De in Sevenum woonachtige Verberk heeft samen met zijn vrouw vijf kinderen: de jongste - een meisje - is zes, daarvoor kwamen al een tweeling van dertien jaar oud, een dochter van zestien en een zoon van negentien. De enige man in dit rijtje voetbalt, alle meiden turnen. De tweeling, Lynn en Robin, doet dat op het hoogste niveau binnen Nederland: eredivisie.

Waar die passie voor turnen bij vrijwel de hele familie vandaan komt, durft Verberk niet te zeggen. In ieder geval niet van hem. “De tweeling is begonnen toen ze drie jaar oud waren”, vertelt Verberk.

Tot groep 6 hebben ze bij de lokale club in het dorp gesport, daarna kwamen ze bij Platform Turnen Limburg terecht, waar ze op landelijk niveau aan de slag konden. Die club stopte vorig jaar, waardoor Lynn en Robin overstapten naar Den Bosch.

Op en neer
Dat bleek niet de beste keuze: het klikte niet met de trainer, het kostte een godsvermogen aan benzinekosten en bovendien waren Verberk en zijn vrouw enorm veel tijd kwijt aan het wegbrengen én ophalen van hun tweeling. Ze zaten namelijk ook op een topsportschool in Rosmalen, wat mogelijk was dankzij hun NOCNSF-status. En ook Rosmalen is niet bepaald om de hoek van Sevenum, waar de familie woont.

“Dat was voor ons heel zwaar”, vertelt Verberk. “We moesten elke dag naar Den Bosch. Ik werk in Venlo, mijn vrouw in Boxmeer, dus het was voor allebei een flinke rit. Ik stond om zes uur op, en zelfs dan was ik op z’n vroegst pas om negen uur op mijn werk. Natuurlijk wisselden mijn vrouw en ik dat wel af.”

Flinke puzzel
Inmiddels sport de tweeling in Nijmegen en dat is in alle opzichten beter te doen. Ook al is het nog steeds een flink geregel. “We staan nu elke ochtend om kwart over zes op en zetten de meiden om zeven uur op de trein. Als het al donker is tegen de tijd dat ze terug moeten, halen we ze op met de auto. Maandag en woensdag doe ik dat. Op dinsdag en donderdag is het een taak voor mijn vrouw omdat ik dan voetbaltraining geef.”

Zaterdag is een rustdag voor de topsporters en op zondag trainen ze weer.

Maar dan hebben we pas twee kinderen gehad; de andere drie uit het gezin hebben ook verplichtingen. Hetzelfde geldt voor Verberk zelf, die hoofdtrainer is van het eerste elftal bij VICI’04 in Swolgen.

“Ik train dus op dinsdag en donderdag , gevolgd door een wedstrijd op zondag. De oudste heeft ook zijn trainingen, maar die is oud genoeg om zelf te gaan. De jongste turnt op vrijdagavond en zwemt ook nog eens op dinsdag. Op die dag rijd ik vanuit mijn werk naar het zwembad om haar op te halen. Ik zet haar thuis af, we eten samen en dan brengt de oudste dochter de jongste naar bed zodat ik naar het voetbalveld kan.”

Torenhoge kosten
Volg je het nog? Zo niet: begrijpelijk. Al vindt Verberk het goed te doen. Je moet het managen, zegt hij. Van te voren goed kijken en je ook niet afhankelijk maken van anderen.

“Gelukkig valt het met mijn werk bij Fontys goed te combineren. Soms werk ik in de avond nog een paar uur door als ik in de middag eerder moet stoppen. Het komt weleens voor dat studenten om half één ’s nachts nog een mail van mij ontvangen.”

Financieel gezien lukt het ook, al zijn vijf sportende kinderen, waarvan twee dus in de topsport, absoluut niet gratis. “Vorig jaar heeft ons enorm veel geld gekost. Minimaal 14.000 euro voor alleen al de tweeling, waarvan 8.000 aan reiskosten. Daarnaast hun contributie à 500 per maand en de bijkomende kosten van wedstrijden.”

De studie- en sportkosten van de overige kinderen zijn daar nog niet bijgerekend. “Maar we doen alles voor ze. Als je kind een bepaalde passie heeft, wil je die passie als ouders mogelijk maken. Ze leren ervan, en dat wij daar andere dingen voor moeten laten; so be it. Dat is de keuze die wij maken. Je doet het omdat je kinderen het willen.”

Als je de kans krijgt om naar Japan te gaan voor een studie, grijp die dan. Dat was de gedachte van Jordi toen hij hoorde over de minor Study Abroad. Hij schreef zich ervoor in, vroeg een Erasmus+-beurs aan en boekte een ticket naar de andere kant van de wereld. Op 25 maart stapte hij in het vliegtuig en sindsdien verbleef de uit Limburg afkomstige student voor voor vijf maanden in Kashiwa, een Japanse stad in het noordwesten van de prefectuur Chiba.

Bij de Reitaku University volgde hij de minor Study Abroad, waarvoor hij drie vakken mocht kiezen uit het pakket dat de universiteit aanbood. Hij volgde drie Japanse taallessen per week, plus een paar lessen over onder andere de Japanse cultuur en geschiedenis, micro- en macro-economie en strategisch management.

“Ik heb voor Japan gekozen omdat het voor mij een bucketlistland was om naartoe te gaan”, zegt Jordi. “Ik hou van het Japanse eten en de cultuur spreekt me erg aan.” Bovendien was het mogelijk om op deze plek een Erasmus+-beurs aan te vragen, en dat maakte voor hem de cirkel rond.

Voor een prikkie
Jordi verbleef in een accommodatie van de Reitaku University waar hij, vergeleken met Nederlandse studentenkamers, een prikkie voor betaalde. “Het was makkelijk geregeld. Ik moest gewoon aangeven dat ik hier wilde wonen. Het kostte mij in het totaal voor de hele periode dat ik hier zat, ongeveer 2.400 euro. Inclusief alles: er werd een keer in de twee weken schoongemaakt en het beddengoed werd voor ons gewassen.”

Die prijzen wijken dus enorm af met de Nederlandse prijzen. Maar dat zijn niet de enige verschillen, zegt Jordi. “De mensen in Japan zijn een stuk terughoudender als het neerkomt op het uiten van je mening. Weinig mensen spreken voldoende Engels om er normaal mee te kunnen communiceren en op het gebied van onderwijs werken ze hier veel minder met project based learning. Het niveau ligt voor mijn gevoel onder het Nederlandse niveau.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Verder is het in Japan erg heet. Nederland telt tegenwoordig ook steeds meer tropische temperaturen, maar toch is het in Japan anders. “In de lente was het weer perfect, maar in de zomer is het buiten niet uit te houden zonder airco. Supervochtig en heet.” Toch weerhield dat Jordi er niet van om zijn vrije tijd, die hij naar eigen zeggen relatief veel had, optimaal te benutten. “Met de trein is het een uurtje naar Tokyo, dus daar ging ik af en toe naartoe om bijvoorbeeld musea te bezoeken of uit eten te gaan. Ik heb tripjes gemaakt naar de Japanse ‘countryside’ en van de rust en natuur genoten.”

En natuurlijk deed hij ook typische studentendingen, zoals uitgaan. “De drinkcultuur is in Japan erg aanwezig, dus daar heb ik zeker aan meegedaan”, vervolgt hij. “We gingen vaak naar de Japanse izakaya, een plek waar je goedkoop kunt eten en drinken, en soms ging ik naar clubs in Tokyo.”

In hetzelfde schuitje
Een geslaagde buitenlandervaring dus, die Jordi al zijn medestudenten wil aanbevelen. “Mijn advies is om het gewoon te doen. Ik was zelf eerst enorm zenuwachtig en ik twijfelde of ik de goede keuze had gemaakt. Maar ik ben enorm blij dat ik het heb gedaan. Vanaf dag één ontmoet je allerlei andere exchange-studenten die in hetzelfde schuitje zitten, en als je gewoon een gesprek aanknoopt, dan ontstaan vriendschappen razendsnel. Ook adviseer ik wel om van tevoren een klein beetje de taal en Japanse gebruiken te leren, want als je je hier in verdiept, word je sneller gerespecteerd en is het een stuk gemakkelijker om vrienden te maken met locals.”

In Eindhoven staat het programma maandag in het teken van een spellenmiddag. Over de campus verspreiden zich allerlei groepjes studenten, elk met een eigen kleur shirt. Roze, blauw, rood, wit, groen. Waar je ook kijkt: het is een oase van kleur.

Sommige eerstejaars kijken nog wat onzeker om zich heen, niet wetende wat te doen, wie aan te spreken of waar te zijn. Anderen zijn al druk met elkaar in gesprek. Zo ook de Mexicaanse Michelle en Spaanse Emrys, die hier vandaag allebei voor de eerste keer zijn voor de start van hun nieuwe studie International Communication.

Ze kennen elkaar pas een paar minuten, maar vinden nu al een gelijkenissen. Ze wonen allebei al twee jaar in Nederland, gaan dezelfde studie doen en kiezen beiden voor Fontys omdat ze het idee hebben dat vooral het praktische gedeelte een goede match zal zijn.

“Ik denk dat het heel leuk wordt. Ik weet nog niet veel over Fontys, ons rooster of de klassenindeling omdat we nog niet veel informatie hebben ontvangen, maar van de introductieweek heb ik goede verwachtingen”, zegt Michelle.

‘Festival skip ik’
Zowel Michelle als Emrys kijkt deze week het meest uit naar Purple Festival, dat donderdag plaatsvindt in Tilburg. Precies het evenement waar de nieuwe ICT-studenten Jamal en Diangelo (allebei 18 jaar oud) juist het minst naar uitkijken. Sterker nog: ze zullen er niet eens bijzijn.

“Ik ben er deze week elke dag bij, maar het festival skip ik. Te veel mensen, feesten, daar hou ik niet zo van”, zegt Diangelo. “We kijken meer uit naar vrijdag, dan gaan we met ICT naar de Efteling”, aldus Jamal. “Maar ik heb ook zin om nieuwe mensen te leren kennen en meer inzichten te krijgen van de studie.”

Een paar meter verderop zijn Social Work-studenten Kaelynn en Esmée druk bezig met een vossenjacht op docenten. Voor Kaelynn is het haar tweede introductieweek: dit jaar als mama, vorig jaar als eerstejaars. “Ik keek hier heel erg naar uit omdat ik het vorig jaar zo leuk vond toen ik zelf ging studeren”, aldus Kaelynn.

Naast haar staat Esmée, voor wie alles nog wel nieuw is. “Omdat ik met mijn 22 jaar wat ouder ben dan de gemiddelde eerstejaars, voel ik me een tikkeltje nerveus. Maar ik laat het allemaal lekker op me afkomen en dan komt het vast goed.”

Dure treinkaartjes
Onderweg naar het station heeft een groepje van vijf studenten Ondernemerschap & Retailmanagement het vooral over de kosten van het openbaar vervoer die deze week nog voor eigen rekening zijn. Voor de één is dat vanuit Venlo een stuk duurder dan voor de ander, die uit Tilburg of Boxtel komt.

“Onze ov-kaart gaat pas vanaf 1 september in”, klinkt het. “Of we het ervoor over hebben? We zullen wel moeten. Maar we hebben er wel zin in hoor, vooral in het optreden van Jonna Fraser op Purple Festival.”

Venlo begint eerder
Op Campus Venlo worden deze week 250 nieuwe studenten ondergedompeld in de wereld van Fontys. En dit jaar is het voor het eerst dat het introductieprogramma op maandag begint, in plaats van dinsdag. Dat heeft te maken met de centrale Purple-planning.

Normaliter vond op dinsdag de stadsdag in Venlo plaats, maar die is nu verplaatst naar woensdag. Dat zou betekenen dat de studenten elkaar, zonder een eerste opleidingsdag zoals vandaag, ontmoet hadden in Toverland.

Dat leek de organisatie geen goed idee, dus zijn alle studenten vandaag op de Limburgse campus uitgenodigd. Om deel te nemen aan een rondleiding, spellen te spelen, of een speurtocht te lopen.

Eerstejaars pabo-studenten Sebas, Sem, Fenne en Thomas hebben de rondleiding en een potje 30 Seconds al gehad. In de kantine aangekomen kijken ze voorzichtig om zich heen. “We konden hier een ijsje halen, maar krijgen het zo snel niet gevonden.”

Fijne sfeer
Dat mag de pret voor Sebas echter niet drukken. Hij heeft naar eigen zeggen twee eerdere opleidingen geprobeerd, maar voelt zich nu al op zijn plek in Venlo. “Er hangt een fijne sfeer, en iedereen is losjes. Dat gaat dus helemaal goedkomen het komende jaar.”

Verspreid over de campus kunnen studenten unicorn rijden, een levensgrote versie van Stef Stuntpiloot spelen en verschillende balspellen uitproberen. Eerstejaars Informatica-student Saif is met zijn intro-groep vooral druk bezig met de speurtocht. “Zo leren we meteen het campusterrein kennen, en dat is groter dan ik van tevoren had verwacht.”

Het oogt daarbij wel nog erg rustig op de campus, waarbij de aanwezige studenten vooral achter de papa’s en mama’s aanlopen en luisteren naar wat ze allemaal vertellen. Echt gefeest wordt er niet, maar dat is voor Saif ook geen enkel probleem. “Het is relaxed opstarten zo. We hebben kennisgemaakt met onze docenten en verschillende studenten die de opleiding al volgen, en kregen uitleg over hoe ons eerste jaar er hier in grote lijnen uit gaat zien. We hebben er zin in.”

De overeenkomst werd vorige week ondertekend tijdens de internationale OECD-conferentie 'Global Forum on Local Development' in Maastricht. Omdat ook werkgevers baat hebben bij een betere samenwerking tussen onderwijspartijen, zetten naast de hoger onderwijsinstellingen ook werkgeverscollectieven hun handtekening. Daarna werd er veel over bericht, maar wat gaat er nu eigenlijk precies gebeuren?  Blijft het bij slechts een handtekening of worden er daadwerkelijk stappen gezet? En welke stappen zijn dat dan? 

Wendy Mackus, directeur van Fontys Techniek en Logistiek, en Gerard Sijben, die zich binnen Fontys bezighoudt met tal van onderwijsinnovaties, geven meer verdieping over dit onderwerp en de plannen. Samen met Sofie Moresi, lector bij het lectoraat Cross-border business development, zetten zij zich in voor een veel bredere samenwerking met hoger onderwijsinstellingen in de Euregio. 

Naast Fontys ondertekenden ook Zuyd Hogeschool, Hogeschool PXL, UCLL, Katho NRW, FH Aachen, Autonome Hochschule Ostbelgien, Haute Ecole de la Province de Liège, Haute Ecole Charlemagne, Haute Ecole de la Ville de Liège en Haute Ecole Libre Mosane het akkoord. Vanuit Fontys zijn er meerdere instituten en lectoraten bij de plannen betrokken, waaronder Technology, Techniek en Logistiek, FIBS en Fontys Educatie. 

“Voor een kerstmarkt steken we de grens zo over naar Duitsland, maar onze studenten houden we eigenlijk allemaal binnen de landsgrenzen”, zegt directeur Mackus. “Met het convenant spreken we met elkaar af om meer samen te werken in zowel onderwijs als onderzoek. Zodat we de studenten meer internationale ervaringen kunnen geven terwijl ze toch dichtbij huis kunnen blijven wonen, maar ook om maatschappelijke impact te maken, op te schalen in het werkveld en meer personeel beschikbaar te maken.” 

Overstijgende curricula
Concreet kun je volgens haar denken aan het beter op elkaar afstemmen van de curricula van de deelnemende scholen, het erkennen van elkaars diploma, meer stagemogelijkheden over de grens, het volgen van een minor bij een andere school of misschien zelfs een curriculum dat over twee verschillende scholen wordt getild. “Nu zitten daar nog bepaalde wettelijke beperkingen aan”, klinkt het. “Als je bijvoorbeeld de pabo in Limburg doet, mag je niet zomaar in Duitsland lesgeven; er zijn daar heel veel regels over. Maar met de samenwerking willen we daar stappen in zetten en er ook onderzoek naar doen.”

Voorheen waren er ook al uitwisselingen van en naar Duitsland en België, maar die werden volgens Sijben vaak beperkt tot ‘instrumentele activiteiten die niet altijd goed geborgd waren’. “De kracht van deze overeenkomst is dat hogescholen een stap verder willen zetten”, stelt hij. “Het gaat verder dan losse activiteiten. We hebben als doel dat studenten én werknemers veel mobieler worden in de grensregio.”.

Afspraken maken
Mackus schetst een voorbeeldje. Je hebt een student uit Lanaken, een klein Belgisch plaatsje vlakbij Maastricht. Hij zou vanwege de afstand heel makkelijk in Maastricht kunnen studeren, maar omdat hij nou eenmaal binnen de Belgische landsgrenzen woont, kiest hij toch sneller voor een studie in bijvoorbeeld Antwerpen. Want: vanzelfsprekend. “In de kern verzorgen we hetzelfde onderwijs”, zegt Sijben daarover. “Alleen zit er een andere visie en ander accreditatiestelsel onder. Wij gaan daar samen met de tien andere scholen afspraken over maken en willen ook kijken of een student verschillende modules bij verschillende scholen in verschillende landen kan volgen.”

Waarom wordt deze stap nu pas gezet? Dit ‘probleem’ en de daarbij horende kansen speelt immers toch al veel langer? Dat klopt, zeggen Sijben en Makcus, maar de mogelijke komst van de Einstein-telescoop (zie kader hieronder) zorgt ervoor dat de plannen veel meer worden gestimuleerd, met name door de provincie Limburg. Bovendien worden er ook op andere vlakken soortgelijke stappen gezet, want Fontys is met verschillende lectoraten en instituten ook al betrokken bij tri-nationaal techniekonderwijs en de Euregio.

“Het gaat niet alleen om de Einstein-telescoop, maar het versterkt het wel”, aldus Mackus. “De telescoop zal een heleboel talent aantrekken en als wij dan voorwaarden kunnen creëren waardoor het nog makkelijker is voor talent om naar deze regio te komen… Tja, dan hebben we een hele goede economische motor voor de Euregio als het gaat om het inzetten voor bredere welvaart.”

Taalverschil
Oké, en hoe zit het dan met de laatste begrenzing (om maar even in de termen te blijven): de taalverschillen? Het Duitstalige onderwijs bij Fontys in Limburg is sinds kort afgebouwd, komt dat dan niet nét op een ongelukkig moment? Mackus en Sijben zien daar geen struikelblok in. “Er zijn best wel wat mogelijkheden. Je kunt zeggen dat Engels de voertaal wordt, maar daarmee doen we wellicht geen recht aan de trinationale samenwerking. We onderzoeken hoe technologie ingezet kan worden om mensen in hun eigen taal te laten studeren.”

Om ervoor te zorgen dat alle studenten bij de start van de pabo voldoende kennis in huis hebben, moesten mbo’ers en havisten sinds 2015 toelatingstoetsen maken voor schoolvakken als aardrijkskunde en geschiedenis. Anders zijn de opleidingen te veel tijd kwijt aan bijspijkerlessen.

Maar te weinig studenten gingen naar de pabo en het lerarentekort werd steeds groter. En dus startte het kabinet in 2022 een experiment om de opleiding toegankelijker te maken: studenten hoeven niet meer vooraf te slagen voor alle toetsen. Ze mogen gewoon met de pabo beginnen, zolang ze de toetsen – al dan niet alsnog met bijspijkerlessen - alsnog binnen een jaar halen.

En dat heeft effect gehad, blijkt nu uit de eindevaluatie uitgevoerd door onderzoeksbureau ResearchNed. De instroom is gegroeid van zo’n 7.700 studenten in 2021/2022 naar 8.500 studenten dit studiejaar. Ook binnen Fontys is er over de hele linie – dus niet geheel toe te schrijven aan dit experiment -  een stijging te zien in de instroom van pabostudenten.

Stress
Toch blijken er ook nadelen te zijn. Zo ervaren eerstejaarsstudenten gemiddeld meer studiedruk, omdat zij tussen de gewone lessen door de toelatingstoetsen nog moeten herkansen. Een meerderheid zegt hierdoor studievertraging op te lopen.

Anton van den Brink, directeur bij Fontys Educatie Eindhoven-Den Bosch en Limburg, herkent dat gegeven ook binnen zijn instituten. “Ik heb afgelopen jaar een aantal keer meegelopen met studenten van de opleiding, waaronder heel recent nog bij de pabo in Sittard. Daar zijn de toetsen echt onderwerp van gesprek, omdat ze als een soort zwaard van Damocles boven de studenten hangen. Dat leidt tot stress.”

Doorstromen
In een tussenevaluatie twee jaar geleden klonk dan ook veel kritiek. Toch is er inmiddels meer steun voor het experiment. Want ondanks de toegenomen druk, weten studenten vaak alsnog door te stromen naar het tweede studiejaar. Zo behaalde in 2025 84 procent van de voorwaardelijk toegestane studenten bij Fontys de toetsen.

Fontys wil daarin zelfs een stap verdergaan, door de doorstroomnorm ter discussie te stellen. Nu moeten studenten in de propedeuse 75 procent afronden voordat zij door mogen stromen. “De combinatie van die toelatingstoetsen en de doorstroomnorm levert nog meer stress op. Dat zijn drempels die we weg willen nemen zodat we de studiedruk voor studenten kunnen verlagen”, licht Van den Brink toe.

Meer flexibiliteit
Omdat de OER nog niet vastgesteld is, gaat het echter wel nog steeds om een voorstel. Een voorstel om de doorstroomnorm naar 0 te brengen. “Dat betekent niet dat er helemaal geen drempels meer zijn, maar zorgt er wel voor dat onze opleiding flexibeler wordt.”

Dat is voornamelijk nodig omdat Educatie steeds meer te maken krijgt met maatwerkstudenten, die met een bepaalde norm gedwongen worden om bepaalde vakken af te ronden voordat ze door mogen stromen. “Dat willen we voorkomen. Wel houden we aan dat je bepaalde propedeuse-onderdelen afgerond moet hebben voordat je in de postpropedeuse aan het volgende, aansluitende onderdeel kunt beginnen.”

Stevige professionals
Er zijn volgens het rapport ook geen duidelijke signalen dat de kwaliteit van pabo-gediplomeerden vermindert. Van den Brink: “Fontys scoort nationaal gezien zelfs hoog als het gaat om kwaliteit. Dat horen we ook terug van schoolbesturen bij ons in de regio: we leiden stevige professionals op. Mensen die niet alleen de opleiding hebben gevolgd en hun vak goed beheersen, maar die het ook goed doen in de praktijk.”

Toch levert het experiment ook meer werk voor de opleidingen zelf op. Ze zijn bijvoorbeeld tijd kwijt aan ondersteuningsprogramma’s en persoonlijke begeleiding. “In Sittard zag ik dat bij bepaalde vakken de groep wordt gesplitst in studenten die de toelatingstoets al wel en nog niet gehaald hebben. Daardoor moet ook de docent zijn of haar aandacht verdelen of verdubbelen.”

Voor die extra uren krijgt Fontys momenteel geen extra geld van de overheid. Dat ziet Van den Brink graag veranderen, zeker omdat hij toejuicht dat het experiment omgezet wordt in wettelijke borging binnen de pabo’s. “Omdat de toelatingseis nu in ons onderwijs verwerkt zit, komt dat bovenop het al bestaande curriculum. Dat is geen enkel probleem en we kunnen in die behoefte voorzien, maar dan moeten daar wel middelen tegenover staan. Die zijn nodig zodat de studenten de toetsen ook daadwerkelijk kunnen halen.”

Diversiteit en Brainport
Het rapportadvies is om het experiment door te zetten. Wel opperen de onderzoekers enkele verbeteringen. Geef de pabo’s extra geld voor hun inzet. Ook moeten die hun aankomende studenten zoveel mogelijk aanmoedigen de toetsen alvast te halen.

Het versoepelen van de regels was deels bedoeld om de pabo-opleiding toegankelijker te maken voor studenten van niet-Europese afkomst, die vaak wegblijven. Dat is niet gelukt, staat in het rapport. Daar heeft de directeur wellicht nog een oplossing voor. Zo weet hij dat pabo’s in het Randstedelijke gebied geld krijgen vanuit steden en provincies om in te zetten voor diversiteit. “In een regio als Eindhoven, inclusief de Brainport, zien we dat natuurlijk ook graag gebeuren. Meer diversiteit zou ook hier een mooie toevoeging zijn.”

Jean Christian Bada-Ogoun was één van de weinige studenten in zijn thuisland die een beurs kreeg om naar Nederland te gaan. Die kans greep hij met beide handen aan en nu studeert hij International Finance and Control in Venlo.

Vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Het is beter, vooral omdat het niet zo moeilijk is. Nou ja, het is wel moeilijk, maar minder moeilijk dan verwacht. Thuis is alles heel straight forward. Je ontving een compleet programma en wist precies wat je voor je studie moest doen. Hier is dat anders en moet je bepaalde dingen veel meer zelf onderzoeken.”

Wat vind je het leukst aan Nederland. En wat het minst leuk?
“Wat ik het leukst vind, is de community. Mensen in Nederland zijn heel vriendelijk en aardig. Ze maken lol om de kleinste dingen en lachen altijd naar je, ook als je ze nog niet zo lang kent. Daar ben ik heel blij mee. Wat ik minder leuk vind, is het weer. En het is een beetje saai, maar misschien ligt dat aan de stad Venlo (sorry dat ik het zeg).”

Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot meestal?
“Aldi of Lidl. Die zijn allebei niet zo duur. Maar het ligt er wel aan wat ik nodig heb. Bij de Albert Heijn kom ik niet, die is veel te prijzig. En ik eet vooral heel veel aardappelen. Daar hou ik van. Ik kan 1,5 tot 2 kilo aardappelen per week eten.”

Ga je wel eens op stap?
“Nee, eigenlijk nooit. Ik ben extravert als ik extravert moet zijn, maar tegelijkertijd ben ik ook heel introvert. Ik ga niet naar mensen toe als ze niet eerst naar mij komen.”

In vergelijking met Ghana, hoe is het leven hier?
“Het is in ieder geval een stuk duurder. En qua veiligheid voel ik me hier net zo veilig als in Ghana. Mijn thuisland is net als Nederland een heel vredig land.”

Heb je al vrienden voor het leven gemaakt?
“Laat ik vooropstellen dat het heel, heel makkelijk is om hier vrienden te maken. Maar of ik vrienden voor het leven heb gemaakt? Dat is een goede vraag. Eigenlijk weet je het antwoord daarop pas als je de personen in kwestie een tijdje niet ziet; dan kom je er pas achter hoe goed je met hen bevriend bent.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“Ze houden van feesten. In Ghana gaat men ook op stap, maar niet zoals hier. Ik heb in Nederland voor de eerste keer carnaval meegemaakt. Mensen houden hier van gek doen, op een grappige manier. In mijn land gebeurt dat een stuk minder."

Voel je je ooit gediscrimineerd omdat je uit een ander land komt?
“Ik denk 60 procent van de tijd. Soms kijk ik naar een meisje en als ze dan terugkijkt denk ik: zou ze me knap vinden, of vindt ze dat ik terug moet naar mijn thuisland? Maar dat zijn mijn gedachtes. In real life heeft het pas een keer plaatsgevonden tijdens carnaval, toen iemand me geen bier wilde geven, terwijl ze alle andere mensen wel bier gaf. Gelukkig is dat de enige slechte ervaring die ik hier heb gehad.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Misschien wel, misschien niet. Als ik mezelf hier vind, blijf ik, maar anders niet. Om eerlijk te zijn denk ik daar nog niet echt over na.”  

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Ja. Voordat ik hier kwam, dacht ik dat Nederlandse mensen heel agressief zouden zijn, voornamelijk omdat je hier legaal wiet kunt kopen in legale coffeeshops. Veel mensen hebben vooroordelen over anderen, maar die vooroordelen kun je alleen ontkrachten door mensen te ontmoeten. Dat is bij mij ook gebeurd.”

Momenteel doet ongeveer één derde van de nieuwe eerstejaarsstudenten niet mee aan de Purple-introductieweek. Dat kan meerdere redenen hebben; misschien omdat ze niet willen drinken, misschien omdat ze het te veel en te luidruchtig vinden. Maar wat de oorzaak ook is: Purple-projectleider Nicolette Koot hoopt dat ook deze groep in de toekomst naar Purple komt, en zij wil daarvoor zorgen door het programma uit te breiden met meer inclusieve en prikkelarme onderdelen. 

Maatschappelijke ontwikkeling
Achter de schermen wordt al langer aan een aangevuld Purple-programma gewerkt. Dit jaar kon daar vaart achter worden gezet dankzij hulp van studenten, de 35 opleidingscommissies van Fontys én This Affects, het evenementenbureau waar Fontys dit jaar voor het eerst mee samenwerkt. Stuk voor stuk kregen zij van Koot het verzoek om na te denken over programmaonderdelen voor studenten die naast het feesten ‘ook af en toe een stapje opzij willen doen’. Met minder prikkels, meer plekken om tot jezelf te komen waar de nadruk minder ligt op feesten en het drinken van alcohol. 

“Dit is een maatschappelijke ontwikkeling die al langer loopt en waar universiteiten al twee jaar in voorop lopen”, zegt Koot. “Goed voorbeeld doet volgen." 

Type student
Samen met studenten zijn er zes persona’s ontwikkeld die de typische eerstejaars in grote lijnen moeten omschrijven. De één gericht op food, de ander bijvoorbeeld op sport, creativiteit, muziek, innovatie of een mix daarvan.

Nieuw dit jaar bij Purple zijn de City Tours die op deze zes persona’s zijn ingericht. Koot: “Voor elk type student hebben we tijdens de stadsdagen speciale routes uitgestippeld. Als je voor de Chill Tour kiest, krijg je een route met mellow hotspots. Kies je voor sport? Dan ga je langs sportieve hotspots in één van de vijf lesplaatsen: Eindhoven, Tilburg, Venlo, Sittard of Den Bosch.”

In Tilburg wordt de City Tour dit jaar voor het eerst ontwikkeld voor alle Tilburgse onderwijsinstellingen: naast het hbo haken dus ook de universiteit en het mbo aan. In Venlo gebeurt hetzelfde tijdens de Venlo Introduction Day.

Purple Festival
Andere toevoeging die voor meer inclusiviteit zorgt, is de extra relax zone op Purple Festival. Vorig jaar was er een chill zone en die komt er nu weer, maar daarnaast zal er áchter de chill zone ook nog een relax zone gebouwd worden. Een soort chill zone 2.0 met zitzakken, lounge-elementen en kleine sfeervolle tenten die als prikkelarme ruimte worden ingericht. Het wordt een plek waar studenten comfortabel kunnen plaatsnemen, ontladen en weer tot zichzelf kunnen komen. Inclusief koptelefoon met rustgevende geluiden of misschien zelfs een vertoning van een natuurdocumentaire op de achtergrond.

Safety Hubs
Tot slot krijgt Purple zowel tijdens de stadsdagen als op het festival ‘Social Safety Hubs’, speciaal voor studenten die zich sociaal onveilig voelen of behoefte hebben aan ondersteuning. Al zijn ze er ook voor studenten die simpelweg even op zoek zijn naar een beetje ontprikkeling en rust. 

De hubs zijn geen hokjes of containers waar studenten binnen kunnen lopen, maar speciaal daarvoor opgeleide mensen die in opvallende kleding zullen rondlopen. “Of er veel gebruik van gemaakt zal worden, dat moeten we nog zien. Maar we willen er toch zeker wel in voorzien voor áls de vraag er is.”

De gedeelde propedeuse ging in februari voor het eerst van start en is bedoeld voor studenten die zich aanmelden voor één van de vijf deelnemende opleidingen bij Fontys Venlo: Commerciële Economie, International Business, Finance & Control, Logistics Management en Logistics Engineering. De eerstejaars schrijven zich voor één van die studies in, maar eigenlijk volgen ze in hun propedeusejaar dus vijf studies tegelijkertijd.

Het is daarbij geen gegeven dat ze na het eerste jaar nog steeds dezelfde studie volgen als waar ze zich voor aanmeldden. Iemand die zich inschrijft voor International Business kan uiteindelijk dus afstuderen in Finance & Control zonder daarbij studievertraging op te lopen.

Stevige basis
“Studenten schrijven zich net als voorheen in voor één studie, maar wat met de gedeelde propedeuse verandert, is dat ze in hun eerste jaar kennismaken met vijf verschillende opleidingen die worden aangeboden bij Fontys in Venlo”, legt Geoffrey Snippe uit, teamleider Marketing & Communicatie. “Alle disciplines komen in een vogelvlucht voorbij, waarbij elk studieblok een andere focus heeft. Je legt een stevige basis in bedrijfskunde, logistiek, internationale handel, finance en marketing.”

“Enerzijds is deze aanpassing gemaakt om de studiekeuzestress te verminderen”, vervolgt Snippe. “Maar anderzijds hebben we het ook ontwikkeld om het aanbod beter aan te laten sluiten op het werkveld. Bovendien heb je alle disciplines nodig om zaken te kunnen doen als je in de businesswereld terechtkomt. Je hebt ook met logistiek te maken als je producten moet verkopen. Met het vernieuwde curriculum krijg je van alles een beetje mee.”

Twee types
Of de nieuwe werkwijze aanslaat, kan Snippe nog niet zeggen. Daar is het simpelweg nog te vroeg voor. Zelf is hij er in ieder geval van overtuigd dat het in de toekomst een mooie ontwikkeling zal zijn om de huidige krimp weer te kunnen stabiliseren. “We hebben in Venlo twee types studenten: technische en business. De technische student heeft regelmatig al een duidelijke richting voor ogen, terwijl de business-student vaak breder georiënteerd is: hij wil de commerciële kant op, maar heeft nog geen specifieke richting gekozen. De nieuwe onderwijsontwikkeling past dus precies bij dat type student.”   

Johanna is één van de kleine honderd deelnemers die dit jaar voor het eerst met het nieuwe curriculum startte. Zij begon in februari aan de gedeelde propedeuse en hoewel ze niet op de hoogte was van het bestaan ervan tot ze met studeren begon – zonder gedeelde propedeuse zou ze ook zijn gestart – is ze blij met het nieuwe curriculum. “Het concept van een gecombineerd eerste jaar, waarin je alles leert kennen zodat je later een betere keuze kunt maken, is prettig. Ik vind het een goed idee, maar voor mij zal het niet per se nodig zijn omdat ik vertrouwen heb in mijn studiekeuze”, vertelt Johanna.

“Ik heb me aangemeld voor Marketing Management en denk dat ik daarbij blijf. Na een idee van een aantal verschillende vakken te hebben gekregen, is dat namelijk nog steeds het vak waar ik het meest geïnteresseerd in ben. Ik heb het idee dat veel van mijn klasgenoten ook al weten welke kant ze op willen.”

De provincie Limburg liet eind vorige week weten ruim 113.000 euro beschikbaar te stellen voor onderzoek en onderwijs om de Limburgse taal te versterken en zo toe te werken naar een mogelijke deel III-erkenning in 2030. Die erkenning is er ook al voor het Fries en maakt een slag van het ‘beschermen’ van de Limburgse taal (zoals de huidige deel II-erkenning voorschrijft) naar ‘het verplichten tot actief bevorderen en gebruiken’ ervan.

Hogere status
Een deel van het door de provincie beschikbaar gestelde bedrag gaat naar Fontys Educatie, dat samen met partners nieuw lesmateriaal gaat ontwikkelen over de Limburgse taal. Betrokken daarbij zijn Frits Criens, Lieke Stevens en Vital Hanssen, alle drie werkzaam bij uiteenlopende lerarenopleidingen van Fontys. Verder werkt ook het nieuwe lectoraat ‘Taalbewust en inclusief opleiden’ mee.

“Door de deel III-erkenning krijgt de Limburgse taal een hogere status. Met als gevolg dat er veel meer mogelijkheden in het onderwijs komen”, legt Criens uit. Daarop vooruitlopend zijn scholen nu al aan het experimenteren met Limburgs in de klas. “Wij willen deze scholen samenbrengen om ervaringen te delen, en zo het Limburgs in het onderwijs te versterken. Het is de bedoeling dat scholen, maar ook kinderdagverblijven, met hun vraagstukken over het Limburgs straks bij ons terechtkunnen.”

Learning Design Studio
In de praktijk ziet die samenwerking er als volgt uit: vanaf komend schooljaar start Fontys een Learning Design Studio, waar samen met minimaal tien en maximaal zestien andere scholen en kinderopvangcentra bijeenkomsten worden georganiseerd. Het is de bedoeling dat deze werkveldpartners allemaal een eigen stukje ‘Limburgse les’ ontwikkelen en toepassen in de praktijk, dat vervolgens in de Learning Design Studio wordt besproken en doorontwikkeld. “Ons lectoraat doet vervolgens onderzoek naar wat wel en niet werkt”, stelt Hanssen.

Het doel daarvan, zegt Criens, is dat alles wat nu ontwikkeld wordt, straks – als de deel III-erkenning er komt – voor het reguliere onderwijsaanbod kan worden ingezet. “Natuurlijk met als doel dat we nieuwe leraren iets kunnen leren over het Limburgs en de didactiek daarvan.”

Zie het als een soort voorloper op het profileringsdeel, voegt Stevens toe: “Afhankelijk van of de deel III-erkenning er komt en hoe deze eruit gaat zien, kan Fontys hier straks heel flexibel en zo snel mogelijk op inspelen door er nu al in een kleine vorm mee te experimenteren.”

Heel concreet is het nu allemaal nog niet. We hoeven dus niet te verwachten dat Fontys op korte termijn een keuzevak Limburgse taal krijgt. Of dat huidige studenten worden opgeleid tot leraar Limburgs. “Zover zijn we nog lang niet, maar voor de toekomst hopen we dat natuurlijk wel. Wie weet komt het ooit nog zover dat Limburgs een lerarenopleiding heeft", lacht Criens. Aangevuld door Hanssen: “Er is momenteel veel aandacht voor meertaligheid, maar het besef dat het Limburgs daar óók bij hoort, verdient simpelweg veel meer aandacht.”

Een klein half jaartje geleden zag Isa een ondernemingswedstrijd voorbijkomen op Facebook. ‘Dit is mijn kans’, dacht ze. En dus liet ze de oproep aan haar ouders zien. Die zeiden eigenlijk dat ze het rustig aan moest doen omdat ze druk was met haar afstuderen – ze zit in haar laatste jaar van de studie Communicatie in Eindhoven – maar eigenwijs als ze is, meldde ze zich toch aan voor Sterk van Start. 

Grote droom
Sterk van Start is een initiatief van Platform Binnenstad Venlo, waarbij aankomende ondernemers worden uitgedaagd om een nieuw winkel- of horecaconcept te bedenken voor de binnenstad van Venlo. “Al sinds de middelbare school weet ik dat ik een eigen onderneming wil”, vertelt Isa over de keuze om haar idee in te sturen. “En bovendien miste ik in Venlo nog een plek waar jongeren kunnen samenkomen.”

Met die gedachte in het achterhoofd bedacht ze een concept dat wel al in andere grote steden bestaat, maar nog niet in Venlo. “Ik wil graag een horecazaak starten die gecombineerd wordt met retail. Geen restaurant, maar wel een plek waar je broodjes en andere lekkere dingen kunt halen. Met in de avonden ruimte voor allerlei activiteiten zoals keramiekcursussen of workshops.”

Samen schilderen
De doelgroep voor haar concept is breed; iedereen is welkom, maar de focus ligt op jongeren. “Ik hoor namelijk veel van anderen dat dit ook iets is wat ze missen. Dat zijn vooral jongeren, maar ook van ouderen weet ik dat ze het fijn vinden om een plek te hebben waar ze samen kunnen komen om bijvoorbeeld te schilderen of een kopje koffie te drinken.” 

Van de 55 ingezonden ideeën kwam dat van Isa als grote winnaar uit de bus. Haar prijs? Een startbudget waarvan ze de waarde zelf nog niet kent én hulp van een klankbordgroep die bestaat uit verschillende ondernemers en experts. “Het is de bedoeling dat de zaak er echt zal komen”, zegt Isa. “We kijken nu naar alle details. Waar komt het te zitten? Hoe groot moet het worden? Hoe gaan we het financieel doen? Hoe krijgen we investeerders?”

Eerst nog afstuderen
De Communicatie-student hoopt dat de deuren dit jaar nog zullen openen. Een perfecte timing, zegt ze, aangezien ze over een half jaar moet afstuderen. “Als ik klaar ben, kan ik mezelf voor de volle honderd procent inzetten voor de onderneming. De timing kon niet beter.”

Het gebouw moet bijdragen aan een zogenoemde ‘sticky campus’, een campus waar studenten niet alleen studeren, maar ook kunnen ontmoeten en langer rondhangen. Uit een rondvraag onder studenten klinkt voorzichtig enthousiasme. Ze zien de plannen als een positieve ontwikkeling, al benadrukken sommigen dat er meer nodig is om de campus echt levendig te maken. 

Eindelijk
Voor Jean Philip, tweedejaars student International Business, is het initiatief vooral een stap in de goede richting. Hij geeft aan dat de studentenhuisvesting in Venlo nu nog onduidelijk en versnipperd is. “Het is fijn dat ze er eindelijk iets aan doen. Het is vrij onduidelijk wat er nu precies gebeurt op het gebied van studentenhuisvesting. Er zijn wel studentenhuizen, maar die liggen vaak extern buiten Fontys.”

Zelf komt de student uit Duitsland en woont hij momenteel in een gedeeld huis net over de grens. Dagelijks reist hij op en neer naar Venlo. “Dat kost me ongeveer vijftien minuten rijden. Daar heb ik geen erg in. Zelf zou ik dus niet naar een campuswoning verhuizen.” Toch ziet hij de meerwaarde: “Ik verwacht vooral dat internationale of uitwisselingsstudenten hier gaan wonen, maar dat is prima. Het is een goed doel.”

Internationale studenten ervaren vaak problemen
Dat internationale studenten moeite ervaren met het vinden van een woonplaats, onderstreept ook Kfyr, student International Business, afkomstig uit Israël. Hij merkt dat het vinden van een woning in Venlo niet zo eenvoudig is: “Veel websites hebben geen Engelse optie. Daardoor is het soms lastig om te navigeren en een goede woning te vinden. Als de school zelf woningen op de campus aanbiedt, is dat een heel goed idee.’” 

Momenteel woont hij via de woningcorporatie Antares, op ongeveer tien minuten lopen van de campus, maar hij weet dat hij over een half jaar naar een nieuwe woning op zoek moet. Dat is volgens hem stressvol: “Als ik op de campus zou kunnen wonen en de prijs en omstandigheden zijn goed, dan zou ik dat zeker doen. Het scheelt veel tijd en moeite.”

Eerste stap naar een sticky campus
De plannen sluiten aan bij de ambitie van Fontys om campussen levendiger te maken. In het gebouw komen 38 zelfstandige appartementen voor starters en 39 studentenkamers. Volgens Jean Philip kan dat inderdaad bijdragen aan een zogenoemde sticky campus, maar alleen als er ook duidelijk sociale plekken bijkomen. “Als je een plek hebt waar mensen kunnen blijven, overnachten of feestjes mogen organiseren, dan is dat zeker een begin”, zegt hij. Ook Kfyr ziet dat zo. Hij denkt dat sociale voorzieningen belangrijk zijn om studenten op de campus te houden. 

Studenten uit andere landen herkennen het concept. Zo vertelt Yizhou, een student uit China, duidelijke voordelen te zien. “In China hebben universiteiten vaak standaard huisvesting op de campus”, legt ze uit. "Het is handig dat je gewoon vanuit je woning naar school kunt lopen. Veel studenten hier komen uit Duitsland en die moeten nu met de auto of het openbaar vervoer komen, dat kost geld. Als ze hier wonen kan dat veel schelen.” 

Maar ook Yizhou onderstreept dat er meer nodig is om studenten op de campus te houden. “Studenten moeten ook plezier kunnen maken en hier in Venlo is er niet zoveel te doen.”

Meer ontmoeting onder studenten
Onder docenten wordt het initiatief ook positief ontvangen. Daniel Rateike, docent en coördinator van de minor AI Systems; High Tech AI-Solutions, ziet kansen voor meer verbinding tussen de studenten. “We hebben het steeds vaker over de sticky campus, dus dat studenten hier langer blijven”, zegt hij. “Het is fantastisch als dat hier direct op de campus kan.”

Hij hoopt vooral dat het internationale studenten helpt om makkelijker aansluiting te vinden. “Ik hoop dat er meer gesocialiseerd wordt en dat buitenlandse of exchange studenten meer mogelijkheden krijgen om andere studenten te ontmoeten. Ik vind het een zeer goed initiatief."
 

De Taaldag XL bestaat zo'n tien jaar en wordt georganiseerd door Fontys, De Nieuwste PABO, Leesoffensief Limburg en Cubiss. Van een kleinschalige bijeenkomst groeide het uit tot een evenement dat inmiddels meer dan 200 bezoekers trekt. Gisteren bestond dat evenement uit workshops en een presentatie van Erna van Koeven, docent en onderzoeker taal en lezen bij Hogeschool Windesheim die ook deel uitmaakt van de leerkring Geletterdheid en Schoolsucces. 

Van Koeven draait er niet omheen. “Kunnen lezen is de basis van burgerschap”. Want wie niet goed kan lezen, kan moeilijk meedoen in een samenleving die draait op geschreven taal. Ze vertelt over mbo-docenten die constateren dat veel studenten in de praktijk laaggeletterd blijken, ondanks behaalde examens. Een ontwikkeling die de laatste tijd steeds vaker het nieuws haalt. “Het is eigenlijk heel vreemd dat je een hele onderwijscarrière kunt doorlopen en dat je dan vervolgens laaggeletterd uit kunt stromen.”

In Nederland wordt taal vaak als leerproces benaderd: spelling oefenen, strategieën trainen, toetsen maken. “Taal is veel meer een ontwikkelproces dan een leerproces.” Wie stopt met lezen verliest leesvaardigheid. Wie alleen strategieën leest maar geen rijke teksten leest, leert niet echt begrijpen. 

Democratische vaardigheden
De kern van haar verhaal? Boeken zijn geen middel om een los burgerschapsdoel af te vinken. Ze zijn burgerschap. Van Koeven leest een fragment voor uit De Zee kwam door de Brievenbus, geschreven door Selma Noort. Ze legt uit dat ze datzelfde fragment eerder voorlas aan leerlingen, en één centrale vraag stelde: wat vind je mooi?

De antwoorden van de leerlingen verschillen radicaal: de een ziet heldendom, de ander vrijheid, weer een ander spanning. “Gesprekken over boeken is burgerschap, want je gaat samen nadenken over zo’n boek.” In zo'n gesprek oefenen leerlingen democratische vaardigheden: luisteren, doorvragen, betekenis geven, verschil verdragen. “Boeken”, zegt ze, "vormen een democratische oefenplaats.” 

Tijdens haar lezing verwijst ze ook naar het werk van Gert Biesta en zijn boek 'Wereldgericht onderwijs’. Eén zin raakt haar bijzonder: “Kwetsbaarheid gaat vooraf aan kennen.” Eerst geraakt worden door iets en daarna pas begrijpen. Ze legt uit dat betekenis niet ontstaat bij leerdoelen, maar bij betrokkenheid. En dat kan heel goed met een boek. 

Wat betekent dat voor Fontys?
Precies daar ligt volgens Susan Beckers, Fontysdocent en medeorganisator van de Taaldag, de opdracht voor Fontys. “We willen er voor de hele leerlijn zijn. Van peuteropvang tot het hbo, en juist ook de bibliotheken daarbij betrekken.” Het thema verschilt elk jaar, van leesplezier tot de koppeling van lezen en schrijven, maar steeds staat de vraag centraal wat er op dat moment urgent is in het onderwijs. Dit jaar is dat burgerschap, onder de vlag ‘De Wereld Leren Lezen’. 

Het programma wordt bewust divers samengesteld, legt Beckers uit. “Workshops zijn gericht op verschillende doelgroepen, en vaak ook vakoverstijgend.” Lezen en schrijven horen thuis in één vak, vindt zij, en het is kunstmatig om die van elkaar los te koppelen. “De wisselwerking is juist heel rijk. Iets wat geschreven wordt, wordt gelezen. En door zelf te schrijven begrijp je beter wat een schrijver heeft gedaan.” 

In haar eigen workshop laat ze zien wat er gebeurt wanneer historische literatuur wordt gekoppeld aan creatief schrijven. Wanneer leerlingen teksten bewerken, herschrijven of voortzetten, groeit niet alleen hun schrijfvaardigheid, maar ook hun begrip. Ze ervaren van binnenuit hoe teksten werken. Taal is geen trucje, maar een manier om je tot de wereld te verhouden. 

Taalbewuste leraren
Voor Fontys betekent dat meer dan het aanleren van didactische technieken. Toekomstige leraren moeten zelf ervaren wat rijke teksten kunnen doen. Wat het betekent om geraakt te worden, om samen betekenis te geven.

De Taaldag XL fungeert daarin als levend voorbeeld. Studenten helpen mee bij de organisatie, onderwijs en bibliotheken komen samen, theorie en praktijk, onderzoek en klaslokaal. Beckers: “We willen mensen inspireren en samenbrengen. Het negatieve moet ervan af. Het gaat vaak over een ‘leescrisis’. Maar verhalen verbinden. Lezen en schrijven kan laagdrempelig zijn, creatief, samen.”

Eerst even terug naar Limburg, waar de eerste samenwerking tussen Fontys en Zuyd zo’n vijftien jaar geleden plaatsvond, toen de twee instituten vier oorspronkelijke pabo’s – twee van Fontys en twee van Hogeschool Zuyd - samenvoegden tot één: De Nieuwste Pabo. “Een pabo met twee moeders”, zo omschrijft Anton van den Brink het, directeur bij Fontys Educatie Eindhoven-Den Bosch.

In die fusie werd afgesproken dat studenten onder het postcodegebied van Sittard zich inschreven bij Zuyd, en degenen daarboven bij Fontys. Dat blijft in de vernieuwde samenwerking achter de schermen nog steeds zo, maar wel is afgesproken dat het gehele onderwijs nu wordt georganiseerd op de ‘Fontys Educatie-manier’.

Ontwikkelingen
Die manier wordt sinds dit collegejaar al toegepast in de regio's Tilburg en Eindhoven-Den Bosch, waar alle educatieve opleidingen van Fontys een andere weg in zijn geslagen met TEO, de Transitie Educatieve Opleidingen. Daarin werken de educatie opleidingen samen aan een samenhangend en flexibel opleidingsaanbod. “We hebben het curriculum nu zo ingedeeld dat studenten de mogelijkheid hebben om hun kennis te verbreden, te verspreiden en een mogelijke bi-certificering kunnen halen”, aldus de directeur van regio Eindhoven-Den Bosch.

Hoewel Fontys Educatie pas sinds september in de huidige vorm bestaat, ziet Van den Brink al wel een aantal positieve ontwikkelingen. Zoals een volledige klas die van start is gegaan binnen de opleiding Oriëntatiejaar Lerarenopleiding. “Een vorm van flexibilisering die we aanbieden, waarin studenten niet direct voor een bepaalde lerarenopleiding kiezen maar zich breed kunnen oriënteren.”

Overstappen zonder vertraging
Daar is veel belangstelling voor, net als voor de vernieuwde manier van werken binnen het gehele educatieve domein, zo weet hij. “We merken onder andere op open dagen dat nieuwe potentiële studenten en hun ouders erg enthousiast worden van de nieuwe benadering. Ze vinden het fijn dat je niet ‘vastzit’ aan je keuze.”

Hij licht toe: “Voorheen koos je bijvoorbeeld voor de lerarenopleiding Engels en kon je dat beroep veertig jaar blijven uitoefenen. Nu kun je met je opleiding juist nog alle kanten op, ook als leraar Engels je toch niet zo goed bevalt. Dan kun je overstappen naar een andere richting, zonder verlies van studietijd. En dat spreekt nieuwe potentials erg aan.”

Meebewegen
Ook bij de huidige groep eerstejaars studenten staat die keuzemogelijkheid hoog in het vaandel. Dat blijkt uit een recente inventarisering. “Het overgrote deel denkt aan een bi-certificering."

Met het vernieuwde onderwijs wil Fontys in zowel Brabant als Limburg een bredere doelgroep aantrekken om het heersende lerarentekort terug te dringen. “Dat doen we niet alleen met onze opleidingen, maar ook met de regio’s en het werkveld. Onze opleidingen zijn nu een stuk flexibeler geworden, waardoor we mee kunnen bewegen met de wensen die er zijn.”

Één Educatie
Een voorbeeld daarvan is de deze week gestarte opleidingsvariant ‘Pabo on the Job’, waar mensen die al in dienst zijn bij scholen maar nog niet voor de klas staan, zich om kunnen scholen. Daar zijn zo’n 35 studenten gestart. Ook wordt in de regio Den Bosch een pabo-opleiding ontwikkeld die leidt tot een bevoegdheid in het gespecialiseerd onderwijs, zodat studenten in hun vrije of profileringsruimte toe kunnen spitsen op deze doelgroep. “Oftewel: er gebeuren hele mooie dingen.”

Dat staat nu dus ook in Limburg te gebeuren, waar de intensivering vanaf 1 januari officieel is. “Zo kunnen we iedere student in Limburg de maximale mogelijkheden bieden die we ook aan onze studenten in Brabant bieden. Vanuit één Fontys Educatie.”

Wie in de supermarkt het schap met plantaardige vleesvervangers regelmatig bezoekt, weet dat er heel veel verschillende merken, soorten, smaken en dus ook verpakkingen zijn. Maar welke verpakkingen het beste werken? Die vraag heeft Pia Hommen, student International Business in Venlo, voor haar afstuderen onderzocht voor het lectoraat Business Innovation.  

“Ik heb gekeken naar producten die op het eerste gezicht gezond lijken, zoals vleesvervangers”, vertelt Pia. Ze fotografeerde dertien bestaande verpakkingen van vleesvervangers en analyseerde die vervolgens op basis van kleur, claims, visuals en de Nutri-Score. Vervolgens maakte ze eigen designs die volgens de literatuur gezonder zouden moeten overkomen. De ontwerpen legde ze samen met de bestaande verpakkingen voor aan respondenten.

Rijk aan eiwitten
En wat blijkt nou? De meeste mensen beslissen binnen drie seconden op basis van kleuren en beelden of ze een verpakking al dan niet gezond vinden ogen. “Mijn resultaten zeggen dat een groene verpakking beter wordt beoordeeld, net als een claim zoals ‘rijk aan eiwitten’ en afbeeldingen met gezonde ingrediënten.”

Consumenten kijken volgens Pia meer naar de gezonde aspecten van een verpakking dan naar de duurzame. Groen werkt daarbij beter dan geel of rood en veelbelovende teksten doen het beter dan geen teksten. “Kleur is de factor waar mensen het eerste op reageren, dus dat heeft de eerste prioriteit. Daarna kijken ze naar de claims, die je het beste één of twee kunt gebruiken. Voor een Nutri-Score moet een bedrijf in aanmerking komen, maar als ze dat doen, zou ik ze zeker adviseren deze te vermelden.”

Meer betalen
En als al die adviezen worden opgevolgd, wat dan? “Uit mijn resultaten blijkt dat mensen bereid zijn om 29 eurocent meer te betalen voor een gezond ogende verpakking.” 

Pia heeft zich voor haar onderzoek op de Duitse markt gericht, maar ze verwacht dat er in Nederland soortgelijke resultaten zouden komen. “De literatuur op dit gebied is vrij algemeen, maar je hebt wel verschillende merken in Duitsland en Nederland, dus de marktscan en enquête die ik heb uitgevoerd, zouden bij een soortgelijk onderzoek in Nederland opnieuw moeten worden gedaan.”

De afbeeldingen boven- en onderaan dit artikel laten links de verpakking zien zoals-ie in de winkel ligt en rechts na de aanbevelingen van Pia. 

Appie, geboren met de naam Abdessamad Aurag, heeft een druk jaar achter de rug. Terwijl hij alles op alles zet om zijn opleiding Communicatie bij Fontys af te ronden, wordt hij in zijn vrije uurtjes regelmatig door camera’s gevolgd. De in Roermond geboren en getogen voetballer is namelijk vorig jaar gevraagd om de hoofdrolspeler te zijn in een documentaire.

Over hem dus, een jongen die uit een achterstandswijk komt. Iemand die naar eigen zeggen niet altijd de juiste keuzes heeft gemaakt, maar ook iemand die uiteindelijk op het goede pad terecht is gekomen en nu miljoenen jongeren inspireert met voetbalvideo’s op social media. “Ik deed niet altijd mijn best op school en spijbelde veel” vertelt Appie. “Ik trapte liever rotzooi en ging om met veel jongens die uiteindelijk de verkeerde kant op zijn gegaan. Ik was zelf geen zware jongen, maar ik zag geen toekomstperspectief.”

Virale video
Door het maken van video’s veranderde dat. Voetbal heeft hem gered, zegt hij zelf. Het begon met een paar simpele video’s waarin een 14-jarige Appie trucjes doet, maar in 2019 ging hij viral en bestormde hij de hitlijsten van social media. Binnen no time ging hij van een paar duizend naar miljoenen volgers. En hij trok de aandacht van Studio Zwart-Wit uit Roermond.

“Zij benaderden mij een tijd geleden met de vraag of ik mee wilde werken aan een documentaire die jongeren moet motiveren en stimuleren. Het eerste wat ik toen dacht, was: waarom ik? Ik ben met mijn 24 jaar nog hartstikke jong en wat heb ik nou meegemaakt? Maar later kwam ik tot het besef dat ik wél veel heb meegemaakt en als ik jongeren zou kunnen helpen met de docu, dan sta ik daarvoor open. Dat is immers ook de reden geweest waarom ik ooit begon met het maken van filmpjes.” [Tekst gaat verder onder de video]

Blessure
Vorig jaar zijn de opnames van start gegaan. Appie is gefilmd tijdens zijn dagelijkse leven, uitjes met vrienden, het verzorgen van de door hem georganiseerde Appie-cup en allerlei andere dingen. “Maar ook de ernstige blessure die ik vorig jaar opliep door een ongelukje tijdens het voetballen, komt voorbij. Mijn kruisband was heftig opgerekt waardoor ik vier maanden niet heb kunnen voetballen. En dus ook mijn werk niet heb kunnen doen. Ik kon geen opdrachten aannemen, niet naar events toe, niks. Alles lag stil.”

Het zorgde voor een belangrijk besefmoment. Want wat als voetbal om wat voor reden dan ook weg zou vallen? Wat moet Appie dan met zijn toekomst? “Dat is een van de redenen waarom ik mijn studie per se af wil maken. Bovendien ben ik ook een eigen bedrijfje begonnen om content te maken voor andere bedrijven, van strategie tot uitvoering. Vroeger was het mijn droom op profvoetballer te worden, maar nu droom ik ervan om mijn bedrijf zodanig uit te breiden dat ik straks aannemer word van allerlei opdrachten en opdrachtgevers.” 

Videoland
Genoeg plannen dus, maar eerst maar eens die docu afmaken, waarvan de afrondende fase nu is aangebroken. Daarna is het nog even zien waar de film terechtkomt. “Er is nog geen releasedatum of plan waar de documentaire getoond zal worden. Verkopen of niet verkopen? Zelf publiceren of niet zelf publiceren? Allemaal opties. Hij wordt hoe dan ook gedeeld, de vraag is alleen nog hoe, wanneer en waar. Ik wil het resultaat natuurlijk eerst zelf zien, maar hoe vet zou het zijn als-ie bijvoorbeeld op Videoland zou komen?”

De avond laat zien hoe onderwijs en maatschappelijke vraagstukken elkaar kunnen versterken. Studenten presenteerden projecten die varieerden van zorg en toegankelijkheid tot duurzaamheid en sociale verbinding. Een vakjury beoordeelde de projecten per domein en maakte aan het einde van de avond de winnaars bekend, die vervolgens een certificaat ontvingen. 

Eerlijke AI in de zorg
Binnen Fontys Informatica richtte het winnende team zich op een belangrijk probleem binnen de medische AI: het gebrek aan representatie van donkere huidtinten in publieke dermatologische datasets. Volgens het team was de winst een grote verrassing, zo vertelt Mira: ‘’Het was echt onverwacht. Natuurlijk heb je een klein beetje hoop, maar we dachten echt dat andere groepen meer kans zouden maken.’’ 

Het team onderzocht hoe AI-modellen beter getraind kunnen worden om huidkanker te herkennen bij mensen met een medium tot donkere huid. Veel bestaande datasets zijn voornamelijk gebaseerd op witte huidtinten, legt Louis uit. ‘’Die datasets zijn grotendeels in westerse landen ontwikkeld zoals de Verenigde Staten en Spanje. Dat leidt tot ongelijkheid in medische diagnoses.’’

Onder de indruk
De studenten ontwikkelden zowel generatieve als niet-generatieve AI-methodes om beelden te creëren van huidafwijkingen op verschillende huidtinten. Door deze beelden toe te voegen aan bestaande datasets en een zogenoemd convolutional neuraal netwerk (CNN) te trainen, zagen ze betere resultaten bij het herkennen van kwaadaardige huidafwijkingen op ondergerepresenteerde huidtinten. ‘’We waren echt onder de indruk van wat mogelijk is met deze technologie,’’ vertelt Louis. ‘’Een paar jaar geleden was dit nog nauwelijks haalbaar door de enorme rekenkracht die nodig is.’’

Hoewel de studenten geen medische achtergrond hebben, zien zij hun project als een solide basis voor een vervolgonderzoek. ‘’Dit is een eerste stap. We hopen dat experts uit de medische wereld onze resultaten verder kunnen toetsen en uitbouwen.’’ 

Toegankelijkheid in pretparken
Binnen Fontys Industrieel Product Ontwerpen won het project rondom toegankelijkheid in pretparken. Zij ontwikkelden een innovatief mobiliteitsconcept voor mensen in een rolstoel, met als doel om hen volwaardig deel te laten nemen aan attracties. 

Het idee ontstond na een bezoek aan de Efteling, waar bleek dat rolstoelgebruikers vaak slechts beperkt toegang hebben tot attracties en vaak moeten overstappen. ‘’Dat is oncomfortabel en soms zelfs onmogelijk,’’ vertelt student Rik. ‘’Daarom wilden we een oplossing ontwikkelen waarbij de persoon in de stoel kan blijven zitten.’’  

Het project werd uitgevoerd in samenwerking met het bedrijf Vekoma en de Efteling. De focus lag op comfort, veiligheid en minimale overstapmomenten. ‘’Het grootste struikelblok is dat ieder mens anders is,’’ vervolgt Rik. ‘’Je kunt geen oplossing maken die voor iedereen perfect is, maar we zijn trots op wat we hebben neergezet.’’ Voorlopig ligt de bal bij de opdrachtgever, die mogelijk inspiratie uit het concept haalt voor toekomstige ontwikkelingen. 

Andere opvallende projecten
Ook buiten de winnaars waren er indrukwekkende initiatieven. Zo presenteerde Benjamin met zijn groepje een startup-project gericht op schoon drinkwater in Kenia. Samen met lokale gemeenschappen ontwikkelden zij een systeem rond bestaande waterfilters, met veel aandacht voor educatie en betrokkenheid. ‘’De filters zijn goedkoop en simpel, maar mensen weten vaak niet hoe ze die moeten gebruiken,’’ vertelt Benjamin. De student aan International Finance & Control vertelt dat zijn opdrachtgever is gestart met het implementeren van het project in Kenia. 

Een ander project dat veel indruk maakte was het schildpad-project ‘Oscar’. Andy maakte samen met haar team een schildpadvormig apparaat dat eenzaamheid moet verminderen. ‘’Het is ontstaan als een buurtproject, vooral gericht op oudere mensen. Ondertussen weten we dat eenzaamheid ook steeds meer jongeren aangaat,’’ vertelt Andy. 

Met één druk op de knop wordt via een app contact gezocht met ‘buddies’, waarbij het systeem in lagen werkt en zelfs een noodcontact bevat. ‘’Op die manier krijgen de mensen die ze graag zouden willen zien een melding, die kunnen ze accepteren en dan komen ze langs voor bijvoorbeeld een kopje koffie."

De digitale schoolweek laat zien dat online onderwijs voor veel studenten functioneel is als noodoplossing, maar zelden als volwaardig alternatief wordt gezien. Fysiek onderwijs blijft voor de meeste studenten de norm en de voorkeur, zo blijkt uit een rondvraag. 

Laat bericht
Neem Communicatie-student Nisa, die uitgesproken negatief is over de online lessen die ze (niet) heeft gevolgd: ‘’Ik heb één online les gevolgd en dat vond ik verschrikkelijk. Dat heb ik ook tegen mijn docent gezegd, ik vond het echt niet fijn. Ik ben daarna ook niet meer naar de andere lessen gegaan.’’ 

Ze woont in Eindhoven en had makkelijk naar school kunnen komen, maar omdat alles online werd aangeboden, bleef ze thuis. ‘’Ik denk niet dat er echt andere alternatieven zijn dan online. Misschien iets eerder laten weten dat we online les krijgen, want dat kregen we nu pas een uur voordat de les begon te horen.’’

Ook Sara, student Social Work, haakte vrijwel direct af. ‘’Om eerlijk te zijn, nee. De lessen heb ik niet gevolgd. Het deed me heel erg aan de coronatijd denken.’’ Ze vertelt dat ook bij haar pas op de dag zelf duidelijk werd dat er online lessen gegeven zouden worden. 

Liever fysiek
Student Commerciële Economie Eva kijkt iets milder terug op de digitale week. ‘’Ik heb online lessen gevolgd en daar ook echt wat aan gehad. We moesten in groepjes samenwerken en dat ging goed via Microsoft Teams.’’ Toch ligt haar voorkeur bij fysiek onderwijs. ‘’Over het algemeen ben ik liever op school, maar voor een weekje vond ik het eigenlijk best lekker.’’

Verder vertelt ook Dean, student Advertising, liever fysiek les te krijgen. ‘’Ik had goed naar school kunnen gaan, ik woon op twee minuten afstand van de campus, maar klasgenoten komen van ver. Het is makkelijker om fysiek samen te brainstormen, dan haak je sneller op elkaar in.’’

Openbaar vervoer 
Voor veel studenten die verder weg wonen, lag de situatie toch anders. Veel konden niet fysiek naar school komen wegens hindernissen binnen het openbaar vervoer. Zo vertelt Jesper, student Advertising, afhankelijk te zijn van bussen. ‘’Ik kon niet naar school komen, want de bussen reden niet.'' Toch is hij redelijk positief over de online lessen: ''Het is beter dan geen lessen, het is de beste optie die er is.’’ 

Seranne studeert Vastgoedkunde en vertelt de keuze van Fontys te begrijpen. ''Mijn treinen reden niet, dus de keuze snap ik wel. De eerste twee uurtjes online gingen wel, maar daarna was bij mij de concentratie gewoon weg.'' Afgelopen week had ze projecten lopen waarbij ze direct contact met klasgenoten miste. En ook zij zegt: ''Het voelde alsof ik weer terug was in de coronatijd.''

Jenny Korsten heeft als docent Verpleegkunde en voormalig verpleegkundige de nodige kennis en ervaring op het gebied van zorg. Hetzelfde geldt voor haar moeder Gerrie, die naast doktersassistente ook het eerste aanspreekpunt bij een huisartsenpost in Venlo is. Samen kwamen ze op het idee om een online cursus te ontwikkelen voor jonge ouders met zieke kinderen.

“Het idee ontstond al tijdens de coronatijd”, vertelt Gerrie. “Het viel mij toen op dat jonge ouders die normaal gesproken veel belden met vragen over zieke kinderen, plotseling veel minder vaak belden. Waar haalden ze informatie dan vandaan, vroeg ik me af.”

In diezelfde coronaperiode beviel Jenny van een te vroeg geboren baby, met als gevolg heel veel zorgvragen. “Daarna heb ik nog een kindje gekregen dat in de eerste week na haar geboorte het RS-virus opliep, waardoor ze benauwdheidsklachten kreeg”, vertelt de docent. “Door al die dingen samen kwamen we steeds weer terug bij de vraag hoe andere ouders die geen achtergrond hebben in de zorg dit soort dingen aanpakken.”

Late uurtjes
Een uitkomst voor die ouders kan de online cursus zijn die Gerrie en Jenny samen hebben ontwikkeld. Dat deden ze samen op het zolderkamertje van Jenny, vaak in de late uurtjes als de kinderen op bed lagen. “In de cursus komen verschillende vraagstukken voorbij, met daarbij altijd de hamvraag: is het wel of geen spoed? Bel je wel of niet de huisarts, huisartsenpost of 112?”, aldus Gerrie. Een voorbeeld van de thema's is sufheid, een onderwerp waar volgens de doktersassistente heel vaak voor gebeld wordt.

“Een kindje dat écht suf is, is een kind dat amper aanspreekbaar is en dat meteen weer in slaap valt nadat je het wekt. Als het kind reageert, televisie kijkt, drinkt of een knuffeltje aanpakt, is er vaak geen sprake van spoed. Dat soort dingen leggen we allemaal uit in de cursus. Hetzelfde geldt voor benauwdheid: wanneer bel je in zo’n geval de huisarts of andere hulpdiensten en wanneer niet? Is het alarmerend of niet alarmerend, daar draait het om.”

Gerrie heeft in haar carrière al verschillende gevallen meegemaakt waarbij ouders belden die niet per se hadden hoeven bellen. Maar andersom gebeurde het ook: ouders die juist wél met spoed hadden moeten bellen, deden dat niet. 

“Zo was er ooit een moeder die heel lang in de wacht hing vanwege een ziek kind. Maar dat wachten duurde volgens haar zo lang, dat ze naar de huisartsenpost was gekomen zonder afspraak. Eenmaal daar bleek dat haar kind allemaal rare plekjes op het onderbeen had die wezen op puntbloedingen, de gevaarlijke bloedingen waar wij altijd voor waarschuwen. Dit was eigenlijk een spoedgeval en zij had dus de spoedlijn mogen bellen zonder in de wacht te staan, maar dat wist deze vrouw niet.” 

Preventief
Jenny kent de alarmsignalen omdat ze zelf al een behoorlijke tijd in de zorg werkt, maar dat geldt lang niet voor alle ouders. “Wij hopen dat onze cursus preventief kan worden aangeboden vanuit bijvoorbeeld de verloskundige of zorgverzekeringen. Want het is natuurlijk fijn dat áls je ergens tegenaan loopt, je weet op welke signalen je moet letten en hoe je moet handelen. We willen hiermee niet alleen bereiken dat mensen minder onnodig bellen als ze zich zorgen maken, maar vooral ook dat ze gerustgesteld worden.” 

De informatie uit de cursus is afkomstig van allerlei betrouwbare bronnen zoals Thuisarts, wet en regelgeving en richtlijnen van huisartsen en de NHG. Iedereen kan de cursus zelf aanschaffen voor 49 euro, maar Jenny en Gerrie hopen dat-ie in de toekomst ook vergoed kan worden door zorgverzekeraars. Gesprekken daarvoor worden gevoerd.

Niklas legt meteen uit dat zijn minor niet per se een minor is. “Het is eerder een soort open studie, waarin alle uitwisselingsstudenten kunnen kiezen welke vakken ze volgen. Omdat ik Marketing Management studeer bij Fontys, volg ik hier ook twee managementvakken. Daarnaast heb ik gekozen voor een politiek vak en leer ik Spaans. Talen fascineren me nu eenmaal en de mogelijkheid is er, dus waarom niet?”

De Venlose student vindt het studeren in Edmonton ‘pretty chill’. “Ik woon op de campus, dus ik hoef nooit lang te reizen naar mijn colleges. Ook maak ik mijn eigen lesschema, waardoor ik tussen mijn colleges veel vrije tijd heb. Die vul ik met lunches, extra studietijd of in de sportschool.”

Slaapkamer delen
Wie zich afvraagt hoe Niklas precies op de campus woont, hoeft maar te denken aan de klassieke settings in Amerikaanse films. “Ik deel een slaapkamer met een andere student, in een gebouw waar alleen jongens verblijven. Daar was ik op het begin wat sceptisch over, maar de universiteit probeert met ieders wensen rekening te houden. Zeker omdat je een kleinere ruimte deelt met iemand anders. Gelukkig heb ik een hele gezellige en toffe kamergenoot.”

Daarnaast heeft Niklas veel andere vrienden gemaakt. Er is zelfs een groepje dat hij iedere dag ziet, al is het maar om een hapje te eten, te sporten of een filmpje te kijken. “Tijdens Thanksgiving zijn we een weekend weggeweest en hebben we een van de mooiste hikes ooit gemaakt in de Canadese bergen. En dat terwijl ik ze toen pas een maand of anderhalf kende.” Tekst gaat verder onder de foto's.

Ook de stad Edmonton wordt vaak bezocht. Om te stappen, een koffietje buiten de deur te doen of om even te winkelen. Dat laatste gebeurt echter zelden. “De grootste indoor shopping mall van Amerika bevindt zich namelijk hier. Maar daar raak ik eerder overprikkeld dan dat ik het naar mijn zin heb.”

Toch is niet alles in Edmonton om over naar huis te schrijven. “Studenten die hier op de campus wonen zijn verplicht om een ‘meal plan’ af te nemen van 2.100 dollar. Dat betekent dat iedere maaltijd die je op de campus nuttigt van die 2.100 dollar af gehaald wordt. Het vervelende is alleen dat ik hier nu bijna klaar ben maar wel nog 800 dollar over heb. Maar mijn geld terugkrijgen, ho maar.”

Vrienden voor het leven
Met de feestdagen in aantocht zit Niklas' tijd in Canada er dus bijna op, maar hij geniet de laatste dagen nog met volle teugen. Zo staat er nog een weekendtrip naar Toronto op de planning en probeert hij nog meer van het land te ontdekken dan hij al deed. “Met diezelfde vrienden, die inmiddels vrienden voor het leven zijn geworden.”

Die ervaring gunt Niklas ieder andere Fontysstudent ook. “Leven in een land ver van huis klinkt eng en maakt je wellicht sceptisch. Dat was ik op het begin ook. Maar al snel had ik door dat een minor volgen in het buitenland de beste beslissing is die ik ooit gemaakt heb. Juist omdat je hier dingen ziet die je anders nooit ziet en momenten beleeft die je nooit meer gaat vergeten. Dus heb je de kans om te gaan? Ga er dan volledig voor.”

Je bent genomineerd voor docent van het jaar, wat was je reactie?
‘’Ik was echt super verrast en vereerd. Ik zag het niet aankomen. Inmiddels weet ik van twee mensen dat ze me genomineerd hebben. Dat is een collega van me, waar ik de Engelstalige opleiding mee heb opgezet. Daarnaast ook een van mijn studenten die ook een oproep heeft geplaatst: ‘Stem op Stel’. Ik ben echt supertrots.’’

En waarom denk je dat je genomineerd bent?
‘’Ik ben een echte bruggenbouwer. Ik kom uit het bedrijfsleven en vind netwerken heel erg belangrijk. Ik zoek graag verbinding met andere opleidingen, met bedrijven, maar ook met de gemeente Venlo bijvoorbeeld. Soms denk ik: we willen iets met dat bedrijf, een samenwerking bijvoorbeeld. En dan zoek ik gewoon naar een ingang of contact, linksom of rechtsom probeer ik dan binnen te komen. Dit probeer ik ook te regelen bij verschillende evenementen zoals de deelname aan de Dutch Design Week, Glow of de Summer School India.’’

Waar ben je binnen je werk het meest trots op?
‘’Ik denk over het algemeen toch wel op de opzet van de Engelstalige opleiding, en dat doe ik samen met collega’s én de studenten. We hebben een andere onderwijsmethode ingesteld in plaats van de opleiding simpelweg te vertalen vanuit het Nederlands. Wat we nu hebben neergezet, daar ben ik echt trots op. We zien en horen terug van de studenten dat ze zich vrij voelen, tevreden zijn en meer keuzes hebben.’’

Zijn er bepaalde dingen in je werk als docent die je energie geven?
‘’Zeker, van de studenten krijg ik echt energie. Ik ben heel erg betrokken, mijn bureau staat ook tussen de studenten in, de drempel is laag. Ze benaderen me heel snel. Als ik een gesprek met een student heb die ergens moeite mee heeft en vervolgens zie dat het balletje toch gaat rollen, vind ik erg mooi.’’

‘’Verder doet het me ook goed om die bedrijven binnen te halen. Denk dan bijvoorbeeld aan een samenwerking met Philips, die uiteindelijk laaiend enthousiast waren over het eindresultaat. Ik zou studenten dan ook graag willen meegeven: ‘Zoek datgene wat je energie geeft’. Dat zorgt ervoor dat er dingen veranderen, voor jezelf en voor anderen.’’

Hoe graag zou je willen winnen?
‘’De nominatie is voor mij al een hoofdprijs en dat zullen de andere genomineerden wel hetzelfde voelen. Toch zou ik stiekem wel willen winnen. Ik ben trots op wat we hier doen en ik zou dat graag zichtbaarder maken. We zitten hier achter in Venlo een beetje weggestopt. Dat terwijl we zoveel mooie dingen doen, dat is zonde. Ik kan wel tien dingen verzinnen waar het geld naartoe zou kunnen gaan, ik zou onze studenten bijvoorbeeld graag meenemen op een uitje. Geld is namelijk wel een dingetje hier. Maar wat betreft onderwijsinnovatie lijkt me een soort hybride omgeving opzetten, waar studenten naartoe kunnen als ze het even niet weten, heel erg zinvol. Het lijkt me een mooie kans om als docent en student in samen te werken.’’ 

Is er iets dat je aan docenten zou willen meegeven?
‘’Iedere docent probeert betrokken te zijn bij studenten. Maar ik heb het idee dat in deze tijd, waarin we flexplekken hebben en docenten na hun sessie meteen naar huis gaan, de afstand juist groter wordt. In deze rumoerige tijden zou je voor verbinding moeten kiezen. Zorg dat je de afstand tussen jou en je studenten verkleint. Fontys heeft zoveel expertise in huis en ik zie dat dat nog niet optimaal wordt gebruikt. Dat komt omdat we elkaar nog niet goed genoeg kennen of voldoende weten van elkaar.’’ 

Froukje heeft wilde ideeën voor haar examen, dat in maart plaats moet vinden. Iedereen is vrij om dat examen zelf in te vullen, maar Froukje wil het heel groots en theatraal. “Het is voor je eindexamen verplicht om een voorstelling van 45 minuten te maken, maar hoe je die invult, is helemaal aan jezelf”, vertelt ze. “Je mag zelf kiezen of je een bestaand stuk gebruikt of zelf iets schrijft. Je moet zelf een regisseur vinden, muzikaal leider, je eigen band, eigen spelers.” 

Geld nodig
Dat kost allemaal geld. En iedereen weet: studenten zwemmen daar meestal niet in, ook Froukje niet. “Van Fontys krijgen we een bedrag voor het afstuderen, maar dat is niet genoeg voor de ideeën die ik heb. Ik heb een regisseur uitgekozen die alleen al dat bedrag vraagt, en dan moet ik de rest dus ook nog kunnen betalen.” 

Maar ja, dat lukt dus niet zonder geldboom of dikke spaarrekening. “Als ik alles wil doen wat ik in mijn hoofd heb, heb ik 2.000 euro nodig. Je kunt daar ook een crowdfunding voor starten, maar daar voel ik me niet fijn bij. Ik wil mensen niet laten betalen voor mijn afstuderen zonder dat ze daar iets van terugzien. Ik wil ze iets geven, en zodoende kwam ik op het idee van het benefietconcert.” 

Kosten gedekt
Het spektakel moet eind januari plaatsvinden in het Limburgse plaatsje Panningen, vlakbij het geboortedorp van Froukje. Daar zit DOK6 gevestigd, met een grote theaterzaal, horeca en bios inéén. Er is plek voor 300 tot 350 mensen en de eerste 190 plekken zijn al gevuld. Hoe meer mensen er in de zaal zitten, hoe meer geld Froukje overhoudt. 

“Met het bedrag van de 190 verkochte kaartjes zijn alle kosten al gecoverd, zoals de muzikaal leider en locatie. Dat is natuurlijk fijn, maar ik vind het vooral heel leuk dat mensen uit mijn omgeving die mij nog nooit hebben horen zingen, nu ook komen kijken. Hetzelfde geldt voor de kinderen die ik zangles geef: die gaan mij nu ook een keer in actie zien.”

De benoeming van Fanchamps bij het lectoraat van de Nieuwste Pabo in Sittard had een verdrietige aanleiding. Nadat Fontyslector Henderijn Heldens vlak na haar inauguratie eerder dit jaar overleed, ging het lectoraat onder interim-lector Paul Hennissen tijdelijk verder. Fanchamps, die eerder al bij Fontys als docent-onderzoeker werkte en ook al zijdelings betrokken was bij het lectoraat, nam begin deze maand het stokje van hem over. 

“Door het werk van Henderijn staat het lectoraat fantastisch in de steigers,” zegt de nieuwe lector. “Ik ben blij dat ik het vertrouwen heb gekregen om deze mooie en belangrijke opdracht verder uit te voeren.”

Die opdracht sluit naadloos aan bij een opleidingsinstituut als de Pabo, vindt Fanchamps. “Wij doen als lectoraat onderzoek, ontwikkelen concepten en innoveren het onderwijs om ervoor te zorgen dat de student van nu, straks als professional zo goed mogelijk toegerust voor de klas staat.” 

Inclusief onderwijs
En dat is een uitdaging, weet hij. Zeker in Limburg waar uit cijfers blijkt dat de ontwikkelkansen gemiddeld veel lager zijn dan in de rest van Nederland. Kunnen omgaan met zoveel diversiteit tussen leerlingen, vraagt veel van degene die voor de klas staat, weet Fanchamps uit eigen ervaring. Als zij-instromer werkte hij als leerkracht op een basisschool en deed hij veel onderzoek in het primair onderwijs en de kinderopvang. 

“We vinden het belangrijk dat het onderwijs inclusief is en willen kinderen zo lang mogelijk in het reguliere onderwijs houden.” Dat kan een leerkracht vaak niet alleen, ziet hij. “Soms is het nodig om daarvoor ook andere disciplines in te schakelen zoals een logopedist, fysiotherapeut of een ergotherapeut.” 

De naam van het lectoraat, Onderwijs in verbinding, komt dan ook niet uit de lucht vallen. Om kinderen goed te ondersteunen in hun ontwikkeling, is samenwerking tussen al die verschillende professionals essentieel, benadrukt de nieuwe lector. En dus moeten leerkrachten, zorgprofessionals en onderzoekers de handen ineen slaan. 

Over grenzen heen kijken
Liever praat Fanchamps dan ook niet over de weerstand die eerder ontstond rondom de plannen om educatieve opleidingen van Fontys intensiever te laten samenwerken. “Dat was voor mijn tijd en laat ik graag achter me. Ik vind dat je juist moet nastreven om zoveel mogelijk samen te werken en de verbinding te zoeken.” Een goed voorbeeld vindt hij de Nieuwste Pabo, een samenwerking tussen de hogescholen Zuyd en Fontys. “Met twee moederinstituten hebben we een hele mooie kruisbestuiving en combineren we het beste van elkaar.” 

Ook is hij een voorstander van samenwerking buiten Limburg. “Natuurlijk ligt onze kernopdracht hier, maar je moet ook over grenzen heen durven kijken. In Nederland, maar ook internationaal zie je fantastische dingen in het onderwijs gebeuren waar we veel van kunnen leren. En zij van ons.”

Tools van de toekomst
Fanchamps is blij dat er binnen het lectoraat ook ruimte is om meer onderzoek te doen naar nieuwe technologische mogelijkheden. Want dat kan, zo vindt hij, het onderwijs enorm verrijken. “Denk bijvoorbeeld aan toepassingen als sociale robotica, AI of serious gaming. Dat zijn de tools van de toekomst. Ik durf wel te zeggen dat het werkveld daar vaak veel verder in is dan wij. Daar hebben we als opleiding nog wel een aantal stappen te zetten."

En dus is er werk aan de winkel. Al merkt Fanchamps dat nog niet iedereen hierover zo enthousiast is als hij. Met zijn inbreng in het lectoraat hoopt hij dat te veranderen. “Het zou mooi zijn als we innovatie juist als uitdaging zien. En niet roepen ‘o help wat moet er nu weer’, maar ‘yes laten we het proberen’. Want daar kunnen we veel winst uit halen.”

Voor het vak Ethiek & Levensverhaal kregen de Limburgse Mark en zijn studiegenoten de opdracht om een levensverhaal op te tekenen van een 65-plusser met levensveranderende ervaringen. Mark koos voor een kennis uit het verleden, die hij in zijn verhaal de naam Linda geeft. Haar echte naam wordt vanwege de intieme details uit haar verhaal niet gedeeld. 

“Dat zij zo’n heftige jeugd heeft gehad, hoorde ik pas tijdens ons gesprek”, vertelt Mark. “Ze is opgegroeid met een aantal broers en daar heeft zowel mishandeling als incest plaatsgevonden. Ze heeft op z’n zachtst gezegd geen goede start gehad, met als gevolg dat ze het vertrouwen in mannen lange tijd is kwijt geweest. Op een gegeven moment heeft ze wel een partner kunnen vinden, waar ze nog steeds mee getrouwd is, maar ook met hem maakte ze een traumatische ervaring mee. Ze verloren hun zoontje toen hij vier maanden oud was.” 

Al deze verschrikkelijke gebeurtenissen hebben Linda getekend voor het leven, maar in plaats van in een hoekje te gaan zitten, probeerde ze toch iets van haar leven te maken. Mark: “Ze is zelf hulpverlener geworden en dat vond ik heel mooi aan haar verhaal. Dat je iets doet met je negatieve kanten om er iets positiefs van te maken. En ja, dat raakt ook heel veel vlakken met mijn eigen ervaring.”

Emoties tonen
Over dat laatste is geen woord gelogen. Mark heeft namelijk, net als Linda, geen gemakkelijke jeugd gehad. Als kind groeide hij op in een gezin waar sprake was van veel agressie. Zijn vader was alcoholist en mishandelde zijn moeder. En zijn moeder mishandelde haar eigen zoon, Mark dus. Hij deed meerdere zelfmoordpogingen. Zou volgens dokters nooit meer kunnen lopen nadat hij van een brug sprong. Zichzelf snijden werd een verslaving omdat hij de geestelijke pijn dan voor héél even niet voelde. 

“Op mijn tiende ben ik al bij de GGZ terechtgekomen en kwam ik in de jeugdzorg. Ik heb een stuk of twaalf opnames gehad. Ik had veel agressie in me en vond het lastig om mijn emoties te tonen.” Op een gegeven moment werd hij opgenomen op de crisisafdeling, waar hij ook de moeder van zijn dochter leerde kennen. Die verwelkomden ze vijftien jaar geleden. Maar contact met haar is er niet meer, noch met zijn (inmiddels) ex. “Ik probeer wel contact met mijn dochter te krijgen, maar zo’n traject duurt in Nederland soms jaren.” 

Dit alles tekende Mark, net zoals Linda’s verhaal haar tekende. Maar het heeft er ook voor gezorgd dat Mark nu de persoon is die hij is: iemand die er voor anderen wil zijn. Eerst lange tijd als ervaringsdeskundige en nu inmiddels ook als sociaal werker. “Door wat ik allemaal heb meegemaakt, ben ik, denk ik, wel uniek in mijn werk omdat ik precies weet hoe het aan die andere kant van de deur werkt.”

Leren en reflecteren
Met die kennis probeert hij nu ook anderen te helpen door als begeleider te werken. Misschien in de toekomst zelfs in een coördinerende of leidinggevende rol. Tot die tijd leert hij nog elke dag bij tijdens zijn studie bij Fontys, ook over zichzelf. “Ik dacht dat ik fluitend door deze studie zou gaan omdat ik al zoveel heb meegemaakt, maar dat blijkt toch niet het geval.”

Want ook Mark wordt nog steeds regelmatig geconfronteerd met het verleden. Vaak zelfs. “Maar dat is alleen maar goed, want hierdoor leer ik te reflecteren en dat maakt mij een betere hulpverlener. Deze schrijfopdracht heeft daar ook heel erg bij geholpen. Door oordeelloos naar andermans verhaal te luisteren kijk je verder dan iemands gedrag en ga je die persoon pas écht goed zien.”

De Limburgse Lotte was net zeventien jaar oud toen ze naar Eindhoven kwam voor de Fontys-opleiding Communicatie. Een leeftijd vertelt ze, waarop ze best onzeker was en vooral niet uit de toon wilde vallen. “Maar mijn Limburgse accent viel in Brabant natuurlijk wel op en dus schaamde ik me daarvoor. Ook omdat ik het idee had dat daardoor mijn Nederlands niet goed genoeg was en anderen me niet slim vonden. Om erbij te horen, heb ik mijn afkomst toen wel een beetje verloochend.”   

Dat veranderde op het moment dat ze voor haar studie een tijdje naar het buitenland ging. Ze zag dat streektaal daar heel normaal was en veel vaker werd gesproken. Ook ontdekte ze ineens de positieve kant van de taal die ze als kind met de paplepel kreeg ingegoten. “Ik merkte dat ik vaak heel gemakkelijk woorden kon vertalen. Als ze het in het Italiaans hadden over stivali dan zijn dat laarzen en in het Limburgs zijn dat stevelen. Ineens kwam ik erachter hoeveel ik op taalgebied aan mijn eigen Limburgse afkomst had.”

Lotte uit Limburg
Inmiddels schaamt ze zich niet langer voor haar dialect maar is ze er juist trots op. Iets wat ze op haar Instagram account ‘Lotte uit Limburg’ maar wat graag met anderen deelt. Als limfluencer ziet ze nu vooral de voordelen van haar meertaligheid.

“Uit onderzoek blijkt dat meertaligheid goed is voor je cognitieve ontwikkeling. Je bent dan bijvoorbeeld veel vaardiger in het aanleren van nieuwe talen, omdat je al gewend bent om steeds te moeten schakelen tussen twee talen. Daarnaast zijn er ook studies die laten zien dat mensen die meertalig opgroeien, later minder kans hebben op dementie.”

Wat Lotte betreft is er dus alle reden om de Limburgse taal niet te negeren, maar het juist onder de aandacht te brengen en bespreekbaar te maken. Want in een provincie waar volgens Lotte ruim zeventig procent die taal spreekt, kun je ook in professioneel opzicht maar beter een beetje voorbereid zijn, denkt ze.

“Je kunt natuurlijk te maken krijgen met klanten die zelf eigenlijk alleen Limburgs spreken. Dan helpt het al als je jezelf een paar zinnetjes Limburgs aanleert om uit te leggen dat jij graag in het Nederlands praat omdat je je daar iets comfortabeler bij voelt. Op die manier heb je misschien al een stukje vertrouwen gewonnen en maakt dat dat je makkelijker een gesprek ingaat.”

YouTube serie
Om te kijken hoe dat in de praktijk werkt, gaat ze voor haar nieuwste project, de YouTubeserie Plat in de Ploog, vrij vertaald als ‘dialect in het team’, langs op verschillende werkplekken. Ook Fontys kan binnenkort rekenen op een bezoekje. Want ook daar zijn, in navolging van een Limburgs mbo-college, plannen om te kijken hoe ze de Limburgse taal en cultuur op kunnen nemen in het curriculum van de Venlose lerarenopleiding. Iets waar nu in de praktijk nog niet veel oog voor is, ziet Pabo-docent Vital Hanssen.

“We weten dat het voor de ontwikkeling van jonge kinderen belangrijk is om aandacht te hebben voor thuistalen. Wat we in onze provincie nu vooral zien is dat er in het basisonderwijs wel aandacht is voor bijvoorbeeld het Pools of het Oekraïens, maar dat het Limburgs dialect daar niet of nog onvoldoende in meegenomen wordt. Terwijl je dat eigenlijk wel over een kam kunt scheren.”

De werkgroep ‘Limburgs in ’t óngerwies’ waar ook Hanssen deel van uitmaakt, onderzoekt hoe ze Fontysstudenten vanaf volgend schooljaar meer kennis mee kunnen geven over het Limburgs.

Bekende Limburger
Limfluencer Lotte is in ieder geval al volop bezig om zich via verschillende social media kanalen te laten horen als ambassadeur van Limburgse taal. En steeds vaker wordt ze uitgenodigd om bijvoorbeeld op scholen hierover te komen praten. Wat haar betreft is dit nog maar het begin. “Mijn droom is om volgend jaar aan tafel te zitten bij een talkshow en om bijvoorbeeld bij Eva Jinek over dit onderwerp te komen praten. Ik zie het wel zitten om op die manier een bekende Limburger te worden.”

Voorheen was het zo dat de gebouwen van Fontys het grootste deel van de tijd open en toegankelijk waren voor studenten. Maar omdat er in de onderwijsvrije weken bijna niemand te bekennen was terwijl er toch volop energie werd verbruikt en mankracht in werd gezet, was dit niet alleen financieel onrendabel maar ook niet duurzaam. 

Tijd voor verandering dus, vond Fontys. En dus werd er in het kader van de landelijke campagne ‘Zet ook de knop om’ de afgelopen drie jaar zorgvuldig geïnventariseerd hoeveel studenten en medewerkers daadwerkelijk gebruikmaakten van de gebouwen in lesvrije weken. Dat bleken er heel weinig te zijn, waardoor er nu gekozen is voor een andere aanpak, waarbij er per regio (bijna) altijd één gebouw open is.

Energie verdampt
“We hebben iedere onderwijsvrije periode geturfd hoeveel aanwezige gebruikers er in de gebouwen aanwezig waren tijdens deze lesvrije weken en dat waren er zodanig weinig dat de energie die in de gebouwen gebruikt werd, letterlijk verdampte. Tja, voor wie doe je het dan eigenlijk?”, zegt Niels Deckers, die vanuit de dienst Vastgoed & Facilities al jaren aan dit plan werkt.

Alle gebouwen helemaal sluiten was geen optie, dus moest er een andere oplossing komen. “We willen studenten natuurlijk wel iets kunnen bieden en daarom hebben we besloten per regio één gebouw open te houden. We hebben gekozen voor MindLabs omdat dit gebouw altijd open is omdat er ook andere bedrijven zitten. R11 op campus Rachelsmolen en W1 in Limburg waren daarnaast ook logische opties, omdat hier ook altijd mensen en bezetting aanwezig zijn. Dat heeft ook te maken met de centrale ligging van deze gebouwen.” 

Alternatieven
MindLabs is het hele jaar door open, R11 en W1 zijn twee weken per jaar gesloten (een week in de zomer en een week tijdens kerst). Voor de andere gebouwen van Fontys kan een aanvraag in worden gediend voor de zes lesvrije weken, waarvan één in de herfstvakantie, één tijdens de kerst, één met carnaval, één in de meivakantie en twee in de zomer. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de Kunsten in Tilburg.

“Studenten van de Kunsten kunnen niet bij MindLabs terecht omdat zij nou eenmaal soms een studio of andere specifieke ruimte nodig hebben”, aldus Deckers. “Dan is het gebouw van Factorium wellicht een goed alternatief. We zoeken voor elke aanvraag – mits voldoende onderbouwd - naar een passende mogelijkheid en als de enige mogelijkheid is om toch het gebouw van Kunsten te openen, dan doen we dat. Bovendien wordt een aanvraag alleen goedgekeurd als er daadwerkelijk voldoende gebruik wordt gemaakt van een gebouw. Het is niet de insteek dat we voor één persoon een compleet gebouw openen.”

Vervolg voor pilot
Vorig jaar startte Fontys een pilot voor dit plan, die tot en met afgelopen carnaval liep. Dat bleek een succes: in de zes weken per jaar die Fontys extra dicht gaat, wordt er op het gebied van elektriciteit net zoveel bespaard als 38 huishoudens op jaarbasis en op het gebied van gas 14 huishoudens. In september hebben zowel het college van bestuur als de centrale medezeggenschapsraad van Fontys instemming gegeven voor het plan, wat betekent dat de pilot nu een vervolg krijgt. 

Vooralsnog kunnen studenten een aanvraag doen via een knop die op de website van Fontys te vinden is onder het kopje 'openingstijden gebouwen schoolvakanties’. Maar als het aan Deckers ligt, wordt die knop een stuk eenvoudiger te vinden. “Als je nu zoekt naar de openingstijden van een bepaald gebouw, kom je na een paar doorklikken bij een hyperlink naar de knop uit. Het is de bedoeling dat diezelfde knop straks een stuk zichtbaarder wordt, bij voorkeur via de websites van onze instituten.”    

Woensdagavond bij de expitpoll leek D66 nog de grote winnaar, maar in de uren die volgden, haalde PVV flink in. Een ochtend later is het tussen die twee partijen een spannende strijd en staan ze volgens de voorlopige prognose – er worden nog stemmen geteld – allebei op 26 zetels. 

Joep Houterman, voorzitter van het college van bestuur van Fontys, wacht met spanning af. “De uitslag van de verkiezingen is natuurlijk nog niet definitief, maar er is wel het nodige veranderd”, zegt hij in een reactie. “Ik hoop dat de partijen snel uit de campagnestand kunnen komen en er snel een nieuw, stabiel kabinet gevormd kan worden dat de vraagstukken in ons land doeltreffend aanpakt. Uiteraard hoop ik dat ook de belangen van het onderwijs stevig worden geborgd in het nog te ontwikkelen regeerakkoord.” 

En hoewel de uitslag inderdaad nog niet vaststaat, vreest Koen Jacobs, docent MediaDesign bij SPECO Sportcommunicatie, voor – volgens hem – het ergste. “Het Overton-venster is aan het verschuiven, waardoor het nu lijkt alsof midden heeft gewonnen (als we de PVV even links laten liggen), maar eigenlijk is het gewoon rechts, wat weer een hoop implicaties heeft voor onder andere onderwijs en cultuur. Ik ben wel verheugd om te zien dat de PVV een flink aantal zetels heeft ingeleverd.”

Wat de docent het ergste vindt, is dat hij denkt dat er met deze uitslag niet veel zal veranderen. “Migranten gaan nog steeds gezien worden als derderangsburger, de huizenmarkt zal nog steeds voor de rijken zijn en huren gaan omhoog. Ik denk dat we een zware tijd tegemoet gaan en hoop dat we goed voor elkaar blijven zorgen. Zeker voor de mensen onder ons die minder privileges hebben dan de gemiddelde hbo-docent.”

Toekomst
Door naar eerstejaars Musicaltheater-student Jasmijn, die ook haar twijfels heeft bij de voorlopige uitslagen. “Het is mooi om te zien dat D66 een grote inhaalslag heeft gemaakt. Maar als PVV wint, wordt het echt weer een heel gedoe met de coalitie. Daarnaast ben ik zelf meer voor links, dus hoop ik vooral dat we naar een midden-coalitie kunnen. Zeker wegens onderwerpen als klimaat en cultuur. Daar staat links meer achter, en dat strookt het meeste met mijn toekomst.”

Een kantinemedewerkster van Fontys Academy of the Arts is vooral verrast over het hoge aantal stemmen dat D66 krijgt. “Maar als PVV wint, is het nog maar de vraag of iemand daar mee wil samenwerken. Eigenlijk belachelijk, want ze zitten daar allemaal om zich in te zetten voor dit land.  Maar goed, echt vertrouwen in de politiek heb ik toch niet. Alles wat ze zeggen komt toch nooit uit.”

Twee gedachten
Een rondje langs het instituut HRM & TP in Eindhoven laat zien dat de verkiezingsuitslag ook daar verschillend wordt geïnterpreteerd. John Lousberg, jurist bij Fontys, zat woensdag al treurig op de bank te kijken naar de uitslagen. En donderdag is dat niet veel beter geworden, nu hij ziet dat de PVV de grootste lijkt te worden. “Ook al heeft D66 het goed gedaan, toch zie je een grote verschuiving naar rechts. Maar een aantal van die rechtse partijen zijn niet democratisch en sluiten mensen uit, dus dat moeten we niet willen.” Een links kabinet samenstellen lijkt hem een moeilijke klus. “Gezien de uitslag vrees ik bange vrezen dat het weer over rechts zal moeten.”

Udo Vossen, docent HRM en TP, is een stuk positiever. “Ik vind het een prima uitslag. Wat minder extreem rechts en wat meer centrum midden. Ik hoop dat dat gaat zorgen voor minder geschreeuw en meer realisme en aandacht voor thema’s die ertoe doen.” Of dat ook echt gaat gebeuren durft hij niet met zekerheid te zeggen. “Ik heb geen glazen bol waar je in kan kijken. Maar ik verwacht wel dat er door deze uitslag meer rust en eenheid zal ontstaan in de samenleving. En daar word ik wel blij van.”

Jazmin, student Pedagogiek, had deze gelijke uitslag al verwacht en is er wel blij mee. “Ik ben zelf iemand die in het midden staat. Ik denk dat het goed is dat je een beetje links en een beetje rechts hebt. Ik hoop alleen wel dat iedereen een beetje gehoord wordt en ben erg benieuwd of ze deze keer wel goed samen gaan werken.” 

Dan Harry Kroeze, docent HRM, die op twee gedachten hinkt. “Aan de ene kant is het goed dat D66 flink gewonnen heeft, maar het baart me wel zorgen dat we een enorm rechts blok hebben aan de andere kant.” Hij denkt dat het in sociaal opzicht goed is dat D66 in een nieuw kabinet plaatsneemt. Maar dat niet alleen: “Ik denk dat het ook voor het onderwijs enorm goed is als D66 in een kabinet zit. Want onderwijs staat natuurlijk heel hoog in het vaandel bij deze partij. Dus ik hoop maar dat zij de bezuinigingen op het hoger onderwijs kunnen terugdraaien.”

Onderwijspartij
Dat laatste zegt ook Nus Waleson, pabo-directeur in Sittard, die woensdagavond naar eigen zeggen blijer was dan de ochtend erna. “Volgens mij is de vraag wie de grootste partij in het aantal stemmen wordt niet zo relevant. Alles hangt af of de VVD wel of niet gaat bewegen. En dat D66 er flink op vooruit is gegaan en net zoveel zetelaantallen als de PVV heeft, is voor het onderwijs goed nieuws. D66 is nogal een onderwijspartij en zet in op innovatie, onderzoek en preventie. De vraag is alleen wat daarvan overblijft bij de coalitieonderhandelingen.”

Het is alweer het derde jaar dat de Limburgse opleiding IPO samen met het Engelstalige zusje Industrial Design Engineering (IDE) meedoet aan DDW. The place to be voor zijn studenten, vindt docent Niels van Wieringen.

“Wat Milaan is voor meubels en Londen voor fashion, is voor productdesign DDW de plek waar je moet zijn op Europees gebied. En daar passen wij als opleiding die draait om productontwerp natuurlijk perfect bij.”

Designed for Society
Tijdens het negendaagse designevent is in de Eindhovense Gasfabriek nog tot zondag het werk te zien van verschillende Venlose studenten. De expositie heeft de naam Designed for Society meegekregen. En dat is niet voor niets, want maatschappelijke impact en duurzaamheid staan voorop.

“De projecten die je hier ziet hebben met elkaar gemeen dat ze iets bijdragen aan de kwaliteit van het leven van mensen, maar daarbij ook de planeet goed in de gaten houden.”

Stukje regenwoud
Piet (23), vierdejaars student IDE, heeft speciaal voor deze expositie verschillende lampen meegenomen die hij zelf met zijn 3D-printer heeft gemaakt. De eerste maakte hij voor zijn oma, die hij een origineel cadeau wilde geven. Maar inmiddels heeft hij samen met Semih (19), eerstejaars student IDE, een hele collectie ontworpen op zijn studentenkamer. Het is belangrijk dat ze er mooi uitzien, vinden ze, maar ze willen hun klanten toch vooral iets meegeven.

“Op de lamp staat een code die je met je telefoon kunt scannen. Daarmee word je doorgestuurd naar een pagina, waarop je kunt zien wat het aan uitstoot heeft gekost om dit product te maken.” Om dat te compenseren zal een deel van het aankoopbedrag worden gebruikt om een stukje regenwoud te ‘kopen’. Wat dat aan zuurstof oplevert is met een dagelijkse update te zien op diezelfde pagina.

Het doel van de twee studenten is om consumenten op die manier meer stil te laten staan bij de impact die al hun aankopen hebben. “We willen hiermee transparant maken wat als consument jouw aandeel is in het hele grote uitstootverhaal. Zodat je je meer bewust bent van je eigen impact op de aarde.”

Eerstehands feedback
De lampen zijn nog niet te koop, maar daar wordt aan gewerkt. Binnenkort hopen ze met hun online webshop van start te gaan. De laatste feedback halen ze op tijdens DDW. Een bron van informatie, zo ziet ook Van Wieringen.

“Dit is voor onze studenten de perfecte plek om hun projecten te laten zien aan een breder publiek. Zeker vanwege de eerstehands feedback die ze hier krijgen van bezoekers. Die is erg waardevol en maakt hun ontwerpen alleen maar beter. ”

Maar dat is niet de enige reden waarom de Limburgse Fontysopleiding naar Eindhoven is gekomen, zegt Van Wieringen. “We hopen natuurlijk ook dat we hiermee nieuwe studenten enthousiast kunnen maken voor onze opleiding. En misschien dat er hierna ook bedrijven geïnteresseerd zijn om samen te werken. Als dat lukt dan kun je voor ons wel spreken van een succesvolle DDW.”

Teruglopende studentaantallen en een snel veranderd werkveld maakt dat ook bij Fontys niemand op zijn handen kan blijven zitten. Vandaar de fusies van de economische opleidingen in Tilburg, van alle educatieve opleidingen van Fontys en van alle technische opleidingen in het Nexusgebouw.

Maar een fusie in Venlo? Op een campus waar allemaal opleidingen zitten die ogenschijnlijk weinig met elkaar van doen hebben? Toch wel dus. Er wordt druk gewerkt aan plannen om FIBS en TenL te laten samensmelten.

Voor de duidelijkheid: het is niet zo dat er straks één instituut komt waar alle studenten dezelfde opleiding volgen. Wouter Josso, directeur van International Business studies: “Nee, we zeggen heel bewust dat het geen gemeenschappelijke bachelor is. Dat hebben we een aantal jaren geleden al eens gedaan en dat bleek onvoldoende motiverend voor de studenten.”

Route
In deze nieuwe opzet volgt elke student met zijn eigen ‘groep’ daarom gewoon ook de eigen route. Josso (op foto boven): “Maar op bepaalde momenten zit je wel samen met andere studenten en kom je dus met hen en met hun studie in aanraking. En in de basis zijn er wel degelijk veel gelijkenissen in de opleidingen.”

“We hebben in deze regio weliswaar met Canon een hele grote speler, maar hebben toch vooral te maken met mkb-bedrijven. Aan de andere kant hebben we in deze regio ook veel startups. Maar die zijn op de eerste plaats vooral afhankelijk van durfkapitaal.”

“Dat alles maakt het ingewikkelder voor ons als Fontysopleiding, maar het biedt ook veel mogelijkheden. Uit dat werkveld komen nogal wat vraagstukken op ons af, waarbij vooral verduurzaming een steeds grotere rol speelt. En daarbij is logistiek cruciaal. Innovaties zijn hard nodig, ook om je verdiencapaciteit overeind te houden.”

Schatkaart
“Wij vinden dat we hier op een schatkaart zitten. We willen de economische opleidingen dichter tegen elkaar aan zetten. En daar ook een technisch programma aan verbinden. Je komt binnen met het idee om hier als econoom af te studeren, maar het kan dus zijn dat je gaandeweg van koers verandert en uiteindelijk als techneut afstudeert.”

“De kenniscomponent is bij economische opleidingen een wezenlijk onderdeel. Maar als je bijvoorbeeld als finance controller bij een bedrijf komt te werken, is het ook heel goed om te weten hoe het daar werkt bij ict of mechatronica. Thema’s als business intelligence, energietransitie, of duurzaamheid raken alle opleidingen, alleen vanuit een ander vakdomein of perspectief."

“In moderne bedrijfsvoering is het normaal dat je vanuit meerdere disciplines met elkaar aan oplossingen werkt. Daarom willen we FIBS en TenL samenvoegen, onderwijs ontwikkelen waarbij vanuit een campuskader wordt gewerkt.”

“We zijn daar nu heel strak mee bezig. Waarbij we ook nadrukkelijk kijken naar wat de behoeftes van het bedrijfsleven zijn. De student? Ach, die maakt het niet veel uit waar je de hekjes precies plaatst. Dat zagen we laatst ook toen de minister ons roboticalab kwam bezoeken. Dan wordt het bijzonder gevonden dat mbo- en hbo-studenten daar samenwerken. Maar die studenten zelf vinden het doodnormaal om in één klas te zitten.”

Tevredenheid
Met dat hele verhaal en uitleg erachter, klinkt het toch als een echte fusie waar in Venlo op wordt aangestuurd. “Ja, het is gewoon logisch dat je naar een fusie toewerkt. Ideaal zou zijn als we op 1 januari 2027 kunnen beginnen met de gefuseerde opleidingen. Maar als het een jaar later wordt, dan is dat ook niet zo spannend. Waar het om gaat is dat je de tevredenheid van de student hoog houdt.”

De twee andere opleidingen die in Venlo te vinden zijn, Paramedisch en Educatie, zijn niet meegenomen in de fusieplannen. “Nee. Maar dat zou best in de toekomst nog wel kunnen gebeuren. Waar het ons uiteindelijk om gaat is dat iedereen een kwalificatie behaalt en een baan bemachtigt.”

De vreugde in Limburg was groot toen in 2021 na een jarenlange aanloop de voltijd Gezondheidsopleiding met negen studenten van start ging bij Fontys Venlo. Dat gebeurde na een aanbesteding die voortkwam uit een in 2016 gestart project, met als doel om van Limburg de gezondste provincie van Nederland te maken. “Nu is Limburg namelijk de ongezondste provincie van het land”, legt Frédérique Emmen uit, teamvoorzitter van de opleiding Gezondheid. “Dat komt omdat we hier heel veel ouderen hebben. Er is sprake van dubbele vergrijzing, alle jeugd loopt hier weg.”

De vraag vanuit het werkveld was dan ook groot. Er is in de regio een schreeuwend tekort aan specialisten op het gebied van gezondheid, preventie en zorginnovatie. Maar zo groot als de vraag is, zo klein is het aanbod. “Studenten laten het een beetje afweten”, vervolgt Emmen. “Dat komt omdat het zo’n brede opleiding is. Als je fysiotherapie studeert, weet je dat je fysiotherapeut wordt. Studeer je engineering? Dan word je werktuigbouwkunde of engineer. Maar zo werkt dat bij ons niet.”

Bruggenbouwers
Veel mensen denken dat de studie ‘iets met verpleegkunde’ te maken heeft, maar dat is volgens Emmen veel te kort door de bocht. “We zijn absoluut geen handen aan een bed. We zijn bruggenbouwers tussen stakeholders. We houden ons bezig met allerlei verschillende domeinen. Van ziekenhuizen tot mentale zorg en burgers an sich. Wij zorgen ervoor dat mensen juist niet in een zorgtraject terecht komen.” Studenten zetten zich bijvoorbeeld in om kinderen meer te laten bewegen, het gezondheidsgedrag in een wijk te veranderen of door ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen.

Dit jaar waren er wel aanmeldingen voor de voltijd opleiding, maar dat waren er volgens Emmen te weinig om de studie betaalbaar te laten houden. En dus is er vanuit de directie voor gekozen om in Limburg alleen nog de deeltijd variant aan te bieden. Daar zijn dit studiejaar zes nieuwe studenten mee gestart.  In Tilburg zit nog wel een voltijdstudie Gezondheid.

Potentie
“Zes nieuwe studenten voor deeltijd is natuurlijk nog steeds heel weinig, maar omdat er zoveel vraag is vanuit het werkveld, is het wel belangrijk om de studie aan te blijven bieden. Ik denk zelf dat het wel goed is zo. Venlo heeft potentie om de deeltijdstudie vorm te geven en de gemeente doet er alles aan om ons te behouden door ons bij allerlei verschillende bedrijven binnen te krijgen.” 

Dat laatste heeft als resultaat dat studenten heel toepassingsgericht leren door elk half jaar bij een andere opdrachtgever aan de slag te gaan. Ze zijn verplicht om van domeinen te wisselen zodat ze van alle verschillende facetten van het vak kunnen proeven. Van de vier afgestudeerde studenten hebben er drie een baan overgehouden aan zo’n opdracht. De vierde zal volgens Emmen ook binnen no time een baan hebben. “Ik durf er mijn hand voor in het vuur te steken dat onze studenten in Venlo 100 procent baangarantie hebben.”

Foto bovenin: de vier eerste afgestudeerden van de voltijd opleiding Gezondheid Venlo

Dat er zich minder studenten zouden inschrijven was wel verwacht. De demografische krimp zorgt immers overal binnen Fontys en ook elders voor minder nieuwe inschrijvingen. Dat er toch meer Nederlandse studenten zijn ingeschreven is een mooie opsteker. Maar de daling in het aantal internationale studenten is groter. En ook groter dan waar rekening mee werd gehouden.

“Daar maak ik me zorgen om, ja. Vooral over de gevolgen voor de kosten-batenverhouding van Fontys op termijn”, aldus Wouter Josso, directeur Fontys International Business studies en ‘soort van’ bedrijfsmanager van de Limburgse campus.

“Natuurlijk heeft het te maken met ons eigen besluit om sinds deze zomer geen Duitstalig onderwijs meer aan te bieden. Maar de daling in Duitse studenten is groter dan verwacht: tachtig studenten. Dat zijn toch drie klassen minder.”

“En het wordt nog minder volgend jaar. Vanaf dit jaar is het vwo daar namelijk geen vijf- maar zesjarige opleiding. Met als gevolg dat er vanuit daar volgend studiejaar geen geslaagde scholieren zijn die op zoek gaan naar een vervolgopleiding.”

Fijne bestemming? 
Ook de Bulgaarse en Roemeense studenten, sinds jaren al een belangrijk deel van de internationale instroom hier, is flink minder. Dat heeft volgens Josso meerdere oorzaken. Er zijn meer landen aantrekkelijk geworden voor deze studenten om te gaan studeren. Maar ook het politieke klimaat in Nederland speelt mee. “Is Nederland voor deze studenten nog wel een fijne bestemming om te gaan studeren?”

Daarmee doelt hij op de algemene stemming in het land als het om buitenlanders gaat. Maar ook op Den Haag. “De hele politieke discussie over het feit dat met Nederlands geld EU-studenten van elders worden opgeleid.” Tegelijkertijd is er het scheve systeem dat opleidingen door het rijk betaald krijgen per student.

Realiteitszin
Minder studenten vindt Josso overigens op zichzelf geen probleem. “We willen ook krimpen als campus”, zegt hij. “Dat is pure realiteitszin. Niet alleen hier maar ook aan de Duitse kant van de grens is sprake van demografische krimp.”

“Ons doel is om studenten op te leiden écht voor deze regio. Waarbij het uiteraard wel aan de student zelf is om zijn of haar toekomst te bepalen. Aan beide kanten van de grens overigens.”

En het maakt niet zoveel uit aan welke kant omdat de hele grensregio volgens Josso met elkaar verweven is. Waarbij overigens Fontys Venlo wel een unieke positie inneemt. “Ook binnen Fontys zelf. Logistiek, industriële productontwikkeling, het lectoraat Supply Chain: je vindt het nergens anders binnen onze instelling."

In veel opzichten, zo stelt hij, is Fontys Venlo als het gaat om het in allerlei opzichten samen optrekken een voorloper in dingen die nu Fontysbreed gebeuren. "En minder Duitse en andere internationale studenten, ja. Maar ik ben heel trots dat onze Nederlandse studentpopulatie juist groeit. Om al die redenen vind ik ook dat we als hier in Venlo wel iets trotser mogen zijn op wat we doen.”

Studenten van de stromingen Marketing Management, International Finance & Control en International Business krijgen in het tweede jaar projecten uit verschillende disciplines aangeboden. CrossLab is er daar één van, waarbij een opdrachtgever uit het werkveld zich meldt met een probleem dat hij onderzocht wil hebben. 

Steriel kropje sla
Dit keer is die opdrachtgever het Duitse bedrijf Bauer Funken, dat al heel lang bezig is met het kweken van groenten. “Ze willen biologisch produceren, maar ze merken ook dat mensen graag een steriel kropje sla willen waar geen diertjes of andere gekke dingen in zitten”, legt docent-onderzoeker Henk van der Meulen uit. “En dat maakt het lastig, want dat staat haaks op elkaar.”

Wat Bauer Funken nu wil doen, is de perceptie van de eindklant veranderen. Oftewel: hen laten inzien dat het niet erg is als een slakrop wat zand of een beestje bevat. Want dan betekent het dus dat het helemaal organisch is geproduceerd en daarmee vrij van pesticiden. Ze proberen daar met hulp van studenten een campagne voor op te zetten.

Andere wetgeving
Twee van die studenten zijn Linnea Persson (Marketing Management) en Sönke Kachlert (International Business). Zij zijn een paar weken geleden gestart met het project en vertellen hoe het er nu mee staat. “De wetgeving omtrent het gebruik van chemicaliën in sla is veranderd, waardoor er nu meer bladluizen en diertjes zoals slakken in sla zitten”, vertellen ze. “De slakroppen worden zorgvuldig gewassen, maar daarbij kan niet uitgesloten worden dat er alsnog kleine bladluizen in blijven zitten.”

Supermarkten zijn bang dat klanten de bladluizen aantreffen en dat de aankoopbeslissing daar negatief door beïnvloed wordt. Aan onder anderen Linnea en Sönke de taak om dat te voorkomen. “We zitten nog in de beginfase van het project, maar ons idee is nu om een artikel te schrijven over bladluizen in het algemeen. We willen het publiek informeren over de effecten van chemicaliën en dat bladluizen in een slakrop zonder chemicaliën geen schade aanrichten, omdat ze niet giftig zijn.” 

Walging wegnemen
Bladluizen komen al eeuwenlang voor in sla, vervolgen de studenten, en dat hoort ook zo te zijn. “Wij vinden het niet zo erg als het om een krop sla gaat. Die kun je immers gewoon wassen”, zeggen ze. “Ons doel is om klanten van Bauer Funken hier ook bewust van te maken. We willen de walging wegnemen die klanten ervaren als ze bladluizen in hun product aantreffen, maar tegelijkertijd willen we ook boeren helpen om hun natuurlijke, chemievrije producten te promoten. Zeker in een tijdperk waarin de trend van natuurlijke voeding steeds groter wordt.”

Al sinds 2015 zet Vastgoed & Facilities (V&F) zich middels FONS in om de campussen schoon en opgeruimd te houden. FONS ontstond naar aanleiding van een onderzoek van studenten, waaruit bleek dat Fontys een campagne nodig had om mensen aan te sporen hun eigen afval op te ruimen. “De dienst V&F heeft vanuit FONS jarenlang acties uitgerold. Nu wilden ze kijken naar een betere versie, een soort ‘FONS 2.0’”, laat woordvoerder Anne van den Munckhof weten.

Want, ook al draaide het team op volle toeren, of de campagne succesvol was wisten ze niet. “We wisten niet goed of iedereen wist waar we voor stonden, of hoe we studenten moesten bereiken en wat zij nodig hadden om beter op te ruimen en de campus schoon te houden. Daar komt met de nieuwe versie, die vernieuwd is en volgens onderzoek meer bij deze tijd past, verandering in.”

Oude mannennaam
Die nieuwe versie werd ontwikkeld met behulp van studenten van de opleiding Communicatie. Eén student richtte zich volledig op de merknaam FONS en wat voor associaties deze bij studenten opriep. Een andere student gaf hier met een afstudeeropdracht een vervolg aan om een beter passende naam te ontwikkelen. Inclusief welke acties en middelen nodig zijn om iedereen binnen Fontys aan te zetten tot opruimen.

“FONS bleek bijvoorbeeld totaal geen associaties op te roepen met het opruimen van afval. Veel studenten vonden het zelfs overkomen als een oude mannennaam”, licht Van den Munckhof toe. Uit het onderzoek bleek ‘Own Your Mess’ veel duidelijker te zijn, maar toch werd daar niet voor gekozen.

Samen voor schoon
“Die naam vonden we te negatief, een te dringend advies. Dat werkt niet. Daarom hebben we met onze schoonmaakpartner gekeken naar wat wél paste. Dat werd #NeatYou, een woordspeling tussen de Engelse woorden voor schoon en nodig, en een slogan die motiveert om samen de campussen schoon te houden.”

Dat laatste bleek uit het onderzoek namelijk niet alleen lastig voor studenten. Ook medewerkers lieten hier en daar nog wat steekjes vallen. Zo merkte Vastgoed & Facilities dat medewerkers geen laatste check deden bij het verlaten van een klaslokaal en werden medewerkersruimtes vaak niet netjes achtergelaten.

Van troep naar schoon
“Medewerkers gaven ook aan dat zij het lastig vinden om studenten aan te spreken op hun gedrag, omdat ze bang zijn voor een weerwoord. Daarnaast ging men ervan uit dat onze facilitaire medewerkers en schoonmakers wel op zouden ruimen. Maar de schoonmaakmedewerkers van GOM zijn er echt om schoon te maken, niet om op de hele campus andermans troep op te ruimen.”

Met een nieuwe slogan en frissere uitstraling hoopt Van den Munckhof dan ook dat #NeatYou zorgt voor nieuwe kansen. “Met GOM, onze contractpartner, willen we een nulmeting en 1-meting uitvoeren zodat we kunnen monitoren of de campagne effect heeft. Dus nadat deze campagne een tijdje gedraaid heeft doen we eenzelfde meting om te kijken hoeveel afval er meer weggegooid en opgeruimd wordt. Hopelijk helpt deze actie daarbij, zodat we allemaal kunnen genieten van een schone en nette werk- en studieomgeving.”

Het gaat om het voormalige hotel Puur, dat aan de Parade in de binnenstad van Venlo ligt en meer dan dertig kamers telt. Die zijn nu gevuld door 38 Fontysstudenten die in Venlo studeren. “In het voorjaar ben ik via via benaderd met de vraag of we interesse hadden om studenten in dat pand te huisvesten”, zegt Wouter Josso, directeur van International Business (FIBS) in Venlo.

En tja, als je die vraag krijgt, dan zeg je natuurlijk geen nee. “Je krijgt maar één keer de kans om in de binnenstad ruimte te reserveren voor je studenten. Toen wij die kans kregen, heb ik meteen gezegd: dit doen we. Daar moeten we onze nek voor uitsteken en dat hebben we gedaan door inspanningen te doen voor de juiste vergunningen en veiligheidseisen.”

Alleen eerstejaars
De kamers zijn bedoeld voor eerstejaars studenten. Ze mogen er een jaar wonen en moeten daarna plaats maken voor nieuwe eerstejaars. Een deel van de woonruimtes is gereserveerd voor exchange studenten. Josso: “We hebben een beleid waarbij studenten minimaal 200 kilometer van Venlo moeten wonen om vanuit Fontys bemiddeling te krijgen voor een kamer. Dat geldt dus ook voor de studenten die nu in het voormalige hotelpand wonen.” 

Behalve een overeenkomst met dit pand heeft Fontys ook eenzelfde soort deal met een klooster in Steyl; ook daar wonen enkele tientallen studenten. Maar of het woningprobleem daarmee is opgelost? Josso begint te lachen. “Nee, ik heb ooit tegen de gemeente gezegd dat ze 1.500 woningen zouden moeten organiseren om het probleem op te lossen, maar dat is natuurlijk onmogelijk.”

Purple zag er dit jaar vanwege bezuinigingen anders uit dan voorgaande jaren. Geen slaapplekken, een programma tot maximaal 22.00 uur en meer gezamenlijke activiteiten. Veel veranderingen dus, maar volgens Nicolette Koot maakte dat het er niet minder succesvol van. “Het was weer prachtig”, zegt ze vrijdagochtend. “De sfeer was goed.” 

Afmelden
Voorheen konden eerstejaars studenten op campings of bij andere slaapgelegenheden overnachten, maar dat zat er dit jaar niet in. “Ik vond het best spannend om te kijken hoe dat liep”, geeft Koot toe. “Maar het is allemaal zonder al te veel incidenten verlopen. Er waren wel wat kleine dingetjes, maar die komen elk jaar voor. Ik heb deze week slechts één nachtelijk telefoontje gehad, veel minder dan voorgaande jaren.” 

Wat voor kleine dingetjes er wel waren? Iemand die zich na het avondprogramma niet meldt bij zijn intro-ouders, terwijl dat wel zou moeten. Of mensen onder invloed, ondanks het zero tolerance-beleid. “Studenten moesten zich na het avondprogramma om 22.00 uur afmelden bij hun intro-ouders. Dat ging eigenlijk heel goed, op dat ene incidentje na. Het is natuurlijk de vraag wat ze na dat ene appje doen, maar aan de andere kant: als studenten op vrijdag- of zaterdagavond op stap gaan, appen ze ons ook niet.” 

Frisse blik
Een vooruitgang dus, net als de frissere blik die studenten dit jaar leken te hebben. Kwam dat omdat ze thuis sliepen? Waarschijnlijk wel. “Natuurlijk zijn er diehards die het liefst de hele nacht door zouden feesten, maar ik heb ook van veel studenten gehoord dat ze het stiekem wel fijn vonden om thuis te slapen. Ik kreeg in ieder geval wel het idee dat ze een stuk frisser overkwamen dan voorgaande jaren. Dat kreeg ik ook van heel veel andere medewerkers te horen.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Wat ook anders was dit jaar, was dat de activiteiten vaker gezamenlijk werden georganiseerd. Met andere Fontys-opleidingen samen, maar ook met andere mbo-, hbo- en universitaire scholen. Docenten waren meer betrokken en er waren dit keer geen aparte onderdelen voor bepaalde groepen (zoals internationals). “We willen het complete programma zo inclusief mogelijk houden”, zegt Koot daarover.

“We hebben natuurlijk veel moeten schrappen vanwege de bezuinigingen, maar ik denk dat we er samen met de veertig verschillende introductiecommissies goed in geslaagd zijn om nog steeds een programma neer te zetten dat zowel onze opleidingen als onze community en steden belicht.” 

Ontwikkelingen
Dus, al met al voor herhaling vatbaar? In principe wel, al moet er wel eerst nog geëvalueerd worden. “We hebben met ontwikkelingen te maken. In sommige steden heb je gezamenlijke introweken voor alle scholen, maar die gaat er bij ons (nog) niet komen. De campings blijven ook uit want daar ga ik simpelweg geen budget voor krijgen. Maar wat we wél heel graag willen realiseren, is een prikkelarm programma voor de 40 procent eerstejaars die we met het huidige Purple-programma niet bereiken.”

Foto's: Fenna Dijkstra/BeeldSterk

Deze woensdag vormt het terrein van atletiekvereniging Unitas in Sittard het decor van de gezamenlijke introdag van Fontys Educatie. Voorheen werd deze dag los verzorgd door de Pabo, Lerarenopleiding en Pedagogiek, maar sinds het samenvoegen van deze opleidingen vieren ze alles samen. Eerst sporten, daarna door naar een feest op de campus. 

Geen verschil
Studenten merken niks van dat verschil. Zij zijn immers nieuw op de opleiding en hebben geen idee hoe deze introductieweek in het verleden geregeld was. Zo zeggen de kersverse pabostudenten Julie en Kyra ‘dat ze het allemaal wel leuk vinden’. Ze vinden het prima om ook mensen van andere opleidingen te leren kennen, al hadden ze het ook goed gevonden als dat niet het geval was geweest.

“Het is warm en vanmorgen was het een beetje spannend, maar we vinden het vooral heel leuk om vandaag zo actief bezig te zijn na drie maanden vakantie te hebben gehad”, zo klinkt het bij de studenten.

Pedagogiek-student Rafke deelt die mening en zegt: “Gisteren hebben we met onze opleiding een speurtocht door de stad gedaan en een pubquiz. Vandaag doen we met alle opleidingen uit Sittard mee aan deze spellendag. Het is warm, maar vooral heel gezellig. Het is fijn om iedereen te leren kennen en met elkaar te kunnen bonden. Een goede start voordat we volgende week echt beginnen!"

Anders nieuw
Maar als we diezelfde vraag aan de commissieleden en intro-ouders stellen, krijgen we een ander antwoord. Ashley en Silke van de Lerarenopleiding zeggen als commissieleden allebei hetzelfde: ze moeten vooral heel erg wennen aan deze nieuwe introvorm. “Want alles is echt heel nieuw.” Positief nieuw? “Anders nieuw.”

Vandaag zijn ze met ruim 200 studenten, waar ze voorgaande jaren met enkele tientallen studenten waren. En ja, dat zijn er stiekem toch best veel. “Het is Fontysbreed besloten om van woensdag een algemene Fontysdag te maken”, aldus de commissieleden. “Voorheen organiseerden we de intro altijd zelf en dat was eigenlijk heel leuk. Een stuk kleiner en compacter. Maar dit heeft ook wel iets.”

Oude vorm
Twee andere commissieleden Björn en Jelle en intromama Lisa denken daar precies hetzelfde over. Ook zij zeggen dat het heel anders is, veel groter. “Ik moet echt even mijn draai vinden”, aldus Björn. “Maar op zich is het prima. Normaal regelden we alles zelf en wisten we precies waar we moesten zijn en wat er aan de hand was, maar nu is er een extern bedrijf bij betrokken en dat maakt het voor ons wat lastiger.”

Alle drie hopen ze dat ze volgend jaar weer terug mogen naar de ‘oude vorm’. Inclusief slaapplekken op de camping, die dit jaar moesten worden wegbezuinigd. Jelle: “Het gezamenlijke aspect vind ik leuk, maar verder hoop ik eigenlijk dat de intro van volgend jaar wat meer op die van vorig jaar lijkt. Dat we alles weer zelf mogen regelen, zonder extern bedrijf, en dat de ‘kindjes’ weer mogen blijven slapen.”

Daar hoort volgens hem ook bij dat ze ’s avonds wat langer door mogen. Nu eindigt het avondprogramma om 22.00 uur zodat de studenten genoeg tijd hebben om veilig thuis te komen. “Maar vorig jaar doken we rond dat tijdstip nog de stad in.” En bovendien, vult Lisa aan: “Een band creëer je toch sneller op een camping. Vorig jaar zaten we tot diep in de nacht bij het kampvuur. De leukste gesprekken werden toch wel daar gevoerd.”

Je kunt er deze middag in de binnenstad van Venlo niet omheen. Honderden studenten trekken in groepjes met gekleurde shirts door de stad om her en der in de stad spelletjes te doen en zo de stad en elkaar te ontdekken.

En zo ziet de gemeente Venlo het graag. Daarom klopten ze net als voorgaande jaren aan bij de drie onderwijsinstellingen in de stad met de vraag of ze naast hun eigen introductieprogramma toch ook weer de gezamelijke Venlose Introduction Day (VID) wilden organiseren.

Roel Verberk, coordinator van de Purpleweek bij Fontys in Venlo, nam dit jaar de klus aan. Want hij ziet het belang om samen op te trekken. “Venlo staat nog steeds niet echt bekend als studentenstad. Dus is het goed dat wij hier vandaag samen met zoveel studenten bij elkaar komen en laten zien dat er toch echt ook wel een studentenleven is in Venlo.”

Paarse shirts
En dus nemen de studenten de binnenstad deze middag over. Ze worden met een app met vragen de stad ingestuurd en moeten op zoek naar de pleinen waar ze spellen gaan spelen. De paarse shirts van de ruim driehonderd Fontysstudenten vallen het meest op. Het merendeel komt niet uit Nederland, maar woont net als Noah (17) net over de grens in Duitsland. Hij hoeft niets meer te leren over Venlo, want het is zoals hij zegt zo’n beetje zijn tweede thuis. Hij heeft het deze middag erg naar zijn zin. “De sfeer is goed en ik heb vandaag al meteen vrienden gevonden.”

Ook Julie (20) woont in Duitsland en is bekend in de stad. “Ik ken Venlo al wel, want ik woon op maar 20 minuten rijden van hier.” Ze heeft gekozen voor de opleiding International Business bij Fontys omdat het zo lekker dichtbij is, maar zeker ook omdat ze tijdens deze opleiding de kans heeft om veel te reizen.

Deze eerste dag trekt ze samen op met landgenoot Penelope (19) die komend jaar dezelfde studie gaat volgen. Ook zij vindt de introductiedag tot nu toe erg leuk. Dat er ook studenten van de HAS en UM meedoen wist ze niet, maar dat maakt haar ook niet zoveel uit. “Ik ben hier vooral om andere studenten van Fontys te leren kennen en dat is gelukt.”

Nederlandse frietjes
Toevallig zit ze deze middag samen in een groepje met Karolina (19) die ze nog kent van vroeger. Ook voor deze eerstejaars student is studeren in Venlo een logische keuze, maar niet alleen omdat het dichtbij huis is. “Vandaag heb ik ontdekt dat Nederlandse frietjes echt ontzettend lekker zijn, veel lekkerder dan in Duitsland.”

Wat Karolina vooral zo leuk vindt aan haar toekomstige studie International Business, is dat ze niet alleen Duitse en Nederlandse studenten ontmoet maar juist dat er zoveel  verschillende nationaliteiten samenkomen.

Clara (20) uit Taiwan is één van die studenten voor wie studeren bij Fontys niet echt om de hoek is. Ze is hier om als exchange student een aantal maanden te studeren. Haar eerste indruk? “Venlo is echt een chille en ‘cosy’ stad en de mensen zijn allemaal zo ontzettend vriendelijk en gastvrij.” Ze leert vandaag veel. “We kregen net een vraag in de app wie de koning en koningin van Nederland zijn. Dat wist ik dus niet, maar nu wel.”

Beetje koud
Ook Ellana (19), eerstejaarsstudent Informatica, komt van ver. Samen met haar ouders en broer is ze vanuit Amerika naar Nederland gekomen. Het gezin gaat de komende vier jaar vlakbij haar Nederlandse opa en oma in Venlo wonen. En dat is zeker wat het weer betreft wel even wennen. “Het wordt soms wel een beetje koud, maar behalve dat vind ik het heel fijn om hier te wonen.” Ze heeft vandaag behalve haar medestudenten, ook de stad beter leren kennen. “Ik heb veel nieuwe plekken en winkels ontdekt en wat ik heel handig vind is dat alles wandelend zo goed bereikbaar is.”

Verberk is als coordinator vandaag net als de studenten de hele middag aan de wandel en hij spoort studenten die toch op het terras zijn beland aan hetzelfde te doen. “Het belangrijkste doel van Purple is dat de studenten elkaar leren kennen en dat ze het leuk hebben samen. Dat doen we met activiteiten zoals deze stadsdag en niet door aan de bar te staan. Vanavond tijdens de barbecue mogen ze best een pilsje drinken, maar overdag houden we het alcoholvrij.”

Bij de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) hebben ze al een alternatief programma. Daar konden nieuwe studenten dit jaar tijdens de TOP-week ook kiezen voor bordspellen en knutselactiviteiten in plaats van drukke feestjes met harde muziek. Nicolette Koot ziet dat het werkt en wil voor Fontys graag iets soortgelijks realiseren.

“We gaan dat samen met al onze introcomissies onderzoeken voor volgend jaar”, aldus Koot, die als projectleider verantwoordelijk is voor de organisatie van de Purple introductieweek. “Ik denk dat het een ontwikkeling is die je niet kan negeren. Dit jaar komt 60 procent van alle nieuwe studenten naar de intro. Het zou heel tof zijn als we die overige 40 procent ook mee kunnen nemen door een intro voor iedereen aan te bieden.”

Uitdaging
Hoe dat eruit moet gaan zien, weet Koot nog niet. Maar dat het er gaat komen staat in haar hoofd al wel vast. “Ik zie heel veel potentie in een prikkelarm programma. We merken al een aantal jaar dat studenten hier behoefte aan hebben. Momenteel zie je dat vooral universiteiten nu al iets met die ontwikkeling doen, maar wij als hbo moeten daar ook iets mee.”

De uitdaging zit ‘m volgens haar in de diversiteit die Fontys biedt. Veel onderdelen van de introductieweek worden door de introcomissies zelf geregeld. En dat zijn er veertig in totaal. “Gaan we dan ook veertig nieuwe programma’s aanbieden?”, aldus Koot. “Het is nog even de vraag of we voor een centraal of juist decentraal prikkelarm programma moeten kiezen. Als we dat centraal zouden doen, missen studenten misschien de connectie met hun eigen opleiding. En dat is nou net waar Purple voor staat.” 

In september gaat Koot met alle introductiecommissies rond de tafel om een plan te maken.

“Nou, daar zitten we dan. De laatste schooldagen zijn aangebroken. Niet alleen de laatste van het jaar, maar ook de laatste bij Fontys. Zoals ik tijdens ons vorige gesprek al vertelde, ga ik stoppen met mijn opleiding om na de zomervakantie te starten met de tweejarige Associate Degree-opleiding Engineering bij Avans in Den Bosch.

Volgende week dinsdag heb ik nog een laatste gesprek met mijn coach, daarna is het helemaal klaar. Eigenlijk is het voor mij is al zo goed als afgerond. De laatste officiële lesweek is al geweest en nu is het vooral een kwestie van tentamens en herkansingen. Maar omdat ik al een aantal maanden weet dat ik ga stoppen, doe ik daar niet aan mee. Ik rond alleen nog wat opdrachten af. Het is allemaal niet zo spannend meer.

Om eerlijk te zijn ben ik niet meer zo met mijn studie bezig. Ik focus me vooral op de zomervakantie, waarin ik lekker veel wil werken, en op mijn nieuwe studie. Aankomende vrijdag vindt de introductie bij Avans plaats en krijg ik allerlei boeken en informatie mee naar huis. De klas leren we dan ook al een beetje kennen.

Terug in Brabant
De afgelopen weken zijn best rustig geweest. Ik heb mijn kamer in Venlo verlaten en woon inmiddels weer bij mijn ouders in het Brabantse Zeeland. Hoe dat bevalt? Heel goed! Er gebeurt hier veel meer om mij heen dan in Venlo. Ik ken veel meer mensen, spreek doordeweeks met vrienden af en doe leuke dingen in het weekend. Ik zit zelfs in een redelijk professionele band.

Venlo is een fantastische stad met superleuke mensen en een fijne school, alleen de opleiding was het gewoon niet voor mij. En het op mezelf wonen eigenlijk ook niet. Met mijn nieuwe studie in Den Bosch blijf ik dus gewoon lekker bij mijn ouders wonen. Misschien ga ik ooit nog in een studentenhuis wonen en maak ik die ervaring nog mee, maar misschien ook niet. Ik zie het wel!

Verkeerde keuze
Ik heb een heel goed gevoel over alles wat komen gaat. En ik zie het afgelopen jaar absoluut niet als een verloren jaar. Twaalf maanden geleden heb ik een studiekeuze gemaakt die helaas niet de juiste bleek te zijn, maar daarmee is er geen man overboord. Ik heb veel geleerd, mooie projecten mogen doen en leuke mensen leren kennen. Zo zie ik het echt.

En nu? Op naar de toekomst. Een zomerbaantje zoeken, misschien zelfs wel twee of drie, en vervolgens de vakantie afsluiten met een vriendentripje naar Split. Daarna met een volle batterij beginnen bij de Avans, waarvan ik hoop dat het een match is. Ik heb er in ieder geval een heel goed gevoel over."

Het onderzoek is in februari gestart in het kader van een schoolopdracht en loopt tot eind juni. Afgelopen week zijn de eerste bevindingen gedeeld. “We onderzoeken hoe de doelgroep, bestaande uit mensen met een beperking, op een laagdrempelige manier meer betrokken kunnen worden in de maatschappij”, legt student Eline Erkens uit. Zij werkt samen met Fleur Naus en nog drie andere studiegenoten aan het project. 

Inclusiviteit
Deelnemers aan het onderzoek zijn kandidaten van het G-debat in de gemeente Sittard-Geleen. Dat kunnen mensen met een licht verstandelijke beperking zijn, maar ook mensen met bijvoorbeeld autisme. Momenteel zijn er wel uitjes voor deze groep, maar die zijn er niet altijd in de juiste vorm en ook zeker niet in veelvoud. 

“Er zijn wel feesten voor mensen met een beperking, maar die zijn én ver weg én niet inclusief genoeg”, vertelt Fleur. “Daar wordt bijvoorbeeld alleen K3-muziek gedraaid, terwijl dat helemaal niet is wat zij willen. En ja: ze kunnen naar de bioscoop, maar ook zo’n uitje is vaak lastig te realiseren.”

Minder prikkels
Uit gesprekken met mensen uit de doelgroep is gebleken dat ze vooral behoefte hebben aan verbinding en het ontmoeten van nieuwe mensen. Momenteel kan dat bijvoorbeeld via apps of speciale datingavonden, maar de drempel daarvan ligt te hoog. “Wat ze graag zouden willen, is dat het makkelijker zou moeten zijn om naar alledaagse dingen te gaan. Gewoon even naar de film zonder dat daar veel prikkels en te veel geluid bij komen kijken.”

De oplossing is simpel: realiseer meer dagelijkse activiteiten met aanpassingen. Net zoals een prikkelarm uurtje in de supermarkt of de prikkelarme kermis. “Of films waarbij het geluid niet zo hard staat”, vervolgt Fleur. “Maar wat ook al zou helpen, is als er meer kennis over de doelgroep zou zijn in bijvoorbeeld kroegen en restaurants.” 

Want, gaat ze verder, sommige mensen met een beperking hebben meer tijd nodig bij het plaatsen van een bestelling. Omdat ze de menukaart niet kunnen lezen of uit kunnen rekenen hoeveel geld ze te besteden hebben. “Maar ook bij het shoppen: hoe komen ze in de stad, wat is hun budget en hoe kunnen ze dat budget het beste besteden?”

Eerste stap
De inzichten naar de behoeftes zijn inmiddels binnen, nu is het tijd voor de volgende stap. De Pedagogiek-studenten willen een activiteitenochtend organiseren en hebben daarvoor al contact opgenomen met een bioscoop en terrassen in de buurt. “Ons doel is om dit eenmalig te organiseren, maar natuurlijk wel met de achterliggende gedachte dat het allemaal niet zo ingewikkeld is en dat er hopelijk meer van dit soort initiatieven ontstaan.”

Beautyproducten zijn niet nieuw, dat weet iedereen. Maar een groot deel van alle beautyproducten die nu op de markt verkrijgbaar zijn, zit volgens de studenten vol met giftige ingrediënten die het lichaam eerder schaden dan herstellen. En dat is nou precies niet de bedoeling.

Gat in de markt
“Na veel onderzoek in de cosmeticabranche, inclusief de grote merken, kwamen we erachter dat mensen soms honderden euro’s betalen voor een flesje waar giftige stoffen in zitten. We zagen een gat in de markt en zijn daarin gesprongen door producten te maken die natuurlijke ingrediënten bevatten. Producten die echt werken”, aldus het trio. “Bij ons bedrijf SG Cosmetics & Honeybomb geloven we in schoonheid die verzorgt, niet schaadt.”

De heren bieden hun producten op verschillende manieren aan. Enerzijds maken ze hun eigen cosmetica die ze via een door henzelf ingerichte website verkopen. Anderzijds bieden ze een totaalpakket aan voor schoonheidssalons, influencers en bedrijven die – aldus de studenten - écht iets willen veranderen. 

“We fabriceren niet alleen, we creëren samen. We bieden pakketten aan voor bedrijven en influencers die hun eigen merk op willen richten. Zo’n 99 procent van deze groep loopt momenteel namelijk inkomsten mis door geen eigen merk op te bouwen, maar producten van al bestaande merken aan te prijzen. Terwijl die andere partij groeit, houden ze zelf maar een klein deel van de winst.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Van a tot z
Bij het concept dat de studenten hebben bedacht, werkt dat anders. Ze maken niet alleen alle producten, ze bouwen het complete merk op. Van a tot z. “Onze klanten hoeven alleen de definitieve keuzes te maken. En ze mogen zelf kiezen welke producten ze willen. De keuze is op dat gebied reuze. We hebben producten voor mannen én vrouwen, voor mensen met diabetes, die veel sporten of voor mensen met darmproblemen. Maar we maken ook producten waarmee onze klanten op een veilige manier gewicht kunnen verliezen.”

Met alle kennis die de heren in de afgelopen jaren hebben opgedaan, kunnen ze nu zelf veilige en goedwerkende producten realiseren. Die worden gemaakt in fabrieken in allerlei verschillende landen, zoals Libanon, Bulgarije en China. “Wij sturen ons wensenlijstje met alle ingrediënten, zij maken het. We hebben oogserums, haarolies, anti agin-serums, glas skin serums, maar ook pre-workouts. Alles wordt getest op micro-organismes en PH-waarde.”

Grote ambities
Het runnen van het bedrijf is een fulltime job voor Silviyan, Ahmo en Georgi, die ze uitvoeren vanuit een eigen kantoortje dat gevestigd zit op de Fontys-locatie in Venlo. Hun grote droom is om ooit naar een grotere stad zoals Rotterdam te kunnen verhuizen. Want daar zit volgens hen het échte werk. 

“Maar we willen het liefst ook buiten Nederland opereren. Dubai, de Golfstaten, Australië, Amerika, Engeland. De ambities zijn groot. Ons doel is om over drie jaar minimaal 120.000 producten te verkopen. En natuurlijk hopen we daar geld mee te kunnen verdienen, maar we doen het ook echt om mensen te helpen.”

“Er is veel gebeurd sinds we voor de laatste keer contact hadden in november. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: ik ben gestopt met de opleiding. Of nou ja, ik ben met een deel gestopt en stop na dit studiejaar helemaal, om vervolgens na de zomervakantie te starten met de tweejarige Associate Degree-opleiding Engineering bij Avans in Den Bosch. 

Aan het werk
Ik merkte dat ik bij de Mechatronica-opleiding heel erg de mist inging op wiskundig vlak. Mijn docent gaf aan dat het niet lekker ging en dat ik dit jaar misschien niet zou halen. Dat zou betekenen dat ik het volgend jaar opnieuw zou moeten doen. Ik kon ervoor kiezen om er keihard voor te strijden, maar omdat wiskunde altijd al heel moeilijk voor mij is geweest, begon ik me af te vragen of dit niveau niet gewoon te hoog voor me was. 

Samen met mijn studentendecaan heb ik vervolgens besloten te stoppen en verder te kijken. En nog geen week later vond ik de opleiding bij Avans, die heel erg op de praktijk gericht is en waarbij je bedrijfsgericht te werk gaat. Eigenlijk perfect voor mij, omdat ik heel graag met mijn handen werk. Ik ben liever in de praktijk bezig dan met theorie. 

Ander fijn puntje aan deze opleiding is dat-ie twee jaar duurt. Ik heb altijd de ambitie gehad om zo snel mogelijk te gaan werken, en nu ik hierna nog maar twee jaar hoef te studeren, kan ik daarna meteen het werkveld in. [Tekst gaat verder onder de foto’s]

Ik begin in september en blijf tot die tijd gewoon mijn jaar bij Fontys afmaken. Mijn collegegeld heb ik immers toch al betaald, en hoe meer ik nu nog kan leren, hoe meer ervaring ik straks meeneem naar Avans. Bovendien hou ik er niet van om de rest van mijn klasgenoten te laten vallen bij het project waar we nu mee bezig zijn. De verslagen die daarbij horen, lever ik dus netjes in, maar de tentamens laat ik lekker zitten. 

Verhuizing
De komende tien dagen woon ik nog op kamers in Venlo, daarna verhuis ik terug naar mijn ouderlijk huis in Zeeland. Deels omdat ik nog maar een deel van de lessen volg en daarom alleen op dinsdag, woensdag en donderdag een paar uur naar school hoef. Maar ook omdat het me heel veel energie kost om hier te wonen. Zeker toen ik na een lange schooldag nog boodschappen moest doen, koken en vervolgens nog huiswerk moest maken. Dat was op een gegeven moment niet meer vol te houden.

Natuurlijk ga ik Venlo en de vrienden die ik hier heb gemaakt missen. Maar tegelijkertijd heb ik ook heel veel zin om weer terug te gaan. Terug naar mijjn vriendenkring en mijn oude hobby’s. Ik ben muzikant, gitarist, en wil volgend jaar starten met bandcoaching. Op kamers had ik niet veel tijd voor repetities en optredens, maar daar wil ik straks weer verandering in gaan brengen. 

Zware tijd
Ik sta helemaal achter de keuze die ik maak, maar dat neemt niet weg dat ik moeilijke maanden achter de rug heb. Ik had mijn toekomstige Fontys-jaren al helemaal uitgestippeld, inclusief stagebedrijf, minor en afstudeerstage. Maar omdat ik zoveel vooruitkeek, vergat ik in het nu te kijken. Ik was verdwaald geraakt tussen de toekomst en het heden, en dat heeft heel veel pijn gedaan. Het beeld dat ik van mijn toekomst had, was in één klap verdwenen. 

Maar goed, dat toekomstbeeld is nu bijgesteld en ik heb er heel veel zin in. Dit jaar voelt voor mij absoluut niet als een verloren jaar. Ja, het is jammer dat ik de verkeerde studiekeuze heb gemaakt, maar ik heb wel heel veel ervaring opgedaan en leuke mensen mogen ontmoeten. Dat neemt niemand mij meer af.”  

Het is 8.28 uur als Dylano op 2 juli 2024 van zijn huis in het Zuid-Limburgse Schimmert naar school in Tilburg vertrekt. Hij rijdt zijn straat uit, een andere straat in en botst vervolgens tegen een woning. Om 8.35 uur worden de hulpdiensten gebeld. Daarna wordt alles zwart.

Pas zes weken later wordt hij weer wakker, half verlamd aan de linkerzijde van zijn lichaam. “Ik weet er niks meer van en heb ook geen idee hoe dit heeft kunnen gebeuren”, zegt hij. “Ik had niet gedronken, zat niet op mijn telefoon, reed niet te hard en had ook geen beroerte – dat is allemaal onderzocht. Dus wat is er gebeurd? Daar kom ik waarschijnlijk nooit meer achter.”

Geheugenverlies
Dylano wordt na het ongeluk met spoed naar het ziekenhuis vervoerd en wordt daar in een kunstmatige coma gebracht. Na twee dagen proberen artsen om de medicijnen af te bouwen, maar dat blijkt niet mogelijk. “Pas na een paar weken was ik van de medicatie en beademing af, daarna heeft het nog twee tot drie weken geduurd voor ik bijkwam.”

De Journalistiek-student kan zich niks van het ongeluk herinneren, maar ook niet van de momenten die daaraan voorafgingen. Zijn laatste herinnering gaat terug naar de zaterdag vóór het ongeluk. “Ik kwam net terug van een reisje naar Barcelona en werd opgehaald door mijn stiefvader. Daarna ben ik alles kwijt. Pas bij het revalidatiecentrum komt mijn geheugen weer terug. De eerste dagen dat ik weer bij bewustzijn was na het ontwaken uit de coma, zijn compleet verdwenen.”

Geluk gehad
Dylano is door het ongeluk het gevoel in het linkerdeel van zijn lichaam kwijtgeraakt. De kans dat hij die kant nooit meer zou kunnen gebruiken, is een paar weken na zijn ongeluk een stuk groter dan dat het zou herstellen. Maar in een rap tempo bewijst hij het tegendeel. “Cijfers tonen aan dat niet veel mensen op dezelfde manier van een coma herstellen zoals ik. Wat dat betreft heb ik echt heel veel geluk gehad. Artsen zeggen dat ook; het is ongelooflijk.”

Inmiddels kan Dylano weer dingen vastpakken, lopen en zelfs autorijden. Deze week is hij druk met rijlessen, over een paar weken mag hij op examen. “Door het ongeluk heb ik heel veel dingen opnieuw moeten leren, waaronder ook autorijden. Met een beetje geluk kan ik over een paar weken weer zelf rijden met een aangepaste auto. Ik krijg een soort joystick op mijn stuur waarmee ik alles met mijn rechterhand kan besturen.”

School pakt Dylano vanaf 1 juni weer op. Hij is vastbesloten nog vóór de zomervakantie zijn propedeuse te halen, zodat hij in september weer verder kan waar hij gebleven was: starten aan het tweede leerjaar. “Tijdens mijn revalidatie had ik eigenlijk maar één doel: herstellen zodat ik weer naar school kan. Mijn studie is echt alles voor mij.”

Een reis naar herstel
Maar ondertussen werkt hij ook aan een ander, nieuw doel. Het maken van een podcast, waarin hij de reis naar zijn herstel omschrijft. Hij ging daarvoor in gesprek met twee IC-verpleegkundigen, een fysio- en ergotherapeut, maatschappelijk werker, psycholoog, zijn zus en een meisje dat samen met hem revalideerde.

“Met de podcast, die op 2 juli uitkomt – precies een jaar na het ongeluk – hoop ik anderen te kunnen helpen die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Als er twee mensen luisteren waarvan er eentje geholpen kan worden met mijn verhaal, dan is mijn missie al geslaagd. Dat heb ik veel liever dan wanneer er honderd mensen zouden luisteren en niemand er iets aan heeft.”  

Het verhaal van Dylano is na de lancering van de podcast te volgen via Spotify, onder de noemer Een Reis Naar Herstel. Ook houdt de student zijn volgers op de hoogte via Instagram en Facebook.

“De gemeente ziet het wel zitten”, aldus bestuurslid Frans Möhring. Volgens hem is het echter een lang traject om alle bestemmingsplannen aan te passen.

Daarnaast heeft het beleid van dit kabinet ook impact. In de Voorjaarsnota staat dat de huren voor sociale huurwoningen de komende twee jaar worden bevroren. Daardoor hebben woningcorporaties minder geld om te investeren in nieuwbouw. Dat scheelt op termijn 185.000 huizen, zo stellen zij. Om nog maar te zwijgen over het uitblijven van een stikstofbeleid door Den Haag.

Aantrekkelijk
Niettemin blijft de optie voor het college van bestuur van Fontys overeind. Het zou dan gaan om een gebouw met 200 tot 250 wooneenheden. Waar op de campus dat gebouw moet komen te staan is nog niet vastgelegd. “Je kunt je voorstellen dat dit voor bijvoorbeeld internationale studenten heel aantrekkelijk kan zijn”, aldus Möhring.

Fontys wil overigens zelf geen ‘eigenaar’ zijn van de woontoren. Dat zou een derde partij moeten zijn, die dan toestemming krijgt om dat pand op Fontysterrein te bouwen en exploiteren.

Brug
Zoals bekend moet Fontys bezuinigen door de krimp van de studentaantallen. Eerder gaf Möhring al aan dat het bestuur twee knoppen heeft om aan te draaien: personele kosten (tachtig procent van het totaal) en vierkante meters.

“Met dat laatste zijn we druk bezig. Op campus Stappegoor zijn twee gebouwen al afgestoten en zijn we in overleg met de gemeente Tilburg over de rest van de campus.” 

Ook voor Venlo wordt al enige tijd gewerkt aan herinrichting van de campus aldaar. Een van de twee gebouwen gaat in elk geval niet meer voor onderwijs gebruikt worden. Dat gaat verhuurd worden aan een derde partij, waarbij studentenhuisvesting een van de opties is. En ook daar worden die plannen omarmd door gemeente en provincie.

Hoge huurprijs
Voor Eindhoven geldt dat voor de Sporthogeschool geen nieuwe plannen bestaan. Die zitten met hun prachtige gebouw precies op de goede plek. HRM en Toegepaste Psychologie, nu nog gehuisvest in de Witte Dame, is een ander verhaal.

“Dat kost Fontys behoorlijk wat aan huur.” Niettemin verwacht Möhring niet dat daar op korte termijn iets gaat veranderen. “Ons huurcontract loopt nog tot 2029. Het zal mede afhangen van de studentaantallen bij die opleidingen wat daar gaat gebeuren.”

De diensten zijn nu nog ondergebracht in het DLL-kantoorgebouw in het centrum van Eindhoven, maar keren over dik een jaar terug naar Rachelsmolen. “Daar hebben we voldoende ruimte voor hier. Zij zullen waarschijnlijk met name in R3/4 onderdak krijgen. Dat zal hier en daar wel gaan schuren, maar dat gaat wel lukken.”

Grote campus
Wat Möhring betreft zou het prachtig zijn als ooit de campussen van Fontys en de TU/e met elkaar verbonden worden en één grote campus worden. Maar dat is lastig: de twee terreinen zijn van elkaar gescheiden door de John F. Kennedylaan.

“Daar zou je natuurlijk een of meer bruggen aan kunnen leggen om het met elkaar te verbinden. Maar eer dat ooit zover komt, dan is er nog heel wat water door de Dommel gestroomd.”

Het is inmiddels alweer vier jaar geleden dat de visie voor het talentgerichte onderwijskader van FIBS werd gevormd. Doel daarvan: alle studenten binnen het International Business-programma Engelstalig onderwijs aanbieden. “Omdat iedereen daarmee uit de voeten kan”, zei directeur Wouter Josso in een eerder artikel van Bron.  

Dat betekent dus dat de Duitstalige opleidingen die FIBS aanbood, verdwijnen. Niet in één klap, maar stapsgewijs. “Alle studenten die voor 2025 met een Duitstalige opleiding zijn begonnen, mogen die afmaken. Daar hebben ze recht op, en daar komt ook nog een naveegklasje achteraan”, aldus Josso. “Maar we zijn tegelijkertijd ook gestart met het invoeren van het Engelstalige programma. Dat loopt naast elkaar.”

Verschillende fases
De eerste stappen worden dus al gezet, maar het gaat nog even duren voor het nieuwe onderwijs volledig in werking treedt. Op dit moment wordt er achter de schermen hard gewerkt aan het vormgeven van talentgericht onderwijs (tgo). Vanaf februari 2026 gaan de veranderingen in voor alle technische en economische programma’s, in 2027 volgt ook ict. “Die volgorde heeft te maken met beschikbaarheid en resources. Het is een militaire operatie”, vervolgt Josso. 

De ontwikkelingen betekenen ook meer Nederlandse taal- en cultuurlessen voor niet-Nederlandse studenten. Die vorm van onderwijs krijgen ze al, maar wordt volgens de directeur in het nieuwe programma nog veel duidelijker tgo-gebaseerd neergezet. “Nu hebben we al les in Nederlandse cultuur en taal, maar daar willen we nog een regionale kenniscomponent tegenaan zetten.”

Buikpijn
Of Josso bang is om internationale studenten te verliezen nu de Duitstalige opleidingen verdwijnen, en dan met name Duitse studenten? Anderhalf jaar geleden zei hij al stellig nee en daar blijft hij nu nog steeds bij. Natuurlijk is hij er zich van bewust dat het effect zal hebben, maar hij maakt zich geen zorgen: de internationale studenten blijft goed genoeg bediend worden. 

“Waar ik meer buikpijn van krijg, is van de politieke ontwikkelingen. Dat heeft wel impact. Als je als internationale student niet weet of je welkom bent in Nederland, dan ga je andere keuzes maken. Dat merken we en is goed te zien in het aantal internationale aanmeldingen.”

In de 26 jaar dat Hovens bij Fontys werkt – eerst 25 jaar bij Pedagogiek en inmiddels bij de Nieuwste Pabo - heeft ze vrij weinig gezamenlijke uitjes voor alle medewerkers van de complete Sittard-locatie meegemaakt. Los dan van de jaarafsluiter die altijd voor de zomer werd georganiseerd en het nieuwjaarsontbijt. “Maar die zijn inmiddels ook allebei wegbezuinigd”, aldus Hovens. “Dat vonden we jammer en daarom hebben we het heft nu in eigen handen genomen.”   

Deels dus vanwege het karige aanbod aan uitjes voor de complete Sittard-locatie. “Maar ook om gewoon weer even iets gezelligs te doen.” Want dat was nodig, stelt Hovens. De ontwikkelingen rondom TEO (de Transitie Educatieve Opleidingen) zijn de medewerkers in Sittard niet in de koude kleren gaan zitten. Het plan waar vijf jaar lang aan is gewerkt om de educatieve opleidingen van Fontys intensiever te laten samenwerken, is in januari officieel in werking getreden.   

Tijd voor gezelligheid
Dat heeft hier en daar voor rumoer en stress gezorgd, en dat maakte het des te belangrijker om op een informele manier de verbinding met elkaar op te zoeken. “Daarom organiseren we nu dus de pubquiz. Even weg van de overleggen en juist op een gezellige manier bij elkaar komen.”   

Via de mail en via flyers werden alle collega’s uit Sittard uitgenodigd om daar donderdagavond bij aanwezig te zijn. Ruim zestig mensen meldden zich aan. “De pubquiz wordt in een voetbalkantine gegeven. Bewust niet in een gebouw van Fontys, omdat we niet in de verleiding willen komen om het toch weer over werk te hebben. We gaan er gewoon even lekker op uit. De reacties zijn positief en we hebben er zin in.” 

‘Goedemorgen, hoogheid.’ Stefan Wolter kijkt lachend om als hij op school met deze woorden door een student wordt aangesproken. Normaal wordt de docent gewoon bij zijn voornaam genoemd, maar vanwege zijn nieuwe functie heeft hij er tijdelijk een koninklijke titel bij. De geboren en getogen Weertenaar is dit jaar verkozen tot prins carnaval. Al moeten we eigenlijk preens vastelaovendj zeggen. “Want hier in Weert gebruiken we het woord carnaval niet.”  

Zingen en feesten
Vastelaovendj is Wolter met de paplepel ingegoten. Het zit in zijn bloed, in zijn hart en in zijn nieren. Hij heeft het altijd gevierd, zowel op jonge als volwassen leeftijd. Als klein jongetje staat hij met zijn cowboygeweren op de deelnemers van de grote optocht te schieten. Later wordt hij zelf deelnemer en wordt er op hém geschoten. 

In zijn vrije tijd zingt Wolter graag en treedt hij op. Eerst met ‘normale’ muziek, maar na verloop van tijd begint hij zijn muzikale passie te combineren met zijn andere grote hobby: vastelaovendj. “Ik sta overal te zingen en te feesten. Heb veel mogen optreden in Weert, veel gepresenteerd en ben een keer boerenbruidegom geweest. Ik denk dat ik zo in de picture ben gekomen en ben gevraagd om stadsprins te worden. Je doet iets en valt op. Dat is een gigantisch grote eer. Ieder klein jongetje droomt hiervan.” 

De vraag om ‘preens’ te worden krijgt hij in oktober al. Sindsdien is hij tot en met nu elke week bezig met de voorbereidingen. Hij maakt een eigen vastelaoveslied (zie hieronder) en gaat langs verzorgingstehuizen, scholen, recepties, jubilerende carnavalsverenigingen en evenementen. “Als artiest deed ik dat ook allemaal al, maar nu zie ik het vanaf een andere kant. En dat is echt heel gaaf.”   

Druk programma
Volgend weekend barst het echte feest los en gaat Wolter vier dagen lang van hot naar her. Het begint zaterdag met een sleuteloverdracht, gevolgd door een vastelaovend mis, een feest, grote optocht op zondag en allerlei andere festiviteiten. Maandag is hij bij de kinderoptocht en dinsdag staat in het teken van livemuziek met fanfares en een open podium voor artiesten. “Daarna is het afscheid nemen van mijn titel als Zijne Dorstlustige Hoogheid, janken en weer als gewone jongen door het leven.”   

Maar zover is het gelukkig nog niet. Eerst nog een paar dagen werken bij Fontys, daarna nog veel harder werken in het feestgedruis. Met alle mensen uit Weert, en wie weet, misschien ook wel met een paar van zijn studenten. “Of ik dat raar vind? Helemaal niet. Als artiest kom je studenten tegen, als prins vast ook. Dat vind ik niet meer vreemd. Je houdt er rekening mee als je ze tegenkomt. Ze begeven zich dan in mijn natuurlijke habitat en dat creëert een ander soort, maar hele mooie band.”  

Wie het Fontys-gebouw aan de Tegelseweg in Venlo binnenwandelt, kan het Roboticalab niet missen. Een blik naar links en je ziet de vele robots, draadjes en computers staan, op een plek waar voorheen de studentenservicebalie gevestigd zat. Aan de realisatie van het lab is een hele verbouwing voorafgegaan, inclusief noodknoppen, perslucht, IT-voorzieningen en een antistatische vloer.   

“We krijgen nog regelmatig hele moeilijke vragen van studenten waar we geen antwoord op hebben. Zij denken nog steeds dat de studentenservicebalie hier zit”, zegt Paul van de Laar. De docent is werkzaam bij Gilde Opleidingen en vertelt samen met Hans van Oers, projectleider, die ruim 45 jaar bij Fontys heeft gewerkt en eigenlijk al dik twee jaar met pensioen is (maar daar nog niet aan toe wil geven), over de totstandkoming van het Roboticalab. “Het lab is een samenwerking tussen Gilde en Fontys en een uitvloeisel van het Centrum voor Innovatief Vakmanschap MaakSmart”, aldus Van Oers. [Tekst gaat verder onder de foto's]

De twee scholen hebben de handen ineengeslagen om de maakindustrie in Noord- en Midden-Limburg op een duurzame manier te versterken. Dat doen ze vanaf twee locaties, waarvan één werkplaats bij Gilde aan de Hagerhofweg, waar (vooralsnog) alleen vmbo- en mbo-studenten komen. De andere locatie is het Roboticalab bij Fontys, dat donderdag geopend wordt en waar studenten van mbo en hbo samen aan praktijkgerichte projecten werken. De twee locaties vormen samen het Centrum voor Engineering Maakindustrie (CEM).  

“Het idee, en dat wordt deels al uitgevoerd, is dat we vanwege de bezuinigingen en de helaas niet al te hard lopende instroom samen kunnen kijken naar zaken die aangeschaft moeten worden. Dat kunnen middelen zijn, maar ook nieuwe leerlijnen. Is het bij een van de twee scholen al beschikbaar en kunnen we elkaar op dat vlak helpen? Die samenwerking wordt steeds intensiever”, zegt Van Oers. [Tekst gaat verder onder de foto's]

Het Roboticalab wordt vier dagen per week ‘bewoond’ door Gilde-studenten van Mechatronica. Fontysstudenten zijn er ook, maar nog niet zo vaak als de mbo’ers. Soms werken ze samen, maar die ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. De wens is om ze in de toekomst vaker met elkaar in deze ruimte te laten werken zodat ze ook van elkaar kunnen leren.   

“Want de ene groep doet heel andere dingen dan de andere”, vertelt Van de Laar. “In het lab staan zowel robots als cobots, robots die samen kunnen werken met mensen. Ze bevatten heel veel verschillende functionaliteiten. Je kunt ze van punt naar punt laten lopen, maar je kunt ook codes voor complexe taken toepassen. Die twee mogelijkheden tekenen ook een beetje het scheidingsvlak tussen mbo- en hbo-studenten. De ene groep richt zich op het conceptuele, de andere op het uitwerken daarvan.” 

Bij het GreenTechLab van Fontys worden technische vraagstukken binnen de agro-, food- en logistieke sector in samenwerking met de maakindustrie beantwoord met behulp van onderzoek, engineering en het bouwen van prototypes. Regelmatig resulteert dat in technische uitvindingen die daadwerkelijk door bedrijven gebruikt zouden kunnen worden. Maar dat is het ‘m nou juist: dat gebeurt niet. 

Geen winstoogmerk
Een groot deel van alle prototypes belandt nu in dozen op de plank, waar ze stof staan te happen en in de vergetelheid raken. Terwijl ze ook overgedragen zouden kunnen worden aan studenten start-ups. Of verkocht kunnen worden aan derden. Misschien kunnen ze zelfs als intellectueel eigendom onder licenties worden weggezet.

“Wij zijn geen commercieel bedrijf met een winstoogmerk dat het moet hebben van verkopen van producten”, vertelt Marcel Roosen, manager van het GreenTechLab. “Het zit niet in het dna van Fontys; wij willen mensen opleiden en niet per se producten verkopen. Bovendien is het hebben van een winstoogmerk niet eens wenselijk, omdat je het concurrerend vermogen van het bedrijfsleven niet oneerlijk mag benadelen als Fontys-zijnde.”

Geen tijd
Dat heeft als gevolg dat er weinig gebeurt met de ontwikkelde technologie en daaruit vloeiende prototypes. “Wij hebben in de loop der jaren een grote vergaarbak ontwikkeld waar momenteel inderdaad weinig mee gebeurt. Dat komt deels omdat we er geen tijd voor hebben. Wij werken van project naar project en hebben met deadlines te maken. Na het ene onderzoek moeten we door naar het andere onderzoek, en dat maakt het lastig om ons nog bezig te houden met eerdere projecten.”

Bovendien, stelt Roosen, zijn er ook geen middelen om de prototypes door te ontwikkelen. “Het gaat goed tot je geen subsidie meer krijgt om verder te gaan. De intentie is natuurlijk om verder onderzoek te doen, ook voor de partners waar je mee werkt, maar we zijn helaas heel afhankelijk van subsidie.”

En daar komt ook nog een vierde oorzaak bij: “Wij doen technologisch onderzoek dat maatschappelijk relevant is en daarmee proberen we impact te creëren. Het maken van prototypes is een afgeleide en geen doelstelling op zich. Die prototypes hebben potentie, maar het gaat niet om volwaardige producten. Er moet nog veel gedaan worden – zoals bijvoorbeeld wet- en regelgeving – voor je een volwaardig product krijgt.”

Geen beleid
De manager omschrijft het als een stukje bevroren technologie, waar geen beleid of proces over aanwezig is. Het kan daarom niet ontdooien en vervolgens in de markt worden gezet. Een oplossing is er nog niet, maar Roosen heeft wel ideeën over hoe ze hun technologische uitvindingen met de rest van de wereld kunnen delen.

“Bij universiteiten is het vaak eenvoudiger. Daar doen ze fundamenteel onderzoek, daar komen vindingen uit en die worden gepubliceerd, waarna de universiteiten erkenning en credits krijgen. Bovendien hebben universiteiten vaak start-upprogramma’s die een vervolg van de door hun gedane onderzoeken mogelijk maken."

"Bij het GreenTechLab zitten we echter gevangen in fysieke materialen, en dat maakt het een uitdaging om credits te verkrijgen. Veel publiceren doen we niet, en het etaleren van prototypes is lastig. Het enige wat voor ons dus overblijft, is het delen van kennis en onderzoeksresultaten.”

Dat zou bijvoorbeeld kunnen door via een portal of webpagina verslaggeving te doen over wat een prototype kan doen, welke onderdelen je daarvoor nodig hebt en hoe je hem in elkaar zet. Een soort doe-het-zelfpakket. “Maar we willen onze kennis ook bij onze studenten neerleggen, zodat zij er (hopelijk) mee verder kunnen gaan. Dat doen we al met de minor A-systems, maar daarmee zijn we er nog lang niet. We kunnen veel meer dan alleen dit.”

Het GreenTechLab van Fontys werkt samen met Gilde Opleidingen, FieldLabs en kurkinzamelingsbedrijf De Eker aan een kurksorteermachine. De laatste in dit rijtje wil van gebruikte flessenkurken nieuwe grondstoffen en producten maken, maar kan daarvoor slechts een klein deel van alle beschikbare kurken gebruiken.

Anton Winkelmolen, projectleider vanuit Fontys, vertelt dat er zowel plastic als natuurlijke kurken zijn. “Maar alleen de natuurlijke kurken zijn geschikt voor bijvoorbeeld het maken van meubels of isolatiemateriaal. Onze kurksorteermachine moet die twee verschillende kurken van elkaar onderscheiden.”

De machine werkt met AI en zit nog in de ontwikkelingsfase. Het is de bedoeling dat het apparaat straks een tiental verschillende kurken kan uitsorteren. Ze worden aangevoerd, er wordt een foto van gemaakt en AI bepaalt dan of het een natuurlijke en dus bruikbare kurk is, of een kurk van plastic en dus onbruikbaar.

“Sommige kurken lijken van de buitenkant zodanig op elkaar, dat AI ze niet goed uit elkaar kan houden”, legt Winkelmolen uit. “Ze moeten dan doorgesneden worden om de verschillen te kunnen zien. Met dat stukje zijn we nog bezig; uitzoeken hoe de machine de kurken op een juiste en snelle manier kan doorsnijden.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Het project is volgens Winkelmolen ontstaan vanuit het probleem dat er een schaarste heerst in kurkenland. Het materiaal komt van de schors van de kurkeik, een boom waar vooral in Portugal een levendige business voor is. “Het duurt, uit mijn hoofd, iets van zeven jaar voor je de buitenbast van die boom kan ‘eken’. Met dat materiaal maken ze kurken. Pas zeven jaar later kun je weer een nieuwe oogst doen. Oftewel: kurk is schaars.” 

Dat heeft als gevolg dat kurken bij veel producten, zoals wijn, vaak duurder zijn dan de drank zelf. “Het is een heel kostbaar product en dat is dan ook precies de reden waarom er tegenwoordig vaak plastic kurken worden gebruikt. Die zijn veel goedkoper, maar kunnen niet gebruikt worden voor het maken van nieuwe kurkproducten.”

Proces versnellen
Toch belanden alle kurken – zowel plastic als natuurlijk – vaak samen op één hoop. “Je krijgt een hele bulk met kurken geleverd, waarvan slechts een deel natuurlijk en bruikbaar is. Het sorteren kost hartstikke veel tijd. Onze kurksorteermachine moet dat proces versnellen.” 

In Portugal bestaan al kurksorteermachines. Maar, stelt Winkelmolen, die richten zich allemaal op slechts één type kurk, terwijl de machine van het GreenTechLab er een tiental kan onderscheiden. “Er worden gesprekken gevoerd met machinebouwers en zij vinden het heel interessant als wij dit voor elkaar krijgen. Als ons concept klaar is, willen ze meedenken om er een industriële machine van te maken die daadwerkelijk kan worden ingezet.”

Er moet bezuinigd worden op vierkante meters. Er moeten duurzaamheidsdoelen worden bereikt. Het aantal studenten wordt ook de komende jaren door demografische krimp kleiner. Gebouw W3 is eigenlijk niet meer van deze tijd. Hoewel het een historisch pand is, valt het ook steeds slechter te verwarmen en wordt het ook - mede om die reden  - steeds minder gebruikt.

Zie daar de redenen die Wouter Josso, directeur van Fontys International Business School in Venlo, opsomt als hem wordt gevraagd naar het waarom van dit besluit. “Om die redenen hebben we dus deze keuze gemaakt. Vervolgens is het aan het college van bestuur van Fontys om te beslissen wat er met dit gebouw moet gebeuren.”

Op dit moment zijn in W3 onder meer het international office, het language centre, marcom, het lectoraat Supply Chain Innovation en leslokalen te vinden. Maar vanwege de ouderdom met bijpassende gebreken wordt er al niet veel gebruik meer van gemaakt. 

Studentenwoningen
Zoals Bron eerder al schreef, zou dat bestuur graag studentenhuisvesting realiseren op de campus. Ook de gemeente Venlo heeft hier wel oren naar omdat zij het belang van Fontys voor Noord- en Midden-Limburg zo groot vindt dat ze bereid is om overal over mee te denken. “Ik weet ook dat er meerdere partijen geïnteresseerd zijn als het daar om gaat”, zegt Josso over eventuele studentenhuisvesting. 

Of dat dan in het huidige gebouw zou gebeuren? De opties worden nog onderzocht. Maar die kans lijkt klein. Het pand is amper warm, of koud, te krijgen en de energiekosten zijn er hoog. Bij flinke regenbuien staat er bovendien nogal eens water binnen. 

Fusie
Voor wie zich overigens afvraagt waar gebouw W2 dan ergens te vinden is: dat is er niet meer. Ooit werd dat met de komst van de centrale hal ‘gefuseerd’ met W1 tot het huidige W1. Dat lijkt voorlopig ook de enige echte fusie te blijven op de campus. Dat wil zeggen: de opleidingen en instituten die er nu te vinden zijn, zullen wellicht niet fuseren op de klassieke manier.

“Dat is in elk geval niet per se de achterliggende propositie. Maar uiteindelijk beslist het college van bestuur daarover. En als dat denkt dat een fusie wel logisch is, dan gebeurt het ook. Maar dat is niet aan mij.”

Waarmee niet gezegd is dat Josso geen nauwere samenwerking en verstrengeling van de op zijn campus gevestigde opleidingen wenst. Integendeel. “Wat wij heel graag willen, en dat past ook heel goed binnen Fontys Venlo for Society, is onze studenten multidisciplinair opleiden. En dat kan door veel nauwkeuriger en intensiever samen te werken. Zoals dat bijvoorbeeld zo'n anderhalf jaar is gebeurd bij een opdracht voor het bedrijf Akarton.”

Dit verpakkingsbedrijf kreeg een opdracht van ASML maar zag niet hoe het die kon realiseren. Het verzoek kwam bij Fontys terecht en via studenten Finance & Control, ICT, Engineering en nog eens Finance & Control en ICT, kwamen zij tot een oplossing die voor iedereen bruikbaar bleek. Zo ziet Josso het in de toekomst graag veel vaker gebeuren.

“Wij willen naar een andere vorm van onderwijs toe. We hebben met zijn allen het onderwijs wel heel erg verkokerd. Terwijl de grootste en beste innovaties juist gebeuren op de snijvlakken van verschillende disciplines. En daarbij hebben wij binnen Fontys het voordeel dat op deze campus alles en iedereen in één pand te vinden is. Waarbij overigens de situatie van Venlo ook op een ander vlak wel echt afwijkt van Tilburg en Eindhoven. Daar heb je grote internationale bedrijven zoals ASML. In deze regio gaat het vooral om mkb-ondernemingen met 20 tot 200 werknemers. Dan leidt je dus wel voor een ander soort werkveld op."