn om collega’s ervan te overtuigen dat openheid beter uitpakt. Intern probeer ik een tegengeluid te geven en ben ik soms de luis in de pels.”

‘Last minute’
Na de zomer van 2001 belandde Willem-Jan (42) ‘last minute’ op Fontys Economische Hogeschool Tilburg. “Ik was zo laat met mijn inschrijving dat ik de introductie misliep.” Maar de opleiding Communicatie en Media Studies bleek een schot in de roos. “Vooral het praktische deel ervan. Ik kijk met plezier terug op mijn stages, waar je echt een goed inhoudelijk inzicht kreeg van het werk.”

Evengoed overwoog hij toch nog even om te stoppen. “Ik was gitarist in een paar bandjes en één daarvan – Wicky – werd serieuzer. We speelden op Noorderslag en er was momentum, maar dat verdween ook weer. De muziek was wel de reden dat ik zo’n zes jaar deed over mijn bachelor.”

Ondergedompeld
Na zijn afstuderen kwam er dus een meer conventioneel bestaan. Uijtdehage werkte als communicatieadviseur bij de gemeentes Steenbergen en Halderberge. “Dat was in de tijd van de naweeën van de Kredietcrisis. Voor mij betekende dat weinig vastigheid: een projectje hier, een zwangerschapsverlof daar.”

Vanaf februari 2014 vindt hij zijn ‘roeping’. “Mijn hart is blauwgekleurd inmiddels. Het grote verschil met een gemeente is de enorme dynamiek die heerst bij de politie.” Ter introductie kreeg hij alle smaken voorgeschoteld: een ronde met de wijkagent, het 112-team, gesprekken met rechercheurs, een nachtdienst. “Dan zit je plotseling in een politieauto met zwaailichten en sirenes, oftewel midden in een jongensboek.”

Eén gevolg van die dynamiek is volgens de alumnus dat je sneller moet schakelen. “Vaak krijg je zonder voorafgaande afstemming met collega’s een microfoon voor je neus. Maar ik ken de kaders waarbinnen ik mijn verhaal kan vertellen.” Om feitelijke informatie waterdicht te krijgen stemt hij bijvoorbeeld af met een rechercheteam of de Officier van Dienst, die ter plekke is.

Alles is nieuws
Wat hem nog steeds frappeert, is de enorme hoeveelheid vragen die binnenkomt. “Alles wat de politie doet is nieuws. Zodra een journalist twee politieauto’s in een straat geparkeerd ziet staan, gaat de telefoon. Maar vaak is er ook gewoon niks aan de hand.”

Uijtdehage is één van de gezichten van zijn korps; wordt hij weleens persoonlijk aangesproken of bedreigd? “Niet echt. Eén keer stond ik bijna neus-aan-neus in de supermarkt met een willekeurige vreemde. Een situatie natuurlijk waarop je niet zit te wachten. De meeste herkenning is gelukkig positief.”

Imago
Bij acties van Extinction Rebellion hoor je weleens klachten dat de politie te hard zou ingrijpen. Ook in andere gevallen is het vaak makkelijk mopperen op het korps. Wat vindt Uijtdehage van het imago van de politie? “Ik denk dat we er goed opstaan. Fouten bij arrestaties of in onderzoeken komen natuurlijk altijd in het nieuws. Maar ik draai nog weleens een dienst mee en als je dan ziet wat voor overstelpende hoeveelheid werk er ligt, en hoe de collega’s dat oppakken - daarvoor kun je alleen maar bewondering hebben.”

“Geloof me. Er is geen enkele agent die denkt: ik ga vandaag eens lekker wapperen met mijn wapenstok. Het belangrijkste wapen blijft je mond: de dialoog aangaan. Maar zodra iemand een slechte ervaring heeft met de politie, sta je er meteen slecht op. Een goed gesprek zie je niet terug op Dumpert.nl.”

Mede om het politiewerk beter voor het voetlicht te brengen maakt Uijtdehage samen met een collega de podcastserie ‘BlauwBlauw’. “Twee politiemensen met verschillende rollen vertellen over hun persoonlijke drijfveren. Ons doel is om de mens achter het uniform te laten zien.”

‘Aan’ staan
Kijkt Willem-Jan inmiddels anders naar politieseries? “Haha, een klein beetje misschien... Ik sta wel meer ‘aan’ dan eerst. Als ik iets zie gebeuren in de openbare ruimte, bijvoorbeeld een winkeldiefstal, dan grijp ik in. En op een feestje grijp ik gerust de autosleutels van iemand die te veel op heeft. Dat jij iemand aanrijdt, wil ik niet op mijn geweten hebben.”

Wat wil Uijtdehage Fontys-studenten van nu meegeven? “Twijfel je aan je studie en vraag je je soms af: is dit het dan? Til daaraan dan niet te zwaar. Focus je op de leuke studententijd en het ontwikkelingsproces waarin je in zit. Uiteindelijk ga je toch doen wat je echt leuk vindt. Geniet van je tijd. Als je eenmaal dat papiertje hebt, kun je nog alle kanten op.” [Frank van den Nieuwenhuijzen]

“Het gaat goed met me, hartstikke goed zelfs. De studie is heel makkelijk te combineren met andere dingen, zoals sporten, werken en mijn sociale leven. Ik werk nog steeds een dag in de week in de horeca en help ook nog steeds mee met het coach- en leiderschapsbedrijf van mijn ouders. Sterker nog: ik heb daar nu veel meer tijd voor dan toen ik op de middelbare school zat.

Dat heb ik te danken aan mijn flexibele rooster, dat iedere week verandert maar waar elke week een vrije dag in verwerkt zit. Nou ja, vrij… Dat moet ik misschien nuanceren. Ik ben er inmiddels achter dat ‘vrije’ dagen ingevuld moeten worden met opdrachten die je met je projectgroep maakt of huiswerk. Daar staan geen momenten voor ingepland in het rooster, je bent er zelf verantwoordelijk voor om die te plannen." [Tekst gaat verder onder de foto's]

"Die vrijheid bevalt me heel goed. Een van de grootste verschillen tussen de middelbare school en het hbo is dat je veel zelfstandig werk moet doen. Ik vind dat heel prettig, ben blij dat ik niet terug hoef naar de middelbare schoolmethode en hou ervan om mijn eigen ding te kunnen doen. Zeker als daar goede begeleiding bij komt kijken, wat bij mijn opleiding absoluut het geval is. Als ik hulp nodig heb, staan de docenten meteen voor me klaar. Je kunt altijd bij iemand terecht, ontvangt veel feedback en krijgt ook de mogelijkheid om die feedback te verwerken. De eerste beoordeling die we na de herfstvakantie krijgen zal geen verrassing zijn. Daar heb ik een goed gevoel over. 

Een dikke maand na de start van mijn opleiding ben ik nog steeds overtuigd van mijn studiekeuze. Het wordt alleen maar leuker. Ik zorg ervoor dat ik altijd op tijd ben, vaak zelfs een half uur te vroeg. Misschien kom ik daarmee over als de perfecte student, maar dat heeft echt te maken met de studie. Door de leukheid ervan, door de chille tijden en de fijne roosters is het geen straf om naar school te gaan. Als we elke dag van 9 tot 5 in de collegezaal hadden moeten zitten, zou dat een ander verhaal zijn." [Tekst gaat verder onder de foto's]

"Ik mis nooit een les. Op die ene keer na dan, de dag nadat we samen met de studievereniging, waar ik inmiddels lid van ben, op stap gingen op Stratumseind in Eindhoven. We hadden een after intro van de intro. Dat was leuk, maar de volgende dag was een flinke tegenvaller. We moesten eigenlijk van 10 tot 5 op school zijn, maar ik ben die dag iets eerder naar huis gegaan. 

Het is fijn dat zulke dingen kunnen op het hbo. Als je op de middelbare school ‘spijbelde’ of te laat kwam, werd je gestraft. Dat gebeurt nu niet. Je bent zelf verantwoordelijk voor een goed verloop van je studie. Dat is het grootste verschil dat ik tot nu toe heb gemerkt. Een ander ding is dat de lessen op het hbo langer duren maar korter lijken. Op de middelbare school zat ik constant op de klok te kijken en duurde een les van drie kwartier een eeuwigheid. Op het hbo vliegt een les van drie uur zo voorbij.” [Karen Luiken]

Voor Love Island worden singles uit Nederland en België samen in een luxe villa op Tenerife gezet. Ze hopen de ware liefde te vinden en moeten koppels met elkaar vormen om verder te komen in het spel. Hoe populairder ze zijn, zowel bij elkaar als bij het televisiekijkende publiek, hoe meer kans ze maken op een lang verblijf en de hoofdprijs van 25.000 euro.

Gedurende het programma worden er singles naar huis gestuurd en komen er vrijgezellen bij. Ook vindt er halverwege het programma een tweedeling plaats, waarbij de mannen en vrouwen van elkaar gescheiden worden en ze kennismaken met nieuwe vrijgezellen. De heren doen dat in een villa die de naam ‘Casa Amor’ draagt, de plek waar Fontysstudent Fee Dols samen met vier andere vrouwen haar opwachting maakte.

Casting
“Ik heb me een hele tijd geleden opgegeven voor het programma”, vertelt Fee aan de telefoon. “Dat deed ik met een vragenlijst. Daarna kreeg ik de vraag om twee filmpjes te maken, een voorstelfilmpje en een filmpje in bikini, om vervolgens op casting te komen in Hilversum."

Na die casting kreeg Fee via een telefoontje te horen dat de kans groot zou zijn dat ze een rol in het programma zou krijgen. Ze wist toen alleen nog niet waar en wanneer ze ergens verwacht zou worden. Dat hoorde ze pas toen Love Island al van start was gegaan. “Welke rol je krijgt, heeft met heel veel verschillende factoren te maken”, legt ze uit. “Naar welk type meisje de deelnemende jongens op zoek zijn, wat de verhouding tussen de Belgen en Nederlanders is en wie er naar huis worden gestuurd.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Op 25 augustus, Love Island was toen al een paar dagen aan de gang, kreeg Fee – nota bene op haar verjaardag – het verlossende telefoontje. Drie dagen later zou ze naar Tenerife vliegen en zou haar avontuur beginnen. “Maar ik wist toen nog niet dat ik in Casa Amor zou zitten. Dat hoorde ik pas later.”  

En toen, na eerst een paar dagen in een hotel in quarantaine te hebben gezeten, betrad ze op zaterdag 2 september samen met vier andere dames eindelijk de Casa Amor-villa. “Ik was superzenuwachtig, het was echt heel spannend. De jongens lagen ons op ligbedjes op te wachten. Dat is heel gek; je hebt ze eerst dagenlang op tv gezien en ziet ze nu ineens in reallife.”

Connecties maken
Vanaf dat moment had Fee maar één doel: connecties maken. En hopelijk haar grote liefde vinden. Want dat is waar ze voor kwam. “Ik had mijn oog laten vallen op Thijn en Job, maar ik voelde met beiden niet meer dan een vriendschappelijke klik. Ik wist toen eigenlijk al meteen dat mijn avontuur niet langer dan drie dagen zou duren. Als je geen connectie vindt, kun je helaas niet langer in het programma blijven.”

En dus zat ze een paar dagen later alweer op de bank in haar woonplaats Amstenrade. Zonder liefde, maar wel een flinke brok ervaring rijker. “Het was superleuk, ondanks dat ik vrij snel doorhad dat ik geen klik zou vinden. Je leeft daar echt in een bubbel, hebt geen telefoon. Je hebt alleen elkaar en leert de groep daardoor in korte tijd goed kennen. Hoewel ik liever wat meer tijd had gehad, ben ik blij dat ik het mee heb mogen maken. Dit was een once in a lifetime experience. Ik kwam voor de liefde, die heb ik niet gevonden, maar het avontuur was er eentje om nooit te vergeten.” [Karen Luiken] 

Al vijftien jaar lang heeft de moeder van Quinty symptomen die bij de ziekte Parkinson horen. “Veel mensen denken dat het een ziekte is die voor komt bij oudere mensen en voornamelijk bestaat uit ongecontroleerd trillen, maar sinds ik weet dat mijn moeder ook Parkinson heeft, realiseer ik me dat er een waslijst aan symptomen is.”

Trillen, vermoeidheid, duizeligheid, flauwvallen, slaaptekort en amper kunnen slapen. Het zijn allerlei tekenen van Parkinson. “Daar heeft mijn moeder ook last van. Daarnaast is ze heel vergeetachtig, voelt haar lijf stijf aan en heeft ze moeite met lopen, opstaan en andere bewegingen. Wat daar het vervelendste aan is? Dat je er helemaal niets aan kunt doen.”

Wegstoppen
Het feit dat Parkinson zoveel meer is dan een ziekte die bij ouderen voorkomt, was voor Quinty een van de redenen om een documentaire te maken. Maar de film is ook een stukje verwerking, voor haar, haar moeder en de rest van het gezin. “Ik praat niet zo snel over dingen die me dwarszitten. Ik heb dit ook weg proberen te stoppen, maar dat ging niet. Ik zag mijn moeder alleen maar achteruit gaan en niet beter worden, dus toen besefte ik me dat ik hier echt iets mee moest doen. Zo is het idee van de documentaire ontstaan.”

Al snel vroeg de vierdejaarsstudent haar moeder of ze mee wilde werken. “Dat zou betekenen dat er constant een camera op haar neus zou staan. Maar na een goede week nadenken besloot ze dat het een goed idee zou zijn, want ook voor haar is dit project een stukje verwerking. We kunnen over bijvoorbeeld een jaar terugkijken hoe haar ontwikkeling is gegaan en we blijven altijd een herinnering houden.”

Impact maken
Als communicatiestudent had Quinty altijd al een voorliefde voor visuele communicatie, zoals animeren en illustreren. Maar een verhaal vertellen op beeld was voor haar nieuw. “Toch wilde ik impact maken en informatie delen zonder de boodschap letterlijk te benoemen. Dat heb ik met deze documentaire geprobeerd.” [Tekst gaat verder onder de video, een teaser van de documentaire]

Quinty leende een camera van school en startte bij thuiskomst direct met filmen. Haar moeder mocht haar verhaal doen over haar reis met Parkinson. “Dat was heel emotioneel en confronterend. Het gesprek hebben we een paar keer opnieuw moeten voeren omdat we allebei steeds in huilen uitbarstten.”

Intense ervaring
Het interview was de startpositie voor de rest, zoals bezoeken aan het werk van haar moeder en afspraken in het ziekenhuis. “Zo hebben we het verhaal gecreëerd. Een hele mooie, maar ook zeker intense ervaring.”

Uiteindelijk wil Quinty met haar documentaire het bewustzijn rondom Parkinson vergroten. “Dit is de snelst groeiende hersenziekte op het moment en hij kan niet verholpen worden. Veel te weinig mensen weten er vanaf, en dat wil ik op deze manier tegengaan. Misschien zorgt mijn verhaal er zelfs voor dat anderen de ziekte sneller herkennen bij hun dierbaren.”

Nooit helemaal accepteren
Hoewel Quinty en haar moeder dankzij de documentaire steeds beter om hebben leren gaan met Parkinson, weet de student ook dat ze de ziekte nooit helemaal zal accepteren. “Maar we hebben er wel mee te dealen. Dit verhaal heeft mijn moeder en mij dichter bij elkaar gebracht dan ooit, en dat is misschien wel het belangrijkste.” [Noëlle van den Berg]

Een festival dat anders is dan alle andere studentenfestivals, dat is wat Vakwerk Festival voor Noa in een notendop inhoudt. “Op studentenfestivals mist er altijd een concept en is er bijna geen aankleding. Vanuit PLATO, de studentenvereniging waar ik lid van ben, vonden we dat daar verandering in moest komen. Oftewel: tijdens Vakwerk word je ondergedompeld in een magische wereld.”

Die magische, jungle-achtige wereld wordt gecreëerd met vlinders, paddenstoelen en planten in kleuren die je je niet voor mogelijk kunt houden. Al is dat niet het enige wat Vakwerk zo uniek maakt, licht de vierdejaarsstudent toe: “Bezoekers mogen met ons meebeslissen in het gehele proces. Wat vinden zij van onze aankleding, waar moet meer aandacht naartoe en welke artiest moet optreden tijdens het tijdslot dat we nog vrij hebben? Een hele unieke aanpak, die zorgt voor meer connectie tussen het festival en de festivalgangers.”

Paarse vlinders
Als concept creative is Noa onder andere verantwoordelijk voor de conceptontwikkeling en de promotie van het festival, zoals het bedenken van promotieacties, posten op sociale media, het ontwerpen van posters en stickers en guerillamarketing. “Dat laatste wordt hoogstwaarschijnlijk iets met paarse vlinders die ook terug te vinden zijn op ons festival. Dus als je die binnenkort in Tilburg ziet, weet je dat ze van ons afkomen.”

Volgens Noa is Vakwerk Festival niet alleen een festival dat samen met de bezoekers gemaakt wordt, het is ook betaalbaar. “Kaartjes zijn vanaf 12,50 euro te koop. Het is toegankelijk voor iedereen boven de 18, maar is vooral gericht op studenten. Dat merk je voornamelijk aan bijvoorbeeld de bierprijs, want een biertje kost straks maar rond de 2 euro, terwijl je daar op grotere festivals makkelijk het dubbele voor kunt betalen.”

Ondersteuning van docenten
Met het organiseren van het festival slaat Noa twee vliegen in één klap, want al haar werk kan ze ook inzetten voor haar opleiding bij Fontys. En dat is maar goed ook, want het organiseren van een festival neemt veel tijd in beslag. “Zelfs als ik op school ben, ben ik alleen maar met Vakwerk bezig. De promotie moet nu eenmaal goed en groots gedaan worden, dus met het aantonen van de uitvoerende competentie vanuit mijn opleiding zit het wel goed.”

Vanuit CO IEMES mag Noa ook rekenen op goede ondersteuning vanuit haar docenten. “De eerste keer dat ik over het festival vertelde, zagen mijn docenten al helemaal voor zich wat voor festival Vakwerk werd. Ze hebben hun ideeën met me gedeeld en geven nu ook aan waar ik extra gas kan geven, ook op strategisch vlak. Die hulp maakt het organiseren van een festival wel heel bijzonder.”

Genieten
Of er na de eerste editie in juli nog meer festivals onder dezelfde naam volgen, is nog niet duidelijk, maar Noa doet er alles aan om haar mogelijke opvolgers zo goed als ze kan te helpen. “Ik maak ook een soort Vakwerk-bijbel, zodat andere commissies precies weten wat ze te doen staat. Eerst maar eens genieten van deze editie. Hopelijk de eerste van vele.” [Noëlle van den Berg]

Dat protest is nodig, licht Mick al snel toe. “In 71 landen is homoseksualiteit strafbaar. Ik vind het fascinerend dat mensen zoals ik – en vele anderen met mij - in andere landen gewoon drie jaar tot levenslang gevangenisstraf kunnen krijgen, puur omdat ze het op hetzelfde geslacht vallen. Dat is toch absurd?”

Hoe beangstigend en onbegrijpelijk deze realiteit ook is, liet Mick zich niet weerhouden om hier toch op zijn eigen manier aandacht aan te besteden. “Ik schrijf vooral met veel luchtigheid en humor, maar we moeten wel iets duidelijk maken. Op een humoristische en herkenbare manier, als een soort protest met een glimlach.”

‘Ik ben geen slechterik’
Het is niet de eerste keer dat de communicatiestudent deze manier van schrijven aanhoudt. Tijdens zijn minor Creatief Schrijven bij Fontys Journalistiek schreef hij het boek Paniekboeket, waarin de rol van de minnaar werd toegelicht. Dat verhaal schreef Mick deels vanuit zijn eigen ervaringen. “Ik kreeg een relatie met een man die tegelijkertijd getrouwd was met een andere man. Vaak wordt een minnaar of minnares gezien als iemand die moedwillig een relatie verstoort of kapotmaakt, maar ik zag mezelf totaal niet als zo’n iemand. Ik ben namelijk echt geen slechterik.”

In zijn eerste boek werd hoofdpersoon David geïntroduceerd, die ook in Paniekvoetbal gevolgd wordt. “Ik wilde door met David en de wereld om hem heen, die ik zelf gecreëerd had. En omdat er in het voetbal ook zo’n taboe leeft wat betreft homoseksualiteit, leek me dit het perfecte vervolg.”

Wereldnieuws
Paniekvoetbal gaat verder in op het leven van David, die een relatie heeft met profvoetballer Sem. Ze willen dolgraag samenzijn, maar wat als een bomvol voetbalstadion hen in de weg staat? “In deze tijd is het nog steeds wereldnieuws wanneer een profvoetballer openlijk uitkomt voor zijn geaardheid. Bepaalde boodschappen en pijnpunten die hiermee te maken hebben komen dan ook zeker aan het licht, inclusief een vleugje humor en positiviteit op zijn tijd.”

Voor wie het zich afvraagt: dit boek is niét gebaseerd op persoonlijke ervaringen. “Maar er is in Nederland sowieso één profvoetballer die in stilte leeft als het hierom gaat. Hij durft niet te zeggen wat zijn geaardheid is omdat dat een mogelijke transfer in de weg zit. Het is bizar, maar zo werkt het dus blijkbaar wel.”

Met Paniekvoetbal wil Mick dan ook het taboe rondom homoseksualiteit doorbreken. “Niet alleen vanwege het geloof of het feit wat de buren ervan vinden, maar juist omdat ook je beroep je de vrijheid kan ontnemen om volledig jezelf te zijn.”

Toekomst
Of er nog een derde boek komt weet de vierdejaarsstudent nog niet, maar lezers vragen er al wel om. “Dat is een ontzettend mooi compliment natuurlijk. Het is voor mij belangrijk dat al mijn boeken een onderliggend doel hebben zoals het perspectief van minnaars of homoseksualiteit in de voetballerij belichten. Mocht er een volgend boek komen,  dan moet deze ook een boodschap overbrengen. Maar ik zou nu nog niet weten welke.”

Zelf kwam Mick ruim tien jaar geleden tot de conclusie dat hij op hetzelfde geslacht valt. Aan andere studenten die twijfelen over hun geaardheid wil hij dan ook een laatste tip meegeven. “Spiegel je niet aan hetgeen waarvan je denkt dat een ander dat van je verwacht. Als je Pride googelt zie je alleen maar afbeeldingen van dansende mannen op boten met veren in hun reet, maar dat is een frame vol vooroordelen. Kijk naar de regenboogvlag en kleur deze zelf in. Ontdek op je eigen manier wat wel of niet bij je past. Er is niet één recept om homoseksueel te zijn, maar omarm de elementen die je zelf fijn vindt en neem alle tijd die je nodig hebt.” [Noëlle van den Berg]

Ondernemen zit in het bloed van Tijmen. De drang om ermee te beginnen was er altijd al en vorig jaar werd dan eindelijk de sprong in het diepe gemaakt. “In juni ben ik Venoza Jewelry gestart, een webshop met armbanden voor mannen”, vertelt Tijmen.

De student krijgt dankzij zijn opleiding veel informatie over het starten van een eigen onderneming, maar vindt dat hij pas écht leert door te doen. “Ik leer het beste door vallen en opstaan. Op de harde manier, en daarom vind ik het belangrijk om de dingen die ik op school leer, in de praktijk te brengen.”

Bali
Vandaar ook het idee om een bedrijf te starten. Het maakte Tijmen niet zoveel uit wat het was, als hij er maar plezier in had. Hij kwam op het idee van de armbanden en zette lijntjes uit. Een webshop werd gemaakt, de armbandjes werden vanuit Bali besteld en een naam werd bedacht.  

“Ik wilde het Italiaans laten klinken, lekker zomers, en vond Venoza wel passend. Het was niet per se een logische keuze, het bekt gewoon lekker.” Tijmen investeerde zo’n 2.000 euro en heel veel vrije tijd. Die heeft hij vooralsnog nog niet terugverdiend.

“Ik verkoop niet heel veel armbanden. Ongeveer drie per week, vooral aan bekenden. Er zijn ook buitenlanders die via mijn webshop bestellen, maar die zijn op twee handen te tellen. Gelukkig is het niet mijn hoofddoel om er een vol salaris uit te halen. Ik doe het vooral omdat ik ervan wil leren.”

Tijmen verdient het grootste deel van zijn inkomen door in de horeca te werken. “Maar daar ga ik binnenkort mee stoppen.” Hij krijgt een baantje bij een sportschool in Veghel, waar hij in zijn vrije tijd vijf keer per week te vinden is. “Verder bouw ik ook websites voor anderen. Dat verdient een stuk beter dan de webshop, dus wat dat betreft zou ik daar meer op in moeten zetten. Maar nogmaals: het gaat me niet om het geld. Als ik ooit 1.000 euro per maand kan verdienen met mijn webshop, ben ik meer dan tevreden." 

Team Sea
Van de paar tientjes die Tijmen via Venoza Jewelry binnenkrijgt, wordt er ook nog eens een deel gedoneerd. Tien procent per bestelling gaat naar Team Sea, een internationale inzamelingsactie voor het behoud van oceanen. “Ik ken het concept al een paar jaar en ontdekte het omdat Elon Musk ooit een torenhoog bedrag doneerde", zegt Tijmen.

De communicatiestudent wist nog voor de start van zijn webshop dat hij er een goed doel aan wilde koppelen. “Ik heb altijd veel gedoneerd. Team Sea vond ik een mooi doel omdat ze troep uit de oceaan halen. Van elke euro die wordt gedoneerd, halen ze een pond afval uit de zee. Mijn klanten zijn daar medeverantwoordelijk voor. Dat vind ik gaaf.” [Karen Luiken]

Op iedere tafel waaraan gewerkt wordt is een glas cola of kop koffie te zien. Schoenen zijn uitgetrokken voor optimaal comfort en er staat muziek op om iedereen wakker te houden. Geen overbodige luxe, want de studenten zijn op het moment van schrijven al 28 uur bezig. 

Het 40 Hours Nonstop-project ging maandagochtend om acht uur van start in het Muziekgebouw. Daar werd een timer ingesteld die na veertig uur afloopt en kregen de studenten meer te horen over de goede doelen waar ze zich voor gaan inzetten. 

Die goede doelen zijn Het Rode Kruis, de Hartstichting en Alpe d’HuZes. “Onder het motto ‘Fontys for Society’ wilden we aan maatschappelijke opdrachten werken. Deze drie stichtingen waren enthousiast om mee te doen”, zegt Keya Schmidt, een van de organisatoren.

De studenten richten zich op communicatievraagstukken, vaak gericht op het werven van meer deelnemers voor evenementen van goede doelen. Er doen in het totaal zo’n zestig studenten mee, verdeeld over twaalf groepjes. Vier groepjes per goed doel.

Het tweedaagse programma bestaat grotendeels uit het werken aan de opdrachten, maar Keya vertelt dat er tussendoor ook tijd is voor andere dingen. “Maandagavond hebben we bijvoorbeeld The Masked Teacher georganiseerd. We hebben muziek gedraaid, beerpong gespeeld en stoelendans gedaan.” 

Rond de klok van twee gingen de meeste studenten hun bed in. Zelf lag Keya er iets later in. Zeg maar gerust veel later. “Ik heb een uur kunnen slapen. Op een bankje. In het studielandschap”, zegt ze. “Iets na tweeën kwam een van onze docenten nog op het idee om een spelletje Weerwolven te doen.”

Studenten Yoeri en Dewi zetten zich deze dagen in voor de Hartstichting. Ze vinden het project leuk, maar doodvermoeiend. “We sliepen met z’n allen in een slaapzaal, dus van de kleinste geluidjes word je al wakker”, zegt Dewi. “Bovendien had niet iedereen een eigen slaapmatje bij zich. We sliepen met z’n tweeën op een eenpersoonsluchtbed.”

Yoeri heeft ook betere nachten gekend. Hij heeft geen idee hoe lang hij heeft geslapen. “Dat is een leuke vraag. Ik heb echt geen idee, maar ik hoor net dat ik er na drieën in lag. De wekker ging om zeven uur, dus tel het aantal uurtjes maar op.”

De twee willen samen met de rest van hun groepje de naamsbekendheid van door de Hartstichting georganiseerde fietstochten vergroten. Hoe? “De Hartstichting doet onderzoek naar hart- en vaatziekten. Wij willen Lars Boom inschakelen, een voormalig wielrenner die moest stoppen omdat hij zelf lijdt aan een hartziekte. We willen hem als een soort ambassadeur aan het goede doel verbinden."

Een ander groepje – bestaande uit Pascalle, Lotte, Britney en Dilayah – heeft iets anders bedacht. Het viertal wil bedrijven benaderen om mee te doen aan evenementen van de Hartstichting. Goed voor de organisatie én voor teambuilding.

Ze hebben nog een paar uur de tijd om hun idee helemaal uit te werken. Daarna moeten ze de boel pitchen, gaan ze eten en eindigen ze vanavond in de karaokebar. Althans, als ze het volhouden. “We vallen nog net niet rechtop in slaap”, klinkt het. “We begonnen om half tien al met frisdrank. Slaat echt nergens op.” [Karen Luiken]

Een gestructureerde, bewust gevoerde dialoog is volgens de oud-docent en -informatiemanager bij Fontys Communicatie in Tilburg namelijk een remedie om de almaar toenemende polarisatie in onze samenleving op te lossen. “Hoogoplopende discussies worden gevoerd over de inhoud, maar niet over onderliggende emoties en (voor)oordelen. Juist daar zitten de pijnpunten. Benoem je die wel, dan blijkt dat er ondanks de tegengestelde meningen altijd gedeelde zorgen en behoeften zijn.”  

Samen wijzer worden 
Inmiddels is De Beer verbonden aan het Dialoogcentrum, waar hij mensen in tal van organisaties de kunst probeert bij te brengen van dialoogvoering. “Een ‘dialoog’ kun je opvatten als een gesprek”, legt hij uit. “Maar in ons boek focussen we vooral op het – tijdens zo’n dialoog – onderzoeken van wederzijdse gedachten en de veronderstellingen die daaraan ten grondslag liggen. Met het uiteindelijke doel er samen wijzer van te worden.” De intentie van een dialoog is dan ook om de ander te begrijpen, zonder hem of haar te veroordelen. 

Dat betekent niet dat een dialoog een vooropgesteld doel of vast omschreven uitkomst moet hebben. “Er zijn ook dialoogvormen die zodanig open zijn dat het onderwerp niet vaststaat en waarbij vooral in brede zin gedeeld wordt.” Tijdens trainingen komt op deze manier ‘de wijsheid van de groep’ boven tafel. “Bijvoorbeeld in een ziekenhuiscontext die van de patiënt, de verpleegkundige en de specialist. Laatstgenoemde denkt vaak dat hij of zij de meeste kennis heeft en dus niet naar anderen hoeft te luisteren. Maar juist als je anderen wel hoort, levert dat veel op.” 

Luisteren 
Als mensen zich de ‘21 geheimen’ die in dit boek worden beschreven beter ter harte nemen, verlopen volgens De Beer alle vormen van communicatie vlotter. “Niet alleen de strikte dialoogvorm, ook het schrijven van een e-mail of een keukentafelgesprekje met je kinderen.” 

“Denk het niet te weten is één zo’n geheim. Zodra je ervan overtuigd bent dat jij de oplossing hebt voor een probleem, stop je met luisteren.” Wanneer iemand iets vertelt, koppelen we dat meestal gelijk aan het verhaal in ons eigen hoofd. Dat zorgt voor een blokkade. “De kunst is om je bewust te zijn van dit proces, met het doel om je oordeel op te schorten, waardoor ruimte ontstaat om daadwerkelijk te luisteren naar een ander en goed door te vragen.”  

Welk dialooggeheim spreekt hemzelf het meeste aan? “Leer van elk gezichtspunt dat je verneemt, vind ik een mooie. In een dialoog gaan we immers uit van een gemeenschappelijk belang, en dat wordt het beste gediend door het expliciet delen van elkaars inzichten en ervaringen.” Met andere woorden: haal elkaars argumenten niet onderuit, graaf jezelf niet in, maar probeer elkaar te begrijpen. “Het begrijpen van andermans perspectief leidt tot de versterking van je eigen inzicht. En: daarvoor hoef je het dus helemaal niet met elkaar eens te worden.”  

Geen winnaar 
Het boek van De Beer en medeauteur Rients Ritskes wordt vrijdag aangeboden aan alle Kamerleden en bewindspersonen in Den Haag. Is dat ook de groep die deze dialooglessen het hardste nodig heeft? “Tijdens debatten voeren politici geen dialoog, maar een discussie. Ze willen hun standpunt doordrukken en het pleit winnen. In een dialoog is het juist belangrijk om te beseffen dat er geen gelijkhebbers of winnaars zijn. Wederzijds begrip staat centraal.” [Frank van den Nieuwenhuijzen] 

Alexia is 27 jaar oud en woont samen met haar vriend en kater in een appartement in Valkenswaard. Voor de buitenwereld ziet haar leven er misschien rooskleurig uit, maar mensen die haar goed kennen, weten dat er meer aan de hand is.

De twintiger kampt al jaren met Myalgische Encefalomyelitis, Fibromyalgie en Scoliose. De eerste diagnose kreeg ze op 4-jarige leeftijd. “Toen hoorde ik dat ik Scoliose had, een verkromming van de wervelkolom. Op 11-jarige leeftijd ben ik geopereerd en zijn er pinnen in mijn rug gezet. Sindsdien kamp ik regelmatig met rugpijn.”

Tweede diagnose
Toen Alexia dertien à veertien jaar oud was, kwam er een nieuwe diagnose bij: Myalgische Encefalomyelitis (ME), een complexe multisysteem ziekte die verschillende systemen in het lichaam aantast. “Het hoofdkenmerk daarvan is inspanningsintolerantie, waardoor elke vorm van inspanning mij heel ziek kan maken”, legt ze uit.

“Het lichaam herstelt niet van rust en slaap. Eigenlijk zou je dus kunnen zeggen dat ik een energiebeperking heb.” Andere symptomen zijn hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, concentratie- en geheugenproblemen, pijnlijke spieren en gewrichten en hartkloppingen.

Als rotte kers op de taart kwam er vijf jaar geleden ook nog de diagnose Fibromyalgie bij, een reumatische aandoening in de weke delen van het lichaam. Verzuring, pijn en stijfheid in de spieren zijn zaken waar Alexia regelmatig mee te maken heeft.

Tegendeel bewezen
Op de middelbare school kreeg de Brabantse te horen dat ze vanwege haar gezondheid nooit een mbo-opleiding zou kunnen doen. Dat tegendeel heeft ze inmiddels keihard bewezen. Ze heeft drie mbo-diploma’s op zak en is zelfs aan twee hbo-studies begonnen. ICT was de eerste, Communicatie de meest recente. Beide opleidingen heeft ze helaas niet af kunnen maken.  

“Er zijn in de afgelopen jaren veel dingen gebeurd die mijn ziekte hebben verslechterd”, vertelt Alexia. “Vermoedelijk twee corona-infecties en een ME crash in 2019.” Tijdens zo’n crash worden de klachten erger en kun je ernstige vermoeidheid ervaren. Herstellen kan dagen, weken of zelfs nog langer duren.

“De belastbaarheid die ik kan verdragen is sindsdien lager geworden”, vervolgt Alexia. “Door mijn energiebeperking lukt het niet om alles te combineren. Ik moet elke dag kiezen waar ik mijn energie aan uitgeef en als ik over mijn grens ga, kan ik uren tot weken of zelfs maanden heel ziek zijn.” 

Uitputtingsslag
Studeren bij Fontys zit er niet langer in. Een student moet immers een bepaald aantal uren aan een opleiding besteden en Alexia krijgt het niet voor elkaar om aan die verwachting te voldoen. Bovendien is iedere dag op school een zware uitputtingsslag. Hoofdpijn, zwakke spieren, oververmoeidheid, rugpijn of overgeven. Het zijn slechts enkele van alle klachten waar ze na een paar lesuren rekening mee moet houden.

Stoppen dus. En snel ook. Want gezondheid gaat boven alles. Alexia: “Niets is zo belangrijk als jijzelf. Het leven brengt zoveel met zich mee en er wordt vaak van je verwacht dat je het allemaal maar kan op de snelheid die de maatschappij heeft bedacht. Soms is het nodig om even stil te staan en van een afstand te bekijken of hetgeen waar je nu mee bezig bent, nog wel goed voor jou is. Dat betekent niet dat je meteen met alles moet stoppen, maar je hoeft niet dezelfde weg te volgen als de mensen om je heen. Soms kan een langere of kortere weg je dichter bij je doelen brengen.”

Onzekere toekomst
Met Alexia gaat het sinds haar keuze om te stoppen bij Fontys een tikkeltje beter. “Ik kamp met gezondheidsproblemen, zowel fysiek als mentaal, dus het is een redelijke achtbaan van ups en downs. Maar sinds recente veranderingen ervaar ik meer rust.”

Haar toekomstplannen? Daar houdt ze zich niet zo mee bezig. “Ik heb heel veel plannen, maar weet niet welke realistisch zijn. Ik durf niet ver in de toekomst te kijken omdat door mijn gezondheid altijd alles anders kan lopen. Op dit moment wil ik gewoon een leuke baan met de diploma’s die ik al heb. Gelukkig worden. Hoe dat er voor mij dan ook mag uitzien.” [Karen Luiken]

BIBI is een concept dat bedacht is door Esmee van Haasen, Yannick Snoek, Amber Rosenbrand, Arissa Quak en Nienke Versteeg. Voor hun studie Communicatie kregen ze de opdracht een oplossing voor een actueel probleem te vinden. Zij kozen ervoor iets te verzinnen om straatintimidatie tegen te gaan. Met succes: hun concept is in de prijzen gevallen tijdens de Dutch Creativity Awards.

“We waren het er al snel over eens dat we de focus wilden leggen op straatintimidatie”, vertelt Esmee. “We kwamen erachter dat er sleutelhangers bestaan die geluid kunnen produceren als je je onveilig voelt. Maar is een sleutelhanger wel de meest effectieve manier? Wat als je jezelf moet verdedigen en je je sleutelbos in je handen hebt? Je kunt je vingers breken.”

Mobiele telefoon
En dus gingen de dames op zoek naar iets anders. Iets wat nog niet bestaat en beter zou moeten werken dan een sleutelhanger met geluid. “We zijn na gaan denken over dingen die je naast je sleutels nog meer altijd bij je hebt. Een telefoon, dachten we al snel. Ons doel was om een klein apparaatje te maken met een herkenbaar geluid dat je achter op je telefoon kan bevestigen.” 

Het resultaat van die hersenspinsels is BIBI. “Over de naam hebben we lang na moeten denken”, vertelt Yannick. “BIBI heeft een dubbele lading. Het woord klinkt als een alarm, maar zou ook de naam van een vriendin kunnen zijn. Wij zien BIBI als de vriendin die je kan beschermen in situaties waarin jij je niet veilig voelt.”

De situaties waar ze het over heeft kunnen laagdrempelig zijn, maar ook gevaarlijk. “De stap is groot om het alarm af te laten gaan. Als je het idee hebt dat iemand je achtervolgt, zal je misschien niet meteen op die knop drukken. Maar dat hoeft ook niet. Het gaat meer om het veilige gevoel dat je hebt als je BIBI bij je draagt. Als het écht nodig is, bijvoorbeeld wanneer iemand je ongewenst aanraakt, kun je BIBI gebruiken.”

Dutch Creativity Awards
Met het idee wisten de vijf studenten de voorrondes van de Dutch Creativity Awards te bereiken, een wedstrijd die geïntegreerd zit in het curriculum van de studie Communicatie. Ze hielden een pitch, maakten indruk en kregen een ticket naar de finale. Daar namen ze het op tegen de Hogeschool Utrecht, HAN en Avans.

“De finalepitch hebben we in juni al moeten geven, maar vorige week hebben we pas te horen gekregen dat we hebben gewonnen in de categorie Future Student”, vertelt Yannick, die net als Esmee stiekem al op de winst hoopte. Esmee: “We dachten wel dat we op het podium terecht zouden komen, we staan immers allemaal heel sterk achter ons idee. Maar dat we zouden winnen? Dat was toch wel een verrassing.” 

Of de dames na het behalen van de winst nog verdergaan met het uitdenken van het concept, is nog niet helemaal helder. Esmee is inmiddels afgestudeerd en Yannick mag binnenkort ook haar diploma in ontvangst nemen. “We zijn allemaal druk met andere dingen. School, werk. Het is moeilijk om vrije tijd te vinden die we in BIBI kunnen stoppen”, zegt Esmee. “Het is een afweging die we moeten maken: gaan we door en zoeken we naar investeerders, of laten we het hierbij?” [Karen Luiken]

"I'm in my first year of college, so I have some time to go. But for now, I do think I want to continue studying after this. That's one wish. Another wish is to find my own living space. Most likely I'll get a student room in August, but that's not quite certain yet. Many people have trouble finding a room, but trust me: Facebook groups are key.

The only problem is that a lot of people want you to move in from August, but I don't really want to move in until September because it saves costs. I'm still living with my parents now, so financially I'm managing just fine. But I do dread having to start a loan soon.

Anyhow: I will have to, otherwise I won't be able to make ends meet. I can't work full-time because then I would not have time for my studies. My plan is to keep working as a sideline and to borrow the rent. I do not want to and end up with a huge student debt. 

The money issue is my biggest worry, but I'm also worried about other things. Finding a nice house, for example. But that's a worry for later, because I am not yet thinking about my adult life and possibly starting a family. I don't know if I even want children in the future. The world is changing in a bad direction.

Everything is getting much more expensive and the pressure to perform is skyrocketing. I experience a lot of stress because of that. I already put pressure on myself and on top of that I feel a lot of pressure from outside. Perform, perform, perform. Everything is all about performing. Especially in high school it was really hard. I always had to do better. Always get better grades. Always be able to do more.

Money, student debt, wages lagging behind inflation. There are plenty of things to worry about, but I try to think about them as little as possible. We'll see what happens. Let it go." [Karen Luiken]

“I don’t feel like I’m ready for a full-time job. That’s because I did an internship and found out that it’s very tough to work from 9 to 5. I struggled with that every day of my internship.

Don’t get me wrong: I had a nice internship, but I was in my second year and already was given a lot of responsibilities. When I got home in the evening, I still received emails and had to make some calls. What am I doing here? That’s what I was wondering every single day.

Luckily, I don’t have to do another internship. Instead, I have to freelance a year for school. I like that, because then you can approach the people and companies at your own pace. You only do things that you like doing.

I love the freedom I have now: going to school in the afternoon and working a few hours on weekends. I try to postpone adult life as long as possible. I don’t worry about money. Yet. I still live at my parents and therefore have almost no fixed costs. I don’t have plans to live on my own, but maybe I’ll change my mind if I get into a serious relationship.

In the distant future I hope there will be no more wars. I hope that one day I’m ready for a full-time job and that I’ll find one with not too much work pressure and nice colleagues. Also, I hope that I will be able to buy a nice house, preferably somewhere around Eindhoven." [Karen Luiken]