Nederlandse professionele podia trokken in 2024 zo’n 23,5 miljoen bezoekers, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is ruim tien procent meer dan een jaar eerder, toen het totaal op 21,3 miljoen lag. In 2019 was dit zelfs 19,2 miljoen.

Voor muziektheater, waar musicals ook onder vallen, zien de cijfers er ook rooskleurig uit. In 2019 bezochten 3,6 miljoen mensen het theater. In de twee daaropvolgende jaren - tijdens de coronacrisis - waren dat er 0,7 miljoen. In 2023 krabbelde het weer op naar 3,2 miljoen. Maar met 3,5 miljoen in 2024 is het bezoekersaantal bijna weer op het oude niveau.

‘Een boost om op te teren’
Volgens Leen Cogghe, studieleider van de Academie voor Muziek- en Musicaltheater binnen Fontys Academy of the Arts, heeft het grote aantal bezoekers vooral te maken met de laagdrempeligheid van musicals en muziektheaters. “Wanneer je naar een musical gaat begrijp je altijd wat er gebeurt. Ook als je geen enkele achtergrond hebt in cultuur, toneel of muziek.”

Daarnaast is de muziek die gebruikt wordt vaak redelijk eigentijds, waardoor je het gevoel hebt dat je naar iets kijkt en luistert wat je kent, legt Cogghe uit. “Maar het belangrijkste is misschien nog wel dat zowel musicals als muziektheaters live entertainment zijn, en een direct gevoel hebben op hoe je je voelt als mens. Het geeft energie, een soort boost waar je op kunt teren.”

Vijfhonderd aanmeldingen per jaar
Dat beide genres enorm populair zijn onder de mensen, merkt Cogghe ook in de aanmeldingen voor de opleidingen Muziektheater en Musicaltheater. Al jaren melden ruim vijfhonderd potentiële studenten zich aan voor een van de twee opleidingen. Maar van die vijfhonderd mogen er maar 24 starten. “Daar gaat een heel proces aan vooraf. Zo hebben we hele zware audities en drie selectierondes. Een pittig proces”, aldus de studieleider.

Ook op open dagen is Fontys heel transparant naar de bezoekers. “Want hier een opleiding volgen is zwaar, zowel fysiek als mentaal. Je moet echt hard werken, en dat geldt ook voor het werkveld waarin je terechtkomt. Dat ligt niet iedereen, dus als mensen twijfelen tussen bijvoorbeeld musicalacteur of leerkracht worden, adviseren wij het tweede.”

Klaar voor het werkveld
De studenten die echter wel geselecteerd worden, worden zowel binnen Muziektheater als Musicaltheater klaargestoomd voor hetzelfde werkveld. “Maar met kleine nuances. Bij Muziektheater gaat het vooral om de combinatie zang met spel, en bij Musicaltheater gaat het over het totale pakket. Dus zingen, dansen en acteren tegelijk. Daar moet je ontzettend gepassioneerd en gedisciplineerd voor zijn.”

De zware selectie zorgt er echter ook voor dat iedere student afstudeert. En dat aan een opleiding die gerenommeerd is in zowel binnen- als buitenland. “Fontys staat in de musicalwereld bekend als een instituut met een uitstekend docententeam. Een team dat bestaat uit mensen die zelf uit de sector komen, op het podium hebben gestaan en studenten goed begeleiden. Niet alleen voor de klas, maar ook als gaat om welzijn. Want jezelf goed voelen is erg belangrijk wanneer je je voorbereidt op een harde wereld. En die cocktail van een goed curriculum en zachte discipline, werkt heel goed.”

Succes en onzekerheid
Dat blijkt, want een groot aantal alumni is inmiddels alom bekend. Denk bijvoorbeeld aan William Spaaij, Freek Bartels, Milan van Waardenburg, Tristan van der Lingen, Hugo Kennis, Janouk Kelderman en Rosanne Pits. “Bezoekers zien deze acteurs spelen, zoeken op waar ze gestudeerd hebben en zien wederom de naam Fontys staan.”

Toch gaat het succes van Fontys in musicalland ook gepaard met uitdagingen. Zeker als het gaat om het behouden van de positie. “Er wordt bespaard. Vanuit de overheid op cultuur, maar ook binnen het onderwijs. We hopen ten zeerste dat we binnen Fontys Academy of the Arts kunnen blijven doen wat we doen. Want zodra dat niet meer kan, gaat de kwaliteit achteruit en zullen we niet meer de alumni af kunnen leveren die juist zo goed zijn in wat ze doen. Hopelijk is en blijft Fontys dan ook trots op wat we neerzetten.”

Voor die voorbereiding gebruikten ze onder andere YouTube, AllTrails en Gemini. Vooral die laatste hielp bij het maken van hun plan. Ze vroegen AI naar de route, hoeveel eten en water ze moesten meenemen en wat ze onderweg het beste konden eten. Gemini adviseerde bijvoorbeeld eenvoudige koolhydraten en raadde vet eten af, omdat dat te lang zou duren om te verteren.

Het plan zag er overzichtelijk uit. Ze vertrokken om drie uur ’s nachts en rekenden op een tocht van ongeveer acht uur.
De werkelijkheid liep anders.

Om twaalf uur hadden ze eigenlijk moeten omkeren als ze de top nog niet hadden bereikt. Rond één uur bespraken ze nog of ze terug zouden gaan. Ze besloten door te lopen. Pas om zeven uur ’s avonds bereikten ze de top.
Zestien uur na vertrek.

En toen moesten ze nog terug.

Tijdens de afdaling raakten ze van de route en kwamen ze terecht in Mud Creek Canyon. Telefoons en powerbanks vielen uit, één van hen raakte geblesseerd aan zijn knie en ze hadden te weinig warme kleding bij zich om de nacht goed door te komen. Uiteindelijk moesten ze worden gered.

Achteraf zei een van hen: “We relied too much on AI rather than our own critical thinking.” Pijnlijk, want onderweg waren er genoeg signalen. De acht uur uit de planning waren allang voorbij. Het tijdstip waarop ze moesten omkeren ook. Toch gingen ze verder.

Ik moest bij dit verhaal vooral denken aan hoe makkelijk het inmiddels is geworden om AI om advies te vragen. Over werk, gezondheid, geld, reizen en blijkbaar ook over het beklimmen van een berg.

En natuurlijk over onderwijs. Studenten vragen AI hoe ze een opdracht moeten aanpakken, laten een tekst controleren of vragen om uitleg als ze iets niet begrijpen. Dat hoort inmiddels bij hun dagelijkse gereedschap.

Zo’n antwoord ziet er altijd overtuigend uit: strakke bullet points, logische stappen, heldere deadlines. Een prompt intikken voelt immers verdacht veel als het werk al gedaan hebben.

Maar een gegenereerd plan zweet niet, krijgt geen knieblessure en raakt niet onderkoeld in het donker. AI bedenkt de route fluitend in vier seconden, jij bent degene die daarna nog zestien uur door de vrieskou moet sjouwen.

Erdinç Saçan geeft les aan Fontys Hogeschool ICT en is AI-expert. Vorig jaar verscheen van hem het boek AI voor Iedereen. Lees hier zijn eerdere columns voor Bron.

De vakbonden hadden voor de zomer gevraagd om wat uitstel om de tijd te hebben de plannen goed onder de loep te kunnen nemen. Ook omdat het een sociaal plan bevat dat niet alleen opgaat voor deze reorganisatie maar ook voor toekomstige veranderingen binnen de instelling. 

Met de toestemming van de bonden krijgt het al lang lopende proces rond de reorganisatie van marketing- en communicatie binnen Fontys nu ook echt handen en voeten. De tweede grote stap voor de dienst, nadat het afgelopen week, net als de andere diensten, ook al verhuisde van DLL naar Rachelsmolen. Daar is de voormalige hub op de tweede verdieping van R3/4 nu de nieuwe thuisbasis. 

Krimp
De reorganisatie is nog een stuk ingrijpender dan de verhuizing. Van de 160 fte (in werkelijkheid gaat het vanwege de vele parttimers om zeker anderhalf keer zoveel medewerkers) bij de huidige dienst MC&P en bij de instituten blijven er na de reorganisatie nog 120 over. Een ‘krimp’ dus van 25 procent.

Een groot deel van de 40 fte die vervallen, wordt al gerealiseerd door het niet verlengen van tijdelijke contracten, (vervroegd) pensioen en vertrekkende medewerkers die niet worden vervangen. De komende twee jaar, zo lang duurt de reorganisatie, moeten daardoor nog 12,5 fte worden geschrapt. 

De medewerkers krijgen komende dinsdag tijdens een informatiesessie in R5 op campus Rachelsmolen nadere toelichting over hoe het nu verder gaat. 

Die dag wordt voor hen ook duidelijk of hun functie de kleur rood, geel of groen krijgt: rood betekent dat die functie wordt opgeheven, geel is voor functies die wel blijven bestaan maar waarvan een deel wordt geschrapt. Voor groene functies verandert niets.

De films van Guy Ritchie uit 2019 en 2025 waren een grote hit. Voor de serie zit Guy Ritchie als producent en (de eerste paar afleveringen) regisseur weer aan de knoppen. En dan weet je genoeg: de combi Britse humor en geweld is bij niemand in betere handen.

Een jaar geleden recenseerde ik hier Mobland, een soortgelijke serie waarvan komende week het tweede seizoen uitkomt. Dezelfde ingrediënten en met toppers als Tom Holland, Pierce Brosnan en Helen Mirren. Een dikke 8 oordeelde ik destijds, maar dat was na het zien van slechts twee afleveringen. Gaandeweg vond ik Mobland te gewelddadig en iets te ongeloofwaardig worden.

Dat risico bestaat ook met The Gentleman. Die serie doet het met minder bekende en iets te veel schmierende acteurs, maar de hoofdrolspelers zijn uitstekend. En ook irritaties als de getypte tekstjes door het beeld en het volstrekt ontbreken van politie in het hele verhaal kunnen het kijkplezier niet bederven.

Theo James speelt hertog Edward Horniman die een landgoed van zijn vader erft met daaronder een hennepplantage waarmee miljoenen worden verdiend. Horniman wordt daarbij dieper en dieper de criminaliteit ingezogen. Hij staat daar ambivalent in, maar blijkt er wel talent voor te hebben.

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen gaat alle weerzin overboord en lijkt de hertog een veel grote crimineel dan alle beroepscriminelen. De Italiaanse maffia doet zijn intrede en het verhaal wordt donkerder. Dat belooft wat. Als het althans niet dezelfde kant uitgaat als Mobland.

Cijfer: 8 - “Een heerlijke serie. Engelse adel die van het voetstuk valt, moord en doodslag, drugshandel op internationale schaal, mooie dames en stoere mannen. Alle ingrediënten voor een heerlijke bingewaardige serie.”

De documentaire volgt Terry Bollea, die als Hulk Hogan uitgroeit tot misschien wel de bekendste aardbewoner in de jaren negentig. Of zoals de Hulk het zelf verwoordde: “Je hebt WO1, WO2, de Roaring Sixties en Hulk-a-mania.”

Daarna volgt de val. De Hulk krijgt rugproblemen, moet bekennen dat hij steroïden slikte, stopt, begint weer, gaat vreemd en slaat racistische taal uit. Daarna wordt hij Trump-supporter en gaat hij dood.

In de documentaire wijst de filmregisseur Werner Herzog erop dat iedereen een rol speelt. Of je nu vader bent, echtgenoot of beweegt binnen sociale rollen, je volgt in zekere zin een script. Hulk Hogan, zegt Herzog, speelde ook een rol, maar daar was dus niets mis mee. Het ging erom hoe de Hulk je liet voelen.

Want dat gevoel, dat was echt.

Na de documentaire viel bij mij het kwartje. Daarom hou ik van voetbalmascottes, carnaval en showworstelaars. Ik hou van mensen die extreem overduidelijk rollen spelen. En niemand was daar beter in dan Hulk Hogan.

Dus, heb jij, zo na de vakantie, soms het gevoel dat je de rol van docent speelt, dan klopt dat. En het is helemaal niet erg, zolang je het maar zo goed mogelijk doet.

Wees geen docent. Wees de Hulk Hogan onder de docenten.

Rens van der Vorst is naast huiscolumnist van Bron ook technofilosoof, werkt bij Fontys hogescholen ICT en Engineering en is auteur van onder meer Don't mention the VAR. Lees hier zijn eerdere columns.

Hogescholen die zichzelf op hun Engelstalige website university noemen, zonder of applied sciences erachter: het mag niet, maar komt toch voor. Nieuwe opleidingen die nog niet geaccrediteerd zijn, maar wel met een erkend diploma schermen: ook gezien, ook verboden.

En hoe zit het met die talloze masteropleidingen aan universiteiten? Het blijken vaak genoeg varianten binnen een master, ziet de inspectie. En het is lang niet altijd duidelijk wat er dan op het diploma komt te staan.

Verder zijn er particuliere instellingen die op hun website met NVAO-logo’s strooien, ook als het onderwijs niet door de onderwijskeurmeester gecontroleerd is. Het onderscheid tussen een wettelijk erkende opleiding en een niet-erkende cursus “is regelmatig onvoldoende duidelijk”.

Verboden of onwenselijk
De Onderwijsinspectie deed onderzoek naar de websites van hogescholen, universiteiten en particuliere hbo-instellingen. Online geven aanbieders hun aankomend studenten geregeld misleidende informatie, zegt de inspectie in een nieuw rapport met de veelzeggende titel ‘Voorbereid of misleid’.

Soms is die misleiding ronduit verboden. Soms niet, maar dat maakt het niet minder “onwenselijk”, zoals de inspectie het noemt. Het zijn harde woorden, maar de inspectie geeft geen voorbeelden.

Die voorbeelden liggen ook niet voor het oprapen als je op de websites van universiteiten en hogescholen kijkt. Universiteiten bieden inderdaad veel varianten van masters als zelfstandige opleidingen aan, maar is dat wat de inspectie bedoelt?

Tilburg heeft bijvoorbeeld een masterprogramma ‘culture in the digital era’. Dat blijkt een track binnen de master ‘culture studies’, maar dat staat al in de eerste alinea van de opleidingsinformatie vermeld. Dat kun je moeilijk misleiding noemen.

De particuliere onderwijsaanbieder Habeo+ (voorheen Avans+) biedt een fysiotherapiemaster ‘specialized physical therapy’, terwijl je op de website de twee varianten hiervan (voor ouderen of voor kinderen) als aparte opleidingen ziet staan. Maar ook dat staat er helder bij.

De inspectie heeft de informatie van augustus 2025 tot en met januari 2026 verzameld, dus de websites kunnen in de tussentijd zijn verbeterd. De onderwijsinstellingen wisten misschien dat de inspectie ermee bezig was.

Maar sommige kritiek geldt nog steeds. Waarom vertelt vrijwel geen enkele onderwijsinstelling wat de baankansen met een bepaald diploma zijn? Dit vertellen opleidingen ‘zelden’, noteert de Onderwijsinspectie, terwijl dat in het mbo vrij normaal is.

Ook zouden sommige instellingen zichzelf online onder verschillende namen verkopen, zodat je als student moeilijk kunt zien van wie je uiteindelijk je diploma ontvangt. Dat gebeurt waarschijnlijk vooral in het particuliere onderwijs, maar ook dit licht de inspectie niet toe.

Vaak of soms
De inspectie krijgt geregeld klachten van aankomend studenten over misleidende informatie. Soms worden instellingen ervoor beboet, omdat ze ten onrechte een ‘master’ beloven of zichzelf dus ten onrechte ‘universiteit’ noemen.

Maar de inspectie zag het zo vaak mis gaan, dat ze een ‘stelselonderzoek’ begon. De websites van vijf universiteiten, zeven hogescholen en veertien particuliere hbo-instellingen werden onder de loep genomen. Welke dat zijn, wordt niet genoemd. In totaal bekeek de inspectie de online-informatie van 218 opleidingen en 240 ‘non-formele trajecten’, oftewel cursussen, trainingen en ander kortdurend onderwijs.

Het blijft onduidelijk hoe vaak het mis gaat. Dingen gebeuren volgens de inspectie ‘regelmatig’ of ‘vaak’. Vooral het woord ‘soms’ of ‘sommige’ komt in het rapport veel voor (93 keer).

Relevant
De inspectie keek bovendien alleen naar instellingen waar zij klachten over ontving. Dat betekent dat de bevindingen niet vanzelfsprekend voor de hele sector gelden. Wel verwacht de inspectie dat het rapport ook voor andere onderwijsinstellingen ‘relevant’ is.

De inspectie noemt ook voorbeelden van waar het goed gaat. Van opleidingen die goed uitleggen wat de toelatingseisen zijn of wat een accreditatie inhoudt. Die duidelijk maken wie het diploma uitgeeft of wat daarop staat. Of die systematisch via de indeling van hun website en met hun taalgebruik het onderscheid benadrukken tussen erkende ‘opleidingen’ en niet-erkende ‘cursussen’. Of tussen ‘diploma’s’ en ‘certificaten’.

“De aanwezigheid van vele goede voorbeelden laat zien dat een goede informatieverstrekking op veel punten haalbaar is en ook niet ingewikkeld hoeft te zijn”, concludeert de inspectie.

Eigenlijk zouden hogescholen, universiteiten en particuliere aanbieders in hun koepelverenigingen afspraken moeten maken over uniforme informatievoorziening, vindt de inspectie.

Wettelijke eisen
Maar de wet moet ook duidelijker. “Momenteel is in de informatieverstrekking van instellingen nog vaak onduidelijk welke graad wordt verleend”, schrijft de inspectie. De wet zou van instellingen moeten eisen dat ze vertellen of een opleiding geaccrediteerd is en door wie precies.

Dat heeft nog een voordeel, denkt de inspectie: als erkende opleidingen betere informatie verstrekken, wordt het verschil met ‘non-formeel’ onderwijs ook duidelijker. Oftewel: de onderwijscowboys die met logo’s en ‘erkenningen’ strooien, worden er dan makkelijker uitgehaald.

Freefall: A Reckoning For Boeing
‘Moet er dan eerst een vliegtuig neerstorten voordat ze zeggen: we hadden moeten luisteren?’ vraagt John Barnett, jarenlang kwaliteitsmanager bij Boeing, zich ten einde raad af. Al zijn signalen over misstanden en mankementen zijn steeds aan dovemansoren gericht geweest. Sinds er een nieuwe wind waait bij de Amerikaanse vliegtuigfabrikant staat winstmaximalisatie voorop.

Documentairemaker Rory Kennedy tekende de gevolgen daarvan eerder al op in Downfall: The Case Against Boeing (2022). In deze opvolger zoomt ze verder in op de aanhoudende problemen bij het luchtvaartbedrijf.

Het antwoord op Barnetts vraag komt op 10 maart 2019. Een vliegtuig van Ethiopian Airlines stort neer. Alle 157 passagiers en bemanningsleden komen om. Het blijkt bepaald niet de eerste crash met een hagelnieuw Boeing-toestel. Vijf maanden eerder is een ander 737 MAX-vliegtuig zomaar uit de lucht gevallen in Indonesië.

In deze woede opwekkende documentaire tekent zich een ontluisterend beeld af van een bedrijf dat z’n oren volledig laat hangen naar de aandeelhouders en intussen speelt met de levens van vliegtuigcrews en reizigers. En elke medewerker die daarover zijn zorgen uitspreekt wordt het leven onmogelijk gemaakt en zo snel mogelijk buiten gewerkt.
(te zien op Netflix)

Monsters Of God
Eric Goode, die eerder de groteske bingehit Tiger King (2020) en het bijna al even scandaleuze Chimp Crazy (2024) maakte, verdiept zich nu in de geschiedenis van de (illegale) handel in reptielen. Hij portretteert enkele ‘reptielmensen’ die koffersvol regenboogboa's, pijlgifkikkers en ringstaartleguanen illegaal de Verenigde Staten hebben binnengesmokkeld.

Monsters Of God zit barstensvol met zulke ‘larger than life’-personages. Types zoals de onverschrokken meesterfokker Tommy Crutchfield (voor al uw custom made-reptielen!). De Maleisische handelaar Anson Wong die via Nederland, blijkbaar een knooppunt in de internationale reptielensmokkel, zo'n beetje elk exotisch dier kan leveren. En de kluizenaar Al Killian, die met een collectie gifslangen woont, waaronder de levensgevaarlijke koningscobra.

Zij vertegenwoordigen in deze (on)smakelijke serie een subcultuur waarin sommigen (bedreigde) diersoorten puur als handelswaar beschouwen en anderen juist helemaal gebiologeerd zijn door de variëteit in reptielenland – en dus ook bereid zijn om daarvoor de poeplap te trekken en/of schimmige paadjes te bewandelen.
(te zien op HBO Max)

De Manager
Via de cameralens communiceert De Manager met z’n medewerkers in deze observerende documentaire, waarin Maartje Bakers meekijkt tijdens functioneringsgesprekken.

Zij registreert de communicatie tussen Nederlandse leidinggevenden en hun onwillige, initiatiefrijke, kwetsbare, ontevreden, hoopvolle en/of geopinieerde personeelsleden. Die gesprekken – bemoedigend of kritisch, maar altijd een beetje ongemakkelijk – worden in beeld gebracht vanuit het perspectief van de ondergeschikten. Zij zijn dus niet te zien. Het is alsof de manager rechtstreeks tot de kijker spreekt.

Aan de orde komen zaken als eigenaarschap, werkgeluk, oplossingsruimte, de veilige cirkel, soft skills, verwachtingsmanagement, gevoelserkenning, duurzame inzetbaarheid en de onvermijdelijke afstand tussen management en werkvloer. En de manager probeert intussen zijn eigen invulling te geven aan innovatief, mensgericht, gevend of – natuurlijk! – nieuw leiderschap. Empathisch, duidelijk en authentiek.

En of ze nu in het onderwijs of de zorg, bij de politie of in een commerciële omgeving plaatsvinden, die gesprekken krijgen onvermijdelijk iets absurds. Samen vormen ze een tragikomisch spel met z’n geheel eigen regels, omgangsvormen en jargon, waaraan eenieder zich maar conformeert. Ze verworden tegelijk tot een heel vertrouwd en toch onwerkelijk schouwspel, voor al diegenen die voor deze ene keer alleen hoeven mee te kijken.
(te zien in de bioscoop)

Meer docutips van Helmut vind je hier.

De in Sevenum woonachtige Verberk heeft samen met zijn vrouw vijf kinderen: de jongste - een meisje - is zes, daarvoor kwamen al een tweeling van dertien jaar oud, een dochter van zestien en een zoon van negentien. De enige man in dit rijtje voetbalt, alle meiden turnen. De tweeling, Lynn en Robin, doet dat op het hoogste niveau binnen Nederland: eredivisie.

Waar die passie voor turnen bij vrijwel de hele familie vandaan komt, durft Verberk niet te zeggen. In ieder geval niet van hem. “De tweeling is begonnen toen ze drie jaar oud waren”, vertelt Verberk.

Tot groep 6 hebben ze bij de lokale club in het dorp gesport, daarna kwamen ze bij Platform Turnen Limburg terecht, waar ze op landelijk niveau aan de slag konden. Die club stopte vorig jaar, waardoor Lynn en Robin overstapten naar Den Bosch.

Op en neer
Dat bleek niet de beste keuze: het klikte niet met de trainer, het kostte een godsvermogen aan benzinekosten en bovendien waren Verberk en zijn vrouw enorm veel tijd kwijt aan het wegbrengen én ophalen van hun tweeling. Ze zaten namelijk ook op een topsportschool in Rosmalen, wat mogelijk was dankzij hun NOCNSF-status. En ook Rosmalen is niet bepaald om de hoek van Sevenum, waar de familie woont.

“Dat was voor ons heel zwaar”, vertelt Verberk. “We moesten elke dag naar Den Bosch. Ik werk in Venlo, mijn vrouw in Boxmeer, dus het was voor allebei een flinke rit. Ik stond om zes uur op, en zelfs dan was ik op z’n vroegst pas om negen uur op mijn werk. Natuurlijk wisselden mijn vrouw en ik dat wel af.”

Flinke puzzel
Inmiddels sport de tweeling in Nijmegen en dat is in alle opzichten beter te doen. Ook al is het nog steeds een flink geregel. “We staan nu elke ochtend om kwart over zes op en zetten de meiden om zeven uur op de trein. Als het al donker is tegen de tijd dat ze terug moeten, halen we ze op met de auto. Maandag en woensdag doe ik dat. Op dinsdag en donderdag is het een taak voor mijn vrouw omdat ik dan voetbaltraining geef.”

Zaterdag is een rustdag voor de topsporters en op zondag trainen ze weer.

Maar dan hebben we pas twee kinderen gehad; de andere drie uit het gezin hebben ook verplichtingen. Hetzelfde geldt voor Verberk zelf, die hoofdtrainer is van het eerste elftal bij VICI’04 in Swolgen.

“Ik train dus op dinsdag en donderdag , gevolgd door een wedstrijd op zondag. De oudste heeft ook zijn trainingen, maar die is oud genoeg om zelf te gaan. De jongste turnt op vrijdagavond en zwemt ook nog eens op dinsdag. Op die dag rijd ik vanuit mijn werk naar het zwembad om haar op te halen. Ik zet haar thuis af, we eten samen en dan brengt de oudste dochter de jongste naar bed zodat ik naar het voetbalveld kan.”

Torenhoge kosten
Volg je het nog? Zo niet: begrijpelijk. Al vindt Verberk het goed te doen. Je moet het managen, zegt hij. Van te voren goed kijken en je ook niet afhankelijk maken van anderen.

“Gelukkig valt het met mijn werk bij Fontys goed te combineren. Soms werk ik in de avond nog een paar uur door als ik in de middag eerder moet stoppen. Het komt weleens voor dat studenten om half één ’s nachts nog een mail van mij ontvangen.”

Financieel gezien lukt het ook, al zijn vijf sportende kinderen, waarvan twee dus in de topsport, absoluut niet gratis. “Vorig jaar heeft ons enorm veel geld gekost. Minimaal 14.000 euro voor alleen al de tweeling, waarvan 8.000 aan reiskosten. Daarnaast hun contributie à 500 per maand en de bijkomende kosten van wedstrijden.”

De studie- en sportkosten van de overige kinderen zijn daar nog niet bijgerekend. “Maar we doen alles voor ze. Als je kind een bepaalde passie heeft, wil je die passie als ouders mogelijk maken. Ze leren ervan, en dat wij daar andere dingen voor moeten laten; so be it. Dat is de keuze die wij maken. Je doet het omdat je kinderen het willen.”

Tijdens de kick-offbijeenkomst donderdagochtend maakten de eerstejaarsstudenten kennis met elkaar in een bomvolle collegezaal op de TU/e-campus en werd de gezamenlijke opdracht toegelicht. In 42 gemengde teams gaan 370 studenten van Fontys en de TU/e samenwerken aan een technische oplossing voor een baby die rustig moet worden in een kinderzitje.

“Waarom gebeurt dit?” Dat is volgens tweedejaarsstudent Elektrotechniek Petru Ghermen typisch een vraag voor een TU/e-student. Bij Fontys staat eerder de vraag centraal: “Hoe kan ik dit toepassen?” Juist die twee benaderingen komen volgens hem samen in het nieuwe project Rock Your Baby.

Petru weet waarover hij praat. Hij studeerde zes maanden Elektrotechniek aan Fontys, voordat hij overstapte naar de TU/e. De theoretische en meer op onderzoek gerichte kant van de universitaire opleiding past beter bij hem. Tegelijkertijd heeft hij veel gehad aan de praktische vaardigheden die hij bij Fontys heeft opgestoken.

Nu is Petru studenttutor voor het project Rock Your Baby. Hij begeleidt eerstejaarsstudenten in de gemengde teams. “Omdat ik ervaring heb met de opleiding Elektrotechniek aan beide onderwijsinstellingen, kan ik ze goed begeleiden en laten samenwerken.”

Krachten bundelen
In het project werken 250 TU/e-studenten en 120 Fontysstudenten vanaf de eerste week van hun opleiding samen. Volgens onderwijsmanager Nico van der Aa (hoofdfoto) van Fontys zit de meerwaarde in de verschillende kwaliteiten van de studenten. “We willen dat ze in dit project hun krachten gaan bundelen. Ze hebben elkaar nodig om tot een goed resultaat te komen.”

Ook Fontysdocent en designcoach Piet Slenders verwacht dat de verschillende achtergronden elkaar kunnen versterken. Zelf komt hij uit het bedrijfsleven en werkt hij veel met printplaten. “Je kunt ongelofelijke dingen voor elkaar krijgen als je een paar hele slimme wiskundigen met een aantal praktische mensen bij elkaar zet.”

De samenwerking is nadrukkelijk meer dan een kennismaking tussen hbo en wo. De studenten werken elke donderdagochtend aan het project, worden daarop getoetst en leveren een portfolio en uiteindelijk een prototype op. Het vak maakt onderdeel uit van het curriculum van de opleiding en levert studiepunten op. De eerstejaars worden begeleid door ongeveer honderd docenten, designcoaches en studenttutoren van zowel Fontys als TU/e.

Talentgericht onderwijs
Voor de TU/e is het project overigens niet nieuw. Rock Your Baby wordt daar al meerdere jaren aangeboden. Fontys haakt dit studiejaar voor het eerst aan. Fontysstudenten krijgen daarbij extra begeleiding; elke donderdagmiddag is er een terugkommoment. TU/e-studenten worden in het eerste semester juist meer losgelaten. “Wij willen juist dat onze studenten gestructureerd gaan werken”, zegt Van der Aa.

Voor Slenders is vooral zijn rol als designcoach anders dan in ‘traditioneel’ onderwijs. “Fontys Technology werkt al enige jaren met talentgericht onderwijs, dus de werkwijze is mij niet geheel vreemd. Het vraagt van mij om niet te snel antwoorden en oplossingen te geven, daar ben ik als technicus wel toe geneigd. Ik moet studenten genoeg informatie geven om verder te kunnen, zonder de oplossing alvast voor te zeggen.”

Dat betekent ook dat hij vooral op het proces moet letten. Een van de uitdagingen is volgens hem dat het werk in de studententeams eerlijk wordt verdeeld. “Van nature trekken mensen werk al gauw naar zich toe. Wij moeten ervoor zorgen dat ze het werk goed verdelen, zodat iedereen een maximaal leereffect kan behalen.”

Andere leerroute
Dat studenten dankzij het project mogelijk ontdekken dat de opleiding aan het andere instituut beter bij hen past, is geen bijeffect maar een van de doelen. Bij zowel Fontys als de TU/e valt een deel van de studenten in het eerste jaar uit. “Een vroege studiekeuze, verwachtingen van ouders en een verkeerde inschatting van de opleiding kunnen daarbij een rol spelen”, licht Van der Aa toe.

Daarom worden studenten die zich niet op hun plek voelen meteen al gewezen op de andere onderwijsroute. TU/e-studenten kunnen na het eerste semester direct instromen naar het tweede semester bij Fontys, of ze stappen in februari over. Fontys houdt daarvoor rekening met kleinere klassen.

Van der Aa hoopt dat studenten die mogelijkheid daadwerkelijk gaan benutten. “We zien dat er nu maar een handjevol studenten vanuit de TU/e bij ons aanklopt. Daarom willen we er meer bekendheid aan geven. Daar werken we hard aan”, zegt hij. Fontysstudenten kunnen na hun opleiding via een hbo-topprogramma bovendien doorstromen naar een master aan de TU/e. Petru is zelf het voorbeeld dat zo’n overstap kan werken.

Brug naar het werkveld
Het gezamenlijke onderwijs moet volgens Fontys en de TU/e niet alleen studenten helpen bij hun studiekeuze, maar ook bijdragen aan het behoud van technisch talent voor de Brainportregio. Onderwijsmanager Van der Aa benadrukt dat het project geen eenmalig experiment is. Fontys en de TU/e hebben volgens hem bewust gekozen voor een langetermijnsamenwerking. “Ik denk zelfs dat deze uitgebreid kan gaan worden. De opleidingen Wiskunde van beide instellingen hebben inmiddels interesse getoond in een vergelijkbare samenwerking.”

Voor Van der Aa is de samenwerking tussen Fontys en de TU/e vanzelfsprekend. In het regionale werkveld werken afgestudeerden van beide instellingen al langer samen. “Op de werkvloer gaat dat heel natuurlijk. Ik denk dat we, hoe verder we komen in dit project, steeds vaker denken: dit is heel logisch wat we doen.”

De foto bovenin is gemaakt door Bart van Overbeeke

Het thema van het jaarlijkse congres luidt doelgericht: ‘Kamers bouwen: aan de slag!’. “Laten we vooropstellen dat het heel indrukwekkend is dat studentenhuisvesters 5.000 woningen per jaar neerzetten”, begint Reijnder Jan Spits, directeur van Kences, donderdag het symposium. “Maar helaas zijn er ook nog steeds ruim 20.000 woningen te weinig.”

In de afgelopen acht jaar is het aandeel uitwonende studenten gedaald van 50 naar 43 procent. En dat heeft volgens de directeur vooral te maken met het gebrek aan aanbod. Want hoewel er bijgebouwd wordt in steden, kunnen huisvesters het tekort sneller oplossen aan de hand van drie factoren: locaties, tempo en financiën.

Campussen en financiën
“In een stad wordt veel geconcurreerd wat betreft huisvesting, maar daarom moeten we juist gaan kijken of we de campussen meer kunnen benutten”, gaat Spits verder. “Het grote voordeel daarvan is dat je de concurrentieslag met andere bieders niet aan hoeft te gaan, wat ook weer scheelt in de financiën. Net als het afschaffen van vennootschapsbelastingen, waar we als Kences voor pleiten. Dat geld kunnen we veel beter besteden aan nieuwbouw, verduurzamingen en betaalbaarheid. Daarbij moeten we ervoor zorgen dat een plan geen vijf tot tien jaar duurt, maar veel sneller gerealiseerd kan worden.”

Over wat er precies gebouwd moet worden is de directeur ook heel duidelijk: kamers in plaats van studio’s. Dit omdat ruim 60 procent van de studenten eenzaamheid ervaart, en 25 procent zelfs sterke eenzaamheid. “De meest effectieve aanpak om eenzaamheid tegen te gaan, is kamers bouwen.”

Langere adem
Een simpele oplossing zo lijkt, maar er liggen ook uitdagingen op de loer. Dat beaamt ook Jeske de Lint, directeur Wonen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. “De omstandigheden zijn heel ingewikkeld. Het tekort aan studentenkamers wegwerken vergt creativiteit en soms ook een wat langere adem. Maar de onzekerheid is er, ook bij ons."

Edward Touw, directeur van het particuliere Vastgoed Belang, ziet echter dat het heel lastig is om kamers te bouwen in gemeentes. “Een bestaand pand mag je vaak niet splitsen, maar ook bij nieuwbouw zien we dat gemeenten niet willen dat bedrijven instappen en kamers neerzetten."

Daar staat Rob Donninger als directeur van SSH Student Housing iets anders in. “Je moet juist ambitie en lef hebben om tóch te bouwen en juist de manieren te vinden waardoor het wel kan.”

Hart voor de studenten
LSVb-voorzitter Evy Kras benadrukt daarbij wel hoe belangrijk een eerlijke huurprijs is. “Een student in Amsterdam verdient niet per se meer dan een student in Leeuwarden, terwijl de huur voor de één vier keer meer is dan de ander. Daarnaast hoor ik hier heel veel dat er meer gebouwd moet worden, maar het handhaven van de wet wat betreft het huurrecht is ook super belangrijk. Er zijn namelijk regels als het gaat om huurprijzen.”

Drie jaar na de tijdelijke verhuizing van de diensten naar De Lage Landen (DLL) in het centrum van Eindhoven, verhuizen al die diensten nu weer terug naar campus Rachelsmolen. De honderden medewerkers die daaronder vallen verspreiden zich over verschillende locaties in R3/R4, R5 en R10. Voor R3/R4 en R10 betekende dat een volledige verbouwing, waar ook in de zomer hard aan is gewerkt. R5 hoefde slechts gedeeltelijk verbouwd te worden.

Volgens Peter Hattink, verhuiscoördinator namens de dienst MC&P, is het een soepele verhuizing geweest. “Veel gemakkelijker dan de verhuizing naar DLL drie jaar geleden”, zegt hij. “Toen hadden we veel meer ‘troep’ wat daarnaartoe moest. Nu was het een eenvoudige verhuizing en bovendien eentje waar iedereen naar uitkeek. Terug naar de studenten, terug naar de campus. Iedereen was daar optimistisch over.”

Positieve reacties
En dat optimisme is er nog steeds. De eerste reacties zijn volgens Hattink vrijwel allemaal positief. “Het is sowieso fijn dat we weer terug zijn. Dat we weer in de reuring zitten, tussen de studenten. Het enige wat ik nog merk, maar dat verdwijnt nog wel, is dat veel medewerkers van andere diensten denken dat de ruimte die voorheen de hub was in R3/R4, nog steeds voor alle diensten is. Dat is niet zo; die is nu voor MC&P.”

Een verdieping hoger, op de derde, klinken medewerkers ook positief. Zo zeggen ze bij de dienst Control, Financiën & Inkoop/Contractmanagement (CFI) dat het er allemaal netjes uitziet. Soms is het nog even zoeken naar de vergaderkamers omdat ze verstopt zitten in grotere ruimtes, maar verder bevalt het goed. Veel belcellen, rustige omgevingen, meer kleinere ruimtes en minder geluidsoverlast dan bij DLL. Of er genoeg plekken zijn? Dat moet de toekomst uitwijzen, maar vandaag in ieder geval wel.

Minder thuiswerken
Peter Hattink zegt dat ook. Voor nu zijn er voldoende plekken – hetzelfde aantal als in DLL – maar of dat over een paar maanden, als de nieuwe organisatiestructuur na HARP helemaal staat, nog steeds het geval is? “Een deel werkt thuis. Dat geldt voor alle diensten, maar het beleid is wel om minder te gaan thuiswerken en meer op kantoor. Dan is het alleen wel van belang dat er genoeg ruimte is, en daar moeten we in gaan sturen. Zeker als de nieuwe organisatiestructuur straks helemaal staat, wat in oktober/november zal zijn. Daar was in deze verhuizing nog geen rekening mee gehouden.”

Dat kan spannend worden, want er komen dan veel meer medewerkers bij en vanzelf gaat het niet, weet Hattink. “We gaan kijken hoe we daarin goed kunnen samenwerken. Bijvoorbeeld door bepaalde teams op bepaalde dagen hier te laten werken. Gelukkig hebben we daarnaast ook nieuwe collega’s die vanuit de instituten komen en die hun oude werkplek bij die instituten behouden. Dat is fijn, want zonder die plekken zouden we het niet redden. Wat dat betreft zijn we nog steeds decentraal verspreid.”

Meer parkeerdruk?
Daar zitten voor- en nadelen aan verbonden. Want meer medewerkers naar campus Rachelsmolen betekent natuurlijk ook meer benodigde parkeerplekken. En die waren al zo schaars. Voor medewerkers van de diensten is daarom een tijdelijke regeling in het leven geroepen waarbij ze een gratis parkeervergunning aan kunnen vragen waarmee ze hun auto gratis in de buurt van de campus kunnen parkeren.

De regeling werd vlak voor de zomervakantie met de betrokken medewerkers gedeeld en inmiddels is daar door zo’n vijftig verhuizende medewerkers gebruik van gemaakt. Nieuwe aanvragen lopen nog binnen. “Fijn, want hierdoor zorgen zij niet voor extra parkeerdruk op de campus”, ligt Sandra de Geeter toe, adviseur mobiliteit bij Fontys. “We hopen dat de parkerende medewerkers die aan de criteria voldoen de vergunning aanvragen. En in algemene zin hopen we natuurlijk dat mensen zo veel mogelijk met het ov of de fiets komen.”

Een café op de campus dat alleen op donderdagavond open was, maar wel dagelijks bestellingen bezorgde voor vergaderingen en bijeenkomsten en te reserveren was voor lunches en borrels. Regelmatig werd er dan ook op een dichte deur geklopt. Tot teleurstelling van velen. Dat moest anders, vonden Fontys en cateraar Appèl.

Vanaf dit studiejaar is Café 040 dagelijks van 10 tot 16 uur geopend als lunchcafé, en in de avond tijdens de openingstijden van de gebouwen voor een warme hap, een borrel en snacks. Daarnaast zijn vier klaslokalen achter het café gestript en omgebouwd tot luxe vergaderruimtes. Appèl verzorgt hier de catering, maar mensen kunnen voor de lunch ook terecht in het café.

Ontmoetingsplek
Volgens Astrid Bierens en Josijn Karssen van Appèl was er veel vraag vanuit de Fontysgemeenschap naar verruimde openingstijden en meer mogelijkheden om samen te komen tijdens of na een werk- of studiedag zonder te hoeven reserveren. Dat kan overigens nog steeds, maar je kunt nu ook gewoon binnenlopen en aan de bar of een tafeltje bestellen. De menu’s liggen, net als in elk ander lunchcafé, op tafel.

Een andere reden voor het nieuwe lunchconcept was de hoeveelheid eten die overbleef van de lunches die in de gebouwen werden bezorgd. En doordat de bezorgkarren regelmatig ergens anders werden neergezet, moesten medewerkers er geregeld naar op zoek gaan. Wel blijft het mogelijk om koude lunchgerechten te bestellen bij de cateraar. Tekst gaat verder onder de foto's.

Voor Bierens en Karssen breken twee spannende maanden aan. “De pilot moet uitwijzen of het nieuwe concept aanslaat bij de Fontysgemeenschap”, zegt Bierens. Het tweetal krijgt hierbij versterking van horecamedewerkers Hans Hendriks en Alexandra van Heijst. De eerstejaarsstudenten hebben in de introductieweek al kennisgemaakt met het café.

Speciale avonden
Met flyers, beeldschermen en mond-tot-mondreclame willen ze de rest van de Fontysgemeenschap enthousiast maken. Volgens Bierens begint het al te lopen: “Vooral de koffie in de ochtend is erg in trek. En veel mensen hebben al laten weten dat ze graag komen borrelen. Hopelijk komen ze ook op andere weekdagen dan alleen op donderdagavond nu het kan.”

Dat willen Bierens en Karssen stimuleren door speciale avonden te houden. Denk aan karaoke, bingo en pubquizzen, en ook mossel- en pizza-avonden. “We willen echt een ontmoetings- en ontspanningsplek zijn voor de hele Fontysgemeenschap”, aldus Bierens. Om dat gevoel te versterken is het interieur enigszins aangepast. De stationszitjes en statafels zijn vervangen door ronde tafels met stoelen, en langs de ramen zijn lange banken met poefs en salontafeltjes geplaatst.

Proef en succes
Kan het nieuwe concept na twee maanden op proef weer worden teruggedraaid? Niet helemaal, benadrukken Bierens en Karssen. “In principe willen we vijf avonden opengaan, maar als het op een bepaalde avond erg rustig is, dan kunnen we besluiten om dan dicht te blijven.”

Nu al zijn de vier aangrenzende vergaderruimtes een succes. “We hebben zelfs al ‘nee’ moeten verkopen”, aldus Bierens. Nu het café nog. Een heikel punt is de zichtbaarheid. De naam ontbreekt op de gevel. Wel staan er banners buiten en bij goed weer een terras. In andere gevallen is het café enkel bereikbaar via gebouw R4, en moeten mensen binnendoor lopen. “In het verleden kwam het wel voor dat mensen niet wisten dat we hier zitten. Dan is aan de verlichting te zien dat we open zijn.” In de woorden van Guus Meeuwis: daar brandt nog licht.

Foto bovenin: Alexandra van Heijst, Hans Hendriks, Josijn Karssen en Astrid Bierens (vlnr)

Het project maakt deel uit van Project Beethoven, dat als doel heeft om de instroom voor de microchipindustrie binnen Nederland te vergroten. Bij Fontys Technology zien ze al jaren dat techniekstudenten vaak op bovengemiddeld niveau bezig zijn met muziek, en dus is gekeken naar mogelijkheden om het verband tussen muziek en techniek beter te onderbouwen. Met uiteindelijk doel dus om die instroom te vergroten.

Bij Be Creative, een technische project based minor voor engineerstudenten, is in opdracht van het conservatorium een gloednieuwe opdracht verzonnen: maak een nog niet bestaand muziekinstrument. Vier studenten gingen daarmee aan de slag en presenteerden deze zomer het eindresultaat: een gitaar met allerlei mogelijkheden in klank, bereik en een manier van spelen die op conventionele gitaren onmogelijk is.

Ander geluid
Fontysstudenten Daan van Alebeek en Micha van Zutphen zijn twee van de vier breinen achter het instrument. “We zijn begonnen met een concept dat nog nergens ter wereld bestaat, maar dat je het meest kunt vergelijken met de TransAcoustic gitaar van Yamaha”, vertelt Micha. “Daarmee kun je allerlei effecten op een akoestische gitaar creëren. Wij hebben gekeken hoe we dat nog interessanter en unieker konden maken door bijvoorbeeld verschillende platen te integreren in de body van de gitaar.”

Voor de kenners: het gaat om platen van plexiglas en aluminium. Voor de niet kenners geeft Daan wat meer informatie. “We behouden de akoestische klank van de gitaar, maar door lasersnaren toe te voegen en verschillende materialen te mixen en die met elektronica door te sturen, krijg je een ander soort geluid. Sterker nog: je kunt zelf bepalen hoeveel procent van het houteffect je wil horen, hoeveel van het aluminium en hoeveel plexiglas. Door daarmee te spelen, krijg je hele andere tonen met precies dezelfde snaren.”

Interactie met publiek
Als de gitaar helemaal af is, wordt het instrument overgedragen aan studenten van het conservatorium. Zij gaan het leren bespelen en zullen speciaal voor dit instrument een eigen muziekstuk schrijven, dat in het najaar gespeeld wordt tijdens het November Music Festival. Aart Strootman, docentonderzoeker bij Fontys Academy of the Arts, is daar erg benieuwd naar. “Ik kan me heel goed voorstellen dat als we dit instrument op het podium gaan gebruiken, het een gesprek op gang brengt. De interactie met het publiek; daar hopen we op. Veel meer dan dat het instrument de internationale markt verovert.”

Strootman doet onderzoek naar de verbanden tussen muziek en techniek. Hij ziet veel verbanden en merkt dat een grote overlap mogelijk is tussen deze twee vakgebieden, maar weet ook dat het geen makkelijke opgave is om die verbanden te leggen.

Vakgebieden verbinden
“Je gaat geen ICT studeren om gitarist te worden. Andersom werkt dat hetzelfde. Bovendien heeft niet iedereen affiniteit met het andere vakgebied, wat het lastig maakt om techniek een onderdeel van het muziekcurriculum te maken, en vice versa. Het enige wat dan overblijft, is door projecten of minoren uitwisselingen te organiseren waar studenten zelf voor kiezen.”

Be Creative is daar dus een voorbeeld van. Die minor biedt verschillende projecten aan, waar Muziek en Techniek er een van is. “Ik ben blij dat de eerste ronde is geslaagd en ik hoop dat we op dezelfde manier door kunnen gaan”, vervolgt Strootman. “Want nu hebben we één instrument, maar hoe meer instrumenten we op deze manier kunnen maken, hoe groter de groep musici en engineers die je kunt enthousiasmeren voor een vak in de techniek.”

Als je de kans krijgt om naar Japan te gaan voor een studie, grijp die dan. Dat was de gedachte van Jordi toen hij hoorde over de minor Study Abroad. Hij schreef zich ervoor in, vroeg een Erasmus+-beurs aan en boekte een ticket naar de andere kant van de wereld. Op 25 maart stapte hij in het vliegtuig en sindsdien verbleef de uit Limburg afkomstige student voor voor vijf maanden in Kashiwa, een Japanse stad in het noordwesten van de prefectuur Chiba.

Bij de Reitaku University volgde hij de minor Study Abroad, waarvoor hij drie vakken mocht kiezen uit het pakket dat de universiteit aanbood. Hij volgde drie Japanse taallessen per week, plus een paar lessen over onder andere de Japanse cultuur en geschiedenis, micro- en macro-economie en strategisch management.

“Ik heb voor Japan gekozen omdat het voor mij een bucketlistland was om naartoe te gaan”, zegt Jordi. “Ik hou van het Japanse eten en de cultuur spreekt me erg aan.” Bovendien was het mogelijk om op deze plek een Erasmus+-beurs aan te vragen, en dat maakte voor hem de cirkel rond.

Voor een prikkie
Jordi verbleef in een accommodatie van de Reitaku University waar hij, vergeleken met Nederlandse studentenkamers, een prikkie voor betaalde. “Het was makkelijk geregeld. Ik moest gewoon aangeven dat ik hier wilde wonen. Het kostte mij in het totaal voor de hele periode dat ik hier zat, ongeveer 2.400 euro. Inclusief alles: er werd een keer in de twee weken schoongemaakt en het beddengoed werd voor ons gewassen.”

Die prijzen wijken dus enorm af met de Nederlandse prijzen. Maar dat zijn niet de enige verschillen, zegt Jordi. “De mensen in Japan zijn een stuk terughoudender als het neerkomt op het uiten van je mening. Weinig mensen spreken voldoende Engels om er normaal mee te kunnen communiceren en op het gebied van onderwijs werken ze hier veel minder met project based learning. Het niveau ligt voor mijn gevoel onder het Nederlandse niveau.” [Tekst gaat verder onder de foto's]

Verder is het in Japan erg heet. Nederland telt tegenwoordig ook steeds meer tropische temperaturen, maar toch is het in Japan anders. “In de lente was het weer perfect, maar in de zomer is het buiten niet uit te houden zonder airco. Supervochtig en heet.” Toch weerhield dat Jordi er niet van om zijn vrije tijd, die hij naar eigen zeggen relatief veel had, optimaal te benutten. “Met de trein is het een uurtje naar Tokyo, dus daar ging ik af en toe naartoe om bijvoorbeeld musea te bezoeken of uit eten te gaan. Ik heb tripjes gemaakt naar de Japanse ‘countryside’ en van de rust en natuur genoten.”

En natuurlijk deed hij ook typische studentendingen, zoals uitgaan. “De drinkcultuur is in Japan erg aanwezig, dus daar heb ik zeker aan meegedaan”, vervolgt hij. “We gingen vaak naar de Japanse izakaya, een plek waar je goedkoop kunt eten en drinken, en soms ging ik naar clubs in Tokyo.”

In hetzelfde schuitje
Een geslaagde buitenlandervaring dus, die Jordi al zijn medestudenten wil aanbevelen. “Mijn advies is om het gewoon te doen. Ik was zelf eerst enorm zenuwachtig en ik twijfelde of ik de goede keuze had gemaakt. Maar ik ben enorm blij dat ik het heb gedaan. Vanaf dag één ontmoet je allerlei andere exchange-studenten die in hetzelfde schuitje zitten, en als je gewoon een gesprek aanknoopt, dan ontstaan vriendschappen razendsnel. Ook adviseer ik wel om van tevoren een klein beetje de taal en Japanse gebruiken te leren, want als je je hier in verdiept, word je sneller gerespecteerd en is het een stuk gemakkelijker om vrienden te maken met locals.”

Steeds meer internationale studenten blijven na afstuderen in Nederland wonen en werken. Dan betalen ze hier dus ook belasting. Daarmee worden de kosten voor onderwijs en studiefinanciering ruimschoots terugverdiend, meldt het CPB vandaag.

Dit geldt voor studenten van binnen én buiten Europa, aan hogescholen én universiteiten. Ongeveer een op de vijf Europese studenten verblijft vijf jaar na diplomering nog in Nederland, schrijft het CPB. Voor studenten van buiten Europa gaat het om ongeveer twee op de vijf.

Nu en straks
Op korte termijn heeft de komst van buitenlandse studenten voor- en nadelen. Ze kunnen personeelstekorten helpen verlichten, maar ze moeten wel ergens wonen en ze vergroten dus het tekort op de woningmarkt.

Op langere termijn daarentegen verwachten de onderzoekers van het CPB “geen grote effecten op de arbeids- en woningmarkt”, terwijl de internationale studenten volgens hen wel kunnen bijdragen aan innovatie en betere internationale betrekkingen.

Kosten en baten
De overheid bekostigt opleidingen en studiefinanciering voor Nederlandse studenten en doet dat eveneens voor Europese studenten. Dat zijn flinke uitgaven: de ene internationale student studeert hier langer dan de andere (bachelor of master), maar gemiddeld betaalt de overheid 32.500 euro voor een hbo’er en 20.600 euro voor een universitaire student.

Maar in de loop der jaren worden die kosten terugverdiend. Het CPB kijkt onder meer naar uitgaven aan de zorg en sociale zekerheid en zet die tegenover de opbrengsten en de ‘blijfkans’ van de studenten. Dan levert een Europese hbo’er de schatkist uiteindelijk 13 duizend euro op en Europese wo-student 82,5 duizend euro.

Studenten van buiten Europa moeten hun opleiding helemaal zelf betalen. Alles wat zij aan belasting afdragen, is dus winst voor de overheid. Dat begint al met hun bijbaan naast de studie. De hbo’ers onder hen leveren de Nederlandse staat gemiddeld 117 duizend euro op en de universitaire afgestudeerden 243 duizend euro.

Verrast
Een soortgelijke conclusie trok het CPB al in 2012. Destijds morde de politiek dat er zoveel Duitse studenten naar Nederland kwamen, terwijl er omgekeerd maar weinig Nederlandse studenten naar Duitsland gingen.

Toenmalig demissionair staatssecretaris Halbe Zijlstra was destijds aangenaam verrast door de CPB-berekening en stelde zijn standpunt over buitenlandse studenten bij. “We kunnen andere EU-landen niet vragen: wilt u betalen voor studenten die ons economisch voordeel opleveren? Dat is een moeilijk verhaal.”

Positiever over migratie
Omdat je de wereld niet tot economische getallen alleen kunt terugbrengen, kijkt het CPB ook naar de ‘brede effecten’ van internationalisering. De onderzoekers stippen aan dat Engelstalig onderwijs zijn waarde kan hebben, maar Nederlandstalig onderwijs ook.

Internationale studenten hebben in elk geval geen aantoonbaar effect op het studiesucces en de baankansen van Nederlandse studenten. “Maar meer contact met internationale studenten blijkt wel te leiden tot meer internationale sociale verbindingen en een positievere houding ten opzichte van migratie”, schrijft het CPB.

Brain drain
Een ander argument tegen internationalisering is dat jongeren uit verre (en armere) landen hun talent misschien beter voor hun eigen land kunnen inzetten: is er geen sprake van een brain drain? Het CPB nuanceert dat: het kan juist wederzijdse voordelen bieden, zeggen de onderzoekers.

Je hebt inderdaad winst en verlies: brain gain en brain drain. Maar getalenteerde migranten kunnen productiever zijn in meer ontwikkelde economieën, redeneert het CPB, en het verlies van het herkomstland kunnen ze “deels compenseren door bijvoorbeeld geld over te maken naar hun familie”. Bovendien kunnen die landen ook profiteren van handel en hoogopgeleiden die weer terugkeren.

In totaal kwamen er donderdag bijna 8.200 mensen door de toegangspoort bij het Leijpark in Tilburg. Ruim 5.000 daarvan waren eerstejaars studenten. Daarnaast waren er 1.140 intro-ouders en studenten uit het mbo en wo die door de organisatie waren uitgenodigd.

“Ik kan het niet onderbouwen, maar ik hoop dat we meer bezoekers hadden door het bredere aanbod op het festival. Dat het dit keer niet alleen om muziek ging”, stelt Nicolette Koot, namens Fontys verantwoordelijk voor de Purple-organisatie.

Een andere reden waarom er meer bezoekers waren, zou ook kunnen zijn dat Fontys dit jaar wellicht ook meer nieuwe eerstejaars studenten kent dan vorig jaar. Die officiële cijfers worden door Fontys echter pas later dit najaar bekendgemaakt.

Dat de hele introductieweek Purple wellicht meer en zeker niet minder deelnemers kende, is overigens al nieuws op zich. Onder meer de universiteiten in Rotterdam en Wageningen zagen dit jaar weer dat minder studenten meededen. Landelijk is het moeilijk meetbaar omdat bij veel instellingen de introductieweek niet centraal geregeld is.

Mishandeling
Purple telde dus meer bezoekers maar ook dit jaar weer nauwelijks incidenten, ondanks de combinatie van een grote mensenmassa, heel warm weer en alcohol. Bij de water- en schuimbaan raakte in de middag een meisje gewond aan haar voet en moest naar het ziekenhuis worden gebracht.

Rond 18.00 uur werd een Fontysstudent recht voor het hoofdpodium heel hard in zijn gezicht geslagen. De verdachte, eveneens een Fontysstudent, werd later door de politie aangehouden. De Purple-organisatie heeft inmiddels contact gehad met zowel slachtoffer als dader.

Koot: “We doen er echt alles aan om Purple zo veilig mogelijk te houden. Maar een ongeluk zit in een klein hoekje. Die mishandeling was best wel heftig. Je moet wel een beetje verknipt zijn om het leuk te vinden om zoiets te doen. Maar dat soort dingen heb je als organisatie gewoon niet in de hand. Zie ook wat bij BUas gebeurd is.”

Voedselvergiftiging
Ook de Breda University of Applied Sciences (BUas) hield afgelopen week zijn introductiedagen. Van de 800 studenten en begeleiders die de laatste nacht van het introkamp op een camping in het Belgische Poppel doorbrachten, werd bijna een kwart goed ziek. Drie van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht. Volgens de hogeschool was waarschijnlijk sprake van voedselvergiftiging.

Vanwege een conflict in het kabinet over de rijksbegroting van volgend jaar heeft minister Rianne Letschert de opening van het studiejaar in Leeuwarden afgezegd. In Groningen staat ze nog wel op het programma, zij het online.

Eigenlijk had de rijksbegroting van 2027 afgelopen vrijdag rond moeten zijn, maar de drie regeringspartijen zijn er nog niet uit. Er stond vanmorgen een ministerraad ingepland, maar die is inmiddels uitgesteld tot 18 uur.

Letschert kon niet naar Leeuwarden komen, waar ze het studiejaar bij hogeschool NHL Stenden zou openen. Ze gaat wél spreken bij de opening van het academische jaar in Groningen.

Ze kan er alleen niet fysiek bij zijn, nu het kabinet om 18 uur gaat vergaderen. Het lukte logistiek niet om haar weer op tijd in Den Haag te krijgen, laat haar woordvoerder weten. Ze gaat de zaal online toespreken.

De begroting moet uiterlijk vandaag naar de Raad van State, die erover moet adviseren. Op Prinsjesdag, de derde dinsdag van september, presenteert het kabinet de uitkomst van de onderhandelingen.

Maar ook die uitkomst is voorlopig. Er kan nog van alles aan veranderd worden in overleg met de Tweede Kamer. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook met de onderwijsbegroting van het vorige kabinet, die dreigde te stranden in de Eerste Kamer.

Vermogen
Nu gaat het conflict in de politiek vooral over belasting op vermogen: hoeveel moeten rijke Nederlanders bijdragen? Coalitiepartij VVD en rechtse oppositiepartijen willen vermogende particulieren een belastingvoordeel geven dat miljarden euro’s gaat kosten.

Maar hoe krijg je dan de begroting rond? Het zijn dure tijden. Alleen al de extra uitgaven aan defensie lopen in de papieren. Bovendien heeft het kabinet waarschijnlijk de steun van oppositiepartij PRO nodig, die zich verzet tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Letschert stond als informateur aan de basis van het minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Bij de aankondiging sprak ze van optimisme bij de drie partijen “omdat zij ervan overtuigd zijn dat zij met z’n drieën snel en stabiel kunnen handelen”.

foto boven: het kabinet bij zijn aantreden op het bordes met de koning, met Riannne Letschert tweede van rechts.

Als instructeur bij Zweefvliegclub Eindhovense Studenten (ZES) - een rol die hij als student al op zich nam - geeft hij zijn passie door aan nieuwe leden. Bron vloog deze zomer een keer mee.

De lier ligt strak gespannen op de baan, het vliegtuig komt in beweging en binnen drie seconden laten de wielen de grond los. We stijgen met zo’n 90 kilometer per uur steil het luchtruim in. Na een halve minuut klikt de kabel los en zweven we op bijna 500 meter hoogte boven de Luitenant Generaal Bestkazerne in Vredepeel, de thuisbasis van de zweefvliegclub. Het enige hoorbare geluid is een beetje wind. Als een roofvogel cirkelen we boven ons territorium.

“Vliegen geeft me zo’n machtig en zorgeloos gevoel", vertelt Ton Staassen. "Dat is zelfs na al die jaren nog steeds zo. Elke vlucht is anders, ik raak nooit verveeld of uitgeleerd.” Voor de docent Technische Bedrijfskunde bij Fontys Technology is zweefvliegen meer dan een hobby, die begon toen hij aan de TU Eindhoven studeerde. “Het is een passie”, zegt hij. Een passie die hij als instructeur doorgeeft aan steeds weer nieuwe studentleden van ZES, zoals Alynah Elizabeth, Nick Jansen en Tristan Triest.

Adrenalinestoot
Nick, vierdejaarsstudent Verpleegkunde, vliegt nu drie jaar. “Als je het eenmaal hebt meegemaakt…”, zegt hij zonder zijn zin af te maken. “Het is moeilijk onder woorden te brengen. De kick die ik ervan krijg. Van de korte adrenalinestoot na het opstijgen tot de stilte en de vrijheid die ik ervaar op grote hoogte. En na het vliegen wordt er vaak gezellig samen gegeten."

Voor Nick was één kennismaking voldoende. Dat geldt ook voor Alynah en Tristan. Alynah kwam drie jaar geleden vanuit Curaçao naar Eindhoven om Toegepaste Psychologie te studeren. Ze is nog maar kort lid en is in opleiding. Dat betekent dat ze meevliegt met een instructeur en stap voor stap zelf leert vliegen.

Opbouwen van de vliegtuigen hoort daar ook bij: sjouwen, schroeven en tapen (dat is nodig tegen het fluiten van de wind en voor de aerodynamica). Soms duurt het wel twee uur voordat je je eerste vlucht van de dag maakt. Maar ook dat is ontspanning: samen buiten bezig zijn. "Mensen denken vaak dat zweefvliegen een individuele sport is”, zegt Ton. “In werkelijkheid krijg je geen enkel vliegtuig zonder hulp van elkaar de lucht in. Juist dat samenwerken vind ik mooi. En als instructeur zie ik studenten ieder jaar groeien."

Adembenemend
Alynah laat het allemaal op haar afkomen en neemt alle informatie in zich op. Rustig blijven en vertrouwen op jezelf, is haar devies. Als kind droomde ze ervan straaljagerpiloot te worden. Dat liep anders, maar de liefde voor vliegen bleef. Haar eerste vliegervaring op de club was “adembenemend” en “vredig”. “Het was nog mooier dan ik had gedacht”, zegt ze met een stralende glimlach. “Tijdens mijn tweede vlucht mocht ik al sturen. Zo kicken!”

Fontysstudenten Nick en Alynah kijken ernaar uit om zelfstandig boven land te mogen vliegen. Gemiddeld duurt het anderhalf jaar voordat je ‘solo’ (zelfstandig, maar binnen een straal van vijf kilometer en met een instructeur op de grond) mag vliegen, en drie jaar voordat je je brevet haalt en volledig zelfstandig een zweefvliegtuig mag besturen. Die periode hangt volgens Staassen af van hoe regelmatig iemand komt vliegen. Je ontvangt je brevet na het behalen van je theorie- en praktijkexamen.

Medelid Tristan mist geen enkele mogelijkheid om te kunnen vliegen. De masterstudent Computer Science aan de TU Eindhoven heeft in een recordtijd van 1,5 jaar zijn brevet gehaald. Nog geen jaar later heeft hij al 430 vluchten gemaakt. En dat terwijl hij de tip van een vriendin om te gaan zweefvliegen in eerste instantie in de wind sloeg. “Ik dacht dat het suf zou zijn, omdat je na tien minuten zweven alweer aan de grond staat.” Van die gedachte is hij volledig teruggekomen. “Er is zoveel meer mogelijk. Zoals kunstvliegen!”, zegt hij lachend terwijl we een looping maken.

“De vrijheid die ik voel als ik vlieg, is ongeëvenaard", vervolgt Tristan. "Boven land vliegen is spannend, omdat je afhankelijk bent van de thermiek en niet altijd op je eigen veld kunt landen. Soms eindig je honderden kilometers verderop in een weiland of op een vliegveld in Duitsland, zoals me pasgeleden overkwam. Elke keer doe ik weer nieuwe ervaringen op.”

Clubgevoel
Alle drie noemen ze ook het clubgevoel. Dat gaat verder dan samen vliegen. Leden kunnen meedraaien in commissies en besturen van de vereniging. Zo was Nick vorig jaar voorzitter. Die ervaring hielp hem niet alleen bij het organiseren van de vereniging, maar ook in zijn opleiding en werk als perioperatieve verpleegkundige. "Je leert verantwoordelijkheid nemen, mensen aansturen en beslissingen nemen." En Tristan is sinds twee jaar secretaris en commissaris materieel.

Alynah mist soms haar familie in Curaçao, maar de mensen op de club vormen een hechte gemeenschap en de studente voelt zich er thuis. “Je moet eropuit gaan en je onder de mensen begeven”, zegt ze. Dat kan zo vaak als ze wil: van april tot en met oktober wordt er elke zaterdag en zondag gevlogen en soms ook op woensdag- en vrijdagavond. [de tekst gaat verder onder de foto's, klik erop voor een vergroting]

In de winter wordt er onderhoud gepleegd. En elk jaar gaan leden op kamp naar het buitenland. Sinds Nick lid is geworden is hij in Tsjechië, Duitsland en Frankrijk geweest. Elk gebied heeft zo zijn charmes, vindt hij. Volgens Tristan is er geen andere zweefvliegclub die met zoveel leden en aanhang op reis gaat.

Familie
De club telt momenteel zo’n honderd leden, maar vaak zijn ook partners en kinderen betrokken, zoals Els Hendriksen, de vrouw van Ton Staassen. Zij werkt ook bij Fontys als docente en heeft twee jaar gevlogen. Hun dochters hebben alle drie solo gevlogen. De middelste heeft haar zweefvliegbewijs gehaald en is nog steeds lid van ZES. Tegenwoordig komen Nick en Tristan met regelmaat eten en borrelen bij Ton en Els.

Onlangs heeft Staassen het in 1992 samen met twee clubleden gekochte zweefvliegtuig deels verkocht aan Tristan. “Binnen drie jaar zal hij de kist geheel in eigendom hebben.” Maar van stoppen wil de Fontysdocent niet weten. “Vier jaar geleden heb ik met vijf andere clubleden nog een tweezitter gekocht. Zolang ik studenten kan leren vliegen, ga ik door. De club is mijn familie.” [de tekst gaat verder na de video]

Heb jij of ken je een collega of medestudent met een bijzondere hobby? Laat het de redactie weten via bron@fontys.nl.

Nicolette Koot, namens Fontys al sinds jaar en dag verantwoordelijk voor de organisatie van Purple, is dan ook bijzonder tevreden met hoe de week verliep. Ook al was het op de laatste dag nog even flink veel stressen omdat noodweer dreigde een spelbreker te worden.

“Klopt. We hebben twee jaar geleden ook al eens met dreigend onweer te maken gehad. Maar deze keer moest er heel veel georganiseerd worden, van het inkorten van het programma tot het busvervoer naar de onderwijslocaties en de opvang van studenten daar”, aldus Koot.

“Ik ben heel trots op hoe goed dat is gegaan. Hoe goed de samenwerking was met de busmaatschappij, de gemeente, de veiligheidsmensen. Het was maatwerk, maar het is allemaal gelukt. Tot en met de gebouwen die in de onderwijslocaties zijn opengesteld voor studenten om te schuilen. En daar is ook gebruik van gemaakt.”

Plakkerig
Het Purple Festival verliep verder ook zonder noemenswaardige incidenten. “Het was plakkerig weer, er zat natuurlijk ook de nodige alcohol in een aantal studenten. Maar los van een meisje dat een wond aan haar voet opliep bij de waterbaan weet ik verder nog van geen andere ongevallen.”

De samenwerking met evenementenbureau This Affects, dit jaar voor het eerst ingehuurd, was volgens Koot een groot succes. “Los van het evenement en de activiteiten zelf, zijn zij ook heel erg van styling - waardoor het festivalterrein er leuker uitzag dan ooit. En zij hebben sociale veiligheid heel erg in beeld, daar is achter de schermen flink op ingezet.”

De twee stadsfestivals waren al net zo'n succes als het Purple Festival. Het Vibes Festival op het Eindhovense Stadhuisplein was strak uitverkocht. “Doordat Summa dit jaar voor het eerst met heel veel studenten kwam, waren er daardoor alleen tickets voor eerstejaars van Fontys.” Maar niemand die erom treurt, want het betrekken van het mbo bij de intro is al jaren juist een groot doel.
Ook het wat kleinere festival op het Willemsplein in Tilburg was een succes.

City Tours
De enige minder positieve geluiden waren te horen bij de City Tours op woensdag. Daar bleek de coördinatie tussen de rondtrekkende groepjes studenten, de te bezoeken locaties en de organisatie niet altijd even soepel te lopen.

“Ik heb dat ook meegekregen, ja”, zegt Koot. “En waar het met stakeholders mis is gegaan, gaan we dat zeker nog evalueren. Aan de andere kant: we zijn ook gewoon afhankelijk van of individuen zich aan vooraf gemaakte afspraken houden. En ik heb niet het idee dat het over de hele linie zo is geweest dat er dingen misliepen bij de City Tours.”

Hoe hoog de opkomst was bij Purple en in hoeverre de prikkelvrije chill zones ook echt zijn gebruikt, weet Koot nog niet te zeggen. Die cijfers gaat zij allemaal nog krijgen. “Maar van wat ik gezien en gemerkt heb, was de opkomst hoog. Hopelijk ook dankzij het nieuwe bredere aanbod met meer dan alleen muziek en feesten.”

Docent Hendriksen is verbaasd. Hij surveilleert regelmatig tijdens schriftelijke tentamens en betrapt soms een spiekende leerling. Die klagen ook wel eens, maar dan verzoekt de examencommissie nooit om een foto aan te leveren van het spieken. En ook niet om het fotobewijs te laten checken door een onafhankelijke partij. Was Hendriksen wel bevoegd om spieken te kunnen constateren? Spiekte de student echt of was zijn medestudent slechts een inspiratiebron? Hoe weet Hendriksen dat eigenlijk? Is Hendriksen wel te vertrouwen?

Docent Hendriksen negeert het verzoek van de examencommissie. Hij weet zeker dat de student onrechtmatig AI heeft gebruikt, maar hij heeft geen zin om zichzelf tegenover de commissie te verdedigen. Hij staat tenslotte niet terecht.

Die nacht besluit Hendriksen om studenten nooit meer te laten zakken vanwege onrechtmatig AI-gebruik. Waarom zou hij? Een oogje dichtknijpen levert alleen maar voordelen op. In tijd en het vermijden van allerlei negatieve energie.

Schuldgevoel heeft Hendriksen ook niet. Daar is hij mentaal lenig genoeg voor. De wereld wordt niet automatisch beter van méér technologie, denkt hij, starend naar het plafond. Dus als ik AI-prutsers laat slagen die eigenlijk helemaal geen technologie kunnen maken, wie weet wordt de wereld daar alleen maar beter van.

En met die gedachte valt docent Hendriksen als een blok in slaap.

Rens van der Vorst is naast huiscolumnist van Bron ook technofilosoof, werkt bij Fontys hogescholen ICT en Engineering en is auteur van onder meer Don't mention the VAR. Lees hier zijn eerdere columns.

Eerder dit jaar vroeg de Landelijke Studentenvakbond onderwijsinstellingen al om Iraanse studenten te steunen. Door de oorlog in hun thuisland kunnen sommige studenten niet bij hun bankrekening en door inflatie is hun geld veel minder waard geworden. Daardoor kunnen zij hun collegegeld niet meer betalen.

Met het nieuwe collegejaar in zicht doet de vakbond opnieuw een oproep, dit keer aan onderwijsminister Rianne Letschert. De LSVb wil dat het collegegeld voor Iraanse studenten landelijk wordt verlaagd.

Normaal gesproken betalen deze studenten het instellingscollegegeld, dat kan oplopen tot enkele tienduizenden euro’s. Daarnaast pleit de bond voor de oprichting van een noodfonds.

Tussen wal en schip
Nu moeten de studenten maar net geluk hebben met hun universiteit of hogeschool. Bij de ene onderwijsinstelling is veel geregeld, bij de ander vrijwel niets, zegt LSVb-voorzitter Evy Kras.

In een reactie op Kamervragen schrijft Letschert donderdag dat ze hogescholen en universiteiten vraagt om aandacht te hebben voor studenten uit Iran en “waar mogelijk maatwerk te bieden”. Maar de verantwoordelijkheid laat ze bij de instellingen zelf.

Fontys
Volgens de LSVb zijn er veel instellingen die nauwelijks iets doen voor Iraanse studenten. Kras: “Het is verschrikkelijk voor deze studenten, die wellicht middenin hun studie zitten en door gebrek aan ondersteuning moeten stoppen.”

Volgens de laatste cijfers studeren in totaal zo’n 1.200 Iraanse studenten in Nederland. Meer dan de helft van hen volgt een opleiding in het hbo. Bij Fontys studeerden er in het afgelopen collegejaar ruim negentig. Fontys liet in een eerder gesprek met Bron al weten hen te helpen waar mogelijk.

Blauwdruk
De LSVb hoopt dat er een landelijke blauwdruk komt voor studenten die door geopolitieke onrust worden geraakt. “Nu wordt elke zaak afzonderlijk behandeld, en dat zorgt voor veel onduidelijkheid”, zegt Kras. “Je kunt ook niet alleen Iraanse studenten helpen, want dat is juridisch ingewikkeld. Maar als je het breder trekt en duidelijke kaders opstelt, wordt het een stuk makkelijker.”

Zoiets heeft Wageningen Universiteit bijvoorbeeld gedaan. De universiteit stelde een pakket met mogelijke maatregelen op, schreef universiteitsblad Resource in juni. Het pakket is nu bedoeld om Iraanse studenten te helpen, maar het is algemener geformuleerd.

Onderwijsdecaan Dick De Ridder van WUR: “Het gaat erom dat we alle studenten die plotseling in zware financiële problemen komen door geopolitieke ontwikkelingen zoals oorlogen, een beetje kunnen helpen.”

Waar het festival voorgaande jaren vrijwel meteen startte met een muziekprogramma op zowel de Talent- als Main Stage, kregen bezoekers dit jaar eerst een paar uur uitgebreid de kans om het festivalterrein en daarbij horende activiteiten te ontdekken. Of je nou zin had in een spelletje, slinger aan het Rad van Fortuin, schildersessie, lekkere maaltijd of toch een dansje: het kon in de middag allemaal.

Het evenement startte namelijk om 13.00 uur en het muziekprogramma pas om half 4. Waardoor studenten dus bijna drie uur de tijd hadden om eerst even te acclimatiseren. En dat vonden veel van hen stiekem best lekker. “Na drie dagen introductie zijn we moe, héél moe, dus dit chillmomentje is wel even welkom”, zeggen Iris, Lonneke en Jasmijn. De studenten pakken hun rust in een schaduwplekje op een van de vele grasvelden, waar ze worden omringd door honderden anderen. “De sfeer is heel gezellig. Er is genoeg te doen, we denken dat iedereen zich hier prima vermaakt.”

Ook Jasmine en Naomi kunnen de rustige uurtjes goed gebruiken. Ze zitten helemaal achteraan het festivalterrein, vlak voor een tent waar iemand een dutje in lijkt te doen. Rechts van de tent staat een bordje met de tekst ‘Hoogsensitief Community’. Links ervan doen mensen yoga.

“Als je even wil chillen kun je hier zitten”, zeggen de studenten. “Het aanbod is heel gevarieerd en speelt in op verschillende type mensen. Dat is heel fijn. Vorig jaar waren we er ook, toen was het festival anders ingedeeld. De chill-area zat bijvoorbeeld naast een muziekstage waardoor je constant harde muziek hoorde. Dat is nu gelukkig een stuk minder. Wij zijn hier bewust gaan zitten om even tot rust te komen.”

Een stukje verderop zijn vier studenten nog aan het bijkomen van de waterglijbaan, waar op deze zweterige dag voor verkoeling wordt gezorgd. Ook pingpong heeft de revue al gepasseerd. “Nu zijn we aan het schilderen en straks gaan we natuurlijk ook lekker feesten.”

Want dat is volgens veel studenten toch waar het uiteindelijk om draait: feesten. Zo kunnen Reine en Yves niet wachten tot het muziekprogramma start en vinden ook Valentin, Evi en Evi dat de boel wel ietsje eerder had mogen losbarsten. “Half 4 is vrij laat”, klinkt het bij de studenten, die aan tafel een spelletje zitten te doen om de wachttijd door te komen. “Het idee van al deze activiteiten is ontzettend leuk, en het is allemaal ook heel leuk, maar we hebben ook zin om lekker te dansen.”

Purple Festival zou eigenlijk tot 22.00 uur duren, maar vanwege het verwachte noodweer sluiten de deuren een uurtje eerder en is ook het vervoersschema op de schop gegooid. Daarover lees je hier meer.

Om 13.00 uur begon donderdag in het Tilburgse Leypark het feestelijke slot van introductieweek Purple voor alle Fontysstudenten. Met tal van acts en activiteiten op een iets kleiner maar wel leuker ingericht terrein.

Woensdag werd echter al duidelijk dat er donderdag mogelijk heel zwaar weer op komst was. Landelijk ging er al een code geel uit. In de avonduren zou het zuiden van het land met windstoten, onweer en zware hagelbuien te maken kunnen krijgen.

Na overleg tussen de Purple-organisatie en het crisisteam van Fontys werd besloten om de eindtijd te vervroegen. Ook de tijden waarop de ingehuurde bussen vanuit Tilburg weer teruggaan naar de andere Fontyssteden zijn aangepast.

Voor het programma op het hoofdpodium heeft de aanpassing nauwelijks gevolgen. Het optreden van hoofdact Jonna Fraser gaat gewoon door. Het afsluitende optreden van een dj is ingekort.

Van de 4.000 studenten die woensdag verwacht worden op campus Rachelsmolen, verschijnen er een heleboel. Natellen is onmogelijk, maar in de binnentuin is her zelden zo druk geweest. De eerstejaars verspreiden zich in groepjes van ongeveer 27 personen over 150 verschillende tours, die elk 2 tot 8 stops in het centrum van Eindhoven hebben.

Food is één van de populairste thema’s tijdens de City Tour en dat is dan ook de route die Bron meeloopt. We sluiten aan bij het groepje van intro-ouders Madelief en Kick, allebei studerend aan de opleiding Verpleegkunde, net als hun 24 intro-kinderen. Vanaf de campus lopen we naar de eerste stop: de Effenaar. Maar daar blijkt al snel dat dit niet meer is dan een letterlijke stop. “We hebben geen idee wat we hier moeten doen”, zegt Madelief.

Veel of weinig activiteiten
Na een paar belletjes met andere intro-ouders en de organisatie is ze wat wijzer geworden. “Blijkbaar krijgen we nog veel meer van dit soort stops waar we eigenlijk niks gaan doen.” Pure pech voor deze route? Misschien wel, want de organisator vertelde Bron woensdagochtend dat er juist heel veel dingen georganiseerd zijn. Workshops, speurtochten, musea-bezoeken, spellen, sportactiviteiten, zelfs een bezoekje aan het PSV-stadion. Maar goed, bij dit Food-clubje zijn het dus vooral langsloop-stops: plekken om te ontdekken.

Vanaf de Effenaar lopen we na een kort ingelast spel met multiple choice-vragen over Eindhoven door naar het Stadhuisplein, waar een lunchpakket kan worden opgehaald. Onderweg daarheen vertelt intro-papa Kick dat de afgelopen dagen héél gezellig waren. “Maar op dit moment voel ik me wat minder. Grieperig, rillerig, koud, dan weer warm. Gewoon een beetje ziek.” Toch mag dat voor hem de pret niet drukken: hij loopt de hele route voorop met een grote JBL-box om zijn nek. De muziek hyped de intro-kinderen, waarvan een groot deel brak is, goed op.

Onder die brakke studenten bevinden zich ook Fie en Bente. De een heeft drie uur geslapen, de ander een nette zes. “We wisten niet zo goed wat we van deze tour moeten verwachten, maar volgens mij wisten de intro-ouders dat ook niet”, zeggen ze. “We hebben eigenlijk meer zin in het Vibes-festival vanmiddag.” En dat is eigenlijk al drie dagen het geval: het ochtendprogramma zien ze als een ‘moetje’, in de middag barst het feest los.

Tilburg

In Tilburg klinkt ondertussen het startsein van de City Tour op het Willemsplein na een boodschap van burgemeester Fleur Gräper - van Koolwijk. “Vorig jaar tijdens Purple zag ik een stad waar enorm veel energie hangt. Daar moest ik burgemeester van worden! En een half jaar later is me dat gelukt. Ongelooflijk bijzonder dat alle onderwijsinstellingen vandaag samen aan de slag zijn om de nieuwe studenten onze stad te laten ontdekken. De komende jaren gaan we Tilburg nog mooier en leuker maken.”

De City Tour voor 25 Pedagogiek-studenten die Bron mag volgen, start met een muziekroute door de stad. Na een goede twintig minuten wandelen volgt een korte introductie bij de eerste locatie: de nachtzuster. Binnen staat de ruimte vol rook en draait een dj muziek. Voor eerstejaarsstudent Lotte ziet vooral de bank er aanlokkelijk uit. “Het is dag drie, waarop we de cultuur van de stad moeten leren kennen, maar dat boeit eigenlijk niemand iets. We zijn hier gewoon voor de gezelligheid en de mensen.”

Twaalf stops
Na een half uur te hebben gezeten, weet intro-mama Lente genoeg. In het programma, met maar liefst twaalf stops, staan verschillende locaties waar geen opdrachten aan verbonden zitten. “Die skippen we, we gaan door naar de karaokebar waar we mogen zingen.” Dat levert twinkelende oogjes op bij de eerstejaarsstudenten. Maar eenmaal bij de karaokebar aangekomen, volgt een nieuwe teleurstelling. De bar is dicht. “We hadden beter uit kunnen slapen en vanmiddag naar het festival kunnen gaan”, aldus Lotte.

Bij een ander groepje met daarin eerstejaarsstudenten van de Juridische Hogeschool klinken soortgelijke geluiden. Na hun pauze zijn ze ruim op tijd bij de Schouwburg, waar ze hun route hervatten. Totdat een van de intro-moeders naar buiten komt. “We kunnen niet meer aansluiten. Het programma is te vroeg herstart en de volgende ronde begint pas over een uur."

Na kort overleg besluiten de begeleiders dat hun kinderen daar niet op hoeven te wachten. “Ga vooral iets leuks doen, trek je eigen plan. Pak een terrasje of ga een ijsje halen, en dan zien we elkaar vanmiddag weer voor het festival.” Daar zullen ze wellicht anderen treffen, want meerdere groepjes kiezen voor dat alternatief.

Venlo
Eerstejaars Informatica-student Kaylene loopt in Venlo de creativiteitsroute, die haar ontzettend goed bevalt. “We zijn begonnen in de bibliotheek, waar we een bingokaart vol activiteiten moesten afstrepen. Eenmaal compleet kregen we een aantal cadeautjes als aandenken.”

Na een korte stop bij een ijssalon leidt de tour naar Museum van Bommel van Dam, een museum vol moderne kunst. “Echt een leuke dag. Hoeveel dingen we precies gaan doen weet ik niet, maar we sluiten 'm wel af bij een café in de stad. Daar proosten we met een biertje, want ook dat hoort bij het studentenleven.”

Nieuwe eerstejaars maken deze week kennis met hun stad en het studentenleven, maar sommigen doen niet mee aan de introweken. Te veel herrie, te veel drank… ze hebben er geen zin in. Daar houden steeds meer introweken rekening mee. Zo ook Fontys, waar Purple ook een rustig programma biedt, voor wie dat fijner vindt.

Natuurlijk waren er her en der bij hogescholen en universiteiten weer tal van aanstellingen van nieuwe directeuren en bestuurders. Waarvan voor Fontys uiteraard met afstand de meest opvallende Arend Hardoff is. Hij is deze zomer aangesteld als de opvolger van de huidige voorzitter van het college van bestuur, Joep Houterman. Die gaat over een half jaar met pensioen.

Ophef over rechts-radicale club op infomarkt
Er was ook minder aangenaam nieuws. Zo staat de nationalistische studentenvereniging GNSV in Leiden op de infomarkt, waar het kraampje volgens universiteitsblad Mare werd besmeurd met stinkende smurrie. De universiteit overweegt zulke verenigingen te gaan weren.

De GNSV huldigt extreme denkbeelden en een van de leden is eerder dit jaar tot een gevangenisstraf veroordeeld wegens verboden wapenbezit.

Ook in Nijmegen zou de club een kraampje krijgen. Dat gaat toch niet door, schrijft universiteitsblad VOX. Er is een protest aangekondigd en de universiteit kan daardoor de veiligheid niet meer garanderen, is het argument.

Kamer zoeken is erger dan daten
Zeker bij de start van het studiejaar zoeken veel studenten een kamer, vooral als ze van ver naar hun studiestad moeten komen. In veel media verschijnen verhalen over de zoektocht.

De kamernood is nog lang niet voorbij en hospiteren valt niet mee: “Het is nog erger dan daten”, zegt iemand bij zijn derde poging.

… en je bent al snel een prooi
Op de kamermarkt zijn oplichters actief die bijvoorbeeld borg vragen voor kamers die helemaal niet bestaan. Daar moeten studenten voor oppassen: geloof niet alles wat je op TikTok ziet.

Ook zijn er verhuurders die het grijze gebied opzoeken. De Woonbond waarschuwt bijvoorbeeld voor een bedrijf dat de huurbescherming zou omzeilen door studenten in één keer een heel jaar huur te laten betalen.

Drama rond hoogleraar in Cambridge
Hoogleraar Jason Arday, die werkzaam was bij Cambridge University, werd beschuldigd van plagiaat en slordige wetenschap. Het ging van kwaad tot erger: zijn cv bleek ook niet op orde en hij had zijn sportprestaties en inspanningen voor het goede doel opgeklopt. Hij stapte op en werd enkele dagen later dood aangetroffen.

Socioloog Arday was zwart en autistisch. Naar eigen zeggen kon hij niet praten tot hij elf jaar was. Zijn opkomst in de academische wereld was als een sprookje van gelijke kansen in het Verenigd Koninkrijk en al snel kreeg hij uit conservatieve en racistische kringen forse tegenwind. Hij viel op en dat verklaart misschien de gretigheid waarmee sommige media en opiniemakers boven op deze rel sprongen.

… dat gaat anders dan bij onderzoekers Griep en Verster
Bij de Nijmeegse sociaalpsycholoog Yannick Griep klopte er ook weinig van zijn onderzoek. Hij heeft zelfs als hoofdredacteur van een tijdschrift de peer review van zijn eigen artikelen gefingeerd, schrijft universiteitsblad VOX.

En de Utrechtse onderzoeker farmacologie Joris Verster liet zich betalen door bedrijven zoals Red Bull en kwam vrijwel altijd met positief nieuws over hun producten, melden journalisten van Investico, Trouw en De Groene Amsterdammer. Zo zou het mixen van energiedrankjes en alcohol geen gezondheidsrisico opleveren.

De Universiteit Utrecht had de omvang van zijn nevenwerkzaamheden niet in beeld en gaat de onderzoekscultuur in de vakgroep farmacologie doorlichten.

Weinig muziek in Nederlandse studenten…
Het aantal Nederlandse studenten aan de conservatoria is flink afgenomen, meldde de NOS. Twintig jaar geleden kwam ruim de helft van alle muziekstudenten uit Nederland, inmiddels is dat nog maar 22 procent. De rest komt dus uit het buitenland. Het zou onder meer door de bezuinigingen op cultuur en muziekonderwijs komen.

Voor het tweede jaar op rij is wel het aantal eerstejaars aan de universitaire pabo’s gegroeid. Er begonnen vorig jaar in september 568 studenten aan de opleiding. Alle beetjes helpen, gezien het lerarentekort.

Aan de hogescholen nam de belangstelling voor de pabo ook toe, eveneens voor het tweede achtereenvolgende jaar. Daar begonnen bijna 6.300 eerstejaars. Maar dat was al eerder bekend.

Indiase kakkerlakken
Hoe noem je de vele Indiase werklozen met een goed diploma? Kakkerlakken, zei de hoogste Indiase rechter afgelopen mei. Al snel ontstond de Kakkerlakken Volkspartij en brak er een opstand uit.

In India betalen ouders zich scheel aan trainingen voor universitaire toelatingsexamens, maar tegen alle verwachtingen in zijn hoogopgeleide jongeren vaker werkloos dan de rest van de bevolking. Bovendien werden de toelatingsexamens dit jaar voor miljoenen jongeren ongeldig verklaard toen er fraude werd ontdekt.

Tienduizenden jongeren trokken naar de hoofdstad om daar met kakkerlaksymbolen te demonstreren tegen de regering. Dat hield pas op toen premier Narendra Modi zijn minister van Onderwijs ontsloeg.

Nu staat India voor de vraag hoe het examenfraude, nepdiploma’s en de enorme jeugdwerkloosheid gaat aanpakken. De druk is nog niet helemaal van de ketel. Hier en daar wordt nog steeds gedemonstreerd.

Harvard wint rechtszaak van Trump…
Harvard heeft opnieuw een juridische overwinning behaald op de regering-Trump. Die laatste vindt dat Harvard te weinig doet tegen antisemitisme op de campus, maar de rechter ziet slechts een paar geïsoleerde gevallen en dus geen reden voor overheidsingrijpen.

Verwacht wordt dat Trump in hoger beroep gaat. Dat deed hij ook in eerdere rechtszaken tegen de universiteit over het schrappen van onderzoeksgeld en het weren van internationals.

De regering-Trump werkt aan een plan om buitenlandse studenten 100 duizend euro te laten betalen als ze na afstuderen in de Verenigde Staten willen blijven werken. Ook worden de regels voor studievisa strenger: studenten kunnen niet langer voor de duur van hun opleiding in de VS blijven, maar krijgen een strikte deadline van vier jaar.

Het is sowieso oppassen geblazen als je naar de VS gaat: wat moet je doen als ICE je plotseling van het bed licht en in een gevangenis gooit? Chinese ouders laten hun kinderen uitgebreid trainen voordat deze in de VS gaan studeren.

Boycot van debattoernooi
Een internationaal debattoernooi voor studenten kwam opeens in zwaar weer terecht: evenementencomplex TivoliVredenburg trok zich terug wegens de deelname van Israëlische universitaire teams. Dat gebeurde terwijl het toernooi al gaande was en de finale nog moest komen.

De organisatoren menen dat een internationaal toernooi juist de dialoog stimuleert en dat de deelnemers (ook al waren ze verbonden aan een universitaire vereniging) op persoonlijke titel meededen. Ook de Universiteit Utrecht is overigens niet overtuigd en bouwt haar steun af. Er zijn meteen Kamervragen gesteld.