Tijdens de kick-offbijeenkomst donderdagochtend maakten de eerstejaarsstudenten kennis met elkaar in een bomvolle collegezaal op de TU/e-campus en werd de gezamenlijke opdracht toegelicht. In 42 gemengde teams gaan 370 studenten van Fontys en de TU/e samenwerken aan een technische oplossing voor een baby die rustig moet worden in een kinderzitje.

“Waarom gebeurt dit?” Dat is volgens tweedejaarsstudent Elektrotechniek Petru Ghermen typisch een vraag voor een TU/e-student. Bij Fontys staat eerder de vraag centraal: “Hoe kan ik dit toepassen?” Juist die twee benaderingen komen volgens hem samen in het nieuwe project Rock Your Baby.

Petru weet waarover hij praat. Hij studeerde zes maanden Elektrotechniek aan Fontys, voordat hij overstapte naar de TU/e. De theoretische en meer op onderzoek gerichte kant van de universitaire opleiding past beter bij hem. Tegelijkertijd heeft hij veel gehad aan de praktische vaardigheden die hij bij Fontys heeft opgestoken.

Nu is Petru studenttutor voor het project Rock Your Baby. Hij begeleidt eerstejaarsstudenten in de gemengde teams. “Omdat ik ervaring heb met de opleiding Elektrotechniek aan beide onderwijsinstellingen, kan ik ze goed begeleiden en laten samenwerken.”

Krachten bundelen
In het project werken 250 TU/e-studenten en 120 Fontysstudenten vanaf de eerste week van hun opleiding samen. Volgens onderwijsmanager Nico van der Aa (hoofdfoto) van Fontys zit de meerwaarde in de verschillende kwaliteiten van de studenten. “We willen dat ze in dit project hun krachten gaan bundelen. Ze hebben elkaar nodig om tot een goed resultaat te komen.”

Ook Fontysdocent en designcoach Piet Slenders verwacht dat de verschillende achtergronden elkaar kunnen versterken. Zelf komt hij uit het bedrijfsleven en werkt hij veel met printplaten. “Je kunt ongelofelijke dingen voor elkaar krijgen als je een paar hele slimme wiskundigen met een aantal praktische mensen bij elkaar zet.”

De samenwerking is nadrukkelijk meer dan een kennismaking tussen hbo en wo. De studenten werken elke donderdagochtend aan het project, worden daarop getoetst en leveren een portfolio en uiteindelijk een prototype op. Het vak maakt onderdeel uit van het curriculum van de opleiding en levert studiepunten op. De eerstejaars worden begeleid door ongeveer honderd docenten, designcoaches en studenttutoren van zowel Fontys als TU/e.

Talentgericht onderwijs
Voor de TU/e is het project overigens niet nieuw. Rock Your Baby wordt daar al meerdere jaren aangeboden. Fontys haakt dit studiejaar voor het eerst aan. Fontysstudenten krijgen daarbij extra begeleiding; elke donderdagmiddag is er een terugkommoment. TU/e-studenten worden in het eerste semester juist meer losgelaten. “Wij willen juist dat onze studenten gestructureerd gaan werken”, zegt Van der Aa.

Voor Slenders is vooral zijn rol als designcoach anders dan in ‘traditioneel’ onderwijs. “Fontys Technology werkt al enige jaren met talentgericht onderwijs, dus de werkwijze is mij niet geheel vreemd. Het vraagt van mij om niet te snel antwoorden en oplossingen te geven, daar ben ik als technicus wel toe geneigd. Ik moet studenten genoeg informatie geven om verder te kunnen, zonder de oplossing alvast voor te zeggen.”

Dat betekent ook dat hij vooral op het proces moet letten. Een van de uitdagingen is volgens hem dat het werk in de studententeams eerlijk wordt verdeeld. “Van nature trekken mensen werk al gauw naar zich toe. Wij moeten ervoor zorgen dat ze het werk goed verdelen, zodat iedereen een maximaal leereffect kan behalen.”

Andere leerroute
Dat studenten dankzij het project mogelijk ontdekken dat de opleiding aan het andere instituut beter bij hen past, is geen bijeffect maar een van de doelen. Bij zowel Fontys als de TU/e valt een deel van de studenten in het eerste jaar uit. “Een vroege studiekeuze, verwachtingen van ouders en een verkeerde inschatting van de opleiding kunnen daarbij een rol spelen”, licht Van der Aa toe.

Daarom worden studenten die zich niet op hun plek voelen meteen al gewezen op de andere onderwijsroute. TU/e-studenten kunnen na het eerste semester direct instromen naar het tweede semester bij Fontys, of ze stappen in februari over. Fontys houdt daarvoor rekening met kleinere klassen.

Van der Aa hoopt dat studenten die mogelijkheid daadwerkelijk gaan benutten. “We zien dat er nu maar een handjevol studenten vanuit de TU/e bij ons aanklopt. Daarom willen we er meer bekendheid aan geven. Daar werken we hard aan”, zegt hij. Fontysstudenten kunnen na hun opleiding via een hbo-topprogramma bovendien doorstromen naar een master aan de TU/e. Petru is zelf het voorbeeld dat zo’n overstap kan werken.

Brug naar het werkveld
Het gezamenlijke onderwijs moet volgens Fontys en de TU/e niet alleen studenten helpen bij hun studiekeuze, maar ook bijdragen aan het behoud van technisch talent voor de Brainportregio. Onderwijsmanager Van der Aa benadrukt dat het project geen eenmalig experiment is. Fontys en de TU/e hebben volgens hem bewust gekozen voor een langetermijnsamenwerking. “Ik denk zelfs dat deze uitgebreid kan gaan worden. De opleidingen Wiskunde van beide instellingen hebben inmiddels interesse getoond in een vergelijkbare samenwerking.”

Voor Van der Aa is de samenwerking tussen Fontys en de TU/e vanzelfsprekend. In het regionale werkveld werken afgestudeerden van beide instellingen al langer samen. “Op de werkvloer gaat dat heel natuurlijk. Ik denk dat we, hoe verder we komen in dit project, steeds vaker denken: dit is heel logisch wat we doen.”

De foto bovenin is gemaakt door Bart van Overbeeke

Drie jaar na de tijdelijke verhuizing van de diensten naar De Lage Landen (DLL) in het centrum van Eindhoven, verhuizen al die diensten nu weer terug naar campus Rachelsmolen. De honderden medewerkers die daaronder vallen verspreiden zich over verschillende locaties in R3/R4, R5 en R10. Voor R3/R4 en R10 betekende dat een volledige verbouwing, waar ook in de zomer hard aan is gewerkt. R5 hoefde slechts gedeeltelijk verbouwd te worden.

Volgens Peter Hattink, verhuiscoördinator namens de dienst MC&P, is het een soepele verhuizing geweest. “Veel gemakkelijker dan de verhuizing naar DLL drie jaar geleden”, zegt hij. “Toen hadden we veel meer ‘troep’ wat daarnaartoe moest. Nu was het een eenvoudige verhuizing en bovendien eentje waar iedereen naar uitkeek. Terug naar de studenten, terug naar de campus. Iedereen was daar optimistisch over.”

Positieve reacties
En dat optimisme is er nog steeds. De eerste reacties zijn volgens Hattink vrijwel allemaal positief. “Het is sowieso fijn dat we weer terug zijn. Dat we weer in de reuring zitten, tussen de studenten. Het enige wat ik nog merk, maar dat verdwijnt nog wel, is dat veel medewerkers van andere diensten denken dat de ruimte die voorheen de hub was in R3/R4, nog steeds voor alle diensten is. Dat is niet zo; die is nu voor MC&P.”

Een verdieping hoger, op de derde, klinken medewerkers ook positief. Zo zeggen ze bij de dienst Control, Financiën & Inkoop/Contractmanagement (CFI) dat het er allemaal netjes uitziet. Soms is het nog even zoeken naar de vergaderkamers omdat ze verstopt zitten in grotere ruimtes, maar verder bevalt het goed. Veel belcellen, rustige omgevingen, meer kleinere ruimtes en minder geluidsoverlast dan bij DLL. Of er genoeg plekken zijn? Dat moet de toekomst uitwijzen, maar vandaag in ieder geval wel.

Minder thuiswerken
Peter Hattink zegt dat ook. Voor nu zijn er voldoende plekken – hetzelfde aantal als in DLL – maar of dat over een paar maanden, als de nieuwe organisatiestructuur na HARP helemaal staat, nog steeds het geval is? “Een deel werkt thuis. Dat geldt voor alle diensten, maar het beleid is wel om minder te gaan thuiswerken en meer op kantoor. Dan is het alleen wel van belang dat er genoeg ruimte is, en daar moeten we in gaan sturen. Zeker als de nieuwe organisatiestructuur straks helemaal staat, wat in oktober/november zal zijn. Daar was in deze verhuizing nog geen rekening mee gehouden.”

Dat kan spannend worden, want er komen dan veel meer medewerkers bij en vanzelf gaat het niet, weet Hattink. “We gaan kijken hoe we daarin goed kunnen samenwerken. Bijvoorbeeld door bepaalde teams op bepaalde dagen hier te laten werken. Gelukkig hebben we daarnaast ook nieuwe collega’s die vanuit de instituten komen en die hun oude werkplek bij die instituten behouden. Dat is fijn, want zonder die plekken zouden we het niet redden. Wat dat betreft zijn we nog steeds decentraal verspreid.”

Meer parkeerdruk?
Daar zitten voor- en nadelen aan verbonden. Want meer medewerkers naar campus Rachelsmolen betekent natuurlijk ook meer benodigde parkeerplekken. En die waren al zo schaars. Voor medewerkers van de diensten is daarom een tijdelijke regeling in het leven geroepen waarbij ze een gratis parkeervergunning aan kunnen vragen waarmee ze hun auto gratis in de buurt van de campus kunnen parkeren.

De regeling werd vlak voor de zomervakantie met de betrokken medewerkers gedeeld en inmiddels is daar door zo’n vijftig verhuizende medewerkers gebruik van gemaakt. Nieuwe aanvragen lopen nog binnen. “Fijn, want hierdoor zorgen zij niet voor extra parkeerdruk op de campus”, ligt Sandra de Geeter toe, adviseur mobiliteit bij Fontys. “We hopen dat de parkerende medewerkers die aan de criteria voldoen de vergunning aanvragen. En in algemene zin hopen we natuurlijk dat mensen zo veel mogelijk met het ov of de fiets komen.”

Een café op de campus dat alleen op donderdagavond open was, maar wel dagelijks bestellingen bezorgde voor vergaderingen en bijeenkomsten en te reserveren was voor lunches en borrels. Regelmatig werd er dan ook op een dichte deur geklopt. Tot teleurstelling van velen. Dat moest anders, vonden Fontys en cateraar Appèl.

Vanaf dit studiejaar is Café 040 dagelijks van 10 tot 16 uur geopend als lunchcafé, en in de avond tijdens de openingstijden van de gebouwen voor een warme hap, een borrel en snacks. Daarnaast zijn vier klaslokalen achter het café gestript en omgebouwd tot luxe vergaderruimtes. Appèl verzorgt hier de catering, maar mensen kunnen voor de lunch ook terecht in het café.

Ontmoetingsplek
Volgens Astrid Bierens en Josijn Karssen van Appèl was er veel vraag vanuit de Fontysgemeenschap naar verruimde openingstijden en meer mogelijkheden om samen te komen tijdens of na een werk- of studiedag zonder te hoeven reserveren. Dat kan overigens nog steeds, maar je kunt nu ook gewoon binnenlopen en aan de bar of een tafeltje bestellen. De menu’s liggen, net als in elk ander lunchcafé, op tafel.

Een andere reden voor het nieuwe lunchconcept was de hoeveelheid eten die overbleef van de lunches die in de gebouwen werden bezorgd. En doordat de bezorgkarren regelmatig ergens anders werden neergezet, moesten medewerkers er geregeld naar op zoek gaan. Wel blijft het mogelijk om koude lunchgerechten te bestellen bij de cateraar. Tekst gaat verder onder de foto's.

Voor Bierens en Karssen breken twee spannende maanden aan. “De pilot moet uitwijzen of het nieuwe concept aanslaat bij de Fontysgemeenschap”, zegt Bierens. Het tweetal krijgt hierbij versterking van horecamedewerkers Hans Hendriks en Alexandra van Heijst. De eerstejaarsstudenten hebben in de introductieweek al kennisgemaakt met het café.

Speciale avonden
Met flyers, beeldschermen en mond-tot-mondreclame willen ze de rest van de Fontysgemeenschap enthousiast maken. Volgens Bierens begint het al te lopen: “Vooral de koffie in de ochtend is erg in trek. En veel mensen hebben al laten weten dat ze graag komen borrelen. Hopelijk komen ze ook op andere weekdagen dan alleen op donderdagavond nu het kan.”

Dat willen Bierens en Karssen stimuleren door speciale avonden te houden. Denk aan karaoke, bingo en pubquizzen, en ook mossel- en pizza-avonden. “We willen echt een ontmoetings- en ontspanningsplek zijn voor de hele Fontysgemeenschap”, aldus Bierens. Om dat gevoel te versterken is het interieur enigszins aangepast. De stationszitjes en statafels zijn vervangen door ronde tafels met stoelen, en langs de ramen zijn lange banken met poefs en salontafeltjes geplaatst.

Proef en succes
Kan het nieuwe concept na twee maanden op proef weer worden teruggedraaid? Niet helemaal, benadrukken Bierens en Karssen. “In principe willen we vijf avonden opengaan, maar als het op een bepaalde avond erg rustig is, dan kunnen we besluiten om dan dicht te blijven.”

Nu al zijn de vier aangrenzende vergaderruimtes een succes. “We hebben zelfs al ‘nee’ moeten verkopen”, aldus Bierens. Nu het café nog. Een heikel punt is de zichtbaarheid. De naam ontbreekt op de gevel. Wel staan er banners buiten en bij goed weer een terras. In andere gevallen is het café enkel bereikbaar via gebouw R4, en moeten mensen binnendoor lopen. “In het verleden kwam het wel voor dat mensen niet wisten dat we hier zitten. Dan is aan de verlichting te zien dat we open zijn.” In de woorden van Guus Meeuwis: daar brandt nog licht.

Foto bovenin: Alexandra van Heijst, Hans Hendriks, Josijn Karssen en Astrid Bierens (vlnr)

Van de 4.000 studenten die woensdag verwacht worden op campus Rachelsmolen, verschijnen er een heleboel. Natellen is onmogelijk, maar in de binnentuin is her zelden zo druk geweest. De eerstejaars verspreiden zich in groepjes van ongeveer 27 personen over 150 verschillende tours, die elk 2 tot 8 stops in het centrum van Eindhoven hebben.

Food is één van de populairste thema’s tijdens de City Tour en dat is dan ook de route die Bron meeloopt. We sluiten aan bij het groepje van intro-ouders Madelief en Kick, allebei studerend aan de opleiding Verpleegkunde, net als hun 24 intro-kinderen. Vanaf de campus lopen we naar de eerste stop: de Effenaar. Maar daar blijkt al snel dat dit niet meer is dan een letterlijke stop. “We hebben geen idee wat we hier moeten doen”, zegt Madelief.

Veel of weinig activiteiten
Na een paar belletjes met andere intro-ouders en de organisatie is ze wat wijzer geworden. “Blijkbaar krijgen we nog veel meer van dit soort stops waar we eigenlijk niks gaan doen.” Pure pech voor deze route? Misschien wel, want de organisator vertelde Bron woensdagochtend dat er juist heel veel dingen georganiseerd zijn. Workshops, speurtochten, musea-bezoeken, spellen, sportactiviteiten, zelfs een bezoekje aan het PSV-stadion. Maar goed, bij dit Food-clubje zijn het dus vooral langsloop-stops: plekken om te ontdekken.

Vanaf de Effenaar lopen we na een kort ingelast spel met multiple choice-vragen over Eindhoven door naar het Stadhuisplein, waar een lunchpakket kan worden opgehaald. Onderweg daarheen vertelt intro-papa Kick dat de afgelopen dagen héél gezellig waren. “Maar op dit moment voel ik me wat minder. Grieperig, rillerig, koud, dan weer warm. Gewoon een beetje ziek.” Toch mag dat voor hem de pret niet drukken: hij loopt de hele route voorop met een grote JBL-box om zijn nek. De muziek hyped de intro-kinderen, waarvan een groot deel brak is, goed op.

Onder die brakke studenten bevinden zich ook Fie en Bente. De een heeft drie uur geslapen, de ander een nette zes. “We wisten niet zo goed wat we van deze tour moeten verwachten, maar volgens mij wisten de intro-ouders dat ook niet”, zeggen ze. “We hebben eigenlijk meer zin in het Vibes-festival vanmiddag.” En dat is eigenlijk al drie dagen het geval: het ochtendprogramma zien ze als een ‘moetje’, in de middag barst het feest los.

Tilburg

In Tilburg klinkt ondertussen het startsein van de City Tour op het Willemsplein na een boodschap van burgemeester Fleur Gräper - van Koolwijk. “Vorig jaar tijdens Purple zag ik een stad waar enorm veel energie hangt. Daar moest ik burgemeester van worden! En een half jaar later is me dat gelukt. Ongelooflijk bijzonder dat alle onderwijsinstellingen vandaag samen aan de slag zijn om de nieuwe studenten onze stad te laten ontdekken. De komende jaren gaan we Tilburg nog mooier en leuker maken.”

De City Tour voor 25 Pedagogiek-studenten die Bron mag volgen, start met een muziekroute door de stad. Na een goede twintig minuten wandelen volgt een korte introductie bij de eerste locatie: de nachtzuster. Binnen staat de ruimte vol rook en draait een dj muziek. Voor eerstejaarsstudent Lotte ziet vooral de bank er aanlokkelijk uit. “Het is dag drie, waarop we de cultuur van de stad moeten leren kennen, maar dat boeit eigenlijk niemand iets. We zijn hier gewoon voor de gezelligheid en de mensen.”

Twaalf stops
Na een half uur te hebben gezeten, weet intro-mama Lente genoeg. In het programma, met maar liefst twaalf stops, staan verschillende locaties waar geen opdrachten aan verbonden zitten. “Die skippen we, we gaan door naar de karaokebar waar we mogen zingen.” Dat levert twinkelende oogjes op bij de eerstejaarsstudenten. Maar eenmaal bij de karaokebar aangekomen, volgt een nieuwe teleurstelling. De bar is dicht. “We hadden beter uit kunnen slapen en vanmiddag naar het festival kunnen gaan”, aldus Lotte.

Bij een ander groepje met daarin eerstejaarsstudenten van de Juridische Hogeschool klinken soortgelijke geluiden. Na hun pauze zijn ze ruim op tijd bij de Schouwburg, waar ze hun route hervatten. Totdat een van de intro-moeders naar buiten komt. “We kunnen niet meer aansluiten. Het programma is te vroeg herstart en de volgende ronde begint pas over een uur."

Na kort overleg besluiten de begeleiders dat hun kinderen daar niet op hoeven te wachten. “Ga vooral iets leuks doen, trek je eigen plan. Pak een terrasje of ga een ijsje halen, en dan zien we elkaar vanmiddag weer voor het festival.” Daar zullen ze wellicht anderen treffen, want meerdere groepjes kiezen voor dat alternatief.

Venlo
Eerstejaars Informatica-student Kaylene loopt in Venlo de creativiteitsroute, die haar ontzettend goed bevalt. “We zijn begonnen in de bibliotheek, waar we een bingokaart vol activiteiten moesten afstrepen. Eenmaal compleet kregen we een aantal cadeautjes als aandenken.”

Na een korte stop bij een ijssalon leidt de tour naar Museum van Bommel van Dam, een museum vol moderne kunst. “Echt een leuke dag. Hoeveel dingen we precies gaan doen weet ik niet, maar we sluiten 'm wel af bij een café in de stad. Daar proosten we met een biertje, want ook dat hoort bij het studentenleven.”

In Eindhoven staat het programma maandag in het teken van een spellenmiddag. Over de campus verspreiden zich allerlei groepjes studenten, elk met een eigen kleur shirt. Roze, blauw, rood, wit, groen. Waar je ook kijkt: het is een oase van kleur.

Sommige eerstejaars kijken nog wat onzeker om zich heen, niet wetende wat te doen, wie aan te spreken of waar te zijn. Anderen zijn al druk met elkaar in gesprek. Zo ook de Mexicaanse Michelle en Spaanse Emrys, die hier vandaag allebei voor de eerste keer zijn voor de start van hun nieuwe studie International Communication.

Ze kennen elkaar pas een paar minuten, maar vinden nu al een gelijkenissen. Ze wonen allebei al twee jaar in Nederland, gaan dezelfde studie doen en kiezen beiden voor Fontys omdat ze het idee hebben dat vooral het praktische gedeelte een goede match zal zijn.

“Ik denk dat het heel leuk wordt. Ik weet nog niet veel over Fontys, ons rooster of de klassenindeling omdat we nog niet veel informatie hebben ontvangen, maar van de introductieweek heb ik goede verwachtingen”, zegt Michelle.

‘Festival skip ik’
Zowel Michelle als Emrys kijkt deze week het meest uit naar Purple Festival, dat donderdag plaatsvindt in Tilburg. Precies het evenement waar de nieuwe ICT-studenten Jamal en Diangelo (allebei 18 jaar oud) juist het minst naar uitkijken. Sterker nog: ze zullen er niet eens bijzijn.

“Ik ben er deze week elke dag bij, maar het festival skip ik. Te veel mensen, feesten, daar hou ik niet zo van”, zegt Diangelo. “We kijken meer uit naar vrijdag, dan gaan we met ICT naar de Efteling”, aldus Jamal. “Maar ik heb ook zin om nieuwe mensen te leren kennen en meer inzichten te krijgen van de studie.”

Een paar meter verderop zijn Social Work-studenten Kaelynn en Esmée druk bezig met een vossenjacht op docenten. Voor Kaelynn is het haar tweede introductieweek: dit jaar als mama, vorig jaar als eerstejaars. “Ik keek hier heel erg naar uit omdat ik het vorig jaar zo leuk vond toen ik zelf ging studeren”, aldus Kaelynn.

Naast haar staat Esmée, voor wie alles nog wel nieuw is. “Omdat ik met mijn 22 jaar wat ouder ben dan de gemiddelde eerstejaars, voel ik me een tikkeltje nerveus. Maar ik laat het allemaal lekker op me afkomen en dan komt het vast goed.”

Dure treinkaartjes
Onderweg naar het station heeft een groepje van vijf studenten Ondernemerschap & Retailmanagement het vooral over de kosten van het openbaar vervoer die deze week nog voor eigen rekening zijn. Voor de één is dat vanuit Venlo een stuk duurder dan voor de ander, die uit Tilburg of Boxtel komt.

“Onze ov-kaart gaat pas vanaf 1 september in”, klinkt het. “Of we het ervoor over hebben? We zullen wel moeten. Maar we hebben er wel zin in hoor, vooral in het optreden van Jonna Fraser op Purple Festival.”

Venlo begint eerder
Op Campus Venlo worden deze week 250 nieuwe studenten ondergedompeld in de wereld van Fontys. En dit jaar is het voor het eerst dat het introductieprogramma op maandag begint, in plaats van dinsdag. Dat heeft te maken met de centrale Purple-planning.

Normaliter vond op dinsdag de stadsdag in Venlo plaats, maar die is nu verplaatst naar woensdag. Dat zou betekenen dat de studenten elkaar, zonder een eerste opleidingsdag zoals vandaag, ontmoet hadden in Toverland.

Dat leek de organisatie geen goed idee, dus zijn alle studenten vandaag op de Limburgse campus uitgenodigd. Om deel te nemen aan een rondleiding, spellen te spelen, of een speurtocht te lopen.

Eerstejaars pabo-studenten Sebas, Sem, Fenne en Thomas hebben de rondleiding en een potje 30 Seconds al gehad. In de kantine aangekomen kijken ze voorzichtig om zich heen. “We konden hier een ijsje halen, maar krijgen het zo snel niet gevonden.”

Fijne sfeer
Dat mag de pret voor Sebas echter niet drukken. Hij heeft naar eigen zeggen twee eerdere opleidingen geprobeerd, maar voelt zich nu al op zijn plek in Venlo. “Er hangt een fijne sfeer, en iedereen is losjes. Dat gaat dus helemaal goedkomen het komende jaar.”

Verspreid over de campus kunnen studenten unicorn rijden, een levensgrote versie van Stef Stuntpiloot spelen en verschillende balspellen uitproberen. Eerstejaars Informatica-student Saif is met zijn intro-groep vooral druk bezig met de speurtocht. “Zo leren we meteen het campusterrein kennen, en dat is groter dan ik van tevoren had verwacht.”

Het oogt daarbij wel nog erg rustig op de campus, waarbij de aanwezige studenten vooral achter de papa’s en mama’s aanlopen en luisteren naar wat ze allemaal vertellen. Echt gefeest wordt er niet, maar dat is voor Saif ook geen enkel probleem. “Het is relaxed opstarten zo. We hebben kennisgemaakt met onze docenten en verschillende studenten die de opleiding al volgen, en kregen uitleg over hoe ons eerste jaar er hier in grote lijnen uit gaat zien. We hebben er zin in.”

Of Lotte van Strien-Muller, Ida Damen, Sandra Bedaf en Pauline van den Berg bewust de afgelopen week hun nagels niet hadden geknipt, is nog de vraag. Maar ze hadden ze donderdagmiddag hard nodig om twee citaten van de trap te krabben. Citaten van Gordon Gecko en Jay-Z werden weggehaald. 

In plaats daarvan staat nu in witte letters op de bovenste trede van de houten trap een citaat van Michelle Obama: ‘People who are truly strong lift others up. People who are truly powerful bring others together’.

‘Onvoorstelbaar’
Een half jaar geleden werd al een quote van Sheryl Sandberg uitgeprint en ‘stiekem’ op de trap geplakt: ‘In the future there will be no female leaders. There will just be leaders’. Nu is Sandberg (voormalig grote baas van Facebook) geen onbetwist figuur en haar werk al helemaal niet. Maar het citaat vinden de actievoerende medewerkers wel een goeie. 

“Het is toch onvoorstelbaar dat iemand destijds deze quotes heeft uitgekozen en niet heeft bedacht dat het allemaal mannelijke rolmodellen zijn die zijn uitgekozen? Misschien is dat niet bewust gebeurd. Maar ik weet zeker dat het veel eerder was opgevallen als het allemaal citaten van vrouwen waren geweest”, aldus Van Strien-Mulder.

Bewustzijn prikkelen
De vier Fontysmedewerksters - de vijfde ‘inclusiviteitsmusketier’ Willemijn Pouwels kon er vandaag niet bij zijn - willen met hun actie het bewustzijn van studenten en medewerkers prikkelen. Zij zien dit als een noodzaak, vooral in een tijd waarin de manosphere oprukt en inclusiviteit door alles wat met name op social media gebeurt steeds meer onder druk staat.  “Het zijn maar kleine prikjes. Dat is heel bewust. Na de zomervakantie gaan we er ook mee door.”

En nee, dat zullen niet per se weer nieuwe stickers op de trappen zijn. De dames broeden nog op andere acties.

Het is stagebureau-coördinator en afstudeerbegeleider bij Fontys Automotive Frank Steeghs die vorige maand op LinkedIn de noodklok luidde. Want hoewel Bron in januari dit jaar al een bericht deelde over het tekort aan stage- en afstudeerplekken, lijkt de situatie nauwelijks te zijn verbeterd. Steeghs riep bedrijven en organisaties daarom op: ‘Kijk nog eens of er ruimte is voor een stage of afstudeeropdracht. Met relatief weinig moeite kun je een groot verschil maken, en samen houden we talent in beweging.’

Een van die talenten is derdejaars Automotive-student Jules, die na zes telefoontjes naar hetzelfde bedrijf de moed langzaam in zijn schoenen voelde zakken. Steeds opnieuw kreeg hij te horen dat zijn gegevens zouden worden doorgegeven, maar een reactie bleef uit. “Het lastigste is om überhaupt contact te leggen. Je kunt mailen of bellen, maar vaak kom je uit bij een servicedesk of verdwijnt je mail ergens in een overvolle inbox. Dan hoor je gewoon niets meer.”

Meer dan de helft
Jules is echter niet de enige. Volgens Steeghs hebben pas 20 van de 46 studenten die in september willen starten met afstuderen een geschikte plek doorgegeven. “Dat betekent dus dat meer dan de helft nog geen definitieve plek heeft.”

Normaal gesproken moeten deze studenten begin juli duidelijkheid hebben over hun afstudeerplek, maar dit jaar kiest de opleiding ervoor om soepeler met die deadline om te gaan. “Doen we dat niet, dan bezorgen we studenten een half jaar vertraging terwijl zij daar vaak nauwelijks iets aan kunnen doen. Dat voelt allesbehalve eerlijk.”

Toch blijft de onzekerheid volgens de coördinator groot. “Ik ben heel benieuwd hoe de balans er op 1 september uitziet. Want als straks tien tot twintig studenten nog steeds geen plek hebben, hebben we echt een serieus probleem.”

Hoop voor Jules
Die problemen beginnen al vorm te krijgen, want er zijn studenten die in februari hadden willen beginnen met hun stage, maar pas maanden later een plek vonden. “Er zijn ook studenten die niets hebben gevonden, maar die vertraging haal je niet meer in.”

Jules ziet dat ook gebeuren bij zijn medestudenten. “Ik ken iemand die al een half jaar vertraging heeft omdat hij geen stage kon regelen. Een ander heeft ongeveer twintig bedrijven benaderd voordat hij eindelijk ergens terechtkon.”

Zelf nam Jules contact op met zo’n acht bedrijven, nog zonder definitief succes. Een studiereis naar Zwitserland bood gelukkig wel wat hoop. “Op een universiteit daar is mogelijk een stageplek beschikbaar, en er is nu één Nederlands bedrijf waar ik op gesprek mag komen. Waar het op uitloopt, weet ik niet, maar ik moet wel nog van alles regelen terwijl veel mensen al met vakantie zijn.”

Onzekerheden bij bedrijven
Dat studenten zoveel moeite hebben met het vinden van geschikte stage- en afstudeerplekken heeft volgens Mark Herman, accountmanager bij Centre of Expertise High Tech Systems and Materials (HTSM), alles te maken met economische onzekerheden in de technische sector. “Bedrijven weten niet goed wat de markt gaat doen en sommige organisaties hebben het afgelopen jaar mensen moeten ontslaan. Daardoor is er minder capaciteit om stagiairs te begeleiden, dus zijn bedrijven terughoudender geworden.”

Dat merkte de accountmanager al op tijdens Meet & Match, het jaarlijkse evenement waar studenten van Fontys Technology en bedrijven elkaar ontmoeten voor stages, afstudeeropdrachten en startersfuncties. “Normaal hebben we zo’n 250 bedrijven en ruim 150 speeddatetitels voor stage- en afstudeeropdrachten. Dit jaar stonden er ongeveer 215 bedrijven en waren er minder dan 100 speeddates.”

Voorzichtig vooruitzicht
Een duidelijk signaal dat er iets gaande is in de technologische wereld, al lijkt die wereld heel voorzichtig toch ook weer bergopwaarts te gaan. “ASML gaat weer meer produceren, en dat werkt uiteindelijk door in de hele keten. Ik verwacht dat bedrijven daardoor de komende periode weer meer ruimte krijgen om studenten aan te nemen.”

En die ruimte is waardevol, vindt zowel Herman als Steeghs. “Een stage is veel meer dan alleen een opdracht uitvoeren. Je leert hoe een organisatie werkt, ontdekt welk type bedrijf bij je past en ontwikkelt jezelf op professioneel gebied”, aldus Herman. Steeghs: “Praktijkervaring maakt onze studenten zelfstandiger en professioneler, en je merkt echt welke studenten al stage hebben gelopen.”

Geen eigen invloed
Of Jules zich daar binnenkort ook bij mag scharen, is voor nu nog even de vraag. Maar de student blijft hopen dat zijn zoektocht binnenkort eindigt. “Je doet drie jaar lang je best om alles op tijd te halen, dus dan zou het jammer zijn als je alsnog vertraging oploopt door iets waar je zelf eigenlijk geen invloed op hebt.”

Marlou Heskes verbaast zich daarover, omdat ze meer dan zes jaar geleden veel tijd en energie stak in het geven van advies over de invulling van R10. Dat deed ze toen nog onder de vlag van Student+, een initiatief voor studenten met een ondersteuningsbehoefte, waaronder ook neurodiverse studenten of studenten met lichamelijke en/of psychische klachten.  

“Wij hebben destijds een onderzoek geïnitieerd waarbij we onderzochten wat studenten nodig hebben om te ontprikkelen. We waren op zoek naar de ideale prikkelarme ruimte”, vertelt Heskes. In die hoedanigheid werd ze gevraagd om advies te geven over de invulling van het toen nog te bouwen R10. “Uit ons onderzoek kwamen drie kernpunten: daglicht, frisse lucht en planten. Die feedback hebben we doorgegeven, maar daar is niks mee gedaan. Helemaal niks.”  

Open ruimtes
Voor de bouw van de drie nieuwe gebouwen is ze niet gevraagd, maar ook daar hoort ze nu dezelfde geluiden van medewerkers en studenten: veel prikkels, vooral voor mensen met neurodivergentie. Collega’s Ilonka van der Sommen en Ralinka Voermans, die zich net als Heskes inzetten voor neuro-inclusie binnen Fontys, ervaren en horen dat ook. Ze spreken allebei van grote, open ruimtes waar veel licht is, maar ook geluidsoverlast heerst. In lokalen is het vaak warm en bovendien zijn ze klein, waardoor je minder kunt doen aan prikkelregulatie omdat het snel vol is. [Tekst gaat verder onder de foto's]

“Wat ik fijn vind aan de gebouwen, is dat er veel licht is van buiten”, zegt Voermans over R11, R12 en R13. “Al ken ik ook veel mensen die diezelfde hoeveelheid licht juist heel intens vinden. Daarnaast is het soms ook lastig om een fijne werkplek te vinden waar je rustig kan zitten omdat veel werkplekken aangesloten zitten op de open ruimtes. In R13 kun je letterlijk de gesprekken op de verdieping boven je horen. Dat is best intens. Natuurlijk zijn er wel wat lokaaltjes waar je rustig kunt zitten, maar die zijn vrijwel altijd volgeboekt.”  

Ze denkt dat de gebouwen met de beste intenties ontworpen zijn, maar dat de uitwerking ongelukkig heeft uitgepakt. “En ik denk ook dat er best wel wat mogelijkheden zijn om daar iets mee te doen”, vervolgt ze. Haar collega's bedachten daar een oplossing voor: ze wilden een community-ruimte creëren waar studenten zich rustig kunnen terugtrekken. “Maar daar wordt niet lekker in meegewerkt. Het plan ligt bij de facilitaire dienst en blijft daar waarschijnlijk ook liggen.” Een andere oplossing zou volgens haar kunnen zijn dat je de vele open stukken die de gebouwen kennen, afsluit zodat je meer stille werkruimtes creëert.  

Afwegingen maken
Van der Sommen ziet net als Voermans zowel voor- als nadelen in de drie nieuwste gebouwen. “Terwijl ik met jou praat, zit ik in een kleine ruimte in R13. Daar is vloerbedekking en er zijn screens die je naar beneden kunt doen om het licht te dempen”, zegt ze. “Maar er zijn ook veel open ruimtes die qua geluid, geur en visuele prikkels heftig zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval in de grote hallen van R12 en R3. Het zijn publieke ruimtes en dus zijn ze toegankelijk voor iedereen. En daar moet ook rekening mee gehouden worden; je hebt mensen die snel gevoelig zijn voor prikkels, maar je hebt ook mensen die juist prikkels nodig hebben. We richten ons veel op overprikkeling, maar voor de onderprikkelde mens zijn die open ruimtes heel goed.”  

Ze snapt dus dat er afwegingen gemaakt moeten worden. En dat er in de gebouwen een balans moet zijn van prikkelarme en open ruimtes. “In plaats van alles opnieuw te doen, kunnen we het beter op een andere manier aanpakken. Ik vraag me af in hoeverre medewerkers bekend zijn met de stille plekjes. Want als zij daar weet van hebben, dan kunnen ze die informatie ook doorgeven aan anderen. Mijn oproep zou dus zijn om de mogelijkheden kenbaar te maken aan docenten en studenten. Gebouwen kunnen we niet veranderen, maar we kunnen wel aanpassingen doen en laten zien wat er wél is.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Balans zoeken
De dienst Vastgoed & Facilitair laat desgevraagd weten dat er bij het ontwerp van de nieuwe onderwijsgebouwen rekening is gehouden met uiteenlopende gebruikersbehoeften, waaronder aspecten zoals licht, geluid, indeling, flexibiliteit van ruimtes en ontmoeting. “Tegelijkertijd geldt dat dit openbare gebouwen zijn, die door verschillende gebruikersgroepen en voor diverse doeleinden worden gebruikt. Dat betekent dat er altijd een balans moet worden gevonden tussen rust, interactie, toegankelijkheid en efficiënt ruimtegebruik. Volledige afstemming op alle individuele prikkelgevoeligheden is daarbij helaas niet haalbaar”, klinkt het. 

Ook zegt de dienst dat neurodiversiteit en prikkelervaring belangrijke aandachtsgebieden binnen de leer- en werkomgeving zijn, en dat inzichten uit onderzoek en signalen van medewerkers en studenten ‘waardevolle input zijn’ om de inrichting en het gebruik van ruimtes waar nodig te verbeteren. “De ervaringen uit deze gebouwen en huidige signalen helpen om dit onderwerp blijvend onder de aandacht te houden en waar mogelijk mee te nemen in toekomstige (her)inrichtingen en ontwikkeling van nieuwe gebouwen, waarbij opnieuw wordt gezocht naar een zo goed mogelijke balans voor een brede groep gebruikers.” 

De ElsGenerator is vernoemd naar Els de Vaan-Bruinsma, die decennialang docent natuuronderwijs was aan de pabo in Nijmegen. Ook bij Fontys liet zij haar sporen na. Haar boek Praktische didactiek voor natuur en techniek geldt op alle pabolocaties als verplichte literatuur.

Volgens Huub van der Haagen, pabodocent Natuur en Techniek in Eindhoven, is dat niet zonder reden. “Het is praktisch, goed leesbaar en staat vol voorbeelden, uitleg en denkvragen.” Van der Haagen kan het weten, want hij werkt al ruim 35 jaar als docent bij Fontys en studeerde er zelf ook.

Volgens haar man Jan de Vaan, zus Annette van der Bilt-Bruinsma en broer Geert Bruinsma weerspiegelt het boek precies wie Els de Vaan was. “Els werd gedreven door nieuwsgierigheid en een onderzoekende houding. Dat wilde ze overbrengen op haar studenten en via hen op leerlingen in het basisonderwijs.”

Zelf onderzoeken
Onderwijs moest kinderen raken, vond De Vaan, omdat kennis anders niet beklijft. Zelf onderzoeken, ervaren, voorspellen en vervolgens verifiëren vormden de kern van haar onderwijsvisie. Daarom ontwikkelde ze practica met alledaagse materialen, zoals zonneautootjes van boterkuipjes, die kinderen zelf bouwden en waarmee ze wedstrijden hielden.

Ook na haar pensionering bleef De Vaan lesmateriaal en proefjes ontwikkelen voor natuur- en techniekonderwijs. “Een van de laatste dingen die zij wilde maken, was een eenvoudig apparaat waarmee leerlingen kunnen voelen hoeveel inspanning het kost om elektriciteit op te wekken”, vertelt Jan de Vaan. Broers Geert en Sjoerd Bruinsma bouwden een prototype dat nog tijdens haar leven werd getest.

Eenvoudig ontwerp
Na haar overlijden werkte de familie het idee verder uit. Uiteindelijk werden vijftig ElsGenerators gebouwd, die worden verspreid onder pabo's in heel Nederland. Een van de exemplaren staat nu in Den Bosch op tafel, eromheen drie pabodocenten samen met de makers. Huub van der Haagen wordt vergezeld door Maartje Schollen en Stefan van Beurden, pabodocenten uit Tilburg en Den Bosch. 

De ElsGenerator bestaat uit een generator die met een lijmklem aan een tafel wordt bevestigd. Deze is verbonden met een printplaatje en drie lampen: een gloeilamp van 21 watt, een gloeilamp van 5 watt en een ledlamp van 2 watt, die evenveel licht geeft als de gloeilamp van 21 watt. Wie aan de hendel draait, merkt direct het verschil. De ledlamp kost relatief weinig inspanning, terwijl de gloeilamp van 21 watt aanzienlijk meer kracht vraagt. [tekst gaat verder na de video]

“Met de ElsGenerator voel je hoeveel inspanning nodig is om een lamp te laten branden”, licht Geert Bruinsma toe. Tijdens de demonstratie proberen de pabodocenten via een USB-aansluiting een printplaatje tot 12 volt op te wekken. Dat lukt niet, al komen ze wel in de buurt. Het maakt duidelijk hoeveel moeite het kost om elektriciteit te produceren.

Stefan van Beurden noemt de ElsGenerator een waardevolle aanvulling op het onderwijs. “Ons vak staat of valt met practica. We hebben een heel kabinet aan materialen die onze studenten in de klas gebruiken, en de ElsGenerator past daar uitstekend bij.” Collega Maartje Schollen ziet nog een ander voordeel. “Sommige studenten denken dat natuur- en techniekonderwijs saai of moeilijk is. De ElsGenerator bewijst dat het juist uitdagend en leuk kan zijn.”

Duurzaamheid
Van der Haagen wijst bovendien op de koppeling tussen techniek en duurzaamheid. “De ElsGenerator laat zien dat elektriciteit niet zomaar uit het stopcontact komt. Er is energie nodig om die op te wekken, en sommige apparaten zijn veel zuiniger dan andere.” Daar raakt de pabodocent een andere drijfveer van Els de Vaan: duurzaamheid.

Van Beurden pleit ervoor de ElsGenerator niet alleen in de bovenbouw in te zetten. “Bewustwording en talentontwikkeling beginnen al bij de kleuters.” Dat sluit naadloos aan bij de onderwijsvisie van Els de Vaan: kinderen leren het meest wanneer ze zelf kunnen onderzoeken, ervaren en ontdekken.

Foto bovenin: Stefan van Beurden geeft een slinger aan de ElsGenerator terwijl Maartje Schollen, Huub van der Haagen, Annette van der Bildt-Bruinsma, Geert Bruinsma en Jan de Vaan (vlnr) toekijken.

Het gaat om een overbruggingsregeling die geldt tot het nieuwe parkeerbeleid van start gaat en waar slechts een select aantal medewerkers aanspraak op maakt. Het gaat om de collega’s van de diensten en het Portfolio Management Office (PMO) die De Lage Landen (DLL) als standplaats hebben en na de zomer naar Rachelsmolen verhuizen, of inmiddels al verhuisd zijn.   

Daar zitten wel voorwaarden aan verbonden. De vergunning kan alleen worden aangevraagd als een medewerker ook al minimaal één keer per week met de auto naar DLL kwam. In het totaal komen er zo’n negentig mensen voor in aanmerking. Volgens Sandra de Geeter, adviseur mobiliteit bij Fontys, gaat het om een tijdelijke regeling. Want zoals het nu gaat, kan het niet langer. “We zijn hard aan de slag met Fontys-brede afspraken en spelregels rondom het parkeren”, zegt ze. “Die hebben we nu eigenlijk niet en op bepaalde locaties is dat ook geen probleem. Maar er zijn ook locaties, zoals campus Rachelsmolen, waar we wél in een problematische situatie zitten.” 

Pas blokkeren
De algemene Fontys-parkeer-spelregels worden nu opgesteld en moeten nog goedgekeurd worden. Naar verwachting gaan ze in het voorjaar van 2027 van kracht. Tot die tijd is er een overbruggingsregeling nodig en daarvoor krijgt Fontys hulp van de gemeente Eindhoven. “We vragen mensen die van DLL naar Rachelsmolen verhuizen ten eerste om niet met de auto te komen, maar met het openbaar vervoer of de fiets. Voor degenen waarvoor dat geen optie is, kunnen we bij de gemeente tijdelijke parkeervergunningen aanvragen.”  

De medewerkers die zo’n vergunning krijgen, kunnen hun auto daarmee 24/7 parkeren in de zuidelijke omgeving van Rachelsmolen (tussen de Rabobank en de campus), met een looptijd van ongeveer vijf minuten. Het gebruiken van de bestaande parkeerplekken op de campus is met een vergunning niet toegestaan. “Dat wordt gecontroleerd”, zegt De Geeter. “Mogelijk wordt de parkeerfunctie van je medewerkerspas geblokkeerd. Als we zien dat iemand met een vergunning tóch op de campus parkeert, dan wordt diegene daarop aangesproken en loopt hij het risico zijn vergunning kwijt te raken. Het verbod om te parkeren op de campus blijft dan ook nog steeds van kracht.” 

Geen oplossing
De huidige parkeerproblematiek wordt hiermee niet opgelost, geeft De Geeter toe. Dat gaat namelijk maar op één manier en daar zijn nieuwe afspraken voor nodig. “Ons doel is dus dat we ervoor zorgen dat de problematiek niet toeneemt in september als de medewerkers van DLL naar Rachelsmolen verhuizen.” En hoe zit het met de parkeerproblematiek in de wijken rondom de campus: verergert die dan niet met deze plannen? Nee, zegt De Geeter stellig. “Volgens de gemeente is er ruim voldoende parkeercapaciteit voor de tijdelijke regeling.”   

Dan rest alleen nog de vraag: waarom is hier eerder dan nog niet over nagedacht? De parkeerproblemen spelen immers al veel langer. Ook daar heeft De Geeter een antwoord op: “Extra parkeerplekken zorgen automatisch voor meer parkeerbewegingen. Beleid van Fontys is het ontmoedigen van autogebruik. We doen dit nu alleen maar vanwege de verhuizing en omdat we de periode tot het nieuwe parkeerbeleid moeten overbruggen. Bovendien is dit is nooit eerder overwogen omdat parkeervergunningen knetterduur zijn. Het is nu dat de gemeente graag wilde meedenken, ook omdat de huidige parkeersituatie voor onveilige situaties in de openbare ruimtes kan zorgen waar de gemeente bezorgd over is. Zij wil ook niet dat de fileproblemen op de Kennedylaan nóg verder toenemen.”  

Baraa volgde een minor aan het Mexicaanse Instituut voor Technologie en Hogere Studies, kortweg Tec de Monterrey, in de gelijknamige stad Monterrey. Daar ligt ook het voetbalstadion waar onder andere de wedstrijden Tunesië - Japan, Zuid-Afrika - Zuid-Korea en natuurlijk Nederland - Marokko werden gespeeld.

Om alle voetbalfans van deze verschillende nationaliteiten te kunnen helpen en te woord te staan, ontwikkelde de Mexicaanse politie een AI-vertaler. Maar deze moest nog wel getest worden. “Daarom kreeg ik een oproep vanuit het International Student Office van mijn universiteit", vertelt Baraa. "Met de vraag of ik mee wilde helpen met het testen van de vertaler omdat ik Arabisch spreek, en hier in Monterrey ook een Arabisch land zou spelen. Andere internationale studenten die bijvoorbeeld Koreaans of Japans praatten, werden ook uitgenodigd.”

Automatisch vertalen
En zo geschiedde. Baraa maakte deel uit van een demonstratie waarbij verschillende politieagenten op een rij stonden. Allemaal droegen zij een bodycam, en het was aan de student om een van hen een vraag te stellen in het Arabisch. “Die agent drukte op een knopje waardoor mijn taal automatisch herkend en vertaald werd naar het Spaans. De agent antwoordde dan in het Spaans, wat door die bodycam weer vertaald werd in het Arabisch, zodat ik wist wat hij zei.”

Vragen die Baraa moest stellen waren typisch toeristische vragen. “Zoals de weg naar het stadion bijvoorbeeld, of de locatie van een bepaald hotel. Omdat dat soort vragen ook door WK-bezoekers gesteld zouden worden.”

Engels is niet vanzelfsprekend
Na de ‘oefendag’, waarin ook de burgemeester van Monterrey en de politiechef uitleg gaven over de tool en robothonden werden gedemonstreerd, kon de AI-vertaler daadwerkelijk ingezet worden tijdens het WK. Een belangrijke toevoeging volgens Baraa, omdat het ook niet vanzelfsprekend is dat de Mexicaanse politie en lokale bevolking Engels spreken.

Volgens de ICT-student, die voor deze ervaring AI al vaker implementeerde tijdens zijn opleiding en ook een semester Generatieve AI volgde bij Fontys, werkte de tool dan ook naar behoren. “Ik heb nu met eigen ogen in Mexico gezien hoe waardevol AI kan zijn. Zeker in een situatie waarin communicatie tussen mensen die niet dezelfde taal spreken een stuk makkelijker wordt gemaakt. Wat de meeste indruk op me maakte, is hoe makkelijk het was om de tool te gebruiken en hoe snel het antwoordde. Dat doorbrak echt de taalbarrière.”

De European Transplant Games zijn bedoeld voor personen die een orgaan- of stamceltransplantatie hebben ondergaan. De games worden iedere twee jaar gehouden in een Europees land; dit jaar was Nederland het gastland. Het evenement vond in Arnhem plaats.

Clara Stahlie, docent bij Fontys Sportkunde, was één van de honderden deelnemers. Van de vijftien sporten die de European Transplant Games telt, deed ze er aan twee mee: wielrennen en hardlopen. Eigenlijk zou ze ook nog deelnemen aan de atletiekwedstrijden, maar die werden vanwege het warme weer afgelast.

Ziekenhuisopname
Het is de eerste keer dat Stahlie meedeed, maar de wil om deel te nemen was er al veel langer. “Ik hoop al jaren dat ik mee kan doen, maar elke keer kwam er een ziekenhuisopname of andere gezondheidsreden tussendoor”, vertelt ze. Zes jaar geleden werd bij haar lymfeklierkanker ontdekt. Kort daarna kreeg ze haar eerste stamceltransplantatie. Drie jaar later volgde er nog eentje omdat de eerste niet voor het gewenste resultaat zorgde.

Nu gaat het goed, maar nog niet goed genoeg, en dus krijgt ze nog steeds chemobehandelingen. Normaal gesproken eens in de twee weken, maar omdat ze zó graag mee wilde doen aan de Transplant Games, vroeg ze haar arts dit keer om uitstel. “Het mocht, maar het was wel een gok omdat we niet wisten wat het met de kanker zou doen”, legt Stahlie uit.

Van jongs af aan
Dat weloverwogen risico nam ze omdat ze het heel belangrijk vindt om te blijven bewegen. Iets wat ze haar hele leven al doet. Op jonge leeftijd begon ze met zwemmen, later verruilde ze die sport voor verdedigingssporten zoals karate en judo. Ze deed aan hardlopen, raakte aan het fietsen en kwam in de triatlon-wereld terecht. “Net voordat ik zes jaar geleden werd opgenomen, zat ik op mijn hoogtepunt. Mijn conditie was gigantisch goed.”

En toen kwam daar dus die verschrikkelijke diagnose. Lymfeklierkanker. Een grote schok die voor veel verdriet en onzekerheid zorgde, maar ook voor nóg meer wilskracht. “Het herstelproces ging veel makkelijker omdat ik zo fit was. Het is enorm belangrijk om te bewegen en te sporten. Preventief omdat je daar mentaal en fysiek fit van wordt, maar ook bij een eventuele ziekte of transplantatie. Het maakt niet uit op welk niveau, doe het gewoon. Je hebt er zoveel baat bij.”

Lotgenoten 
Dat bleek dus ook afgelopen week, toen Stahlie maar liefst drie medailles in de wacht wist te slepen: een voor wielrennen, een voor wielrennen tijdrit en een voor hardlopen. Een mooie vangst, die de docent liever omschrijft als een bijvangst. 

“Ik ging niet per se voor de winst. Ik wilde vooral meedoen om lotgenoten te ontmoeten. Hoewel het bij dit evenement gaat om sport en bewegen, is het maatschappelijke verhaal erachter minstens zo belangrijk. Dat je na een transplantatie nog kunt participeren aan sport, en dat je op die manier ook weer deel kunt uitmaken van het normale leven. Het vieren dat je met een nieuw orgaan zover bent gekomen: daar draait het om. En dat we hier zonder al die donors niet hadden gestaan.”

Karlijn had voor haar vertrek naar China haar vizier eigenlijk gericht op het Nederlands Kampioenschap voor profwielrensters. Maar toen de mogelijkheid ontstond om Nederland te vertegenwoordigen in China, besloot ze na overleg met haar ploeg en trainers om naar het World University Championship te gaan. “Dit is mijn laatste jaar als student en dit toernooi wordt eens in de twee jaar georganiseerd. Bovendien was ik nog nooit in China geweest, dus ook m’n ploeg begreep dat dit een unieke kans was.”

Een kans waar ze zich officieel gezien niet eens voor hoefde te kwalificeren, want aanmelden via de site voldeed al. “Vanuit ieder land worden zes wielrenners geselecteerd, maar er waren weinig aanmeldingen. Daardoor kreeg ik meteen een ticket naar het WK”, lacht de wielrenster.

Topsportmentaliteit
Karlijn vertrok zonder grote uitgesproken verwachtingen naar China. Niet alleen omdat ze niet wist wat haar te wachten stond, maar ook omdat het reguliere wielerseizoen al maanden onderweg is en zich daardoor niet op haar absolute top voelde. “Daarom wilde ik niet per se presteren, maar vooral genieten van China en kijken wat mogelijk was." 

Die ontspannen houding veranderde echter snel. Want tijdens de teamtijdrit, waarin Karlijn Nederland vertegenwoordigde met vijf andere studenten, behaalde ze de tweede plaats. “Toen dacht ik: wacht eens even, misschien zit er toch wel meer in. Mijn focus verschoof meteen van niet alleen genieten, naar ook willen winnen.”

Pure winst
Dat lukte nét niet. Ook op het criterium-onderdeel, een wedstrijd die bestaat uit meerdere kortere ronden over hetzelfde parcours, pakte Karlijn zilver. Geen ‘pure winst’ op competitief gebied dus, maar toch nam de Vastgoedkunde-student meer mee naar huis dan de twee medailles: een nieuw perspectief. “Ik kwam daar als topsporter, omdat ik dat ook ben. Maar andere studenten en deelnemers waren ook vooral student, die daarnaast fanatiek sporten.”

Karlijn leeft naar eigen zeggen ‘heel erg in een topsportbubbel’, waarin alles draait om trainen, wedstrijden en presteren. “Maar hier sprak ik studenten die vooral veel plezier uit hun sport halen. Daar heb ik van geleerd. Want het wielerseizoen is nog lang en ik was mentaal al best moe, maar dankzij deze ervaring heb ik weer plezier gekregen in wat ik mag doen.”

Medailles en ontmoetingen
Dat is voor Karlijn misschien wel de belangrijkste prijs die ze mee naar huis neemt. “Ik heb gezien hoe belangrijk het is om naast de topsport ook iets anders te hebben, zoals een afgeronde studie. De medailles zijn prachtig, maar de mensen die ik heb ontmoet en de gesprekken die ik heb gevoerd, ga ik ook nooit meer vergeten.”

Smombie is een samentrekking van de woorden ‘smartphone’ en ‘zombie’. De term, in 2015 verkozen tot jeugdwoord van het jaar in Duitsland, is ingegeven door mensen die als een zombie over straat lopen met hun smartphone. “Daardoor krijgen ze een ander loopje en zijn ze afgesloten voor alles wat er om hen heen gebeurt”, zegt Rens van der Vorst. Hij initieerde de smombierun samen met collega Frans Mouws.

De ICT-docenten vonden de term symbool staan voor hoe de bevolking tegenwoordig verslingerd is aan smartphones. En dus dachten ze: misschien kunnen we dit op een ludieke manier aanpakken door te kijken hoe hard mensen kunnen lopen terwijl ze naar hun telefoon kijken. “Dat gaan we donderdag testen bij een sportdag van Fontys Educatie, waar zo’n 160 studenten aan meedoen", aldus Mouws.

Mini-games
Tijdens de sportdag lopen de studenten verschillende smombieruns, waarbij ze per persoon – het liefst gekleed in een zombiepak en besmeerd met zombieschmink - 400 meter afleggen. Dat doen ze terwijl het toepasselijke nummer ‘Zombie’ van The Cranberries uit de campusspeakers knalt en ze op hun telefoon twee minigames spelen, waardoor ze gedwongen worden naar hun scherm te blijven staren. Bij de spelletjes moeten ze zombies neerschieten en ontwijken.

“De app met daarop de games is door een ICT-student gebouwd”, vervolgt Van der Vorst. “De spelletjes zijn vrij makkelijk. Die zou je zittend of stilstaand niet spelen omdat ze dan gewoon saai zijn. Maar dat verandert als je ze rennend speelt; dan worden ze een stuk moeilijker. Als je te vaak een zombie mist, ben je af. Degene met de snelste finish-tijd wint twee tickets voor Walibi Fright Nights.”

Olympische sport
Mouws, die het experiment zelf drie keer deed en geen enkele keer de finish haalde, hoopt dat de smombierun na donderdag ook op andere plekken in Nederland georganiseerd zal worden. Misschien zelfs wel wereldwijd. “We gaan de software gratis beschikbaar stellen”, zegt hij, aangevuld door Van der Vorst: “Ik zeg niet dát het een Olympische sport wordt, maar dat zou natuurlijk wel leuk zijn.” 

Benieuwd naar de beelden van deze smombierun? Houd onze socials donderdag in de gaten!

Josh koos voor zijn studie bij Fontys omdat hij als inwoner van Curaçao een Nederlands paspoort heeft. Daardoor krijgt hij financiële steun van de overheid om hier te studeren. Ook wist hij van tevoren dat Fontys een goede ICT-opleiding heeft.

Josh, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Beter. Ik dacht dat het heel moeilijk was om me aan te passen aan Nederland, maar als je open-minded bent is het verrassend makkelijk.”

Wat vind je het leukste aan je tijd in Nederland? En wat valt tegen?
“De mensen, de sfeer en het samen studeren met anderen vind ik het leukst. Wat me tegenvalt? Dat de lessen en docenten soms onvoorspelbaar kunnen zijn.”

Als student heb je je natuurlijk ook aan moeten passen aan Nederland. Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot het meest?
“Als ik wat minder geld heb ga ik naar de Lidl, maar als ik iets extra te besteden heb de Albert Heijn. En als het echt tegenvalt qua budget eet ik vaak diepvriespizza’s.”

Welk typisch Nederlands gerecht heeft je verrast?
“Het frikandelbroodje. Voordat ik hier kwam had ik het nog nooit op, maar het is verrassend lekker. Zeker nadat je een paar biertjes op hebt.”

Heb je hier al vrienden gemaakt?
“Zeker, en dat is ook best makkelijk. Vooral met internationals. Met Nederlanders gaat ook wel, zeker als je met ze drinkt.”

Ga je ook wel eens op stap?
“Regelmatig zelfs, en dan ga vooral naar Stratum.”

In vergelijking met Curaçao, hoe is het leven in Eindhoven?
“Sowieso duurder, maar ook veiliger. Hier durf ik ’s avonds buiten te blijven zonder dat ik steeds waakzaam moet zijn over wat er in mijn omgeving gebeurt.”

Wat mis je het meeste vanuit huis?
“Het weer. Als twintig procent van m’n dagen hier net als thuis waren was het mooi geweest, maar het is hier vaak een stuk slechter.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“Ik heb natuurlijk Nederlands geleerd omdat ik in Curaçao geboren ben, maar de straattaal die ze hier gebruiken of de manier waarop dingen gezegd worden, maken communiceren soms nog best moeilijk.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Dat denk ik wel. Werken in Nederland is op verschillende vlakken voordelig, dus die kans is aanwezig.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Absoluut. Zowel negatief als positief, want je kunt je als student tegelijkertijd overal of helemaal nergens druk om maken.”

Het is onder andere te zien op campus Stappegoor in Tilburg. Het gebouw waar de Juridische Hogeschool is gevestigd lijkt zo goed als uitgestorven, en ook in de campustuin lopen amper mensen buiten. Gebouw P8 kent nog wat gevulde lokalen, maar ook daar is het niet bijster druk.

Gebouw P1 lijkt de meeste bedrijvigheid te kennen. Een aantal studenten loopt naar buiten na een les, en een enkeling komt net vanuit het parkeerterrein – waar overigens meer dan genoeg plekken vrij zijn – het gebouw binnengelopen. Onder hen twee studenten van de pabo. “Eigenlijk is het puur toeval dat wij er vandaag wel zijn. Wegens onze minor en stage zijn we hier al ruim een half jaar niet meer geweest, maar vandaag moeten we even een en ander regelen”, laten de studenten weten. Dat het zo rustig is op de campus was hen nog niet opgevallen.

Aanpassen in werk
Wie het wel opvalt zijn verschillende medewerkers in P1. Een aantal van hen, werkzaam bij beveiliging, catering en schoonmaak, zit gezamenlijk aan een tafel in de kantine voor overleg. “Je merkt steeds meer aan de parkeerterreinen dat auto’s wegblijven. Waar het gedurende het schooljaar bomvol staat, wordt het nu iedere week minder en minder”, laat een beveiligingsmedewerker weten. Toch veranderen zijn werkzaamheden niet met de uitblijvende drukte. “Of er nu veel of weinig mensen zijn, de regelmaat in ons werk blijft.”

De cateringmedewerkers proberen echter wel rekening te houden met de afnemende drukte. Al is dat niet altijd mogelijk. “We vragen geregeld aan bijvoorbeeld roostermakers wat de verwachting is qua drukte zodat we daar onze bestellingen op aan kunnen passen, maar als de helft van een klas niet op komt dagen, zit je alsnog met een overschot.”

Herkenbaar beeld
Dat het zo rustig is op de campus ligt volgens de medewerkers onder andere aan het mooie weer en de tentamenperiode die vaak voor de vakantie valt. Maar ook de mogelijkheid om thuis te werken en online colleges te volgen speelt parten. “En dat nekt het leven op de campus.”

Ook cmr-voorzitter Marije Dahmen-Bezemer herkent het gegeven dat campussen steeds eerder leeglopen. “Veel instituten en opleidingen worstelen hier enorm mee. Zowel op studenten- als op medewerkersniveau.” Volgens haar worden er dan ook tal van activiteiten georganiseerd om het effect tegen te gaan, maar succes blijft daarin uit.

Dat ligt volgens de voorzitter deels ten grondslag aan de coronaperiode, waarin zowat iedereen verplicht werd thuis te werken. “Dat is daarna gebleven, en het lijkt alsof het de laatste tijd steeds meer wordt.”

Verwachtingen studenten
Volgens Dahmen-Bezemer moet er daarom een gesprek plaatsvinden. Welke verwachtingen hebben studenten? Moet een docent fysiek of digitaal aanwezig zijn? En hoe zit het met de aanwezigheid van studenten zelf tijdens lessen en colleges? Het antwoord op die laatste vraag is al duidelijk: “Dat percentage is schrikbarend laag aan het worden. Zorgelijk vanwege de studieresultaten die hier onder kunnen lijden, maar ook voor de docenten. Een zo goed als lege klas is niet leuk lesgeven.”

Dat brengt ook weer andere discussies op gang, weet de cmr-voorzitter. “Om aanwezigheid bijvoorbeeld weer te verplichten, of door het percentage toe te voegen aan eindcriteria. Iedereen probeert een modus te vinden om te zorgen dat studenten terugkomen, en dat is een hele lastige.”’

De vraag is alleen: waarom zijn ze niet aanwezig? Vinden ze het te makkelijk, zijn ze veel aan het werk naast hun studie, vinden ze het niet interessant, past de lesmethode niet? “Dat zijn allemaal vragen die ertoe doen.”

Afleiding en ruimtetekort
Dahmen-Bezemer hoort daarnaast ook signalen van studenten dat zij ontzettend afgeleid raken van de omgevingen die Fontys kent, zich daardoor niet kunnen concentreren en daarom thuisblijven. “We moeten dus op zoek naar de juiste mix waarin studenten juist op school willen zijn en zich prettig voelen om hun studie te volgen.”

Ook medewerkers kampen daarmee. “Wij horen van diensten die verhuizen naar Rachelsmolen dat ze maar zeer beperkte werkplekken toegewezen krijgen. Opleidingsteams moeten bijvoorbeeld werkruimten delen met minder dan de helft aan werkplekken voor het aantal medewerkers dat in een team zit. Er wordt dan aangegeven dat wanneer het 'vol' is men ergens anders moet gaan zitten. Het nut van ‘op Fontys’ aanwezig zijn voelen ze dan niet meer, waardoor ze thuisblijven.”

Gesprek aangaan
De afwezigheid van personeel en studenten is dus een bekend probleem, verspreid over heel Fontys. De oplossing? “Leg ten eerste de vraag neer bij de juiste personen en blijf alert dat je de mensen waarover het gaat meeneemt in het gesprek."

De kennissessie was een samenwerking tussen Fontys Vitaal en de Workspace Vitality Hub en ging over neurodiversiteit op de werkvloer. Lisanne Bergefurt, assistent professor aan de TU/e, deelde haar bevindingen over haar onderzoek dat gericht is op dit onderwerp. Ze vertelde waar mensen met neurodivergentie tegenaan lopen op de werkvloer, wat er goed gaat, maar ook wat er niet goed gaat.

Ook twee medewerkers van Fontys, Monica Sontrop en Loes Pullens, kwamen aan het woord door hun persoonlijke ervaringen met prikkels op de werkvloer te delen. En Floortje Zwaal, student Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken, deelde de resultaten van haar afstudeeronderzoek. 

Stappenplan
In een gesprek met Bron vertelt Floortje dat er steeds meer organisaties en bedrijven zijn die niet weten hoe ze neurodiversiteit op de werkvloer aan moeten pakken, terwijl er op veel plekken toch vaak werknemers zijn die last hebben van prikkels.   

Floortje zocht uit welke prikkels er op de werkvloer zijn en welke oplossingen daarvoor geboden kunnen worden. De uitkomsten daarvan bundelde ze in een soort handleiding met daarin een stappenplan, waarbij de ervaringen in gebouw R11 als uitgangspunt werden gebruikt. “Het aantal prikkels is daar heel groot”, vertelt Floortje. “Ik heb verschillende medewerkers gesproken die er allemaal last van hebben. Stuk voor stuk geven ze aan dat het geluid heel extreem is, vooral op hun afdeling.” 

Medewerkers hebben bijvoorbeeld last van lawaai van mensen die de trap op en af lopen. Maar ook van visuele prikkels, drukte op de afdeling, temperatuur, de luchtkwaliteit en geuren vanuit de kantine, die mensen met neurodivergentie heel overheersend en daardoor storend kunnen vinden. “Er kunnen dan klachten ontstaan als stress, vermoeidheid en andere fysieke en mentale klachten”, aldus Floortje.   

Snel afgeleid
Monica Sontrop en Loes Pullens ervaren dat ook. Monica werkte in een initiërende rol mee aan het onderzoek van Floortje, maar ook als ervaringsdeskundige. “Ik heb het vermoeden dat ik ADD heb, waardoor ik in sommige omstandigheden extreem snel ben afgeleid. Dat kan aan verschillende dingen liggen, zoals veel beweging of geluid om me heen. Soms zonder ik me dan af op plekken waar je even alleen kunt zitten, maar die zijn er niet zoveel. Niet genoeg althans voor het aantal mensen dat er behoefte aan zou hebben. Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer 10 procent van de medewerkers te veel prikkels ervaart. Ik vind dat nog een onderschat getal.”  

Loes Pullens herkent zich in de klachten van Monica. Pullens heeft een vorm van autisme en vindt het daardoor lastig om in grote, open ruimtes te werken. “Ik werk in een grote ruimte waar ik gelukkig wel in een hoek gepositioneerd zit. Maar als ik met mijn buurman aan het praten ben en er aan de andere kant van de ruimte andere mensen aan het overleggen zijn, dan kan het snel te veel worden. Daarnaast zijn te felle lichten ook niet prettig.” Ze zou om die reden liever minder grote kantoortuinen zien en meer kleinere ruimtes.  

Kleine aanpassingen 
Het zal lastig zijn om de problemen helemaal op te lossen omdat de bestaande Fontys-gebouwen nou eenmaal niet opnieuw gebouwd zullen worden. Maar er zijn wel kleine aanpassingen mogelijk. Ook daar deed Floortje onderzoek naar. “Ze zullen het probleem nooit helemaal weghalen, maar ze kunnen de werkplek wel beter maken. Je kunt bijvoorbeeld denken aan geluiddempende wanden. Een andere student is bezig met het maken van een prototype daarvan, dat daadwerkelijk gebruikt zal worden.”  

Monica hoopt dat oplossingen zoals deze er meer zullen komen, maar weet ook dat de huidige financiële stand van zaken daar misschien niet alle ruimte voor biedt. “Ze hadden er beter vooraf wat beter over na kunnen denken", zegt ze.

Pullens hoopt vooral op meer begrip bij collega’s. “De onwetendheid en het onbegrip bij collega’s is een groot issue”, vindt ze. “Als meer mensen zouden begrijpen wat er speelt bij mensen met neurodivergentie, dan zou het ook makkelijker worden om even ergens anders te gaan zitten. Ook al zouden er wél genoeg ruimtes zijn om je in terug te trekken, het moet door anderen wel geaccepteerd worden. En dat gebeurt nu niet altijd.” 

Drie maanden lang maakte Neeltje deel uit van een Tanzaniaans gastgezin. Geen kamer in een complex met meerdere studenten dus, maar ook geen studieroosters vol collegedagen. De derdejaars pabo-student dompelde zich onder in een heel andere soort buitenlandervaring. “Ik heb lesgegeven op privéscholen, overheidsscholen, een dovenschool en organisaties voor straatjongeren. Niet alleen leerzaam, maar ook levensveranderend.”

Neeltje werkte voornamelijk met de straatjongeren, waar ze twee dagen per week naartoe ging. “Om te kijken hoe het met ze gaat en ondersteuning te bieden, maar ook om te sporten en spelletjes te spelen. Zo hebben we heel wat uren gespendeerd aan Uno en touwtjespringen, maar ook aan dansen en tekenen.”

Grootste verschillen
De derdejaarsstudent gaf voornamelijk Engelse les en sportlessen. Dat ging niet altijd gemakkelijk. “De kwaliteit van het Engelse onderwijs daar is niet zoals we dat hier kennen, dus dat maakte het soms best lastig om les te geven. Uiteindelijk hebben we dat op weten lossen met de inzet van een vertaler, veel spelletjes en Engelse liedjes. Zo wisten we kinderen toch de taal te leren.”

Hoewel Neeltje op verschillende scholen lesgaf, werd zij vooral door de klassengrootte op de openbare overheidsscholen volledig overrompeld. “Ze hebben daar klassen met ruim 150 kinderen. Daar schrok ik echt van. Zoiets kom je in Nederland absoluut niet tegen.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Ook het dagelijks leven in Iringa stond haaks op haar leven thuis in Nederland. “Koken doen we hier op kolen, wassen doe je met de hand en de dag staat voornamelijk in het teken van je leven onderhouden. Op een langzamer tempo dan dat we gewend zijn.”

Dat was soms een uitdaging voor de student, maar gelukkig houdt ze daarvan. Daarom koos ze ook voor ‘een ander soort minor dan normaal’. “In Nederland was ik ook al meer geïnteresseerd in het speciaal onderwijs, en de projecten hier sloten daar heel goed op aan.”

Neeltje wist haar reis op verschillende manieren te bekostigen. Ze spaarde volop voor haar ervaring, maar won ook een Scholarship. “Voor vertrek deed ik een soort sollicatie middels een filmpje waarin ik uitlegde wat ik wilde leren. Dat mogen alle studenten doen die voor hun minor buiten Europa gaan. Samen met twee medestudenten won ik die beurs, ter waarde van 2.500 euro.”

Waardevolle waarderingen
De student ontving ook een uitwonende beurs van DUO. Allemaal mooi meegenomen, hoewel het leven in Tanzania vele malen goedkoper is dan in Nederland. “Hier kun je voor vijf euro per dag meer dan prima leven. Als je uiteten gaat, kost het je wellicht 10 euro. Maar voor een flinke maaltijd vol groente en fruit ben je hier nog geen 3 euro kwijt. Ga je echt iets toeristisch doen, dan betaal je natuurlijk de Europese prijzen, zoals ik bijvoorbeeld heb gedaan voor een safari. Maar ook dat is het waard.”

Terugkijkend op haar reis is Neeltje vooral dankbaar voor de ervaringen die ze in Tanzania op heeft gedaan. “Ik had vooraf nooit verwacht dat ik zoveel nieuws over mezelf en anderen zou leren. Er is wat dat betreft zoveel meer dan Nederland, Europa en het westerse leven. En dat ben ik door deze reis veel meer gaan waarderen. We kunnen in ons landje zo goed zeuren over de kleinste dingen, terwijl je ook dankbaar kunt zijn voor alles wat je hebt. Hoe klein het ook is. Dat is denk ik de mooiste les die ik geleerd heb.”

Als je op het internet zoekt naar lifehacks tegen de hitte kom je van alles tegen: van het invriezen van een natte doek voor in je nek, de gordijnen sluiten zodat de warmte van je ramen niet naar binnen straalt, met natte sokken voor de ventilator gaan zitten en rondlopen met een paraplu tegen de verzengende zon. Slimmigheden om je te beschermen tegen oververhitting.

Maar wat doen studenten en medewerkers om het hoofd koel te houden? Water drinken, zeggen de meesten. Veel water drinken. Cas, tweedejaarsstudent Fysiotherapie, drinkt op dit moment wel drie liter per dag. “Als ik thuis ben, doe ik ook nog ijsklontjes in mijn glas. En soms eet ik  een waterijsje.” Mila, derdejaars Vastgoedkunde, vult elke dag haar thermosfles met ijskoud water en vult deze gedurende de dag steeds bij. “Niet met water uit de kraan, maar met tapwater, dat op verschillende plekken is te krijgen op de campus.”

Een eerstejaarsstudent Accountancy legt elke avond een halve fles water in de vriezer en vult deze in de ochtend aan met water. “Dan blijft je water veel langer koel, en je kunt hem steeds bijvullen. Het duurt best lang voordat al het ijs is gesmolten.” Hewa, die de minor Circulaire Economie volgt, zweert naast water en andere koude drankjes bij yoghurt. “Omdat het een verkoelend effect heeft op je lichaam.”

Sneller afkoelen door theedrinken
Lana, derdejaars Vastgoedkunde, laat het water staan en kiest juist voor warme thee. “Ik heb eens gelezen dat het drinken van thee in de zomer helpt om af te koelen door een tijdelijke verhoging van de lichaamstemperatuur. Je lichaam past zich aan door de temperatuur te laten dalen, waardoor je sneller afkoelt.”

De airco is ook populair onder studenten en medewerkers. Mila blijft veel binnen bij de airco, net als de eerstejaarsstudent Accountancy. Ze kunnen dan beter en langer studeren, zeggen ze. Medewerker Jeroen deelt een handige truc: “In de avonduren zet ik de ramen tegenover elkaar open. Eén ventilator laat ik warme lucht naar buiten blazen, en een andere laat ik koelere lucht naar binnen blazen door de ventilator met de achterkant naar het raam te plaatsen.”

Vloerkleed eruit, voetbad erin
Jeroen heeft meer tips. “Overdag helpt het om flessen ijswater voor mijn ventilator te zetten. En soms zet ik een koud voetbad onder mijn bureau. Dat helpt echt om snel af te koelen.” Lana haalt in de zomer haar vloerkleed weg en zet haar voeten op de koelere vloer. Maar niet iedereen kan thuisblijven en slimmigheden toepassen om koel te blijven. Soms moet je wel naar de campus komen. Cas en Hewa moeten allebei bijna een uur reizen met de bus. “Er rijden veel oude bussen rond waarvan de airco het niet doet”, zeggen ze. Dan blijven ze liever thuis.

Toch zijn ze maandagmiddag allebei naar campus Rachelsmolen gekomen. Hier is het goed te doen, vinden ze. “Als je binnen zit tenminste, buiten is het veel te warm.” Dat blijkt: het campusterrein is vrijwel uitgestorven. Een enkeling zit in de schaduw van een boom of gebouw. Maar nooit lang. En dan valt het oog van de verslaggever op een duo dat pal in de zon zit met hun laptops voor zich op een picknicktafel.

De eerstejaarsstudenten Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) snappen de verwarring. “Een kwartiertje maar. We hebben de hele dag binnen gezeten en dan is een beetje zon best lekker”, zegt Jitske. “Een duik in een zwembad zou nog fijner zijn”, zegt Femke. Jitske is het met haar eens. “Thuis in de tuin kan het, maar hier helaas niet.”

Luchtige kleding en een papieren waaier
Wat wel kan, is een waaier maken om jezelf koelte toe te wuiven. Hewa laat zien hoe het werkt. Ze vouwt een post-it – meestal gebruikt ze een groter papier – om en om in de lengte als een trappetje van ongeveer één centimeter breed. Ze houdt het opgevouwen papier aan het uiteinde met duim en wijsvinger vast en vouwt hem aan de andere kant open. En voilà, een waaier. Altijd en overal te gebruiken.

Daarnaast zorgt Hewa ervoor dat ze zich met zulke hoge temperaturen luchtig kleed. “Ik draag dan vooral katoenen en linnen kleding”, zegt ze. Goede tips voor haar studiegenoot Jasper die thuis wel wat meer koelte kan gebruiken. “Mijn kamer bestaat voor 80 procent uit raam, en mijn donkere gordijnen houden de warmte ook niet echt buiten. Het is dan zo donker dat het voelt alsof ik in een grot zit. Nee, dan ga ik liever naar school of de bibliotheek om te studeren.” [tekst gaat verder onder de video]

Nederland was eigenlijk niet de eerste keuze voor de Poolse Maja, maar het lesprogramma van Fontys leek haar erg interessant. Nu woont en studeert ze in Eindhoven.

Maja, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“De opleiding kent een creatieve en open benadering. Soms zou ik willen dat het programma wat meer structuur bood, maar die vrijheid maakt wel veel individuele invulling mogelijk. Nederland zelf vind ik erg leuk. De mensen zijn aardig en direct, maar ook heel behulpzaam.”

Wat vind je het leukst aan Nederland? En wat het minst leuk?
“Het leukste is het gemeenschapsgevoel. Nederlanders zitten bij verschillende verenigingen, ze sporten veel en ze drinken bier (ook veel) samen, en ik vind het leuk om daar bij betrokken te mogen zijn. Wat ik het minst leuk vind, is het weer. Dat is echt de grootste afknapper aan Nederland: al die regen en hoe je dat door je huid je botten in voelt kruipen, zelfs als het miezert. Maar ja, zolang het niet mijn dagelijks leven verstoort, is het geen groot probleem.”

Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot meestal?
“Jumbo! Ik ga naar de Jumbo vanwege de korting en het puntensysteem, maar ik heb ook een Bonuskaart bij Albert Heijn om dezelfde reden, dus eigenlijk allebei. Ik ga ook af en toe naar Poolse supermarkten, omdat ik de kwaliteit van sommige producten daar gewoon echt beter vind. Echt een aanrader! Ik hou heel veel van pasta en van dingen die je snel kunt klaarmaken en dan voor een paar dagen kunt bewaren. Ik vind Pools eten natuurlijk ook heel lekker, maar dat is meer vanwege de sentimentele waarde. In Nederland heb ik de gefrituurde snacks leren kennen, zoals bitterballen en kaassoufflés. Ik vind ze echt niet lekker genoeg om elke dag te eten, maar ik moet toegeven dat ik wel minstens één keer per week kaassoufflés eet met mijn volleybalteam.”

Ga je weleens op stap?
“Soms. Niet wekelijks, soms niet eens maandelijks, maar ik bén wel veel uitgegaan. In het begin was mijn favoriete club de RGB Silent Disco Bar, maar ik vind dat een beetje eentonig worden, met weinig variatie in de muziek. Dus nu ga ik meestal naar De Spijker of ik ga voor shotjes naar een shotjesbar.”

In vergelijking met Polen, hoe is het leven hier?
“De prijzen in Nederland zijn hoger, maar relatief is het leven hier goedkoper, omdat je hier ook meer betaald krijgt. Ik voel me even veilig als thuis in Polen, maar dat komt ook omdat ik er erg Nederlands uitzie. Ik word ook vaak in het Nederlands aangesproken, omdat mensen denken dat ik hiervandaan kom.”

 Wat mis je het meest van thuis?
“Sowieso mijn familie. Ik mis mijn moeder en het samen avondeten en kletsen over het dagelijks leven.”

Heb je al vrienden voor het leven gemaakt?
“Ik hoop het wel! Ik heb echt geweldige mensen leren kennen hier. Ik heb mijn beste vriendin leren kennen in het vliegtuig op weg naar Nederland. Sowieso is het wel makkelijk om nieuwe mensen te leren kennen op Fontys, omdat er zo veel evenementen en activiteiten zijn voor studenten.”

Waarin wijken Nederlanders het meest af van jouw cultuur?
“Ik zou de oprechtheid van Nederlanders zeggen, vooral op de werkvloer. In Polen is er een heel duidelijke hiërarchie op de werkvloer. Daar noem je je baas niet eens bij de voornaam en mag je niet ingaan tegen wat ze zeggen. In Nederland heb je een gelijkwaardige werkomgeving waarin je gewoon input mag geven en mensen accepteren dat.”

Ben je van plan om na je opleiding in Nederland te blijven?
“Ik zie wel hoe het gaat. Ik studeer in februari af en dan blijf ik waarschijnlijk nog wel even. Ik wil hier graag een paar jaar werkervaring opdoen, maar als ik ergens anders een mogelijkheid krijg, ga ik die kans wel pakken.”

Ben je door je studie anders naar de wereld gaan kijken?
“Ja, zeker. Door hier te gaan studeren ben ik erachter gekomen dat het eigenlijk helemaal niet zo moeilijk is om in het buitenland te wonen. Het is op sommige punten wel lastig, maar over het algemeen viel het heel erg mee. Ik ben er ook echt door veranderd, door nieuwe mensen te leren kennen van over de hele wereld en met ze in gesprek te gaan. Ik denk niet dat je ergens anders zo open-minded wordt als hier.”

Het is donderdag 10 september de derde keer dat het Fontys for Society event plaatsvindt. Na twee eerdere edities kiest Fontys dit jaar echter voor een andere aanpak. De focus ligt in deze editie op studenten en Fontys-medewerkers, wat terug te zien is in een compacter programma, een duidelijke rode draad en veel ruimte voor elkaar ontmoeten. En dat terwijl er ook meer dan genoeg aandacht is voor onderwijs, onderzoek en maatschappelijke impact.

Volgens organisator Nicolette Koot is het evenement een moment waar Fontys laat zien waar haar strategie voor staat en waar iedereen elkaar op kan zoeken. Ook is er een openbare expositie, zijn er vier Inspiration Talks en vindt de uitreiking van de Fontys for Society Awards plaats. “We hebben goed geluisterd naar de evaluaties van de eerste twee edities”, aldus Koot. “Wat goed werkte hebben we behouden, en wat te groot was opgezet hebben we compacter gemaakt.”

Inspiration Talks
Koot doelt daarbij op de workshoprondes die voorgaande jaren deel uitmaakten van het programma. Het aanbod daarin was te groot, en de duur te lang. “In plaats daarvan hebben we nu Inspiration Talks. Lezingen van maximaal een half uur die aansluiten bij het centrale thema veerkracht, en die fungeren als inspiratiebron op actuele thema’s die studenten en medewerkers bezighouden.”

Dat onderwerp wordt vanuit verschillende perspectieven belicht door Erdinç Saçan, Laura Bas, Zeynep Dag en Arjen Banach. Zij spreken over de impact van digitaal gedrag op welzijn en het dagelijks leven, de manier waarop jongeren zich voorbereiden op de toekomst en het omgaan met verandering met persoonlijke ervaringen die gaan over kansen, inclusie en het benutten van talent.

Ontmoeten en ontdekken
Aanwezigen die niet willen deelnemen aan de Inspiration Talks zijn vrij om over het campusterrein te wandelen of wellicht een ronde te maken langs de vijftien projecten die deel uitmaken van de Fontys for Society-expositie. “Daarin presenteren studenten, docenten, onderzoekers en medewerkers projecten die bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken.”

Bezoekers kunnen tijdens het evenement stemmen het project dat zij het meest impactvol vinden als het gaat om bijdragen aan de samenleving. Een jury doet precies hetzelfde. Die uitslagen samen vormen de winnaars van de Fontys for Society Awards, welke later op de dag worden uitgereikt.

Andere dag, korter programma
Waar het programma eerst om 12.00 uur begon, is dat komende editie om 14.30 uur. Inclusief een dynamische opening, entertainment, de mogelijkheid tot eten en drinken en een afsluiting met livemuziek. Ook vindt het evenement plaats op donderdag in plaats van vrijdag. Aanpassingen met een reden, aldus Koot. “We hopen zo ook meer studenten naar het evenement te trekken. Bij eerdere edities bleef hun aanwezigheid achter op de verwachtingen.”

Of het daadwerkelijk leidt tot een hogere opkomst, moet nog blijken. Maar de eerste signalen, kijkend naar de aanmeldcijfers, zijn volgens de organisator positief. “Hopelijk draagt deze nieuwe aanpak bij aan een hogere opkomst, want uiteindelijk doen we het allemaal voor onze studenten en medewerkers.”

Vasco komt uit Portugal en koos voor een studie in Nederland omdat hij altijd al eens in het buitenland wilde studeren. Engeland hield er vele regels op na, maar hier kon hij bijna direct terecht. Nu woont en studeert hij in Eindhoven.

Vasco, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Beter. Zeker als je kijkt naar de sfeer die hier hangt en hoe je om kunt gaan met docenten bijvoorbeeld. Ik had verwacht dat je hen aan moest spreken met de achternaam, maar dat is niet zo. Ik weet zelfs zeker dat als ik iets nodig heb of problemen ervaar, ze me allemaal zullen helpen.”

Wat vind je het leukste aan je tijd in Nederland? En wat valt tegen?
“Ik vind heel veel dingen leuk. Zoals de vriendelijke mensen en de Nederlandse cultuur. Mensen denken vaak dat Nederlanders best kil zijn, maar als je je aanpast aan de omgeving en zelfs wat van de taal opsteekt, verandert die mening heel snel. Wat tegenvalt? Sowieso het weer. Dat is het enige minpunt.”

Als student heb je je natuurlijk ook aan moeten passen aan Nederland. Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot het meest?
“Ik ga voornamelijk naar de Jumbo omdat deze tegenover mijn huis is gevestigd, maar ik bezoek ook weleens een Albert Heijn of Lidl. Mijn favoriete gerecht is kip met rijst, ook omdat ik veel in de sportschool te vinden ben.”

Welk typisch Nederlands gerecht heeft je verrast?
“Ik geniet enorm van de kroket, maar van haring moet ik echt niets hebben.”

Heb je hier al vrienden gemaakt?
“Zeker, mijn vrienden hier zijn voornamelijk internationale klasgenoten, waar ik enorm dankbaar voor ben. Uiteindelijk heb ik ook wat Nederlandse vrienden gemaakt, maar dat was wel lastiger. Dat komt omdat veel van hen al hun eigen vriendengroepen hebben waar je niet makkelijk tussenkomt. Tenzij je deel uitmaakt van een sportteam, dan wordt het een ander verhaal. Het feit dat ik de Nederlandse taal heb geleerd, maakte het voor mij makkelijker.”

Ga je ook wel eens op stap?
“Ja hoor, maar niet heel vaak. Ik ben niet zo’n fan van uitgaan en clubs, dus dan kies ik liever voor een avondwandeling.”

In vergelijking met Portugal, hoe is het leven in Eindhoven?
“Duurder, maar ook veiliger. Natuurlijk moet je in de gaten houden waar je hoe laat loopt, maar dat is overal ter wereld zo. Eindhoven geeft me daarbij wel altijd een heel veilig gevoel, dus dat is ontzettend fijn.”

Wat mis je het meeste vanuit huis?
“Mijn ouders. Ik zeg altijd dat ik het niet erg vind om mijn land te verlaten, maar wel om mijn huis achter me te laten. Ik ben een familiemens.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“Portugezen hebben ‘warm bloed’. Je gaat makkelijk naar buiten, maakt vrienden, spreekt de volgende dag weer af en geeft iedereen een knuffel. Nederlanders zijn wat meer gereserveerd en wat afstandelijker. Maar als je weet hoe je daarmee om moet gaan, komt dat uiteindelijk ook wel goed.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Absoluut, want als een land je met open armen ontvangt, moet je daar dankbaar voor zijn.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Honderd procent. Ik kwam hier op mijn achttiende en woonde voor het eerst op mezelf. In dat jaar ben ik voor m’n gevoel al volwassen geworden, want ik ben sowieso het leven op een andere manier gaan zien. Het belangrijkste? Ik ben vooral overal dankbaar voor.”

Stehven is een initiatief van de TU/e, Fontys, de Design Academy en de gemeente Eindhoven. De organisatie wil het beeld dat mensen van studenten hebben verbeteren en laten zien hoeveel studenten kunnen betekenen voor de stad en haar inwoners. Dat doen zij door studentenprojecten te financieren en te ondersteunen met een netwerk van kennis, studenten en professionals.

AI en banen 
Elk jaar organiseert Stehven het evenement Stehvent, waar prijzen worden uitgereikt aan de meest indrukwekkende initiatieven die de organisatie dat jaar heeft ondersteund. Naast de prijsuitreiking waren er dit jaar ook twee panelgesprekken: over AI en de toekomst van de Brainportregio en over AI en de toekomst van educatie. De conclusie van beide panelgesprekken: de experts maken zich weinig zorgen over AI. “AI gaat een aantal banen waarschijnlijk vervangen of veranderen, maar daar komen nieuwe banen voor terug.” 

Nieuw dit jaar was dat aanwezigen in de zaal actief konden deelnemen aan de discussie en vragen konden stellen. Een student uitte zijn zorgen over het verdwijnen van juniorfuncties. De experts probeerden hem en de rest van de zaal gerust te stellen. Volgens hen zullen juist veel startersfuncties blijven bestaan, omdat organisaties behoefte houden aan creatieve mensen en nieuwe ideeën. “AI kan bestaande ideeën hergebruiken, maar geen nieuwe bedenken.”

Ook over de toekomst van AI in het onderwijs maakten de panelleden zich weinig zorgen. Wel verwachten zij dat veranderingen op de arbeidsmarkt uiteindelijk ook invloed zullen hebben op opleidingen. Studenten kregen daarom het advies om hun studiekeuze niet te laten bepalen door angst voor AI. “Maak je geen zorgen over hoe AI misschien banen overneemt, maar kies iets waar je passie voor hebt.”

Prijsuitreiking
Het evenement werd afgesloten met de prijsuitreiking. De Stehven Award ging naar Plugged Festival. Volgens de jury was het bijzonder om te zien hoe het festival mensen van verschillende leeftijden en achtergronden samenbracht.

De Social Heroes Award ging naar Tour de ALS, een sponsoractie georganiseerd door studenten van hockeyvereniging Don Quishoot waarmee 4.500 euro werd opgehaald voor het goede doel.
De publieksprijs ging naar het Technical Women Dinner. Dit initiatief vroeg aandacht voor het gebrek aan vrouwen binnen technische opleidingen en beroepen.

Meer aandacht voor het hbo
In de zaal zaten ook Fontys-studenten. Zij vonden dat de panelgesprekken minder goed aansloten bij het hbo. 

Daan, student Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) van Fontys: “De zorgen die uit de zaal kwamen en de stellingen die werden besproken herken ik niet zo. In de zorg heb je menselijk contact nodig en dat kan AI niet vervangen. Op het hbo word je opgeleid voor een beroep en voor veel van die beroepen blijven mensen nodig. Deze dag was duidelijk vooral gericht op technische studenten.” 

Daan treedt volgend jaar toe tot het bestuur van Stehven en hoopt Fontys en andere hbo-instellingen meer bij de organisatie te betrekken.

Ook Elena, lid van het huidige bestuur, vindt dat belangrijk. “We willen hbo-studenten met een idee voor een evenement of activiteit oproepen om bij ons aan te kloppen. We helpen jullie graag verder.”

RestNest ontstond een klein halfjaar geleden, toen studenten Ties Cornelissen en Thomas Huijbregts samen met vier medestudenten een onderneming moesten starten voor hun opleiding, om te oefenen. De groep kwam al snel met het bedrijf Rest For More, waarmee ze producten willen ontwikkelen die de slaapkwaliteit van jongeren en studenten bevordert.

Ties en Thomas merkten dat veel studenten in hun omgeving last hebben van het gebrek aan goede slaap en dat telefoongebruik daar een grote rol in speelt. “We hebben toen gebrainstormd hoe dat het beste aan te pakken”, aldus Thomas. “En zo zijn we uiteindelijk op de RestNest gekomen.”

Slimme wekker
Al snel volgde onderzoeken bij doelgroepen om te kijken of er überhaupt vraag was naar een nieuw product en welke functies daarbij belangrijk waren, zoals draadloos opladen en bereikbaar blijven. Het uiteindelijke product: een slimme wekker met een opbergvak voor je telefoon waarin deze draadloos oplaadt. Inclusief lamp met verschillende standen, bluetooth, een radiofunctie en dimbare cijfers.

“Ook kun je een kapje op de bovenkant plaatsen om je telefoon af te schermen. Daardoor heb je een fysieke en visuele barrière met je telefoon, waardoor je minder snel de neiging hebt om deze te pakken en weer te gaan scrollen”, licht Ties toe.

Extra handeling
Je telefoon dus dichtbij, maar toch uit het zicht. Dat raadden slaapexperts en -specialisten de studenten ook aan, zo bleek uit gehouden interviews. “Het niet zien van je telefoon is eigenlijk al voldoende om hem niet te willen pakken. Dat komt doordat je een extra handeling moet verrichten voordat je kan gaan scrollen”, aldus Thomas.

“En die ene extra handeling bij ons product - het moeten openen van de RestNest voordat je je telefoon kunt pakken en gaat scrollen - is net hetgeen wat je bewust maakt van het feit dat je op je telefoon wil. Normaal is dat een onbewuste gewoonte, maar dankzij ons product ben je er juist mee bezig.”

Volgens de twee studenten zorgen alle meldingen van bijvoorbeeld social media en de blootstelling aan blauw licht bij het gebruik van een telefoon in de avond ook voor een actief brein, omdat het de aanmaak van melatonine remt. “En dat op een moment waarop het eigenlijk tot rust zou moeten komen.”

Studeren met hulp
Ook tijdens het studeren werkt de RestNest, weet Ties. Een kennis van het team gebruikt het apparaat namelijk ook wanneer hij de boeken in duikt. “Hij merkte dat hij tijdens het leren steeds zijn telefoon pakte en afgeleid raakte. Nu legt hij hem bewust weg in de RestNest. Dat helpt om langer gefocust te blijven.” Dat past volgens de twee precies bij het oorspronkelijke doel: niet zomaar een gadget maken, maar een hulpmiddel creëren dat rust en concentratie bevordert.

Zelf gebruiken Ties en Thomas de wekker ook, en inmiddels is de eerste voorraad van RestNest bijna uitverkocht. Daarna volgt een tweede batch, maar daar blijft het niet bij. Want hoewel het bedrijf in eerste instantie opgezet werd vanuit een studieopdracht, gaan alle zes studenten er graag mee door. “Ook om uiteindelijk meerdere producten op de markt te brengen. Daar zijn al wel ideeën voor, maar we kunnen er nog niet te veel over delen."

Tahir omschrijft Nederland als een hub voor veel IT-bedrijven, met goede toekomst- en baankansen. Een fijne plek om te gaan studeren, dacht hij. En daarom begon hij een paar maanden geleden de studie ICT in Eindhoven.

Vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Het is heel veel beter dan ik had verwacht. Ik had al goede verwachtingen, maar die zijn echt overtroffen.”

Wat vind je het leukst aan Nederland. En wat het minst leuk?
“Er zijn meerdere dingen die ik leuk vind. Het eten, de mensen, de cultuur. Het is allemaal prachtig. Maar wat ik iets minder vind, is dat de winkels hier vroeg dicht gaan. De winkel waar ik altijd naartoe ga sluit al om acht uur. Enerzijds is dat natuurlijk fijn voor het personeel, maar voor mezelf vind ik het minder.”

Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot meestal?
“Albert Heijn, daar gaat echt al mijn geld naartoe. En wat ik vaak eet? Stroopwafels! Ik kook natuurlijk ook voor mezelf; vaak kip en wat frietjes. Maar daarna komen de stroopwafels weer. Voordat ik in Nederland kwam, had ik ze nog nooit geproefd, maar inmiddels snap ik de hele hype. Eerst proefde ik er één, nu eet ik ze allemaal.”

Ga je wel eens op stap?
“Ja, ik ga regelmatig op stap met mijn vrienden. Meestal gaan we naar die straat in Eindhoven waar alle pubs zitten. Stratum geloof ik?”

In vergelijking met Pakistan, hoe is het leven hier?
“Om te beginnen is het duurder, al komt dat waarschijnlijk omdat ik heel veel boodschappen doe bij de Albert Heijn. Verder voel ik me ook enorm veilig in Nederland. Overal om je heen zie je politie rijden.”

Wat mis je het meeste van thuis?
“De eenvoud, want het leven in Nederland is een stuk zwaarder. Je moet heel hard werken, terwijl ik in Pakistan 24/7 kon chillen. Ik mis de rust en het makkelijke leven, maar tegelijkertijd is het hier ook een stuk beter als je maar hard genoeg werkt.”

Heb je al vrienden gemaakt?
“Het is heel, heel makkelijk om hier vrienden te maken. Ik heb al veel vrienden gemaakt, maar het is nog te vroeg om te zeggen of het vrienden voor het leven zijn. Ik ben hier immers pas een paar maanden.”  

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“In mijn land zijn mensen veel te lief. Ze draaien om dingen heen en geven je nooit een direct antwoord. In Nederland is dat het tegenovergestelde. Als ze iets niet willen, dan doen ze het niet. Dat is eigenlijk heel goed."

Voel je je ooit gediscrimineerd omdat je uit een ander land komt?
“Nee, nooit eigenlijk. Ik heb fijne vrienden en ik heb niet het gevoel dat mensen in Nederland heel aanvallend zijn."

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Dat ligt een beetje aan de doelen die ik heb tegen de tijd dat ik afstudeer. Als ik een goede baan kan krijgen, blijf ik zeker.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Ik heb wel het gevoel dat mijn leven nu een groter doel heeft gekregen. Er zijn bepaalde dingen waar we naar zouden moeten streven en daarbij moeten we onszelf niet inhouden. We moeten juist ons best doen om onze doelen te bereiken. Hard werken, onszelf respecteren en niet tevreden zijn met minder. Dat zijn wel dingen die ik heb ondervonden sinds ik studeer, na eerst een jaar heel lui te zijn geweest.”

Het keurmerk is een initiatief vanuit FitPhone, het onderzoeksproject en preventieprogramma dat Herm Kisjes enkele jaren geleden opzette om gezond smartphonegebruik onder jongvolwassenen te verbeteren. Social media zijn daarbij niet weg te denken, maar gezond zijn ze vaak niet.

Daarom ontwikkelde de onderzoeker samen met een team bestaande uit docenten en studenten een keurmerk dat social media-platforms moet stimuleren – of uiteindelijk verplichten – om gezonder en transparanter te werken. Kisjes: “Een auto mag zonder apk ook de weg niet op. En nieuwe medicijnen worden eerst uitgebreid getest voordat ze op de markt verschijnen. Maar voor social media geldt dat niet.”

Geen controle
Dat is vreemd, vindt Kisjes. “Bijna alles wat maatschappelijke impact heeft, wordt vooraf gecontroleerd. Social media-bedrijven kunnen hun product echter gewoon lanceren en aanpassen zonder dat daar vooraf onafhankelijke toetsing tegenover staat.”

Het keurmerk, dat maandag gepresenteerd werd tijdens het symposium ‘Welke zorgplicht hebben social media-bedrijven?’, moet daar verandering in brengen. “Dat gebeurt aan de hand van zeven aandachtspunten. Die vormen de basis voor onafhankelijke beoordelingen van social media.”

Verschillende werelden
De belangrijkste daarvan is volgens Kisjes: wat offline geldt, geldt ook online. “Dus wat offline niet mag, mag online ook niet. Dat zouden geen verschillende werelden moeten zijn.” Hij doelt daarmee onder andere op misleiding, schadelijke content en advertenties over gokken, vapen en online aankopen die op minderjarigen zijn gericht.

Daarnaast pleit het keurmerk voor periodieke controles door een onafhankelijke toezichthouder, meer transparantie over dataverzameling en een verbod op verslavende algoritmes. “Voldoe je niet aan die voorwaarden, volgt een waarschuwing, flinke boete of tijdelijke schorsing. Nu krijgen bedrijven vaak een boete die slechts gezien wordt als een ‘kostenpost met weinig effect’, want veel grote techbedrijven verdienen miljarden. Dat moet veranderen, en een schorsing is een sanctie waar ze echt last van zullen hebben.”

Van Fontys naar Europa
Daarom vertrekt de onderzoeker op 23 juni naar de Tweede Kamer, waar hij het Keurmerk Gezonde Social Media aanbiedt aan de commissie Digitale Zaken, inclusief bijbehorende petitie. “Ons keurmerk is een eerste versie die verder uitgewerkt kan worden door experts, beleidsmakers, juristen én de politiek. We moeten ergens beginnen als het gaat om strengere regels voor social media, en de eerste stap hebben wij alvast gezet.” Of het keurmerk daadwerkelijk onderdeel wordt van de Europese wet- en regelgeving rondom social media, is nog niet duidelijk.

Om ervoor te zorgen dat alle studenten bij de start van de pabo voldoende kennis in huis hebben, moesten mbo’ers en havisten sinds 2015 toelatingstoetsen maken voor schoolvakken als aardrijkskunde en geschiedenis. Anders zijn de opleidingen te veel tijd kwijt aan bijspijkerlessen.

Maar te weinig studenten gingen naar de pabo en het lerarentekort werd steeds groter. En dus startte het kabinet in 2022 een experiment om de opleiding toegankelijker te maken: studenten hoeven niet meer vooraf te slagen voor alle toetsen. Ze mogen gewoon met de pabo beginnen, zolang ze de toetsen – al dan niet alsnog met bijspijkerlessen - alsnog binnen een jaar halen.

En dat heeft effect gehad, blijkt nu uit de eindevaluatie uitgevoerd door onderzoeksbureau ResearchNed. De instroom is gegroeid van zo’n 7.700 studenten in 2021/2022 naar 8.500 studenten dit studiejaar. Ook binnen Fontys is er over de hele linie – dus niet geheel toe te schrijven aan dit experiment -  een stijging te zien in de instroom van pabostudenten.

Stress
Toch blijken er ook nadelen te zijn. Zo ervaren eerstejaarsstudenten gemiddeld meer studiedruk, omdat zij tussen de gewone lessen door de toelatingstoetsen nog moeten herkansen. Een meerderheid zegt hierdoor studievertraging op te lopen.

Anton van den Brink, directeur bij Fontys Educatie Eindhoven-Den Bosch en Limburg, herkent dat gegeven ook binnen zijn instituten. “Ik heb afgelopen jaar een aantal keer meegelopen met studenten van de opleiding, waaronder heel recent nog bij de pabo in Sittard. Daar zijn de toetsen echt onderwerp van gesprek, omdat ze als een soort zwaard van Damocles boven de studenten hangen. Dat leidt tot stress.”

Doorstromen
In een tussenevaluatie twee jaar geleden klonk dan ook veel kritiek. Toch is er inmiddels meer steun voor het experiment. Want ondanks de toegenomen druk, weten studenten vaak alsnog door te stromen naar het tweede studiejaar. Zo behaalde in 2025 84 procent van de voorwaardelijk toegestane studenten bij Fontys de toetsen.

Fontys wil daarin zelfs een stap verdergaan, door de doorstroomnorm ter discussie te stellen. Nu moeten studenten in de propedeuse 75 procent afronden voordat zij door mogen stromen. “De combinatie van die toelatingstoetsen en de doorstroomnorm levert nog meer stress op. Dat zijn drempels die we weg willen nemen zodat we de studiedruk voor studenten kunnen verlagen”, licht Van den Brink toe.

Meer flexibiliteit
Omdat de OER nog niet vastgesteld is, gaat het echter wel nog steeds om een voorstel. Een voorstel om de doorstroomnorm naar 0 te brengen. “Dat betekent niet dat er helemaal geen drempels meer zijn, maar zorgt er wel voor dat onze opleiding flexibeler wordt.”

Dat is voornamelijk nodig omdat Educatie steeds meer te maken krijgt met maatwerkstudenten, die met een bepaalde norm gedwongen worden om bepaalde vakken af te ronden voordat ze door mogen stromen. “Dat willen we voorkomen. Wel houden we aan dat je bepaalde propedeuse-onderdelen afgerond moet hebben voordat je in de postpropedeuse aan het volgende, aansluitende onderdeel kunt beginnen.”

Stevige professionals
Er zijn volgens het rapport ook geen duidelijke signalen dat de kwaliteit van pabo-gediplomeerden vermindert. Van den Brink: “Fontys scoort nationaal gezien zelfs hoog als het gaat om kwaliteit. Dat horen we ook terug van schoolbesturen bij ons in de regio: we leiden stevige professionals op. Mensen die niet alleen de opleiding hebben gevolgd en hun vak goed beheersen, maar die het ook goed doen in de praktijk.”

Toch levert het experiment ook meer werk voor de opleidingen zelf op. Ze zijn bijvoorbeeld tijd kwijt aan ondersteuningsprogramma’s en persoonlijke begeleiding. “In Sittard zag ik dat bij bepaalde vakken de groep wordt gesplitst in studenten die de toelatingstoets al wel en nog niet gehaald hebben. Daardoor moet ook de docent zijn of haar aandacht verdelen of verdubbelen.”

Voor die extra uren krijgt Fontys momenteel geen extra geld van de overheid. Dat ziet Van den Brink graag veranderen, zeker omdat hij toejuicht dat het experiment omgezet wordt in wettelijke borging binnen de pabo’s. “Omdat de toelatingseis nu in ons onderwijs verwerkt zit, komt dat bovenop het al bestaande curriculum. Dat is geen enkel probleem en we kunnen in die behoefte voorzien, maar dan moeten daar wel middelen tegenover staan. Die zijn nodig zodat de studenten de toetsen ook daadwerkelijk kunnen halen.”

Diversiteit en Brainport
Het rapportadvies is om het experiment door te zetten. Wel opperen de onderzoekers enkele verbeteringen. Geef de pabo’s extra geld voor hun inzet. Ook moeten die hun aankomende studenten zoveel mogelijk aanmoedigen de toetsen alvast te halen.

Het versoepelen van de regels was deels bedoeld om de pabo-opleiding toegankelijker te maken voor studenten van niet-Europese afkomst, die vaak wegblijven. Dat is niet gelukt, staat in het rapport. Daar heeft de directeur wellicht nog een oplossing voor. Zo weet hij dat pabo’s in het Randstedelijke gebied geld krijgen vanuit steden en provincies om in te zetten voor diversiteit. “In een regio als Eindhoven, inclusief de Brainport, zien we dat natuurlijk ook graag gebeuren. Meer diversiteit zou ook hier een mooie toevoeging zijn.”

RoboHub Eindhoven bestaat uit leden die allemaal een passie hebben voor robotica. TU/e-student Pieter van Egdom en alumna Eline Jacobs, die afgelopen zomer haar diploma Mechatronica behaalde bij Fontys, zijn ook al jaren betrokken. Zij zijn dit voorjaar benoemd tot managers van het project voor Aa en Maas.

Dat project ontstond tijdens een zoektocht naar connecties met het bedrijfsleven, legt Pieter uit. “We wilden een maatschappelijk relevant project uitvoeren en tijdens een brainstormsessie kwamen we uit op ecologisch onderzoek naar waterkwaliteit. Nadat we verschillende waterschappen hadden benaderd, liet Waterschap Aa en Maas al snel weten dat zij geïnteresseerd was.”

Efficiënt onderzoek
Dat leidde tot het project ‘Aquatic Monitoring Robot’. Aa en Maas stelde de eisen op voor het product, waarna RoboHub aan de slag kon met de ontwikkeling ervan. Het doel? Sneller, veiliger en slimmer onderzoek doen naar blauwalg. “Voor Aa en Maas zijn die metingen namelijk heel intensief”, legt Eline uit.

“Het kost veel tijd om naar alle locaties te gaan en handmatig metingen uit te voeren. Dat proces moet door onze robot grotendeels geautomatiseerd worden, waardoor een meting niet alleen sneller plaatsvindt, maar ook op meerdere plekken in het water uitgevoerd kan worden.”

Zelfstandige robot
Daarom ontwikkelt het team een robot die zelfstandig over water kan navigeren, zichzelf positioneert en met een sensor metingen uitvoert tot wel vijftien meter diep. Een van de beoogde technieken die daarbij kan worden gebruikt is spectometrie.

“Daarbij zend je een lichtbundel uit en kijk je wat er wordt teruggekaatst. Alle organismen hebben namelijk een ander patroon, dus zo kun je bepalen of er blauwalg aanwezig is”, aldus de Fontysalumna. De robot meet daarnaast ook de watertemperatuur en de pH-waarde. Al die data worden daarna naar een server geüpload waar ze geanalyseerd kunnen worden.

Belang van studenten
Voordat het zover is zet het team eerst nog verschillende opdrachten uit binnen opleidingsvakken van Fontys. Want hoewel het project wordt uitgevoerd voor een professionele opdrachtgever, zijn studenten volgens de twee managers van groot belang.

Pieter: “Het meeste werk wordt door studenten opgepakt. Zo kunnen ze binnen RoboHub niet alleen studiepunten verdienen, maar werken ze ook al voor een opdrachtgever uit het werkveld. Wij begeleiden ze daarbij en zorgen dat de opdrachten goed afgebakend zijn”, licht Pieter toe.

Toekomstperspectief
Op termijn zien de twee managers zelfs mogelijkheden voor een volledig autonoom systeem. “Net zoals bij een robotstofzuiger die thuis een laadstation heeft, zou je een dockingstation kunnen maken waar onze robot zichzelf in oplaadt, vaarroutes uitvoert en data uploadt”, legt Eline uit.

RoboHub heeft voor komend jaar in ieder geval een concreet doel: een werkend prototype ontwikkelen waar daadwerkelijk metingen mee uit te voeren zijn. “Een robot die misschien nog niet perfect is, maar al wel kan laten zien dat wat we bedacht hebben ook echt mogelijk is”, licht Pieter toe. “En als Aa en Maas uiteindelijk zegt dat dit precies is wat ze nodig hebben, is dat natuurlijk helemaal geweldig”, besluit Eline.

Veel groen, ronde vormen, mediterrane sferen en water. Het zijn stuk voor stuk factoren die op een positieve manier kunnen bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid. Dat blijkt uit een onderzoek van Eric Schoenmakers, Pauline van den Berg en Evy de Kort, die samen met de gemeente Eindhoven en verschillende praktijkpartners onderzoek doen naar eenzaamheidsvriendelijke omgevingen.

“We onderzoeken in wat voor omgevingen mensen zich fijn voelen als ze eenzaamheid ervaren”, zegt Eric Schoenmakers. “Daarvoor hebben we samengezeten met Eindhovenaren die zich weleens eenzaam voelen. We hebben hun de vraag gesteld wat voor soort omgevingen ze opzoeken als ze eenzaamheid ervaren en stelden aan de hand daarvan prompts op waarmee we afbeeldingen genereerden.”

Bevolkingsgroepen
Op die afbeeldingen zijn verschillende omgevingen te zien. De één geeft een groen park met een watertje weer, de ander een terrasje in mediterrane sferen en weer een ander beeldt een modern gebouw af. “We hebben voor ons onderzoek ingezoomd op verschillende bevolkingsgroepen. Dat zijn onder andere nieuwkomers, ook wel expats, kwetsbare ouderen en dak- en thuislozen.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

De wisselende voorkeuren van die groepen zijn samengevoegd in een reeks hierboven getoonde afbeeldingen, die sinds deze maandag een expositie vormt in de hal van gebouw R13. “Er is niet één one size fits all-oplossing”, aldus Schoenmakers. “Mensen hebben verschillende behoeftes, waarbij de een het prettig vindt om naar een plek te gaan waar ze anderen kunnen ontmoeten, terwijl de ander zich misschien liever in de rustige natuur begeeft. Dat is ook te zien in de expositie: de openbare ruimtes op de plaatjes zijn stuk voor stuk verschillend.”

Nationaal
Toch zijn er veel factoren die vaak terugkomen, zoals - de eerder genoemde - natuurlijke materialen, veel groen, ronde vormen en plekken om te zitten. Van den Berg geeft aan dat die factoren zijn samengevoegd tot ontwerprichtlijnen, die gebruikt kunnen worden bij het ontwerpen van nieuwe of het aanpassen van bestaande openbare ruimtes. De richtlijnen komen bij de gemeente Eindhoven terecht, maar worden daarnaast ook landelijk gedeeld. Misschien zelfs wel internationaal. “De gemeente is bezig met het creëren van een gezonde leefomgeving, waarbij eenzaamheid een belangrijke pijler is. Zij willen hier echt mee aan de slag”, klinkt het.

En Fontys, kan die hier ook gebruik van maken? Eenzaamheid komt immers ook veel voor onder jongeren. Ja, zegt Schoenmakers als antwoord op die vraag. Sterker nog: de onderzoekers zouden daar graag een vervolgonderzoek voor doen. “Ik denk dat we hier in Eindhoven al een mooie campus hebben, maar natuurlijk zijn er nog wel aanpassingen mogelijk. We zouden dat met studenten kunnen bespreken.” 

Voor het vijfde jaar op rij reizen dertien studenten en drie docenten volgende week af naar Frankrijk om deelnemers van Alpe d’HuZes medisch bij te staan. Tijdens dat evenement lopen of fietsen duizenden deelnemers de Franse berg Alpe d’Huez (soms zes) keer op en neer om geld op te halen voor KWF Kankerbestrijding. De Fontysstudenten staan aan de zijlijn om hen te ondersteunen.

“We proberen ervoor te zorgen dat ze nog een keer de berg op kunnen”, zegt student Rosa, die dit jaar voor de tweede keer meegaat. “Dat doen we door ze te masseren of tapen, maar het kan ook zijn dat het anders loopt. Vorig jaar waren er bijvoorbeeld heel veel onderkoelde mensen. Die helpen we ook.”

Virtuele tocht
Dat gebeurt dus volgende week, in de week van 4 juni. Maar zover is het nog niet, want deze donderdag wordt zowel door studenten als docenten flink voorbereid op de grote tocht. Dat gebeurt in het ExploreLab in gebouw R13, waar negen wielrenfietsen op een rij staan opgesteld, met voor elke fiets een laptop.

“Op de laptop staat een applicatie waarmee we in een virtuele omgeving de Alpe d’Huez kunnen beklimmen”, zegt medeorganisator Jurre Bakker. Ook hij gaat volgende week mee naar Frankrijk. “We fietsen vandaag telkens met negen man tegelijk, vier rondes per persoon. Elke tocht is 14 kilometer en telt 1.100 hoogtemeters. De een doet daar vijf kwartier over, de ander een half uurtje langer.”

Andere acties
Een paar meter verderop staan lange tafels met daarop allerlei verschillende zelfgemaakte hapjes. Er zijn verse wafels, er is cake en er worden verse milkshakes gemaakt. Allemaal voor een paar euro per stuk, waarbij de opbrengst geheel ten goede komt aan het KWF. Ook worden er massages gegeven (die de redacteur natuurlijk ook zelf heeft getest), worden er spullen geveild en is er zelfs de hele dag een livestream. Een beetje à la Serious Request.

Johan Huijsmans, samen met Jurre Bakker organisator van het evenement, vertelt meer over het doel van deze dag. “Los van de reis naar Frankrijk willen we onze inzet ook bekender maken binnen Fontys, zodat we naast het bieden van hulp ook een mooi bedrag kunnen doneren. In de afgelopen weken hebben we al allerlei acties gedaan en vandaag is er dus deze virtuele Alpe d’HuZes-tour. Het is de eerste keer dat we dit op deze manier doen.”

Een streefbedrag hebben ze niet, maar rond de ochtendklok van tien staat de teller al op 300 euro. Twee uur later, zegt student Lotte, is daar 200 euro bij gekomen. Aan het einde van het evenement is dat bedrag verviervoudigd en staat de eindstand op 2.143,51 euro.

Lotte is de hele dag bij het evenement aanwezig en geeft de betalende bezoeker massages. De kosten daarvan bedragen tien euro per tien minuten, maar volgende week zijn ze natuurlijk gratis. “Ik ga voor de tweede keer op rij mee”, zegt ze. “Mijn oom en opa zijn allebei overleden aan kanker, dus ik vond dit een mooie manier om iets voor het KWF te kunnen doen en mijn steentje bij te dragen.”  

De Spaanse Martina besloot in Nederland te gaan studeren om verschillende redenen. Ten eerste omdat ze een Engelstalige studie wilde volgen en deze hier beschikbaar was. Maar ook omdat de praktische aanpak die Fontys biedt, haar enorm aansprak.

Martina, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Ik had niet heel veel verwachtingen, maar ik leef hier mijn beste leven. Ik breng graag tijd door met mijn studiegenootjes. De vriendschappen die nu al zijn ontstaan en de band met onze docenten, vind ik één van de leukste dingen aan Nederland. Het is hier allemaal heel hecht.”

Als student moet je je natuurlijk ook aanpassen aan Nederland. Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot het meest?
“Lidl, simpelweg omdat dit de goedkoopste supermarkt is. Ik eet verschillend, maar meestal bestaan mijn maaltijden uit iets van proteïne, koolhydraten en groentes.”

Welk typisch Nederlands gerecht heeft je verrast?
“Het eten hier in Nederland is oké, maar het is absoluut niet wat ik gewend ben. Los van de frikandel heb ik nog niet heel veel nieuw eten ontdekt. En die frikandel is best oké.”

Ga je ook wel eens op stap?
“Ja, ik werk in een Irish Pub. Dus als ik aan het werk ben, ben ik praktisch gezien ook op stap. Maar als ik met vrienden uit ga, gaan we meestal naar Stratum. Dat is heel leuk!”

In vergelijking met Mallorca, hoe is het leven hier?
“Het is in ieder geval een stuk goedkoper omdat je hier echt heel veel geld van de overheid krijgt om rond te komen. Dat is ontzettend fijn. Ondertussen kun je ook nog parttime werken om wat extra bij te verdienen. Verder vind ik het hier, en dan met name in Eindhoven, heel veilig. Het is een veilige stad.”

Wat mis je het meeste vanuit huis?
“Het strand. En mijn familie natuurlijk, maar verder mis ik eigenlijk niet zoveel. Je raakt eraan gewend.”

Heb je al vrienden gemaakt?
“Ja, dat gaat hier heel makkelijk. We hebben al een hele groep vrienden om ons heen verzameld. Als internationale student zit je allemaal in hetzelfde schuitje; iedereen moet nieuwe vrienden maken. Dat maakt het een stuk makkelijker. Ik weet zeker dat ik hier vrienden voor het leven heb gemaakt.”

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“De taal uiteraard. Maar ze hebben ook andere tradities, zoals Sinterklaas. Wij hebben ook Santa Claus, maar dan op een compleet andere manier. Verder zie ik geen hele grote verschillen. Het enige wat ik dan zou kunnen bedenken, is dat Nederlanders het soms moeilijk vinden om Engels tegen internationals te praten in plaats van Nederlands.”

Ben je van plan om na je opleiding nog in Nederland te blijven?
“Dat weet ik nog niet. Ik heb nog twee jaar te gaan bij Fontys, dus de keuze over wat ik hierna ga doen, heb ik nog niet gemaakt.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Niet echt. Ik vind het hier vooral heel leuk, ik vermaak me goed!”

Als hoofdorganisator van onder andere de gehele Purple-week en het Fontys for Society Event staat Nicolette Koot ook weer aan het roer van het nieuwste evenement: het Fontys Summer Festival. “Niet echt een festival hoor, maar een zomerborrel die we gezamenlijk met alle diensten van Fontys en de stafafdelingen van het college van bestuur vieren.”

Omdat de diensten na de zomer weer verhuizen naar campus Rachelsmolen, met plekken verspreid over de gebouwen R3, R5 en R10, vindt het ‘festival’ plaats in ‘de kuil’, midden op het campusterrein. “Vol muziek, een hapje en een drankje, activiteiten en een presentatie van de nieuwe werkplekken.”

Efficiëntie en betrokkenheid
Het initiatief ontstond nadat een aantal directeuren van verschillende diensten opperde om met elkaar de zomer in te luiden, juist om de verbinding alvast op te zoeken. Iets wat volgens Koot goed past binnen de nieuwe werkwijze die Fontys komend studiejaar implementeert. “Een werkwijze waarin efficiënt samenwerken voorop staat en waardoor we bepaalde activiteiten of ideeën juist uit kunnen voeren. In plaats van dat we acht losse borrels organiseren, werken we nu samen. Dat scheelt tijd, geld en middelen, maar er zijn ook meer mensen bij betrokken.”

Zo is de dienst I&T bijvoorbeeld nodig voor elektronicagebruik, en wordt V&F ingezet voor security, stroom en waterpunten. Oftewel: vanuit iedere dienst is iemand verantwoordelijk voor de organisatie. “We hebben elkaar nu eenmaal nodig, en dat zal in de toekomst alleen maar meer worden. Op een evenement als het Summer Festival kunnen medewerkers van verschillende diensten elkaar ontmoeten en de eerste lijntjes leggen. Een mooie kans, in voor sommigen toch een spannende tijd. Laten we deze samenkomst zien als een officieus startschot, dat wellicht smaakt naar meer.”

Het Fontys Summer Festival vindt op donderdag 9 juli van 15.00 tot 18.00 uur plaats in de kuil op campus Rachelsmolen. Aanmelden kan tot 1 juli via deze link.

Een onderzoek van Tilburg University uit november 2025 bevestigt dit. Lang werd gedacht dat hoge werkdruk, strenge opleidingseisen en een uitstroom onder jonge medewerkers de oorzaak zijn van de dalende instroom van studenten in het hbo en het groeiende tekort aan accountants.

Uit het onderzoek, waarbij 344 business- en accountancystudenten en 161 junior accountants een vragenlijst invulden, blijkt echter dat het beroep in de praktijk afwisselender, uitdagender en autonomer is. Maar het beeld is hardnekkig en draagt volgens de onderzoekers bij aan het nijpende tekort.

Wereld van verschil
Wim Peters, kwartiermaker van Fontys Pro (voorheen Leven Lang Ontwikkelen, LLO), weet er alles van. Hij is decennialang werkzaam geweest in de sector. “Ik heb een enorme ontwikkeling gezien. Van grijze muizen in pakken en stoffige kantoren naar jeugdige medewerkers in moderne kantoren. Een wereld van verschil.”

Tegenwoordig spelen de meeste accountantskantoren in op de behoeften van de nieuwe generatie medewerkers en bieden ze passende arbeidsvoorwaarden, weet Peters. “Ze moeten wel als ze jonge en nieuwe mensen willen aantrekken.” Toch kleeft het negatieve imago nog steeds aan het beroep.

Dat komt ook door ouders die nog geen weet hebben van de veranderende omstandigheden binnen accountancykantoren, denkt hij. “Als je zelf nog een ander beeld hebt bij het beroep, breng je dat bewust of onbewust ook over op je kinderen die een studiekeuze moeten maken.”

Onzeker toekomstbeeld
En die keuze is reuze, benadrukt de kwartiermaker. “Ik heb eens horen zeggen dat een scholier in Nederland kan kiezen uit meer dan duizend opleidingen. De opleiding tot accountant is er daar één van. Dat zijn echt niet allemaal financiële opleidingen, maar een jongere die graag iets met cijfers wil gaan doen, ziet al gauw door de bomen het bos niet meer.”

Daarnaast spelen ook de ontwikkelingen op het gebied van AI mee, waardoor het onzeker is hoe het beroep zich gaat ontwikkelen. Peters: “Veel is al geautomatiseerd, en het ziet ernaar uit dat een accountant in de toekomst steeds meer een adviserende rol gaat krijgen.” Die onzekerheid over het toekomstperspectief maakt ook dat jongeren uiteindelijk een andere studie- of beroepskeuze maken.

Schakeltraject
Om het tekort aan accountants terug te dringen, biedt Fontys het Schakeltraject Accountancy en Controlling aan voor mensen uit het werkveld die zich willen laten bij- of omscholen. Daar komt nu een doelgroep bij: werkzoekenden. “15 procent van hen heeft een hbo-diploma, en een deel hiervan is mogelijk geïnteresseerd in een baan als accountant of financieel controller”, stelt Peters.

Hij zocht contact met het UWV in Venlo, Eindhoven en Tilburg, de Fontyssteden. “Het idee is dat het UWV geïnteresseerde en geschikte kandidaten zoekt. Zij kunnen dan het schakeltraject bij Fontys volgen en ze krijgen een proefplaatsing op een accountantskantoor. Op deze manier kunnen ze kennismaken met de financiële wereld. Daarna hebben ze de mogelijkheid om door te studeren.”

Het UWV heeft het schakeltraject opgenomen in het opleidingsaanbod voor werkzoekenden. Het succes hangt volgens de kwartiermaker af van de interesse van de werkveldpartners. Donderdag is er een bijeenkomst met zo’n twintig partners op campus Rachelsmolen. Peters ziet het positief in: “De vraag naar goede kandidaten is groot, terwijl het aanbod gering is.”

Over twee weken vertellen studenten waarom zij wél voor de opleiding Accountancy hebben gekozen.

We lopen allemaal wel eens rond met een vlek op onze kleding. Vaak ontstaan ze precies wanneer het juist niet uitkomt en is er op zo’n moment zelden een wasmachine in de buurt. Vijf derdejaars studenten van de opleiding Ondernemerschap & Retailmanagement bedachten daar iets op: Vlekkie de vlekverwijderaar. Compact, efficiënt en handig voor onderweg.

Ideale formule
Vlekkie is een doekje dat verpakt zit in een klein zakje, dat je makkelijk in je broekzak of (hand)tas kan stoppen. Het is voorzien van een vlekverwijderingsformule en gemaakt van alcohol, zeep en water. “We hebben ook spray en rollers getest, maar doekjes blijken toch het beste te werken”, zegt student Dennis. Aangevuld door studiegenoot Libi: “Het bleek nog niet zo gemakkelijk om de ideale formule te vinden. Er bestaan namelijk heel veel verschillende soorten vlekken en wij wilden iets maken dat overal voor werkt." 

Dat is gelukt. Met hulp van een Spaanse leverancier, die de studenten dankzij aandeelhouders en donateurs kon voorzien van een levering van 6.000 doekjes. Ze zijn per tien stuks verpakt in doosjes, die geïnteresseerden voor 6,95 euro kunnen kopen. Het bestelproces loopt nu nog via Instagram, maar wordt vanaf volgende week professioneler aangepakt zodra de bestelfunctie op de website van Vlekkie officieel live gaat. 

Voor iedereen
Het product is volgens Libi, Dennis, Fenne, Manon en Karlijn niet helemaal nieuw, maar op de Nederlandse markt is het nog amper te vinden. Concurrenten zijn er dus wel, maar heel dichtbij vind je ze niet. “En bovendien zijn zij een stuk duurder dan wij”, aldus Karlijn. “Bij ons betaal je 6,95 euro voor een doosje met tien doekjes. Dat is dus ongeveer 0,70 eurocent per vlek.”

In totaal zijn er nu zo’n 150 doosjes verkocht. Vooral aan vrienden en familie, maar de doelgroep is volgens Manon groot. “De geïnteresseerden zijn voornamelijk mensen die veel reizen en vaak onderweg zijn, maar ook mensen die naar festivals gaan of ouders met jongere kinderen passen binnen de doelgroep. Eigenlijk iedereen wel. En het werkt voor vrijwel iedere vlek.” 

Met daarbij wel de kanttekening dat Vlekkie als een ‘voorbehandeling’ moet worden gezien. Manon: “Minder hardnekkige vlekken, zoals kwarkvlekken, gaan er met Vlekkie meteen uit. Maar hardnekkige vlekken van bijvoorbeeld rode saus hebben wel een extra wasbeurtje nodig. Hoe dan ook hopen we dat we met Vlekkie de grote hoeveelheid aan kledingafval kunnen verminderen. Veel mensen gooien kleding weg omdat ze niet op tijd waren met het verwijderen van een vlek. Wij hopen dat met ons product te kunnen veranderen.”

In Eindhoven zijn sinds Januari 2026 twee versoepelingen ingevoerd. Bestaande illegale studentenhuizen in sommige zogenoemde ‘op-slot-wijken’ mogen in 2026 alsnog een omgevingsvergunning aanvragen om legaal te worden. Nieuwe woningsplitsing en kamerbewoning blijven daar wel verboden.

Daarnaast verdwijnt op meerdere plekken buiten het centrum de ‘30-meterregel’. Die regel bepaalt dat studentenhuizen minimaal dertig meter uit elkaar moeten liggen. Vooral woningen boven winkels, horeca en kantoren profiteren hiervan, zolang ze niet direct naast gewone woningen liggen. Daardoor wordt het makkelijker om daar nieuwe studentenkamers toe te staan.

Grens verleggen
Volgens de LSVb kan Eindhoven nog verder gaan. Zo zou de gemeente de kosten voor vergunningaanvragen, de legeskosten, kunnen verlagen. Ook pleit de bond ervoor om een deel van die kosten terug te betalen wanneer een aanvraag wordt afgewezen. Iets wat in Tilburg ook een mogelijkheid kan zijn. Verder noemt de LSVb een vergunningsvrije grens tot drie bewoners als mogelijke oplossing. “Die maatregel helpt heel veel en heeft de minste impact op de stad. Eén extra persoon in een huis geeft weinig extra overlast”, stelt LSVb-bestuurslid Huisvesting Enora Segeren.

Of beiden gemeenten deze voorgestelde maatregelen ook daadwerkelijk in gaan voeren, is nog niet duidelijk. Toch wordt in Tilburg ook verder gekeken naar mogelijk soepelere regels. Daar is een motie aangenomen om te onderzoeken of in de Parkring, de Spoorzone en mogelijk ook de zogenoemde bedrijvige linten de vergunningsvrije grens opgekrikt kan worden van twee naar zelfs vier bewoners. Daarnaast wil Tilburg bekijken of coulanter kan worden omgegaan met het afstandscriterium tussen studentenhuizen. 

Leefbaarheid behouden
De gemeenteraad gaat hierover verder in gesprek na de evaluatie van het kamerverhuurbeleid. Vooral in gebieden als het centrum en de Spoorzone zou mogelijk maatwerk toegepast kunnen worden, zolang de leefbaarheid behouden blijft. Ook wil Tilburg wonen boven winkels in onder andere de Heuvelstraat en omliggende winkelstraten toegankelijker maken voor studenten en starters. Zaken die nog aardig wat tijd in beslag zullen nemen, maar toch is de LSVb positief over de stappen die gezet worden. “Het is echt heel goed dat beide gemeenten dat doen, alle beetjes helpen”, besluit Segeren.

Twee studenten van de opleiding Finance Tax and Advice hebben de afgelopen dagen veel last gehad van de hack. “We kunnen niet bij het lesmateriaal waarmee we onze lessen voorbereiden, maar we kunnen ook geen opdrachten maken door vooruit te werken.  Zo’n hack is helemaal niks, maar we moeten vooral afwachten.”

Ze zijn daarentegen wel ‘gewoon’ op de campus in Eindhoven om colleges te volgen, zoals ze normaliter ook doen. “We krijgen vandaag les met Powerpoint en passen ons aan waar dat moet. We maken aantekeningen en leveren opdrachten in via de mail of Teams.” Het is volgens beide studenten deze week extra belangrijk om de lessen bij te wonen, ook voor studenten die, toen Canvas nog volop in bedrijf was, weleens een les ‘skipten’. “Dat kon omdat je wist dat alle informatie die je nodig had al online stond. Kom je deze week niet, mis je geheid van alles.”

Vertraging en stress
Ook eerstejaarsstudent Ruben van de ICT-opleiding loopt tegen problemen aan. “Ik kan mijn portfolio niet bijwerken en heb geen toegang meer tot modules waar juist veel belangrijke informatie staat.” Medestudent Jason ervaart dezelfde frustraties. “Opdrachten bekijken of maken lukt niet meer. Feedback loopt nu via docenten die er niet altijd zijn, waardoor alles vertraging oploopt. Ik weet daardoor ook niet of ik opdrachten wel goed heb gemaakt.”

Bij de opleiding Fysiotherapie zorgt de situatie eveneens voor onzekerheid. Tweedejaarsstudenten Nadarabio en Neeltje missen belangrijke informatie. “We weten niet wat de leeruitkomsten van deze periode zijn en missen feedback van een heel belangrijke opdracht. Dat geeft toch wel stress.”

Geen reacties
Die onzekerheid herkennen ook tweedejaarsstudenten van de opleiding MBRT. “We zijn net begonnen aan een nieuwe module, maar verder werken aan opdrachten lukt niet”, aldus Evi, Nienke en Nomi. “Veel informatie stond alleen op Canvas en docenten reageren niet op vragen.” Volgens de studenten zorgt dat voor veel onduidelijkheid. “We zitten nu eigenlijk voor saus op school.” 

Daarnaast wachten zij nog op beoordelingen van de vorige periode. “We weten niet eens of we de vorige module hebben gehaald en kunnen ons daardoor ook niet voorbereiden op eventuele herkansingen.”

Vooruitzichten
Ondanks al deze problemen gaven de studenten toch aan dat het goed was om Canvas offline te halen, net als docenten eerder lieten weten. “Het geeft toch een vreemd gevoel dat er gegevens zijn gelekt”, stelt Neeltje. 

Die gegevens, van in totaal ruim 275 miljoen gebruikers, zijn na de deal tussen ShinyHunters en moederbedrijf Instructure vernietigd. Het is momenteel nog onduidelijke wanneer Canvas weer online komt.

Eser is een 23-jarige student Mechatronics die naast zijn opleiding parttime bij het Eindhovense biomedische start-upbedrijf SpaceBorn United (SBU) werkt. Hij is ook vrijwilliger bij het studententeam Aster in Space van de Technische Universiteit Eindhoven. Het team werkte al samen met SBU, maar dankzij Sazli gaan de partijen nu ook samen aan de slag om over minimaal tweeënhalf jaar een satelliet met een mini-IVF-laboratorium de ruimte in te sturen. 

Dat is volgens Sazli uniek. Ze gaan proberen de eerste bevruchting van zoogdieren met een IVF-opstelling in de ruimte uit te voeren en hiermee uiteindelijk ook IVF op aarde succesvoller te maken.

Samenwerking
Aster in Space werd vier jaar geleden opgericht door studenten om de ruimtevaartindustrie toegankelijker te maken voor studenten uit de regio Eindhoven. Dankzij de samenwerking met SBU kunnen zij en de TU/e hun apparatuur daadwerkelijk in de ruimte testen. Tegelijkertijd profiteert SBU van de samenwerking binnen hun visie op zelfvoorzienende menselijke nederzettingen op de maan en om IVF op aarde succesvoller te maken.

SBU levert het laboratorium en Aster in Space ontwikkelt subsystemen, zoals de ‘On-Board Computer’, het ‘Electrical Power System’ en het ‘Structural and Thermal Management System’. “In eerste instantie was het doel van SBU alleen om apparatuur te testen, maar uiteindelijk zagen zij dat er meer potentie in zat. Nu wordt het een orbitale missie in plaats van een suborbitale missie”, vertelt Sazli.

Het is dus de bedoeling dat er daadwerkelijk een satelliet in een baan rond de aarde wordt gebracht om daar een poging te doen tot de eerste bevruchting van zoogdieren met een IVF-opstelling in de ruimte. “Het is een complex en ingewikkeld doel, maar ik heb er echt vertrouwen in. Het zal ongetwijfeld lastig worden, maar dat is juist waarom we het doen. Als het makkelijk was, zou het ook niet interessant zijn.”

Toekomst van Aster
Daarnaast vertelt Sazli dat Aster opnieuw gestructureerd gaat worden. Er is een voorstel aangenomen om minder langdurige grote missies uit te voeren en meer korte missies te doen. 

“We voeren nog steeds langetermijnmissies uit, maar mijn voorstel was om eerst kortere missies te doen om zo ervaring én financiering op te bouwen voor de grotere, complexere langetermijnmissies."

"Dit verkleint natuurlijk ook het risico op een totale mislukking van een missie, omdat we stap voor stap toewerken naar grotere missies met kleinere missies. Als er dan één mislukt, kun je sneller herstellen. Je spreidt het risico dus over meerdere missies, in plaats van alles op één missie te zetten.”

Motivatie
Daarnaast helpen kortere missies ook binnen het team, omdat ze de motivatie en aandacht beter vasthouden. “Studenten die bij Aster aangesloten zijn, zitten er vaak maar anderhalf jaar. Dan helpen ze wel mee, maar zien ze uiteindelijk niet het eindresultaat van hun inzet.”

Volgens Sazli maakt die nieuwe aanpak het ook makkelijker om samen te werken met de universiteit. “De universiteit kan dan iets ontwikkelen wat ze de ruimte in willen sturen, een ‘payload’. In plaats van dat ze daarvoor een extern bedrijf moeten zoeken, kunnen ze binnen de universiteit terecht. Wij zorgen dan voor de ‘bus’, dus het systeem waarin het wordt vervoerd.” 

Uiteindelijk lijkt het Sazli ook interessant om dat idee vóór het einde van zijn studie bij Fontys neer te leggen.

Momenteel doet ongeveer één derde van de nieuwe eerstejaarsstudenten niet mee aan de Purple-introductieweek. Dat kan meerdere redenen hebben; misschien omdat ze niet willen drinken, misschien omdat ze het te veel en te luidruchtig vinden. Maar wat de oorzaak ook is: Purple-projectleider Nicolette Koot hoopt dat ook deze groep in de toekomst naar Purple komt, en zij wil daarvoor zorgen door het programma uit te breiden met meer inclusieve en prikkelarme onderdelen. 

Maatschappelijke ontwikkeling
Achter de schermen wordt al langer aan een aangevuld Purple-programma gewerkt. Dit jaar kon daar vaart achter worden gezet dankzij hulp van studenten, de 35 opleidingscommissies van Fontys én This Affects, het evenementenbureau waar Fontys dit jaar voor het eerst mee samenwerkt. Stuk voor stuk kregen zij van Koot het verzoek om na te denken over programmaonderdelen voor studenten die naast het feesten ‘ook af en toe een stapje opzij willen doen’. Met minder prikkels, meer plekken om tot jezelf te komen waar de nadruk minder ligt op feesten en het drinken van alcohol. 

“Dit is een maatschappelijke ontwikkeling die al langer loopt en waar universiteiten al twee jaar in voorop lopen”, zegt Koot. “Goed voorbeeld doet volgen." 

Type student
Samen met studenten zijn er zes persona’s ontwikkeld die de typische eerstejaars in grote lijnen moeten omschrijven. De één gericht op food, de ander bijvoorbeeld op sport, creativiteit, muziek, innovatie of een mix daarvan.

Nieuw dit jaar bij Purple zijn de City Tours die op deze zes persona’s zijn ingericht. Koot: “Voor elk type student hebben we tijdens de stadsdagen speciale routes uitgestippeld. Als je voor de Chill Tour kiest, krijg je een route met mellow hotspots. Kies je voor sport? Dan ga je langs sportieve hotspots in één van de vijf lesplaatsen: Eindhoven, Tilburg, Venlo, Sittard of Den Bosch.”

In Tilburg wordt de City Tour dit jaar voor het eerst ontwikkeld voor alle Tilburgse onderwijsinstellingen: naast het hbo haken dus ook de universiteit en het mbo aan. In Venlo gebeurt hetzelfde tijdens de Venlo Introduction Day.

Purple Festival
Andere toevoeging die voor meer inclusiviteit zorgt, is de extra relax zone op Purple Festival. Vorig jaar was er een chill zone en die komt er nu weer, maar daarnaast zal er áchter de chill zone ook nog een relax zone gebouwd worden. Een soort chill zone 2.0 met zitzakken, lounge-elementen en kleine sfeervolle tenten die als prikkelarme ruimte worden ingericht. Het wordt een plek waar studenten comfortabel kunnen plaatsnemen, ontladen en weer tot zichzelf kunnen komen. Inclusief koptelefoon met rustgevende geluiden of misschien zelfs een vertoning van een natuurdocumentaire op de achtergrond.

Safety Hubs
Tot slot krijgt Purple zowel tijdens de stadsdagen als op het festival ‘Social Safety Hubs’, speciaal voor studenten die zich sociaal onveilig voelen of behoefte hebben aan ondersteuning. Al zijn ze er ook voor studenten die simpelweg even op zoek zijn naar een beetje ontprikkeling en rust. 

De hubs zijn geen hokjes of containers waar studenten binnen kunnen lopen, maar speciaal daarvoor opgeleide mensen die in opvallende kleding zullen rondlopen. “Of er veel gebruik van gemaakt zal worden, dat moeten we nog zien. Maar we willen er toch zeker wel in voorzien voor áls de vraag er is.”

Mariana komt uit Bulgarije en volgt naast de studie ICT Media Design nu ook de Embrace TEC-minor van Pulsed. Ze koos voor Nederland omdat ze veel positieve dingen over dit land hoorde van andere Bulgaren.

Mariana, vertel. Is studeren in Nederland beter of slechter dan je had verwacht?
“Ik denk beter, vooral op sociaal gebied. Ik had verwacht dat ik vooral contacten zou leggen met andere Bulgaren en dat ik het daarbij zou houden, maar ik heb inmiddels ook kennisgemaakt met heel veel Nederlandse en andere internationale studenten. Verder heb ik ook het idee dat het in Nederland veel relaxter en ‘vrijer’ is dan in Bulgarije.”  

Als student heb je je natuurlijk ook aan moeten passen aan Nederland. Waar doe je je boodschappen, en wat schaft de pot het meest?
“Jumbo en Albert Heijn, soms naar de Lidl. Bij de Aldi ben ik nog nooit geweest. Mijn favoriete keuken is de Italiaanse: pasta, pizza, lasagne. Eigenlijk vooral de gerechten die makkelijk zijn om te maken.”

Welk typisch Nederlands gerecht heeft je verrast?
“Kipsaté en stokbrood met hagelslag. Toen ik voor de eerste keer over hagelslag hoorde, vond ik het een beetje vreemd. Maar als je het eenmaal hebt geprobeerd, snap je meteen waarom Nederlanders dit graag eten tijdens het ontbijt.”

Is het makkelijk om hier vrienden te maken?
"Dat is een beetje afhankelijk van het type persoon dat je bent. Ben je heel sociaal? Dan is het makkelijk. Ben je wat meer introvert? Dan kan het zwaarder zijn, maar alsnog makkelijker dan in Bulgarije. Ik heb gelukkig wel het gevoel dat ik hier vrienden voor het leven heb gemaakt.”

Ga je ook wel eens op stap?
“Ik ging voorheen heel vaak uit. Thuis elke vrijdag en zaterdag, maar nu ben ik heel vaak moe. Soms ga ik nog wel hoor, maar niet meer zo vaak als eerst.”

In vergelijking met Bulgarije, hoe is het leven in Eindhoven?
“In het begin was het een stuk duurder, maar nu zie ik het verschil niet meer. Qua veiligheid voel ik me hier wel een stuk veiliger dan in Bulgarije.”

Wat mis je het meeste vanuit huis?
“Mijn familie en vrienden, maar ook hobby’s. Simpelweg eigenlijk gewoon mijn dagelijkse leven."

Waarin wijken Nederlanders het meeste af van jouw cultuur?
“In hoe sociaal ze zijn. Als je in Bulgarije een groep mensen hebt, dan is dat de groep. Het is moeilijk om daar als nieuw persoon in te integreren. Hier is iedereen heel open, heel geïnteresseerd. Ze stellen je vragen en zijn sociaal. Maar er zijn ook andere verschillen. Nederlanders begrijpen niet altijd dat wij met ons hoofd knikken als we ‘nee’ bedoelen en schudden bij ‘ja’.

Soms voel ik me ook wel gediscrimineerd. Mensen uit Bulgarije, maar ook uit andere landen, komen niet altijd met de goede intenties naar Nederland, en ik merk dat veel Nederlanders dat vooroordeel hebben over álle Bulgaren. Sommige mensen denken dat ik hier puur en alleen ben voor de studiefinanciering.”

Ben je door je studie bij Fontys anders tegen de wereld gaan kijken?
“Ja. Het heeft mij enorm veranderd in verschillende opzichten. Ik ben socialer geworden, mijn kledingstijl is veranderd, mijn manier van interactie is veranderd, hoe ik mijn dagelijkse taken uitvoer. Het is echt een grote, grote verandering geweest.”

“Wij zijn het brein achter het evenement”, vertelt SPECO-student Merel Verschuur, die de minor Dance Industry volgt. Circle of Live is één van de drie opdrachten die studenten voor hun minor maken. Ze regelen bijna alles, van de geserveerde drankjes tot de sprekers. “Dit event is belangrijk om de volgende generatie festivalmakers te informeren en uit te leggen waarom de festivalbranche bepaalde keuzes maakt.”

De festivalbranche staat namelijk nog steeds onder druk. Paaspop was dit jaar voor het eerst in tijden niet uitverkocht. Volgens de organisatie komt dat mede doordat het publiek vindt dat de prijzen de pan uit rijzen. 

Stand van zaken
Tijdens een debat gingen vier sprekers - Jasper van de Wouw van This is Live, Frens Frijns van Poppodium 013, Noa Hermans van TURF en Martijn Mulder, expert en onderzoeker op het gebied van livemuziek, festivals en poppodia - in gesprek over de stand van de festivalwereld.

“Alles is duurder geworden, ook festivals. Volgens ons onderzoek zijn festivals evenredig met de inflatie meegestegen en waren festivals voorheen misschien zelfs te goedkoop”, zei Mulder. Toch haken veel mensen af bij het zien van de hoge prijzen. Ook de negatieve berichtgeving helpt volgens Van de Wouw niet mee. “Het zorgt voor een minder goed imago van de festivalbranche als iedereen blijft hameren op dat we niet uitverkocht zijn.”

Festivalterrein in Tilburg
Daarnaast vertelde Frens Frijns, directeur van Poppodium 013, tijdens zijn keynote over zijn plannen voor Adem: een permanent festivalterrein in Tilburg. Het terrein moet komen op een plek in het Adempark van vijftien hectare. Het wordt een soort amfitheater waar meer dan 18.000 mensen terecht kunnen. 

“De gemeente vroeg ons om ideeën en ik kwam toen met het idee van een ‘Shed’.” Volgens Frijns een ‘plug-and-play’-terrein waar alles al ligt en meteen aangesloten kan worden. “Dat scheelt veel geld en is goed voor het milieu, want dan hoef je niet steeds een heel dorpje te bouwen voor een festival of concert.”

Momenteel doet de gemeente nog onderzoek, onder meer naar parkeerplekken. Dat is volgens Frijns de grootste valkuil. “Maar het is de bedoeling dat Adem er over minimaal vijf en maximaal negen jaar is, want dan wil ik met pensioen.” Frijns stelt dat Tilburg met Adem Utrecht kan inhalen als tweede muziekstad van Nederland. Alleen Amsterdam zou dan nog groter zijn.

Groot succes
De dag werd door de organisatoren en studenten van Fontys als een groot succes gezien. Maartje Dommisse, facility manager van This is Live, zegt: “Het is de tweede editie en het ging echt beter dan vorig jaar. Volgend jaar kunnen we misschien zelfs uitbreiden met een extra podium buiten.” Ook Fontys-docent Mark van Bergen was tevreden. “De studenten hebben het heel goed gedaan. Zoals ik het nu zie, gaan ze deze opdracht zeker halen.”

Binnen Fontys is Fontys Green Office de grootste speler als het gaat om het integreren van duurzaamheid in onderwijs en onderzoek. Maar met één instelling wordt het verschil niet gemaakt. Daarom maakt Fontys deel uit van HEROES, een alliantie tussen hogeronderwijsinstellingen die zich inzetten om sterke professionals klaar te stomen voor het werkveld: de nieuwe generatie ‘heroes’.

Diezelfde alliantie zocht naar een training over duurzaamheid. Voor studenten Kitti Csala (International Communication Management) en Vendel Takács (International Business), die beiden in hun afstudeerjaar zitten en verbonden zijn aan het Green Office, kwam die vraag als geroepen. “Voor ons was het een combinatie van een studieopdracht en persoonlijke motivatie”, legt Kitti uit. “We wilden echt iets bijdragen aan de manier waarop duurzaamheid terugkomt in het onderwijs, maar dit ook gebruiken voor onze afstudeerprojecten.”

Onterechte scepsis
Toch was er vanuit de deelnemers enige scepsis, want hoe kunnen studenten nu een training over duurzaam onderwijs verzorgen? “Juist omdat wij niet vastzitten in bestaande systemen kunnen we met een frisse blik naar dit soort vraagstukken kijken”, aldus Vendel. “En dat is precies wat onze training laat zien: duurzaamheid in het onderwijs vraagt niet alleen om kennis, maar ook vooral om nieuwe manieren van denken.”

Nog geen halve dag na de start was het deelnemersveld - dat bestond uit docenten, onderzoekers, curriculumontwikkelaars en studenten uit landen als Denemarken, Duitsland, Litouwen, Tsjechië en België - overtuigd over de kunde van beide studenten. De vraag die centraal stond: hoe integreer je duurzaamheid effectief in het onderwijs? Het antwoord op die vraag is complex. “Duurzaamheid integreren vraagt om meer dan een simpele oplossing. Daarom kozen we bewust voor challenge based learning en design thinking”, licht Vendel toe.

Van uitdagingen naar oplossingen
Dat betekent dat de deelnemers geen vaste methode kregen om mee te werken, maar zelf een oplossing voor problemen moesten ontwikkelen. “Zo werden op de eerste dag tientallen uitdagingen gebundeld die de deelnemers in hun eigen onderwijspraktijk ervaren. En omdat ze uiteindelijk zelf naar oplossingen moesten zoeken, waren ze meer betrokken en gemotiveerd”, legt Kitti uit. Tekst gaat verder onder de foto's

Een dag later werden de deelnemers in vier groepen verdeeld om aan mogelijke oplossingen te werken. En met succes. “Een groep richtte zich op de gelijkwaardigheid binnen onderwijsinstellingen, met het idee om studenten meer inspraak te geven en hiërarchieën te doorbreken. Een tweede groep zocht juist naar manieren om duurzaamheid aantrekkelijker te maken voor studenten. Door het onderwerp bijvoorbeeld minder expliciet te benoemen en ‘gewoon’ te verwerken in bestaande programma’s”, aldus Vendel.

Praktische stappen
De derde groep koos voor een meer praktische aanpak, zoals het opzetten van een ‘sustainable coffeeshop’ op de campus, een laagdrempelige plek waar duurzaamheid zichtbaar en tastbaar wordt. “Een van de deelnemers liet weten na terugkomst op zijn eigen campus direct aan de slag te gaan met de bouw. Dat is toch fantastisch?”

De laatste groep ontwikkelde een roadmap waarin onderwijsinstellingen de integratie van duurzaamheid bij kunnen houden binnen hun eigen onderwijs. En dat is precies wat beide studenten met de groep wilden bereiken: concrete plannen die alle deelnemers met elkaar kunnen delen en gebruiken.

Vervolg en veerkracht
Toch draait het succes van de training volgens Kitti en Vendel niet per se om de uitkomsten, maar vooral om de impact op de lange termijn. “Het doel is dat deelnemers deze manier van werken meenemen naar hun eigen instelling.” Dat lijkt te lukken, want meerdere deelnemers vroegen al om lesmateriaal zodat ze de gebruikte methodes zelf kunnen toepassen. Daarnaast is er eind mei een vervolgafspraak gepland om de voortgang van alle projecten te bespreken.

Beide studenten hopen dat hun training een fundamentele basis legt voor duurzaamheid in onderwijs. “Want het gaat niet om duurzaamheid als onderwerp”, legt Vendel uit. “Het gaat om het bouwen van een veerkrachtige samenleving. Dat begint bij onderwijs.” Kitti: “En als duurzaamheid daarin zit ingebakken, wordt het automatisch onderdeel van hoe je later werkt en denkt.”

Als je een pollenallergie hebt, kun je op dit moment veel last hebben van hooikoortsklachten, zoals niezen, hoesten en betraande en prikkende ogen. Al vroeg in maart gaf de hazelaar zijn stuifmeel af aan de lucht, waarna er een recordhoeveelheid elzenpollen in het rond vloog, gevolgd door de ergste boosdoener: de berk. En laat juist die ooit in veelvoud zijn aangeplant op campus Stappegoor in Tilburg.

De lange rij hoge bomen achter de fietsenstalling laten hun talloze pollen op het golfdak vallen, waar ze door de wind worden geschept en het stuifmeel alle kanten op vliegt. Ook de stoeptegels liggen er vol mee. Studenten en medewerkers lopen de pollen kapot en dragen het mee onder hun schoenen. “Geen idee waarvan ik hooikoortsklachten heb”, zegt een voorbijlopende studente, die alleen anoniem wil reageren.

Het is de natuur, zegt ze schouderophalend. “Ik heb er niet zoveel last van dat ik niet kan werken.” Daar sluit een docente (die ook liever anoniem blijft) zich bij aan. “Ik heb vooral last van grassen.” Ook docent en student Quintijn Vos legt de schuld bij de grassen. “Ik heb weleens dat ik bloedneuzen krijg en dat blijft maar doorgaan.” Pabostudente Emme weet ook niet waar ze precies last van heeft. “Ik heb het af en toe benauwd.”

Op de verschillende Fontysterreinen staan inderdaad bomen die pollen verspreiden, bevestigt Corine Mathijssen, facility manager in Den Bosch en Tilburg. “Welke bomen waar staan en in welke hoeveelheid heb ik helaas niet inzichtelijk, dit is niet gespecificeerd opgenomen in het bestek voor de aanbesteding destijds.”

Bomenkompas
Door klimaatverandering worden veel publieke ruimten vergroend. Sommige gemeenten houden hierbij rekening met hooikoortspatiënten door de aanplant van allergievrije bomen. Daarvoor kunnen zij gebruikmaken van het Bomenkompas van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Dit register geeft alle benodigde informatie, waarmee juiste afwegingen kunnen worden gemaakt.

Fontys heeft daar vooralsnog geen gebruik van gemaakt bij nieuwe terreininrichting of -aanpassingen. “We kijken vooral naar biodiversiteit en benodigd onderhoud, waarbij inheemse beplanting en bomen de voorkeur krijgen”, aldus Mathijssen. Volgens de facility manager is het onderhoudscontract toegespitst op de bestaande inrichting en beplanting, waarbij sinds de nieuwbouw op Rachelsmolen geen sprake meer is geweest van nieuwe aanplanting van bomen.”

Mooi groen
Hetzelfde geldt voor Venlo en Sittard, zegt ze. “Met de kanttekening dat het terrein in Sittard rondom het gebouw gemeenteterrein is, net als bij het Zwijsenplein en MindLabs in Tilburg. Wij hebben daar dus geen invloed op de groenvoorziening.”

Dat beseffen ook studenten en medewerkers. “Het zit gewoon in de lucht”, zegt de studente die eerder haar schouders ophaalde. “Of die boom nu hier staat of aan de overkant, ik heb er toch wel last van.” Daar is de anonieme docente het mee eens. “Fontys hoeft ze niet weg te halen, hoor. Ik ben niet alleen op de wereld.” Docent en student Vos ziet het ook: “Die pollen komen zo aanwaaien. Planten weghalen of verplaatsen heeft geen zin.”

“Het is juist mooi dat het hier zo groen is”, constateert Pabostudente Emme. “Fontys hoeft er niets aan te doen hoor. Als ik naar school fiets heb ik er ook last van.”

De student Toegepaste Psychologie is sinds augustus 2025 actief als studentenambtenaar voor de gemeente Eindhoven, nadat haar broer haar tipte over de vacature. “Ik dacht: niet geschoten is altijd mis. En ik ben blij dat ik dat dacht, want ik heb nu een hele leuke baan waarmee ik echt een verschil kan maken.”

In Eindhoven hebben studentenambtenaren twee hoofdtaken: het verbinden van de opleidingsniveaus van mbo, hbo en wo, en het verkleinen van de kloof tussen studenten en de gemeente. Looijen: “Een voorbeeld is het studentenpanel dat wij organiseren. Studenten kunnen direct in gesprek met raadsleden over onderwerpen die belangrijk voor hen zijn.”

Niet alleen is het voor studenten makkelijker om in contact te komen met de gemeente, via studentenambtenaren heeft de gemeente een direct lijntje met studenten. Als ‘linking pin’ halen zij actief signalen, ideeën en behoeften op en brengen deze in bij de gemeente. Dat gebeurt niet alleen in Eindhoven, maar ook in andere Nederlandse steden.

Mbo, hbo en wo
Van de Fontyssteden loopt Eindhoven hierin voorop. Tilburg is recent gestart met een pilot, en heeft in navolging van Eindhoven een vacature uitstaan voor studentenambtenaren in het mbo, hbo en wo. Voor zover Bron heeft kunnen nagaan, hebben Den Bosch en Venlo wel jongerenvertegenwoordigers, maar richten zij zich niet specifiek op studenten. Venlo onderzoekt momenteel de mogelijkheid om met studentenambtenaren te gaan werken. Sittard kent alleen een ondersteuningspunt voor jongeren. Fontys is in ieder geval geen partner in deze steden.

Tilburg kiest er bewust voor om van elk opleidingsniveau één student aan te stellen. “Daarmee willen we recht doen aan de diversiteit van de studentenpopulatie in onze stad en zorgen we dat meerdere perspectieven structureel en vroegtijdig worden ingebracht”, aldus wethouder Yusuf Celik. “Hun invloed zit vooral in het agenderen, adviseren en verbinden.”

Toch blijft het daar niet bij, aldus de wethouder. “Studentenambtenaren maken gemeentelijke plannen en initiatieven ook begrijpelijk en zichtbaar voor studenten. En zij zien erop toe dat beleidsplannen goed aansluiten bij de daadwerkelijke behoeften van studenten. Denk aan thema’s als mentale gezondheid, sociale verbondenheid en talentontwikkeling- en behoud.”

Beleid en uitvoering
Het is zelfs zo dat de studentenambtenaren organisatorisch deel gaan uitmaken van de gemeente Tilburg en nauw samen gaan werken met beleidsadviseurs binnen de afdeling Economie en Arbeidsmarkt en de afdeling Sociaal. Celik: “Er is structurele afstemming over lopende dossiers en activiteiten met de beleidsadviseurs. Zo worden inzichten niet alleen opgehaald, maar ook actief meegenomen in beleid en uitvoering.”

De Tilburgse studentenambtenaren gaan nog voor de zomervakantie aan de slag en worden dan voor vijftien maanden aangesteld als werkstudent. Ze ontvangen daarvoor een salaris passend bij de verantwoordelijkheden, inzet en het aantal uren, meestal zo’n acht uur per week.

Dat is in Eindhoven ook zo, bevestigt Emma Looijen. Maar de studentenambtenaar ziet meer voordelen dan alleen een goed loon: deze bijbaan is ideaal voor haar netwerk, en het staat goed op haar cv. “Ik leer er ook ontzettend veel van. Initiatief nemen bijvoorbeeld en professioneel werken en communiceren.”

Fontys als facilitator
Fontys is een belangrijke partner voor de gemeenten Eindhoven en Tilburg wat betreft de studentenambtenaren. Haar rol is er een op de achtergrond, aldus Linda Swaak, adviseur van het Centrum voor Medezeggenschap. “Fontys fungeert vooral als facilitator. Zo sluiten we aan bij een werkgroepsessie om mee te denken over de rol van studentenambtenaar. Daarnaast helpen wij bij het uitzetten van de vacature onder studenten.”

Volgens wethouder Yusuf Celik brengen hbo-studenten “unieke, complementaire vaardigheden met zich mee”, zoals praktijkgericht onderzoek, projectmatig werken, samenwerken met verschillende partijen en het vertalen van beleid naar concrete acties. “Deze combinatie van doen, organiseren en verbeteren is van grote waarde bij de uitvoering van stedelijke initiatieven en het verbinden van studenten met de stad.”

Volgens de wethouder is de pilot uiteindelijk succesvol als studenten zich beter gehoord voelen, signalen sneller en gerichter bij de gemeente terechtkomen en er zichtbare verbeteringen ontstaan in de samenwerking tussen studenten, onderwijsinstellingen en de stad. “Ook een sterkere binding van studenten aan Tilburg - tijdens en na hun studie - is een belangrijke succesindicator.”

Update: dit artikel is op 22 april aangevuld met het feit dat de gemeente Venlo momenteel de mogelijkheid onderzoekt om met studentenambtenaren te gaan werken. 

Had de informatiebijeenkomst bij de buren plaatsgevonden, dan was er geheid een protest geweest tegen de samenwerking van de TU Eindhoven met Defensie, die medeplichtig zou zijn aan de oorlog in Gaza. Niet bij Fontys. Hier geen trommels, luide leuzen en schreeuwende spandoeken, maar ook geen lange wachtrijen. Wel oprecht geïnteresseerden.

Druppelsgewijs wandelt er een medewerker of student de Kuil (binnenplaats) in waar statafels staan onder een open pop-uptent met aan vier zijden de tekst ‘reservist’. Zie het als een carrièremarkt, maar dan met één stand. Zo’n acht personeelsleden van Defensie - inclusief enkele reservisten (parttime militairen) - en een aantal Fontysmedewerkers staan de belangstellenden te woord. De sfeer is gemoedelijk en ontspannen.

Hulp bij rampen
Voor zowel Gerwin van Delst, onderwijskundige en docent bij Fontys ICT, als Sven, tweedejaarsstudent Finance & Control, is Defensie een jongensdroom. Van Delst heeft in het verleden eerder gesolliciteerd, maar nu hoopt hij dat het er echt van gaat komen. Hij wil reservist worden. Zijn ideale beeld: helpen bij rampen, zoals de overstromingen van een aantal jaar geleden in Limburg.

En ingezet worden als militair? “Daar sta ik neutraal in. Als het nodig is, is het nodig. We hebben niet alles in de hand. Je hoeft maar te kijken naar wat er in de wereld gebeurt. Als reservist ben je op alles voorbereid.” Van Delst heeft al geïnformeerd bij de dienst HR & Organisatie. Wat hij heeft gehoord, stemt hem positief: “Fontys heeft een goede regeling voor medewerkers die hun fulltimebaan willen combineren met een loopbaan als reservist.”

Vet
Vanmiddag is Van Delst er voor een ‘kijkje in de keuken’. Net als Sven. Na anderhalf uur heeft hij naar eigen zeggen bijna iedereen gesproken die aanwezig was. De student is vooral geïnteresseerd in de nieuwe minor Defensie en Maatschappelijke Weerbaarheid van Fontys en Defensie. “Defensie vind ik heel vet, en deze minor lijkt me een hele mooie kans om te kunnen zeggen dat ik in het leger heb gezeten.” Maar een carrière in het leger, dat hoeft voor hem niet.

De minor bestaat uit twee delen: een Fontys-deel gericht op maatschappelijke weerbaarheid en de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT) bij Defensie, waarbij deelnemers in tien weken worden opgeleid tot militair. Daarna kunnen ze als reservist aan de slag, maar dat is een keuze. 

Weerbaar
Met wie je ook in gesprek gaat, iedereen benadrukt dat wat je leert bij Defensie - via welk traject dan ook - bijdraagt aan een ‘weerbare’ en ‘dienbare’ samenleving.

“Elke militair is sociaal betrokken, maar je hoeft geen militair te zijn om maatschappelijk betrokken te zijn. Slechts een klein deel van het defensiepersoneel is militair”, licht Remco Siereveld, sergeant-majoor van de Mariniers, toe. Hij erkent dat de overheid de krijgsmacht wil uitbreiden, maar niet onbegrensd. “Wat we belangrijker vinden, is een maatschappij met mensen die inzetbaar zijn als het nodig is.”

En wat levert het Fontys op? Volgens de sergeant-majoor krijgt het hoger onderwijs na een traject bij Defensie gedisciplineerde medewerkers en studenten terug. “Ze zijn zelfbewuster en maken gerichter keuzes.” Dat is ook de reden dat de tweedejaarsstudenten ICT Keanu en Maas geïnteresseerd zijn. “Je groeit zowel mentaal als fysiek”, weet Keanu.

Maas heeft nu het gevoel dat zijn leven aan hem voorbijgaat. “Ik studeer, sport en zit veel op mijn telefoon. Bij Defensie hoop ik ergens helemaal voor te gaan. Of ik daarna een carrière bij Defensie zie zitten, weet ik nog niet. Maar wat je leert, kun je altijd gebruiken, bijvoorbeeld als leidinggevende in het bedrijfsleven.”

Burgerfunctie
De informatiemarkt trekt ook een docent van HRM & Toegepaste Psychologie, het instituut dat kortgeleden hoorde dat het met 44 fte moet inkrimpen. Ze heeft een vraag over een burgerfunctie. Wat haar aantrekt in Defensie? “Ik vind het belangrijk in mijn werk als docent dat het ergens om gaat, dat zie ik terug bij Defensie.”

Wat opvalt, is dat niemand vragen stelt over een militaire functie. Volgens Niek Schmitz, accountmanager Defensie bij Fontys, is het beeld over Defensie aan het kantelen. “Jongeren zoeken zingeving en willen zich vaker inzetten voor het land.” Het klassieke beeld van wapens en geweld, is volgens hem achterhaald. Al komt er nog wel eens een student naar hem toe die zegt dat hij graag schiet. “Dan leg ik hem uit dat Defensie meer is dan dat.”

Schietschijf
Critici zijn er deze middag ook niet. Al kennen enkelen die Bron te woord staan wel een collega of medestudent die zijn vraagtekens zet bij de samenwerking of een traject bij Defensie. “De training voor schietschijf”, heeft Sven bijvoorbeeld voorbij horen komen.

En dat de opkomst wat tegenvalt? Schmitz ziet het anders: “We wilden zoveel mogelijk vragen kunnen beantwoorden in een-op-eengesprekken, en dat is gelukt.” Ook minorcoördinator Ken Zschocke is niet ontevreden. Hij ziet de lijst met aanmeldingen voor de minor groeien: het zijn er nu 26 en we hebben nog 2 maanden te gaan.”

Jaarlijks verhuizen veel Caribische studenten naar Nederland voor een studie omdat er in hun eigen land weinig mogelijkheden zijn voor passend onderwijs. Een groot deel daarvan, zo bleek uit een eerder onderzoek van de Nationale ombudsman, kampt met psychische problemen zoals depressieve klachten en eenzaamheid. En ook het nieuwe rapport van de Onderwijsraad laat zorgwekkende feiten zien: een kwart van de Caribische jongeren die kiezen voor een studie in Nederland, stopt vroegtijdig met die studie, met name door taalproblemen. 

Maar dat is nog niet alles, want Caribische jongeren blijken ook onvoldoende voorbereiding te krijgen voor hun komst naar Nederland. Sarah, Michaelanne en Sebastian weten dat als geen ander. Zij verlieten hun thuisland voor een technische studie bij Fontys en zijn vier maanden lang gevolgd door de drie Journalistiek-studenten Benthe Kuijpers, Wouter van den Berg en Gijs van Iwaarden voor de documentaire ‘Crossing Oceans, Chasing Dreams’. Donderdagavond vond de première daarvan plaats in Tilburg.

Eerste maanden
“De documentaire gaat over de levens van drie Caribische studenten in de eerste maanden nadat zij in Nederland zijn geland voor hun studie hier”, vertelt Benthe. “We laten het vertrek zien, de komst in Nederland en de gebreken waar ze hier mee te maken krijgen. Een onderdeel daarvan is dat ze als Nederlandse burgers, want dat zijn ze, toch tussen wal en schip vallen op het gebied van begeleiding. Maar ook de vele veranderingen waar ze mee te maken krijgen, horen daarbij. Dat kan heel ingrijpend en heftig zijn.”

Gijs vult haar aan door te zeggen dat ook het verschaffen van informatie heel lastig kan zijn voor Caribische studenten. “In de docu komt naar voren dat dit niet altijd even goed gaat. Je ziet dat ze tegen heel veel dingen aan lopen.” En er is sprake van kansenongelijkheid, zegt Wouter. “Michealanne, één van de drie hoofdpersonen, gaat naar een Career Event van Fontys, maar komt daar niet aan een baan omdat ze de Nederlandse taal niet vaardig is.”

Bangmakerij
Oneerlijk? Ja. De waarheid? Ook ja. En hoewel die soms keihard is, blijven de voor de documentaire gevolgde studenten toch veelal positief. “Ik mis mijn familie en vrienden heel erg, het was zwaar om ze achter te laten. Ik moest bij mijn aankomst in Nederland veel zelf uitzoeken en het is een enorme stap geweest, maar toch zal het ’t uiteindelijk allemaal waard zijn”, zegt Sebastian. 

Sterker nog: het is het nu al waard, vindt Sarah. “De eerste maanden waren beter dan wat iedereen me in Aruba vertelde. We werden een beetje bang gemaakt voor de komst naar Nederland. We zouden het koud gaan krijgen, eenzaam zijn. En natuurlijk is dat soms ook zo, maar het was niet zo erg als het beeld dat geschetst werd. Zodra je je aan kunt passen aan alles wat er hier in Nederland gebeurt, inclusief de plotseling overstekende fietsers op straat, dan wordt het allemaal een stuk comfortabeler.”

Bron schreef vorig jaar een serie over Caribische studenten. Je kunt daar hier meer over lezen. 

Elke drie jaar evalueert de gemeente Eindhoven de openbare plekken waar een alcoholverbod geldt. Dit jaar zijn er vijf gebieden bijgekomen en drie opgeheven. In totaal gaat het nu om negentien plekken waar geen alcohol mag worden gedronken. Ook het bezit van (aangebroken) flessen of blikjes is daar verboden.

Het gaat vooral om parken, pleinen en winkelcentra. De gemeente wil hiermee voorkomen dat er overlast ontstaat. Wie zich niet aan de regels houdt, kan rekenen op een boete van 110 euro. Het Eindhovens Dagblad peilde recent de meningen onder Eindhovenaren. De reacties liepen uiteen van ‘het toppunt van betutteling’ tot ‘prima maatregel tegen overlast’.

Hoe zit het met de mening van onze studenten? Hoe kijken zij aan tegen een alcoholverbod op bepaalde openbare plekken? Niet heel anders dan hun stadsgenoten, zo blijkt uit een rondvraag op campus Rachelsmolen. De Franse Jeanne, tweedejaarsstudente Fysiotherapie, geniet zichtbaar van de zon.

Bestaande wet
Ze is er niet van op de hoogte dat je in Eindhoven niet overal in het openbaar alcohol mag nuttigen. Ze zoekt graag op een zonnige dag met vrienden het park op. “Meer dan 100 euro boete? Damn! Is een verbodsbord zichtbaar als je een park ingaat? Zo niet, dan ben ik er niet over te spreken. En er is toch al een wet die openbare dronkenschap verbiedt, dat zou genoeg moeten zijn.”

Yevhenii, tweedejaarsstudent ICT, is het met haar eens. “Ik vind het controversieel, gezien er al een wet op openbare dronkenschap is.” Hij vraagt zich af of je politiemensen of andere handhavers moet inzetten om te voorkomen dat er overlast ontstaat. “De gemeente kan een hoop nieuwe regels bedenken, maar hoe gaat ze die handhaven?”

Zijn studiegenoot Artem denkt er heel anders over. “Ik vind het een goed initiatief. Het moedigt mensen aan om gezonder te leven en het laat zien dat de gemeente om haar inwoners geeft.” Hij is dan ook voor een verbod en het uitdelen van een boete voor mensen die de regels overtreden. “110 euro is behoorlijk veel geld, maar mensen beseffen daardoor wel dat hun acties consequenties hebben.”

Grens
In gezelschap ga je eerder een grens over, vervolgt hij. “Daarom vind ik dat mensen niet in de openbare ruimte zouden moeten drinken. In Oekraïne, waar ik vandaan kom, is het ook niet toegestaan om buiten te drinken. Je kunt net zo goed plezier hebben zonder alcohol.” Toch drinkt ook hij wel eens een glaasje wijn, geeft hij toe. “Maar altijd thuis.”

Net als Yevhenii. “Het kan volgens mij echter geen kwaad wanneer mensen op openbare plekken een beetje alcohol drinken, als ze maar geen overlast veroorzaken.” Dit gezegd hebbende, vraagt hij zich meteen hardop af waar dan de grens ligt.

Jeanne denkt ook na over die grens: “Je mag natuurlijk geen andere mensen lastigvallen of luidruchtig worden doordat je alcohol op hebt.” Vooral in een park waar ook kinderen komen, vindt de studente dat bezwaarlijk. Maar ze vindt het jammer dat mensen die zich goed gedragen - volgens haar het merendeel - de dupe worden van de regels.

Waarschuwing
Ze voegt er nadrukkelijk aan toe dat alcohol niet nodig is om het leuk te hebben, maar soms vindt ze het gewoon gezellig. “In juni vieren we met een groep internationale studenten de langste dag, het begin van de zomer. We gaan dan met zijn allen naar het park en drinken daar een paar drankjes. Het zou jammer zijn als we daarvoor een boete krijgen. We zullen dit keer goed moeten opletten of we ergens een verbodsbord zien.”

Yevhenii hoopt dat handhavers eerst waarschuwen voordat ze mensen op de bon slingeren. “Dat zou wel zo netjes zijn. Dan heb ik met de hoogte van de boete niet zo’n moeite.” Jeanne heeft geen goede ervaring met de Nederlandse politie. Ze heeft al eens een bon gekregen voor fietsen met een telefoon in de hand. Dat kostte haar 160 euro.

Ze was net in Nederland en reed met behulp van een navigatieapp naar school. “Ik wist niet dat dit hier niet mag. Ik wilde het uitleggen, maar daar hadden ze geen boodschap aan.” Geen waarschuwing, meteen een bon. “Het is wat het is. Maar het deed wel pijn in mijn portemonnee.”

Zoals de meeste creatieve ideeën ontstond ook het concept voor Blue-Merge uit eigen ervaringen van Koen van Steensel. Hij begon een kleine twintig jaar geleden aan de Fontysstudie Werktuigbouwkunde en ervaarde na zijn afstuderen in 2013 dat hij het lastig vond om een bedrijf te vinden dat bij hem paste.

“Ik ben bij VDL gaan werken omdat ik daar stage had gelopen”, vertelt hij. “Maar verder had ik eigenlijk helemaal geen beeld van alle andere bedrijven die ook een mooie aansluiting hadden met mijn studie. Met dat idee in het achterhoofd ben ik samen met mijn vroegere mentor wat meeloopdagen gaan organiseren voor studenten Werktuigbouwkunde.”

Dat begon met een aantal samenwerkende bedrijven, een netwerk dat groter en groter werd. Tien jaar na de oprichting van Blue-Merge staat de teller nu op 2.200 bedrijven, waarmee in totaal bijna 5.000 matches met studenten zijn gemaakt. Dat kunnen matches zijn in de vorm van meeloopdagen, maar ook groepsexcursies, stages, vacatures of gastcolleges.

Naamsbekendheid
Fontys is een van de deelnemende onderwijsinstellingen die via Blue-Merge verschillende activiteiten organiseert voor haar studenten. Dat gebeurt als vast onderdeel van het curriculum en wordt vooralsnog alleen bij technische studies gedaan. Twee weken geleden was er nog een meeloopdag voor Fontysstudenten, waarvan er eentje plaatsvond bij Sioux, een bedrijf uit Eindhoven waar Mart Lommers werkt als directeur.

“Wij werken al een aantal jaar samen met Blue-Merge”, vertelt hij. “We doen één tot twee meeloopdagen per jaar voor maximaal tien studenten per keer. Bij elke activiteit vertel ik wat over het bedrijf en komen er ook andere medewerkers van verschillende afdelingen binnen de organisatie aan het woord. Zo hopen we studenten te enthousiasmeren voor deze branche, maar bouwen we hopelijk ook wat meer naamsbekendheid op.”

Iris van Beek, tweedejaarsstudent Technische Bedrijfskunde MKB in Eindhoven, was twee weken geleden bij zo’n meeloopdag van Sioux aanwezig. “Het was heel interessant”, zegt ze daarover. “We kregen korte presentaties over het bedrijf en uitleg van vijf werknemers over hun functie, om zo een idee te krijgen van de rollen in het bedrijf en welke rollen eventueel bij ons als studenten zouden passen voor een stage of toekomstige baan.”

Centrale plek
De student vindt dat dit soort activiteiten goed werken, zeker voor studenten die nog niet goed weten in welke branche zij willen werken of in wat voor soort organisatie. Al zegt ze ook dat ze binnen de opleiding voldoende ruimte krijgen voor de verbreding van deze kennishorizon, onder meer tijdens speciale ‘brancheweken’ waarbij ze op bezoek gaan bij verschillende bedrijven. Dat staat haaks op de ervaring van Van Steensel tijdens zijn studie. Dé reden van het ontstaan van Blue-Merge.

Maar misschien tekent dat juist ook het succes van het bedrijf. Hoe meer organisaties een kijkje in de keuken willen geven, hoe meer klanten voor Van Steensel. “De ultieme doelstelling is om één centrale plek te bouwen waar het gehele onderwijs en bedrijfsleven kunnen samenwerken. Nu voornamelijk gericht op de techniekbranche, maar in de toekomst hopelijk ook op andere vakgebieden. En niet alleen voor het vinden van matches, ook voor allerlei andere initiatieven. Wil je als Fontys een evenement als Meet & Match organiseren? Ook dat kan via Blue-Merge.”

Foto bovenin: Koen van Steensel, eigenaar van Blue-Merge

Daan van der Steijn, Ties van de Vin en Brent Ruhl zijn vierdejaarsstudenten Ondernemerschap & Retail Management en staan maandag voor de groep studenten die de minor Ondernemerschap volgen op Campus Rachelsmolen. De drie zijn mede-eigenaren van HockeyMates en ontwierpen een verstelbare hockeystick voor groeiende kinderen. Zo hoeven ouders niet elk jaar een oude hockeystick weg te gooien en een nieuwe te kopen. Ze hebben met dit idee verschillende awards gewonnen en veel media-aandacht gekregen. 

Hun tip voor toekomstige ondernemers: raak niet gedemotiveerd als de bestaande markt negatief is over je product, mensen zijn vaak bang voor verandering. Ook geven ze de studenten mee goed na te denken. “Of je in de toekomst nog steeds met dezelfde mensen wilt samenwerken voordat je een contract met hen tekent bijvoorbeeld.”

Patenten 
Wat het meest bleef hangen van hun verhaal was het proces van patent aanvragen, zo bleek uit de vele vragen die studenten hierover stelden en de geleverde feedback. “Ik vond het interessant, de sprekers waren goed. Ik heb vooral veel geleerd over patenten en hoeveel tijd en geld zoiets eigenlijk kost”, vertelt Mees van Breukelen, student Leraar Lichamelijke Opvoeding (ALO). 

Beste vrienden Jasper van Rooij en Pim van Workum studeren Commerciële Economie en hebben “een gedeelde passie voor marketing en pils”. Toen zij de minor volgden, hebben ze samen marketingbedrijf StudioJapi opgezet. Inmiddels werken ze met elf bedrijven samen. 

“Wat mij het meest is bijgebleven van vandaag is netwerken”, aldus Danny Nguyen, student HRM die nu de minor volgt. De mannen achter StudioJapi hebben namelijk al hun klanten weten te bereiken via hun netwerk, en het netwerk van hun netwerk. De ondernemers gaven ook de suggestie om iets te gaan doen wat je echt leuk vindt, omdat het werk dan minder aanvoelt als werk. Ook moeten de studenten volgens de twee proactief ingesteld moet zijn. “Als je op je luie reet gaat zitten, komt er niks op je af.” 

Goed ontvangen 
Naast HockeyMates en StudioJapi vertelden ook studenten van Freshpaws en softwaredevelopmentbedrijf Abbaly over hun proces. Freshpaws heeft een diervriendelijk product ontwikkeld om hondenpoten te reinigen. 

Of de huidige lichting geleerd heeft van de gedeelde fouten en successen? Zeker, want de Speakersday kreeg een gemiddelde score van 8,3 blijkt uit een enquête en korte rondvraag achteraf. Zo stelt Stan Donkers, student Bedrijfskunde: “Het was erg interessant. Het hebben van een bedrijf voelt altijd ver weg, maar dit laat zien dat het dichterbij is dan je denkt."

Hoewel vrijdag het nieuws officieel gedeeld werd, staat De Witte Dame - de leslocatie van HRM en Toegepaste Psychologie (TP) in Eindhoven - maandag volledig in het teken van een terugkerende ‘vakdag’. Een dag waarop veel medewerkers inhoudelijk werken aan een nieuwe teamstructuur voor volgend studiejaar. “Iedereen werkt mee. Ook al moet je straks misschien weg, de spirit zit er bij iedereen in", aldus een van de deelnemers.

Toch zal er vandaag geheid over gepraat worden: het aantal voltijdbanen (fte) moet teruggebracht worden van 181 naar 137. “Het is in ieder geval duidelijk nu. Het gaat pijn doen bij onze opleiding en we gaan veel goede collega’s verliezen”, laat een docent Toegepaste Psychologie weten.

‘Amputeren gezond been’
Spannend vindt hij de reorganisatie niet, maar zorgen maakt de docent zich wel. “Of we straks nog met genoeg psychologen overblijven om onze studenten op te leiden. Want Toegepaste Psychologie is de grotere en gezondere opleiding van de twee, maar daar wordt binnen de reorganisatie niet naar gekeken. Het voelt alsof we een gezond been afzetten om er een prothese van te maken.”

Interim-directeur Richard van der Wurff licht toe dat Fontysbreed is besloten om de reorganisaties aan te pakken per instituut of dienst. Daarnaast hebben HRM en TP in de afgelopen jaren al intensief samengewerkt, waardoor is besloten geen onderscheid te maken tussen beide opleidingen en de verschillende expertises. “We bereiden ons voor op een toekomst waarin de grenzen tussen beide opleidingen fluïde worden, zodat ons instituut wendbaar wordt en de medewerkers breder inzetbaar zijn binnen de verschillende domeinen.”

Kritisch en tevreden
De docent, die Bron anoniem te woord wilde staan, is niet alleen kritisch over de reorganisatie. De zorgvuldigheid van en de transparantie over het gehele proces stemt hem, eveneens als een collega, zelfs tevreden. “Er wordt verwacht dat mensen die hier niet meer volledig op hun plek zitten in de eerste fase afscheid nemen van Fontys, waardoor de tweede fase niet meer nodig is. Dat geeft bij veel collega’s een beetje rust", licht zij toe.

Die hoop deelt interim-directeur Van der Wurff. Hoop, want toezeggen dat het inderdaad zo gaat lopen kan hij niet. “Daarom duurt die eerste fase een jaar. Een jaar waarin Fontys haar medewerkers de tijd geeft om goed te overwegen wat ze willen. Dat is lang, maar zo proberen we de reorganisatie met vrijwillige maatregelen op te lossen. Anders moeten we mensen herplaatsen of nog later besluiten tot ontslagen.”

Regeling 
De docenten weten dat een aantal collega’s ook al over de vertrekregeling nadenkt. “Dat hangen velen niet aan de grote klok, maar ze kunnen nu wel met opgeheven hoofd naar buiten.” Dat beaamt ook een andere medewerker. “Het geeft mensen de vrijheid om te zeggen: ‘ik wil iets anders doen én ik neem een potje geld mee’, als een soort springplank.” Hij heeft zelf ook over de regeling nagedacht. “Maar het is voor mij niet nodig om mijn toekomst daarvan af te laten hangen. Als ik wil gaan, ga ik gewoon. Regeling of niet.”

Hoewel het proces van de personeelsformatie vastligt, triggert het ook de onzekerheid bij velen, merken de drie medewerkers. Maar betrokken en goed geïnformeerd voelen zij zich ook.

Dat merkt en hoort ook Van der Wurff na de bekendmaking van het voorlopige aantal voltijdbanen dat moet verdwijnen. “Men was niet verrast en weet duidelijk wat er speelt. Onze mensen hebben recht op die transparantie.”

‘Hart voor de zaak’
In juni krijgen de medewerkers van HRM en TP nog een geüpdatete ‘was-wordt-tabel’. “Dit in navolging op de aanmeldingen die tot 1 mei binnen kunnen komen. Op basis daarvan passen we onze doelstellingen aan in een nieuwe tabel. Die is leidend.”

Tot die tijd, en ook daarna, blijft Van der Wurff in gesprek met zijn medewerkers, die volgens hem allemaal hart voor de zaak hebben. Iets wat ook vandaag tijdens de vakdag evident blijkt. “Iedereen zet zich in om mee te praten en te denken over de toekomst van ons onderwijs, ondanks de ontwikkelingen omtrent de reorganisatie. Iets wat wij ook niet graag doen, maar als het moet, dan het liefst op deze manier.” Zo staat ook de docent Toegepaste Psychologie erin: “Het doet zeer, maar moet nu eenmaal gebeuren.”

Peukenposters. Wat moet je je daar precies bij voorstellen? Dat legt Mike Saris uit, merkstrateeg bij gedragsbureau Fama Volat, het bedrijf dat op het idee van de peukenposters kwam en hiervoor samenwerkt met Trudo en Park Strijp Beheer. “Rokers kunnen hun sigaret uitdrukken op de peukenposters en die vervolgens deponeren in een speciaal daarvoor gemaakt bakje”, aldus Saris. “De posters hebben verschillende ontwerpen, die allemaal passen bij de plek waar ze hangen.”

Pacman
Neem bijvoorbeeld de poster die hangt bij skatepark Area 51: daarop staat een afbeelding van het menselijk lichaam, waarbij een roker zijn sigaret kan uitdrukken op een plek waar hij ooit iets heeft gebroken tijdens het skaten. Of die bij popcentrum PopEi, waar allemaal verschillende muziekstijlen op staan. Met als achterliggende gedachte dat je je peuk uitdrukt onder jouw favoriete genre. En dan is er ook nog het Pacman-spelletje.

Bij Donna, net als Area 51 en PopEi op Strijp-S, hangt er eentje die over eten en drinken gaat. En in Waalwijk een die gebaseerd is op het wachten tijdens het reizen. “Elke locatie heeft een passende invulling van de context en in elke poster zit een stukje gamification verwerkt”, vervolgt Saris. “Zodat het leuk wordt om je peuk netjes weg te gooien. Daarmee houden we niet alleen de sigaretten van de straat, we creëren er ook gezamenlijke peukenkunst mee.”

Gespreksspartner
Voor het ontwerpen van de posters klopte het Bossche bedrijf Fama Volat aan bij studenten van de ICT-studie Media Design. Zij kregen de opdracht om binnen één dag tijd meerdere designs te maken. Kyle Osei en Maja Domalewska deden ook mee aan die uitdaging en zien nu maar liefst twee van hun ontwerpen terug op Strijp-S. “De posters kunnen een mooie gespreksstarter zijn”, zegt Kyle. “Ik zie het helemaal voor me dat je hier samen met andere mensen staat te roken terwijl je over muziek praat.”

Maja hoopt dat er wat meer bij komt kijken. Ten eerste dat de posters een visuele impact maken. Maar gezien het aantal afdrukken op de door haar ontworpen poster (foto boven), is dat doel al ruim behaald. “Los daarvan hoop ik ook dat mensen twee keer na zullen denken voor ze hun sigaret op de grond gooien. Misschien dat zo’n poster een realisatiemomentje kan creëren. Zo van: shit, ik gooi mijn sigaretten al jaren op de grond, maar het kan ook anders.”