Fatima kwam niet via een standaard sollicitatie bij haar stage terecht. “Mijn docent van de opleiding ‘Trend Research and Concept Creation in Lifestyle’ werkte mee aan trendonderzoek voor het Centrum voor Expertise. Zij vroeg of ik wilde helpen bij een sessie om mee te denken over de nieuwe strategie. Ik zat daar vooral te notuleren en het gesprek een beetje op gang te houden", vertelt ze. 

Tijdens zo’n sessie kwam ze in gesprek met Katelijn, die werkt bij ‘Public Affairs en regionale samenwerking’, een onderdeel van het college van bestuur (cvb). “Ze vroeg in welk jaar ik zat en of ik volgend jaar een stage nodig had. Toen hebben we afgesproken om een keer koffie te drinken. Dat gesprek was interessant en zo ben ik hier uiteindelijk terechtgekomen.” 

Volgens Fatima is het bijzonder dat er nu een stagiair bij het college van bestuur werkt. “Voor zover ik weet hebben ze daar eigenlijk nooit stagiairs gehad, of het is heel lang geleden.”

Interesse in onderwijs en bestuur
Het college van bestuur geeft leiding aan Fontys en zorgt ervoor dat Fontys haar doelen haalt. Bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, onderzoek en organisatie. De stage sloot goed aan bij Fatima's interesses. Hoewel ze niet per se voor de klas wil staan, vindt ze onderwijs wel heel interessant. 

“Onderwijs vind ik heel belangrijk. Ik wist alleen nog niet precies of ik meer de beleidskant of de inhoudelijke kant interessant vond. Deze stage leek me een mooie manier om dat uit te zoeken.” Daarnaast wilde ze ook ervaren hoe een grote onderwijsorganisatie bestuurlijk werkt. “Om te zien hoe hier beslissingen worden genomen en hoe beleid tot stand komt.”

Onderzoek naar studentenparticipatie
Binnen haar stage kreeg Fatima veel vrijheid om haar opdracht vorm te geven. Ze koos ervoor om zich te richten op studentenparticipatie. “In de nieuwe strategie van Fontys staat dat studenten zich gehoord en gezien moeten voelen”, zegt ze. “Mijn taak is eigenlijk om te onderzoeken hoe je daar concreet invulling aan kunt geven.” 

Dat onderzoek staat nog in de beginfase. “Dit is pas mijn derde werkweek, dus nu gaat het vooral om onderzoek doen en met mensen praten. Hoe zien zij dat? Wat gebeurt er nu al binnen Fontys?” Het doel is uiteindelijk om een advies te formuleren voor het cvb. “Ik wil kijken wat er speelt onder studenten en hoe je hen beter kunt betrekken bij beleidsvorming en besluitvorming.”

Studenten centraal
Volgens Fatima moet zo’n advies niet alleen vanuit bestuurders komen, maar juist vanuit studenten zelf. “Je kunt wel bedenken dat studenten meer betrokken moeten worden, maar eerst moet je weten of studenten daar behoefte aan hebben en op welke manier. Daarom wil ik vooral veel gesprekken voeren, zowel met studenten als met mensen binnen het bestuur." Ook wil ze kijken hoe andere onderwijsinstellingen studenten betrekken bij beleid. “Misschien zijn er voorbeelden waar we inspiratie uit kunnen halen.”

Fatima loopt stage tot eind juni. Tegen die tijd hoopt ze een concreet advies te kunnen presenteren. “Als je een student of een docent bent die me hierbij kan helpen, dan hoor ik het graag!’

Die onrust was er vooral onder medewerkers van de SPECO-opleidingen (FMC), omdat ze daar in een gezonde situatie zaten met positieve instroomcijfers, terwijl er aan de andere kant, de ACE-kant, juist sprake was van het tegenovergestelde. Zouden ze dat bij SPECO gaan merken, was de vraag die onder veel medewerkers heerste.  

Het antwoord een jaar later: deels, zegt SPECO-docent Lars Hagen. “We zijn nu onderdeel geworden van een groter geheel, ook op financieel gebied, en dat brengt uitdagingen met zich mee”, klinkt het. “Als opleiding kunnen we niet meer zomaar mensen aannemen terwijl dat eerst wel makkelijker kon omdat we in een gezonde situatie zaten. Er werd tegen ons gezegd dat de fusie niet ten koste zou gaan van ons, en op zich klopt dat ook want er is niemand ontslagen en tijdelijke contracten zijn gewoon verlengd. Maar er zijn er in het afgelopen jaar wel drie zelf vertrokken. Niet noodgedwongen, maar misschien wel indirect vanwege de fusie.”  

Meer expertise 
De extra handjes die nodig zijn bij de SPECO-opleidingen worden niet langer extern maar intern gezocht. Onlangs zijn er zes docenten van wat eerst ACE heette, ‘overgestapt’ naar SPECO, wat volgens onderwijsmanager Enno van der Graaf een positief effect is van de fusie, omdat je nu dubbel zoveel expertise in huis hebt die uitgewisseld kan worden. “De ene opleiding stijgt veel meer in studentenaantallen, maar financieel zijn we niet in de gelegenheid om onbeperkt mensen aan te nemen. Het is dus heel fijn dat we mensen van oud-ACE naar oud-FMC kunnen sturen.”  

Collega-onderwijsmanager Sander Frerichs, werkzaam bij Sport Marketing, ziet dat ook als een groot voordeel. “De pijn die ik ooit voelde voor de fusie, is er niet meer. Dit is de nieuwe realiteit en ik zie heel veel mogelijkheden die de fusie ons gebracht heeft. Het belangrijkste voordeel is dat we nu meer vaardigheden onder éék dak hebben waar we gebruik van kunnen maken. Ik heb een aantal docenten van ACE over kunnen nemen voor Sport Marketing, dat zijn echt toppers waar ik onwijs blij mee ben.”   

De docenten zijn gedeeltelijk vrijwillig ‘overgestapt’, bekent Frerichs. “Omdat er bij ACE te veel docenten waren en bij SPECO te weinig, hebben bepaalde docenten van ACE de opdracht gekregen om bij SPECO gesprekken te gaan voeren. Dat is gebeurd, uiteindelijk wel op een positieve manier en met een goede uitkomst. Zo’n overstap gaat natuurlijk alleen als iedereen erachter staat; je hebt niks aan een collega met weerstand.” [Tekst gaat verder onder de foto]

Paul de Greef is als manager bedrijfsvoering en integratiemanager voor de fusie nauw betrokken geweest bij die ontwikkelingen. Hij beaamt dat de gesprekken gevoerd moesten worden omdat er aan één kant sprake was van overformatie. “Aan de ene kant hebben we te veel docenten, aan de andere kant te weinig. Wij voeren gesprekken met onze medewerkers om te kijken of ze bereid zijn vacatures bij een andere opleiding in te vullen. Het is soms best lastig om een goede match te vinden, maar daar streven we wel naar.”     

Volgens Simone Wolfert, sinds januari officieel benoemd als directeur van FET, gaat dat proces redelijk soepel. “Ik ben echt onder de indruk van de veerkracht van de organisatie. Als je ziet wat er gebeurd is, hoeveel vragen er zijn gesteld, dan vind ik het echt bewonderingswaardig hoe alle FET-collega’s erin staan en hoe FET er nu voor staat”, zegt ze.   

Van P4 naar P1 
Een andere grote verandering sinds vorig jaar, is de verhuizing van FMC van P4 naar P1. Iets wat los van de fusie overigens ook gebeurd zou zijn, omdat P4 inmiddels eigendom is van de gemeente Tilburg en (tijdelijk) wordt bewoond door De Nieuwste School. SPECO zit nu verspreid over twee verschillende vleugels in P1, terwijl de rest van het nieuwe instituut in P8 zit.  

Dat heeft zowel voor- als nadelen, zegt docent Nout van Beckhoven. Een voordeel is het verhuisbudget dat SPECO kreeg voor het vullen van ‘hun vleugels’ met sportaankleding. Daarmee zijn posters, voetbalshirtjes en sportvisuals opgehangen. Heel fijn, maar het creëert geen algemeen FET-gevoel. En dat hoeft er volgens Van Beckhoven ook nóg niet te zijn. “Toen we richting de fusie gingen, ging het tijdens bijeenkomsten heel vaak over hoe we één FET-gevoel konden laten ontstaan. Maar waarom is dat belangrijk? Je komt in een groot team van medewerkers terecht, die je nooit allemaal gaat zien. Dus waarom zou je die kruisbestuiving in dat opzicht heel geforceerd moeten laten ontstaan?”

Van Beckhoven ziet dat liever organisch gebeuren, en daar is tijd voor nodig, zegt ook Van der Graaf. “Er zijn twee instituten samengevoegd die allebei een eigen achtergrond hebben. We werken er al anderhalf jaar heel hard aan om daar één geheel van te maken en we zien nu dat er een verschuiving aan het plaatsvinden is. Wat een positieve ontwikkeling is, maar je merkt wel dat er nog steeds vragen zijn. En dat is begrijpelijk.”  

Grote veranderingen 
Daar komt nog eens bij dat er ook nog allerlei andere grote projecten lopen. Naast de fusie heb je ook nog HARP, dalende studentenaantallen, TGO-doelstellingen en twee bestaande opleidingen die tot één nieuwe CE- en één nieuwe CO-opleiding geïntegreerd worden en in september van start gaan. “Er vinden heel veel verschillende dingen tegelijk plaats”, zegt Wolfert daarover. “Het zijn allemaal geen kleine projecten en als je dan ziet hoe FET het nu doet, daar ben ik echt van onder de indruk.”  

“Ons doel nu is om het overzicht weer terug te brengen binnen de organisatie”, vervolgt ze. “Het fundament is gelegd, maar we zijn nog niet één FET-organisatie. Daar is het te vroeg voor, dus dit is iets waar we verder aan moeten bouwen en waar we naartoe aan het werken zijn.” Volgens Paul de Greef verwacht FET vanaf 2028 weer financieel gezond te kunnen zijn. “Alleen moet het dan wel meewerken met de studentaantallen, en de demografische krimp is echt wel fors. Dus dat blijft spannend, maar natuurlijk blijven we daar heel hard aan werken.”  

De twee docenten van de Fontys-opleiding Communicatie-Creative Concepts for Communication (CO-CCC) in Tilburg zijn al bijna hun hele leven actief in de muziekindustrie. Hun studenten maken dan ook dankbaar gebruik van het uitgebreide netwerk dat zij in de jaren hebben opgebouwd. Dat netwerk wordt alleen maar groter nu ook hun oud-studenten in het wereldje zijn gaan werken.

“Onze alumni zitten inmiddels op verschillende managementposities in de entertainment business”, vertelt Gribling. “Dan is het voor onze studenten best interessant dat we met één telefoontje - of twee als je langs een secretaresse moet - contact kunt leggen.”

Warme contacten
Ronald (25) vierdejaars student aan dezelfde opleiding, kreeg via die warme contacten een opdracht bij Warner Music Benelux. “Ze snapten niet waarom ineens het aantal streams was gezakt en vroegen zich af waar dat aan kon liggen. Ik heb dat onderzocht en een oplossing bedacht. Daar waren ze heel blij mee en dus mag ik hier later dit jaar verder aan werken.”

En zo snijdt het mes aan twee kanten. Steeds vaker kloppen spelers uit de muziekindustrie bij Fontys aan nu de vraagstukken daar steeds complexer zijn geworden. “Natuurlijk moet deze branche steeds creatiever worden door de bezuinigingen in de culturele sector”, zegt Gribling. Maar er speelt meer, vult Bijlsma aan.

“Ook maatschappelijke vraagstukken zoals het gebruik van AI, duurzaamheid bij festivals en rechtenkwesties vragen bijvoorbeeld om een oplossing. Maar daar heb je wel meerdere disciplines voor nodig.”

Pasklare oplossingen
En daar past een HLO, een hybride leeromgeving waar onderwijs, werkveld en onderzoekers elkaar opzoeken, perfect bij. Het is volgens Bijlsma niet meer dan logisch om ook andere opleidingen binnen Fontys te betrekken bij het zoeken naar pasklare oplossingen voor de muziekindustrie.

“Als je bijvoorbeeld iemand van Communicatie en ICT bij elkaar zet, dan heb je twee verschillende aanvliegroutes om naar een probleem te kijken. Dan kom je niet alleen tot hele andere oplossingen, je leert ook ontzettend veel door eens vanuit een ander perspectief te kijken.”

Nieuwe generatie
Een nieuw perspectief is ook de reden waarom bedrijven in de muziekbranche graag met studenten samenwerken. Ze zijn benieuwd hoe een nieuwe generatie tegen bepaalde onderwerpen aankijkt, weet Bijlsma. “Ze begrijpen eigenlijk niet hoe Gen Z werkt en functioneert. En weten dus ook niet hoe ze deze groep het beste kunnen bereiken.”

Ronald weet dat wel en koos voor meer interactie met de jonge doelgroep van Warner. “Jongeren van nu vinden het belangrijk om ergens bij te horen en dus is het goed om te werken aan community building.” Zijn advies aan de muziekindustrie is dan ook: “Meer met jongeren werken en vooral met mij”, zegt hij lachend. 

Regionale samenwerking
De docenten zitten vol grootse plannen voor de toekomst, maar lopen in eerste instantie niet te hard van stapel. “Je kunt het natuurlijk meteen heel groot aanpakken, maar wij doen het liever bottom-up. Iets wat je eigenlijk wel het Tilburgse model kunt noemen. Laat het ontstaan en bouw het langzaam op.”

De komende tijd zetten ze in op samenwerkingen dichtbij huis. De eerste gesprekken met de gemeente Tilburg en ook de provincie Noord-Brabant zijn al achter de rug. “Onze opleiding staat natuurlijk hier in Tilburg en dat is eigenlijk gewoon een muziekstad. Met poppodium 013, Paradox, de Rockacademie en van oudsher ook IEMES. Het is voor ons dus heel logisch om als kennisinstituut hier te beginnen en de muziekindustrie regionaal kracht bij zetten.”

De Nationale DenkTank is een onafhankelijke stichting die sinds 2006 ieder jaar twintig jonge academici bij elkaar brengt om hen vier maanden lang aan actuele maatschappelijke vraagstukken te laten werken. Ze bedenken innovatieve oplossingen en ontwikkelen die uiteindelijk ook om zo bij te dragen aan een betere samenleving.

Mensen uit het hele land mogen zich aanmelden. Het maakt niet uit of ze van het mbo, hbo of van de universiteit komen en het maakt ook niet uit welke richting ze hebben gedaan. Maar wat wel belangrijk is, zegt Daniël, is dat je gemotiveerd moet zijn om aan circulariteit en duurzaamheid te willen werken. Dat is namelijk van 2024 tot 2026 het thema van de Nationale DenkTank.

Vijf selectierondes
Die motivatie heeft Daniël, twee jaar geleden afgestudeerd aan de IEMES-opleiding van Fontys, zonder twijfel. “Ik vind het heel belangrijk dat onze generatie meewerkt aan maatschappelijke vraagstukken”, zegt de oud-marketingstudent. “Toen ik hoorde wat de DenkTank inhield, wist ik meteen dat ik dit wilde doen. Ik meldde me aan, kwam drie selectierondes door en ben twee weken geleden officieel begonnen.”

Hij legt uit dat de DenkTank als stichting tussen het bedrijfsleven, de overheid en de maatschappij in zit. “Ik geloof echt dat als je problemen wilt aanpakken, je dat niet alleen vanuit een bedrijf, stichting of overheid kan doen. Het moet een mix van die drie elementen zijn en bij de DenkTank krijgen we de mogelijkheid om die mix te maken.” 

Elektronisch afval
Daniël doet dat voor een probleem dat zich richt op elektronica. En dan met name elektronica die vanuit Nederland naar het buitenland wordt geëxporteerd om daar een tweede leven te krijgen. “In bijvoorbeeld Afrika zien we dat er hele grote bergen met elektronisch afval zijn. Hoe kunnen we het exporteren van elektronica naar het buitenland duurzamer maken? Dat is het vraagstuk waar we ons de komende maanden mee bezig houden.”

De DenkTank is gevestigd in Amsterdam, wat betekent dat Daniël daar vier maanden lang van maandag tot en met vrijdag naartoe reist. Het is een fulltime job die niet zo goed betaalt als een fulltime job, maar die vooral op andere vlakken minstens zoveel oplevert. Ja, het staat goed op zijn cv, maar dat is niet waarom Daniël meedoet. 

Balkenende
“Ik hoop dat ik hier ook na deze vier maanden nog aan kan blijven werken en dat we over een paar jaar iets hebben neergezet waarvan ik kan zeggen: dit maakt een positieve impact op de wereld. Ik wil echt mijn steentje bijdragen aan een betere wereld. En bovendien leer je er natuurlijk heel veel van. Vorige week heb ik met voormalig minister Balkenende gesproken. We komen in contact met heel veel interessante mensen en bedrijven.”

Maar wat misschien nog wel belangrijker is: “Je werkt met een groep vrienden aan iets wat nuttig is. En alleen dat al zou genoeg motivatie moeten zijn om mee te willen doen aan de Nationale DenkTank.”

Het 15 minutes-project is in een ver verleden ooit ontstaan om Communicatie-studenten vijftien minuten te laten bellen met mensen uit het werkveld. Dat kon een alumnus zijn, maar ook de CEO van een groot bedrijf. Met als achterliggende gedachte: ga met elkaar in gesprek en kijk wat dat teweeg kan brengen. 

Ondanks het succes kwam het even stil te leggen, waarna docent Piet van Beurden het in coronatijd weer oppakte. Sindsdien heeft het project buitengewone proporties aangenomen. “De resultaten zijn bizar”, zegt Van Beurden. “Heel veel studenten hebben een stage of baan overgehouden aan dat ene belletje. Maar er is ook iemand geweest die zijn afstudeerjaar gesponsord heeft gekregen om onderzoek te doen voor een bedrijf.”

Digitaliseren
In een paar jaar tijd verzamelde Van Beurden meer dan 600 betrokken coaches die open stonden voor een gesprek met een student. Die linkte hij handmatig aan zijn studenten, maar omdat daar heel veel tijd in ging zitten, is hij nu toe aan verandering. De docent wil de boel gaan digitaliseren en is met behulp van twee IT-studenten bezig met het bouwen van een website. 

“Iedereen mag zich op de site aanmelden als coach”, legt Van Beurden uit. “Bij de huidige studenten die ik nu lesgeef, heb ik twee categorieën. Enerzijds heb je de reguliere coach, die met welke student dan ook kan bellen voor een kwartierig gesprek van mens tot mens. Het maakt eigenlijk niet uit waar dat gesprek over gaat en waar het naartoe gaat.” 

Maar aan de andere kant heeft hij ook studenten die bezig zijn met kunst en design. Bij die groep zorgt hij ervoor dat ze gelinkt worden aan iemand die bijvoorbeeld een atelier heeft, in de hoop dat ze daar ooit een expositie mogen doen. “Ik heb nu al een aantal keer meegemaakt dat een student dat voor elkaar heeft gekregen door met een externe professional te bellen.” 

Kennis delen
Van de 600 coaches die Van Beurden ooit had, zijn er nu nog een kleine 200 over in de nieuwe opzet. De docent hoopt dat dat aantal zal groeien en dat ook collega’s van andere instituten gebruik gaan maken van zijn initiatief. “Omdat ik denk dat dit platform heel waardevol kan zijn, gun ik het andere docenten, coaches, begeleiders en decanen ook. Ik wil het niet voor mezelf houden.” 

Waarom zou hij ook? Want met zijn initiatief kunnen studenten op een heel laagdrempelige manier van alles bereiken. “En wat is nou een kwartiertje bellen? Je kunt je bak koffie erbij zetten, tegelijkertijd een broodje eten en ondertussen praat je een kwartier. Dat stelt niet zoveel voor, maar wat eruit komt, kan gigantisch zijn. Ik ben nog steeds verbaasd over de resultaten van de afgelopen jaren. Bovendien kan het studenten ook helpen om over hun belangst heen te komen.”

Wie zich als coach wil aanmelden, kan dat via deze link doen. Je mag bij Fontys hebben gestudeerd, maar dat hoeft niet. De enige eis die Van Beurden aan een coach stelt, is “mens zijn en kunnen praten”. Oké, en kunnen luisteren is natuurlijk ook wel handig.

Het festival, ontstaan vanuit de minor AVS van Fontys Journalistiek, is bedoeld om een specifieke doelgroep op weg te helpen: jonge aankomende filmmakers.

Met het eendaagse festival wil Hessel Rippe, Fontysdocent Film en Creatief schrijven, studenten enthousiast maken voor het genre documentaire en laten zien welke mogelijkheden er zijn voor starters in de filmwereld. Dat daar behoefte aan is blijkt afgelopen donderdag uit de aanwezigheid van ruim tachtig studenten van verschillende opleidingen binnen en buiten Fontys.

Springplank
Tijdens Docu Day werkt Rippe samen met Broet, een stichting die een podium biedt aan Brabantse filmmakers en ook net afgestudeerden ondersteunt bij het maken van filmproducties. Dat vooral beginnende makers een springplank vaak hard nodig hebben, vindt Rippe niet zo gek.  

“Als je een boek wil schrijven heb je niet meer nodig dan een laptop, een zolderkamer en heel veel tijd. Bij het maken van een documentaire zou je denken dat je er al bent met alleen een camera. Dat is niet zo, er komt zoveel meer bij kijken. Je hebt te maken met research, montage, subsidieaanvragen en ga zo maar door. Om dat in je uppie voor elkaar krijgen is een stuk moeilijker.”   

Vliegende start
Op het filmfestival zijn documentaires te zien van verschillende jonge filmmakers zoals Sara Brouwers, die vorig jaar afstudeerde aan de Fontysopleiding Journalistiek. Zij maakte met een serie over Limburgse vlaaienmakers, die uitgezonden werd bij de Limburgse tv-zender L1. Een vliegende start. Toch had zij als student twijfels over haar toekomst.

“Natuurlijk wilde ik aan de slag als documentairemaker, maar hoe dat mijn werk kon worden, dat wist ik niet. Uiteindelijk mocht ik na mijn stage bij een productiebedrijf blijven werken en was de spanning eraf.”

Ook andere studenten zijn onzeker of ze na hun studie wel als filmmaker aan de bak komen. Sem (20), student Journalistiek: “Ik studeer nu nog, maar voel wel een mega grote onzekerheid over hoe ik mijn geld ga verdienen. In een wereld met veel freelancewerk is dat wel lastig.”

Aankloppen
Het helpt Evie (24), student Academy of the Arts, om te horen wat de aanwezige makers in hun beginperiode hebben ervaren en dat er ook organisaties zijn zoals BROET waar ze als beginner kunnen aankloppen.

“Natuurlijk is het altijd lastig om in de kunst je geld te verdienen. Het is fijn als jonge makers daar open en eerlijk over zijn. En het is goed om te horen dat er ook organisaties zijn die je in het begin kunnen helpen, dat motiveert mij wel.”

Ook Tijs (20), student SPECO, lijkt enigszins gerustgesteld. “Het lijkt alsof je straks alleen in de wereld staat als beginnende documentairemaker. Gelukkig heb ik nu gehoord dat er plekken zijn waar je met je vragen naartoe kan. Dat maakt dat het voor mij net wat makkelijker voelt om in die wereld te stappen.”

Dichtbij huis
De jonge documentairemakers delen tijdens het festival niet alleen wat hun werk moeilijk maakt, maar ook hun inspiratie. Want het begint uiteindelijk allemaal met een goed idee. Wat Brouwers betreft blijft ze daarvoor dichtbij huis.

“Er is meer dan alleen Amsterdam, ook in Brabant en Limburg zijn nog zoveel verhalen te vertellen. Zelf kom ik uit Limburg en ik vind het echt tof om daar verhalen over te maken. Dat is voor mij ook veel makkelijker. Alleen al omdat ik het dialect spreek, is er meteen een band met de mensen die ik interview en kan ik alles vragen.”

Ook Sem heeft besloten dat hij voor zijn toekomstige projecten, als die er komen, in de buurt blijft. “Ik ben Brabander en vind het mooi om over dingen te vertellen die hier lokaal gebeuren en waar landelijk niet naar omgekeken wordt. Ik ben geen wereldverbeteraar, maar wil anderen gewoon graag laten zien hoe het leven hier is.”

En daarmee slaat hij wat Rippe betreft de spijker op zijn kop. “Filmmakers focussen zich op de verhalen waar we anders aan voorbij zouden gaan. Daardoor krijgen we een beter beeld van wie wij als mensen zijn en met wie we allemaal samenleven. Dat is het mooie aan documentaires en daarom zijn en blijven ze belangrijk.”

Dutch Dance University is een evenement gericht op de dansindustrie en wordt georganiseerd door studenten van de minor Dance Industry in Tilburg. Het evenement vindt woensdag van 13.00 tot 18.30 uur plaats in de Eindhovense club Dynamo. In totaal komen er elf sprekers, elk met een eigen expertise.

Hulpmiddel
Eén daarvan is Eelco van de Wiel, CEO van het creatieve bureau LiveWall. Hij komt vertellen over de ontwikkelingen van AI in de dansindustrie. Want inderdaad: die zijn er. Veel zelfs. En ze volgen elkaar in rap tempo op. “Op het gebied van AI zijn er in de afgelopen jaren veel ontwikkelingen gaande. Wij gaan tijdens het evenement in op hoe je AI kunt inzetten bij het organiseren van een evenement”, vertelt student Kubilay Aydin. 

ChatGPT is daarbij een handig hulpmiddel, legt Kubilay uit. De tool kun je volgens hem gebruiken voor de brainstormingsfase, het verzinnen van namen die je voor een evenement wilt boeken en misschien zelfs voor het vinden van een geschikte locatie. “We hebben ChatGPT zelf ook ingezet bij de organisatie van Dutch Dance University. Vooral voor het verzinnen van sprekers kwam het goed van pas.” 

Maar er is meer. Want naast ChatGPT heb je bijvoorbeeld ook Midjourney AI, wat dan weer handig kan zijn bij het genereren van beelden voor promotiemateriaal. “Nu kan een bedrijf nog zonder AI, maar ik denk dat het in de toekomst onmisbaar wordt. Bedrijven zullen bepaalde taken straks liever door programma’s uit laten voeren dan door programmeurs. En ja, dat is natuurlijk best zorgelijk omdat er dan banen verdwijnen.” 

Vrouwenemancipatie
Een ander onderwerp dat tijdens Dutch Dance University aan bod komt, is vrouwenemancipatie. Student Danni Gubbels vertelt daar meer over. “Uit onderzoek van klasgenoten is gebleken dat er weinig omarming is voor vrouwen in de dansindustrie. Slechts een klein procent van de professionals in de dansindustrie is vrouw. We hebben het dan niet alleen over dj’s en producers, maar ook over de hogere functies.”

Dat aantal moet worden opgehoogd, waardoor vrouwen de kans krijgen om sneller in de danswereld te stappen. Sarah Rupp van Glass Ceiling Artist Management schijnt woensdag haar licht op dit onderwerp. Zij heeft in haar carrière al meerdere vrouwen in de muziekindustrie geholpen. “Ze wil meer aandacht voor vrouwen in deze wereld en creëert die aandacht door haar eigen ervaringen te delen en bewustwording te creëren”, aldus Danni.

De overige hoofdonderwerpen zijn artistic autonomy en door policy. “Artistic autonomy gaat over de onafhankelijkheid van artiesten en hoe labels daar tegenover staan”, aldus Kubilay. “Door policy gaat over discriminatie in het beveiligerswerk. Want of we het nu willen of niet, beveiligers weigeren nog steeds onterecht bepaalde mensen op feestjes of in nachtclubs, meestal gebaseerd op huidskleur. Spreker Sophie van der Spek gaat daar een panelgesprek over aan.”

Toegang tot Dutch Dance University is gratis, maar het is wel nodig om een ticket te reserveren. Dat kan via deze link (zolang de voorraad strekt). 

De campagne was één van de opdrachten waar vijf IEMES-studenten voor hun afstuderen aan werkten. Onder hen ook de 24-jarige Merel van den Dries. Zij heeft vorig jaar zelf schurft gehad en weet hoe hardnekkig het probleem is. “Schurft leeft, daar hebben meerdere mensen mee te maken”, zegt ze. “We wilden er een open onderwerp van maken om over te praten, want dat was het naar mijn mening niet.”

Humor
De groep nam contact op met de GGD Hart voor Brabant. Samen kwamen ze op het idee van de campagne ‘Baas over het Beestje’, waarmee ze door middel van humor het taboe rond schurft willen doorbreken. Dat doen ze met twee verschillende middelen. “We hebben posters gemaakt waar we grove uitingen op hebben gezet die indruk moeten maken. Weten studenten wat de feiten over schurft zijn en wat de fabels? Op de posters staan codes die gescand kunnen worden en waar meer informatie gevonden kan worden.” 

Het andere idee is gebaseerd op De Speld. De GGD Hart voor Brabant deelt via social media posts met daarin sarcastische teksten. “We hebben heel veel quotes en teksten bedacht”, gaat Merel verder. “De rechten daarvan hebben we overgedragen aan de GGD, zodat zij ermee kunnen doen wat ze willen. Afgelopen week hebben ze het eerste bericht geplaatst. Leuk dat het zo goed ontvangen wordt.” 

Klachten
Merel hoopt dat de campagne veel studenten bereikt. Want schurft, dat wil je niet. “De klachten van schurft zijn verschrikkelijk. Jeuk en uitslag, maar vooral heel veel jeuk. Je wordt er mentaal gek van, gaat overal dingen achter zoeken. Zou je wel op die bank gaan zitten? Misschien krijg je schurft. Kan ik mijn jas daar wel ophangen? Schurft. Kan ik met mijn huisgenoot chillen? Schurft. Je maakt jezelf bang.”

Bij Merel, die de beestjes waarschijnlijk van een huisgenoot uit haar studentenhuis kreeg, zijn de klachten inmiddels weg. Van vrienden heeft ze recent ook geen gevallen meer gehoord. “Maar dat komt waarschijnlijk omdat iedereen tijdens de zomervakantie naar familie is gegaan. Grote kans dat er in het najaar weer een grote piek komt.” [Karen Luiken]

Fontys ACE is volop gericht op verandering. Ontwikkelingen in het werkveld maken dat het instituut recent nog zijn naam wijzigt om een bredere focus te leggen. Maar er staan meer veranderingen op til waar Fontys ACE rekening mee moet houden, zegt docent Arthur Kok.

Welke banen zijn momenteel populair onder ACE-studenten?
“Voor Creative Concepts for Communication waar ik zit is dat uiteraard de communicatiehoek. Daarbij valt op dat ruim de helft van de alumni belandt buiten de creatieve sector, in het bedrijfsleven of bij de overheid. Veel afgestudeerden starten bovendien als freelancer: ze komen in de marketing terecht als conceptontwikkelaar of gaan iets concreet-uitvoerends doen als fotografie.”

Welke banen zie je verdwijnen en welke zullen ontstaan?
“Op de eerste plaats merken we dat het concept ‘beroep’ verdwijnt. Vroeger was een communicatieprofessional iemand die persberichten schreef en campagnes bedacht. Hierin zie je een verschuiving van operationele naar strategische taken: merkbeleving, issue-of reputatiemanagement, enzovoort. In functiebenamingen komt de toevoeging ‘strategist’ steeds vaker voor: creative strategist, content strategist, design strategist.

Omgaan met zulke ontwikkelingen vraagt niet zozeer om een vastomlijnd beroepsprofiel, maar om een set generieke vaardigheden zoals samenwerken en oplossingsgericht denken. Deze vaardigheden zijn dus breder inzetbaar dan in die ene beroepsrol. Daarin ligt een uitdaging voor de hbo’s.”

Hoe steekt jullie curriculum daarop in?
“In de praktijk is het lastiger om uit te leggen hoe je een bedrijfsstrategie vertaalt, dan aan welke kenmerken een persbericht voldoet. Maar door het creëren van bijvoorbeeld authentieke leeromgevingen kom je toch ver: een context waarin de student projecten draait die reële dilemma’s van strategieontwikkeling nabootsen.

Het wordt complexer, en dat is een uitdaging. Maar wat ik zie bij veel ACE-studenten is dat ze prima sociaal-intelligent handelen, dat ze veel voor elkaar krijgen in de gerichte samenwerking met een opdrachtgever of een specialist uit een andere discipline. Bovendien zitten ze dan gelijk, hands on, op het uitvoerings- en regelniveau. Méér dan academici, die cognitief misschien beter onderlegd zijn. Maar snappen hoe een probleem in elkaar zit is één ding- mensen meekrijgen om het op te lossen is iets anders. Dat is voor een hbo dus ook een onderscheidende manier om met strategische vraagstukken om te gaan.”

Hoe beïnvloeden technologische ontwikkelingen jullie sector?
“Veel communicatie is tegenwoordig gebaseerd op digitale technologie, denk aan social media of chatbots. Communicatie wordt ook steeds meer data-driven en bedrijven verwachten dat communicatiestrategieën met data worden onderbouwd. Digitalisering zorgt echter ook voor ontwrichting, denk aan bubbels, fake news of cancel culture. Dit is misschien wel de reden dat issue- en reputatiemanagement zo belangrijk is geworden: reputatieschade is in de digitale wereld snel geleden met een paar boze reviews.

Voor ons onderwijs betekent dit dat data-ethiek meer aandacht krijgt. Bedrijven zijn dol op big data en een positief online-imago, maar ik vind dat we studenten ook een morele verantwoordelijkheid moeten meegeven om niet zomaar alles wat een opdrachtgever wil uit te voeren.”

Wat kunnen studenten verwachten op het gebied van salarisontwikkeling?
“Dat weet ik eerlijk gezegd niet. Ik heb geen inzicht in wat pas-afgestudeerden zo gemiddeld verdienen.”

Wat zijn de zorgen voor de toekomst?
“Eén zorg deelt het hele economische domein waarvan ook wij deel uitmaken. Namelijk dat het arbeidsmarktonderzoek van bijvoorbeeld het ROA [Research Centre for Education and the Labour Market, red.] voor ons geen betrouwbare prognoses biedt over hoe het beroepenveld zich precies ontwikkelt. Zoals aangegeven wordt er in onze sector steeds minder in afgebakende beroepen gedacht, en meer in hybride taken. Dat maakt het lastig scherp gedifferentieerde beroepsprofielen te hanteren en daarover voorspellingen te doen.

Verder wordt de werkelijkheid waarmee we werken dus complexer. Als academicus zeg ik: een hbo-professional opleiden is veel lastiger dan een wo’er, juist omdat eerstgenoemde op beide sporen (cognitief en uitvoerend) thuis moet zijn. Dat vergt veel van de student, maar ook van de docent. Vraag is of de overheid bereid is om op termijn voldoende te investeren in de professionaliteit van je docententeam.” [Frank van den Nieuwenhuijzen]

Op haar Twitch-kanaal met 85.000 volgers speelt Puck (oftewel ‘Puxque’) onder het genot van een lounge-muziekje games als Call of Duty: Warzone en Valorant. “Ik vind alles leuk. Het is juist interessant om onbekendere games uit te proberen. Ik ben geen toernooispeler. Het gaat niet om winnen, maar om het entertainment en de onderlinge interactie.”

Iedereen die dat wil kan live meekijken. “Soms spelen kijkers mee, en ondertussen communiceren we via de chat.” Verder houdt Puxque haar fans op de hoogte via Twitter en Instagram. En dat doet ze goed: bij de uitreiking van de Best Social Awards 2022 wint ze eind mei voor de derde keer op rij de publieksprijs voor de beste gamer.

Zoekende
Het verdienmodel bestaat uit abonneegelden van kijkers, vrije donaties en vooral sponsorgelden. “Ik heb samenwerkingen gehad met Samsung, Vodafone en bedrijven in de gaming-industrie.” Momenteel speelt ze drie à zes uur per werkdag. “Het record is 24 uur non-stop. Bij het streamen is het belangrijk dat je zichtbaar bent. Als je maar weinig online gaat, haken mensen af.”

Ze kwam per toeval in aanraking met Twitch, grappig genoeg tijdens een stage. “Ik wist nooit goed wat ik wilde, miste een echte roeping. In het derde studiejaar liep ik stage bij een branding bureau, waar ik meehielp voor klanten merkcampagnes te bedenken. Superleuk. Maar ik ben iemand die zich altijd afvraagt: wat is er nog meer?”

Dat ‘meer’ kwam toen ze een gesprek opving van collega’s. “Zij hadden het over het gameplatform Twitch, dat spelers met elkaar samenbrengt. Ik speelde toen altijd in mijn eentje, best saai. Ik checkte Twitch en dat raakte een snaar.”

Ondernemer
Langzaam weet ze de eerste inkomsten te genereren, en kan ze haar bijbaantje opzeggen. “Na mijn afstuderen nam ik me voor om het een jaar fulltime te gaan doen. Kijken wat er uitkomt.”

Vijf jaar later krijgt Puck soms nog het schampere verwijt dat ze ‘geen echte baan’ heeft. Toch ziet ze zichzelf zonder meer als ondernemer. “‘Puxque’ is een business, met merchandise zoals een kledinglijn. Ik heb een management dat sponsordeals regelt. Naast het streamen bezoek ik meetings om te netwerken met potentiële sponsors. Ook geef ik lezingen over wat ik doe. Stiekem ben ik er 24/7 mee bezig.”

Bij dat bijzondere ondernemerschap zijn er wel wat dingetjes blijven hangen uit haar CO-IEMES-studie. “Ik ben zelf mijn merk. Ik weet hoe ik dat herkenbaar neer moet zetten, en mezelf kan presenteren.” Bovendien heeft de opleiding haar het nodige zelfvertrouwen gegeven. “Ik heb geleerd zelfstandig te denken. Het idee: dit zijn mijn kernwaarden en van daaruit kies ik hoe ik verder ga.”

Brabants
Waarom zijn haar gamestreams zo populair? “Ik ben lekker mezelf, geen typetje. Ik reageer open en spontaan en denk dat kijkers zich daardoor goed met mij kunnen identificeren. Ik ben ook maar een simpele Brabo met dezelfde issues als iedereen.”

Ze zou internationaal kunnen gaan met haar streams, om nóg meer volgers te krijgen. “Als je overstapt op Engels wordt de concurrentie stukken groter. En ik heb dus die niche van een bietje Brabantse gezelligheid... Dat werkt niet in China.”

Toekomst
Hoe tof Puck haar huidige werk ook vindt, ze ziet het wel als eindig. “Niemand zit toch te wachten op een game-ster van 40-plus? Maar wat ik precies wil als het straks klaar is, weet ik absoluut niet. Misschien een wereldreis? Of een startup beginnen.”

Druk maakt ze zich allerminst. “Ik leef in het nu en geniet van alle toffe dingen die ik meemaak. En weet je: ik heb mijn diploma en een stevig netwerk in de game-wereld. Veel streamers die stoppen hebben vaak meteen een baan in de sector. Wij zijn ervaringsdeskundige en een prima uithangbord voor bedrijven.”

Nooit tegenzin
“Niet per se het juiste rolmodel”, antwoordt ze op de vraag wat voor type student ze was. “Ik was altijd het braafste kindje in de klas, en zo begon ik ook bij Fontys. Ik studeerde me suf en haalde hoge cijfers. Met als gevolg dat ik ging denken: met wat minder inspanning haal ik het ook.”

Echt de kantjes ervan af lopen deed ze nooit. “Ik kon prima inschatten welke vakken me goed afgingen en waar extra studiearbeid nodig was. Ondanks een soms wat relaxte houding haalde ik alles gewoon de eerste keer.”

Wat wil ze Fontys-studenten van nu meegeven? “Doe wat je leuk vindt! Natuurlijk wordt er van alles van je verwacht en duwt een studie je in een bepaalde richting. Maar vergeet niet: Het gaat om jou, en om de dingen waaruit jij plezier haalt.”

“Ik deed vwo, dus dacht iedereen dat ik naar de universiteit ging. Maar ik vond daar niet zulke leuke studies als CO-IEMES. Vervolgens verwacht ook iedereen dat je de evenementensector in gaat. Niet dus. Kom achter je passie, en doe er iets mee. Er is zo veel meer dan dat ene hokje. Volg je hart - en niet de verwachtingspatronen van je omgeving.” [Frank van den Nieuwenhuijzen]